
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် စူတာသည် နောက်ထပ် ဂျျိုတိရလင်္ဂ မဟာတ္မကို ဆက်လက်ပြောကြားကာ ဂုရှ္မေရှကို ဂျျိုတိရလင်္ဂဟု အမည်တပ်၍ ရှင်ရသီတို့အား နားထောင်ရန် ဖိတ်ခေါ်သည်။ နေရာကို တောင်ဘက်ရှိ တောက်ပသော တောင်တန်း “ဂိရိရဒေဝ” အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ အနီးတွင် ဘာရဒ္ဝာဇ မျိုးရိုး ဘြာဟ္မဏ စုဓမ္မာ နေထိုင်ပြီး၊ ဒေဝတာနှင့် ဧည့်သည်ကို ဂုဏ်ပြုဧည့်ခံခြင်း၊ ဝေဒမാർဂကို လိုက်နာခြင်း၊ အဂ္နိဝန်ဆောင်ခြင်း၊ တရိကာလ သန္ဓျာပြုခြင်းနှင့် သာස්တရ သင်ကြားနိုင်သော အာဏာရှိခြင်းတို့ဖြင့် သာသနာတော်ကို တိကျစွာ ထိန်းသိမ်းသူအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ကုသိုလ်နှင့် စည်းစိမ်ရှိသော်လည်း ဇနီးမောင်နှံမှာ သားသမီးမရှိ။ စုဓမ္မာသည် အတ္တမသိမြင်ခြင်းကြောင့် ဝမ်းနည်းမှုကို မခံယူဘဲ တည်ငြိမ်နေသော်လည်း စုဒေဟာသည် သားသမီးအပေါ် အလွန်စိတ်မကောင်းဖြစ်သည်။ ထိုကွာဟမှုက ဂုရှ္မေရှ လင်္ဂတည်ရှိရာ သန့်ရှင်းသော နေရာမှတစ်ဆင့် သီဝ၏ ကရုဏာတော်သို့ ဦးတည်စေသော အကြောင်းရင်းဖြစ်လာသည်။
Verse 1
सूत उवाच । अतः परं च घुश्मेशं ज्योतिर्लिंगमुदाहृतम् । तस्यैव च सुमाहात्म्यं श्रूयतामृषिसत्तमः
စူတက ပြောသည်—«နောက်တစ်ဆင့်တွင် ဂုရှ္မေရှ ဟူသော ဂျျိုတိရ္လင်္ဂကို ကြေညာမည်။ အရှင်ရဟန်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေရှင်၊ ထိုဘုရား၏ မဟာမင်္ဂလာဂုဏ်တော်ကို ယခု နားထောင်ကြပါ»။
Verse 2
दक्षिणस्यां दिशि श्रेष्ठो गिरिर्देवेति संज्ञकः । महाशोभान्वितो नित्यं राजतेऽद्भुत दर्शनः
တောင်ဘက်အရပ်၌ «ဒေဝ» ဟူသော အမည်ရှိသည့် အထူးမြတ်သော တောင်တစ်လုံး ရှိသည်။ အမြဲတမ်း မဟာတောက်ပမှုဖြင့် အလှဆင်လျက် အံ့ဖွယ်မြင်ကွင်းဖြင့် နိစ္စတောက်ပနေသည်။
Verse 3
तस्यैव निकटे कश्चिद्भारद्वाजकुलोद्भवः । सुधर्मा नाम विप्रश्च न्यवसद्ब्रह्मवित्तमः
ထိုနေရာအနီးတွင် ဘာရဒ္ဝါဇ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသော ပုရောဟိတ်ဗြာဟ္မဏ တစ်ဦးရှိ၍၊ စုဓမ္မာ ဟု အမည်ရပြီး၊ ဗြဟ္မန်ကို အထူးကောင်းစွာ သိမြင်သူ၊ သာသနာဉာဏ်၌ တည်ကြည်သူ ဖြစ်하였다။
Verse 4
तस्य प्रिया सुदेहा च शिवधर्मपरायणः । पतिसेवापरा नित्यं गृहकर्मविचक्षणा
သူ၏ချစ်ဇနီး စုဒေဟာသည် ရှိဝဓမ္မကို အပြည့်အဝ အားထားကိုးကွယ်သူဖြစ်သည်။ အမြဲတမ်း ခင်ပွန်းကို စေဝာပြုရန် အာရုံစိုက်ကာ အိမ်မှုကိစ္စများတွင် လိမ္မာကျွမ်းကျင်၍ သေချာသိမြင်သူဖြစ်သည်။
Verse 5
सुधर्मा च द्विजश्रेष्ठो देवतातिथिपूजकः । वेदमार्गपरो नित्यमग्नि सेवापरायणः
ထို့ပြင် စုဓမ္မာသည် ဒွိဇအထဲမှ အထူးမြတ်သူဖြစ်၍ ဒေဝတာများကို ပူဇော်ကာ ဧည့်သည်များကိုလည်း ဂုဏ်ပြုသူဖြစ်သည်။ ဝေဒမဂ္ဂကို အမြဲလိုက်နာပြီး သန့်ရှင်းသော မီးအဂ္နိကို စေဝာပြုရာတွင် အစဉ်တစိုက် အပ်နှံထားသည်။
Verse 6
त्रिकालसंध्यया युक्तस्सूर्य्यरूपसमद्युतिः । शिष्याणां पाठकश्चैव वेदशास्त्रविचक्षणः
သူသည် တစ်နေ့သုံးကြိမ် စန္ဓျာဝန္ဒနာကို တည်ကြည်စွာ ပြုလုပ်သူဖြစ်၍ ရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် တောက်ပမှုတို့တွင် နေမင်းကဲ့သို့ ထွန်းလင်းသည်။ ထို့ပြင် တပည့်များကို သင်ကြားကာ ဝေဒနှင့် သာသနာကျမ်းများကို လိမ္မာသိမြင်သူဖြစ်သည်။
Verse 7
धनवांश्च परो दाता सौजन्यगुणभाजनः । शिवकर्मरतो नित्यं शैवश्शैवजनप्रियः
သူသည် ချမ်းသာကြွယ်ဝ၍ အထူးကောင်းမြတ်သော အလှူရှင်ဖြစ်ကာ ယဉ်ကျေးသိက္ခာဂုဏ်များ၏ အိမ်ရာဖြစ်သည်။ အမြဲတမ်း ရှိဝကိစ္စများတွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်သူ၊ စစ်မှန်သော ရှైవဖြစ်၍ ရှိဝဘက္တများအကြား ချစ်ခင်လေးစားခံရသူဖြစ်သည်။
Verse 8
आयुर्बहु व्यतीयाय तस्य धर्मं प्रकुर्वतः । पुत्रश्च नाभवत्तस्य ऋतुः स्यादफलः स्त्रियाः
သူသည် မိမိအပ်နှံထားသော ဓမ္မကို စိတ်အားထက်သန်စွာ ကျင့်သုံးနေသော်လည်း အသက်နှစ်များစွာ ကုန်လွန်သွားခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် သူ့ထံ၌ သားမမွေးဖွားခဲ့ဘဲ မယား၏ သားဖွားနိုင်သည့်ကာလလည်း အကျိုးမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သွား하였다။
Verse 9
तेन दुःखं कृतं नैव वस्तुज्ञानपरेण हि । आत्मनस्तारकश्चात्मा ह्यात्मनः पावनश्च सः
အမှန်တရား၏ ဗဟုသုတကို အလေးထားသူအတွက် စစ်မှန်သော ဝမ်းနည်းမှု မပေါ်ပေါက်နိုင်။ အကြောင်းမူကား ကိုယ်တိုင်၏ အတ္တမ (Self) သည် ကိုယ်တိုင်၏ ကယ်တင်ရှင်ဖြစ်လာပြီး ထိုအတ္တမတည်းဟူသောအရာကပင် ကိုယ်ကို သန့်စင်ပေးသူ ဖြစ်သည်။
Verse 10
इत्येवं मानसं धृत्वा दुःखं न कृतवान्स्तदा । सुदेहा च तदा दुःखं चकार पुत्रसम्भवम्
ဤသို့ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေပြီးနောက် ထိုအချိန်၌ သူသည် ဝမ်းနည်းမှုကို မလက်လျှော့ခဲ့။ သို့သော် စုဒေဟာသည် ထိုအချိန်၌ သားရရှိရေးအကြောင်းကြောင့် စိတ်နာကျင်၍ ဝမ်းနည်းကြေကွဲခဲ့သည်။
Verse 11
नित्यं च स्वामिनं सा वै प्रार्थयद्यत्नसाधने । पुत्रोत्पादनहेतोश्च सर्वविद्याविशारदम्
ထို့နောက် နားလည်ပညာအမျိုးမျိုး၌ ကျွမ်းကျင်သော မိမိ၏ အရှင်သခင်ကို နေ့စဉ်မပြတ် တောင်းပန်လျက်၊ သားမွေးဖွားနိုင်ရေးအတွက် အားထုတ်ကြိုးပမ်းစေလိုခဲ့သည်။
Verse 12
सोऽपि स्त्रियं तदा भर्त्स्य किं पुत्रश्च करिष्यति । का माता कः पिता पुत्रः को बंधुश्च प्रियश्च कः
သူလည်း ထိုအခါ မိန်းမကို ဆူပူမည်။ သားက ဘာလုပ်နိုင်မလဲ။ အမှန်တကယ် “အမေ” သည် မည်သူနည်း၊ “အဖေ” သည် မည်သူနည်း၊ “သား” သည် မည်သူနည်း။ “ဆွေမျိုး” သည် မည်သူနည်း၊ “ချစ်ခင်သူ” သည် မည်သူနည်း။
Verse 13
सर्वं स्वार्थपरं देवि त्रिलोक्यां नात्र संशयः । जानीहि त्वं विशेषेण बुद्ध्या शोकं न वै कुरु
အို ဒေဝီ၊ သုံးလောက၌ လူအားလုံးသည် ကိုယ့်အကျိုးကိုသာ ရည်ရွယ်ကြသည်၊ ဤအပေါ် သံသယမရှိ။ ဉာဏ်ဖြင့် ထူးထူးခြားခြား သိမြင်၍ ဝမ်းနည်းခြင်းကို မပြုလေ။
Verse 14
तस्माद्देवि त्वया दुःखं त्यजनीयं सुनिश्चितम् । नित्यं मह्यं त्वया नैव कथनीयं शुभव्रते
ထို့ကြောင့် အို ဒေဝီ၊ သင်သည် ဝမ်းနည်းမှုကို အမှန်တကယ် စွန့်ပစ်ရမည်။ အို မင်္ဂလာဝရတရှိသူ၊ ထိုအကြောင်းကို ငါ့အား နောက်တစ်ဖန် မပြောရ၊ အမြဲတမ်းပင်။
Verse 15
एवं तां सन्निवार्य्यैव भगवद्धर्मतत्परः । आसीत्परमसंतुष्टो द्वन्द्वदुःखं समत्यजत्
ဤသို့ သူမကို ခိုင်မာစွာ တားဆီးပြီးနောက်၊ ဘဂဝန်၏ ဓမ္မကို အလေးထားသူဖြစ်သော သူသည် အလွန်အမင်း ကျေနပ်သက်သာလာကာ၊ ဆန့်ကျင်မှုနှစ်ဖက်မှ ပေါ်လာသော ဒုက္ခကို စွန့်ပစ်လိုက်သည်။
Verse 16
कदाचिच्च सुदेहा वै गेहे च सहवासिनः । जगाम प्रियगोष्ठ्यर्थं विवादस्तत्र संगतः
တစ်ခါတစ်ရံ စုဒေဟာသည် အိမ်တူနေသူများနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်ဖွယ် စကားဝိုင်းသို့ ထွက်သွားရာ၊ ထိုနေရာတွင် အငြင်းပွားမှုတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 17
तत्पत्नी स्त्रीस्वभावाच्च भर्त्सिता सा तया तदा । उक्ता चेति दुरुक्त्या वै सुदेहा विप्रकामिनी
ထို့နောက် ထိုယောက်ျား၏ ဇနီးသည် မိန်းမသဘာဝ (မနာလိုစိတ်) ကြောင့် ထိုအချိန်၌ သူမကို ပြင်းထန်စွာ ဆူပူကဲ့ရဲ့하였다။ ဗြာဟ္မဏကို စွဲလမ်းသော စုဒေဟာအား စူးရှသော စကားများဖြင့် ပြောဆို၏။
Verse 18
द्विजपत्न्युवाच अपुत्रिणि कथं गर्वं कुरुषे पुत्रिणी ह्यहम् । मद्धनं भोक्ष्यते पुत्रो धनं ते कश्च भोक्ष्यते
ဗြာဟ္မဏ၏ ဇနီးက ပြောသည်— “ကလေးမရှိသော မိန်းမရေ၊ မင်းဘယ်လို ဂုဏ်မာန်ထောင်နိုင်သနည်း။ ငါက သားရှိသူပင်။ ငါ့သားက ငါ့ဥစ္စာကို အမွေဆက်ခံ၍ ခံစားလိမ့်မည်—မင်းဥစ္စာကိုတော့ ဘယ်သူ ခံစားမည်နည်း?”
Verse 19
नूनं हरिष्यते राजा त्वद्धनं नात्र संशयः । धिग्धिक्त्वां ते धनं धिक्च धिक्ते मानं हि वन्ध्यके
“အမှန်ပင် ဘုရင်က မင်းဥစ္စာကို သိမ်းယူလိမ့်မည်၊ သံသယမရှိ။ အရှက်တကွ! မင်းကိုလည်း အရှက်၊ မင်းဥစ္စာကိုလည်း အရှက်၊ အဲဒီမာန်မာနကိုလည်း အရှက်ပဲ၊ ကလေးမရှိသော မိန်းမရေ!”
Verse 20
सूत उवाच । भर्त्सिता ताभिरिति सा गृहमागत्य दुःखिता । स्वामिने कथयामास तदुक्तं सर्वमादरात्
စူတက ပြောသည်— ထိုမိန်းမတို့၏ ဆဲဆိုပြစ်တင်ခြင်းကို ခံရသဖြင့် သူမသည် စိတ်မကောင်းဖြစ်ကာ အိမ်သို့ ပြန်လာပြီး၊ ပြောခဲ့သမျှကို လေးစားစွာဖြင့် မိမိခင်ပွန်းအား အကုန်အစင် ပြောပြလေ၏။
Verse 21
ब्राह्मणोऽपि तदा दुःखं न चकार सुबुद्धिमान् । कथितं कथ्यतामेव यद्भावि तद्भवेत्प्रिये
ထိုအခါ ဉာဏ်ပညာရှိသော ဗြာဟ္မဏသည် ဝမ်းနည်းခြင်းသို့ မကျရောက်ခဲ့။ သူက “ချစ်သူရေ၊ ပြောစရာရှိသမျှကို မလှည့်မဝှက် ပြောပါ။ ဖြစ်လာမည့်အရာသည် ကံကြမ္မာအတိုင်း အမှန်တကယ် ဖြစ်လာလိမ့်မည်” ဟု ဆိုလေ၏။
Verse 22
इत्येवं च तदा तेन ह्याश्वस्तापि पुनः पुनः । न तदा सात्यजद्दुःखं ह्याग्रहं कृतवत्यसौ
ဤသို့ဖြစ်သော်လည်း သူက ထပ်ခါထပ်ခါ သက်သာစေ၍ နှစ်သိမ့်ပေးခဲ့သော်လည်း၊ ထိုအခါ၌ သူမသည် ဝမ်းနည်းမှုကို မစွန့်လွှတ်နိုင်ခဲ့၊ အမှန်တကယ် သူမ၏ တောင်းဆိုမှု၌ တင်းမာစွာ တည်ကြည်နေခဲ့သည်။
Verse 23
सुदेहोवाच । यथा तथा त्वया पुत्रस्समुत्पाद्यः प्रियोऽसि मे । त्यक्षामि ह्यन्यथाहं च देहं देहभृतां वर
စုဒေဟာက ပြောသည်— “ဘယ်လိုနည်းနဲ့မဆို သင်က သားတစ်ယောက်ကို မွေးဖွားစေရမည်၊ သင်သည် ကျွန်မအတွက် ချစ်မြတ်နိုးသူဖြစ်၏။ မဟုတ်လျှင် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ ကျွန်မသည် ဤကိုယ်ကို အမှန်တကယ် စွန့်ပစ်မည်”။
Verse 24
सूत उवाच । एवमुक्तं तया श्रुत्वा सुधर्मा ब्राह्मणोत्तमः । शिवं सस्मार मनसा तदाग्रहनिपीडितः
စူတက ပြောသည်— သူမ၏ စကားကို ကြားသော်၊ ဗြာဟ္မဏတို့အနက် အမြတ်ဆုံး စုဓမ္မာသည် ထိုအတင်းအကျပ် တောင်းဆိုမှုကြောင့် ဖိစီးခံရကာ စိတ်အတွင်း၌ သခင် ရှိဝကို သတိရလျက် အာရုံပြု하였다။
Verse 25
अग्नेरग्रेऽक्षिपत्पुष्पद्वयं विप्रो ह्यतंद्रितः । मनसा दक्षिणं पुष्पं तन्मेने पुत्रकामदम्
ပူဇော်မီးရှေ့၌ သတိမလျော့သော ဗြာဟ္မဏသည် ပန်းနှစ်ပွင့်ကို ချက်ချင်း ပစ်ချခဲ့သည်။ စိတ်အတွင်း၌ ညာဘက်ပန်းကို သားရလိုသော ဆုတောင်းပြည့်စုံစေမည့် အကျိုးပေးသူဟု မှတ်ယူ하였다။
Verse 26
एवं कृत्वा पणं पत्नीमुवाच ब्राह्मणस्स च । अनयोर्ग्राह्यमेकं ते पुष्पं पुत्र फलाप्तये
ဤသို့ သဘောတူညီချက်ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဗြာဟ္မဏသည် မိမိဇနီးအား ပြောသည်— “ဤပန်းနှစ်ပွင့်အနက်မှ သင်နှစ်သက်ရာ တစ်ပွင့်တည်းကို ယူပါ၊ သားရခြင်း၏ အကျိုးကို ရရှိရန်အတွက်”။
Verse 27
तया च मनसा धृत्वा पुत्रश्चैव भवेन्मम । तदा च स्वामिना यच्च धृतं पुष्पं समेतु माम्
သူမ၏စိတ်ထဲ၌ ငါ့ကို ထိန်းသိမ်းထားလျက်၊ ငါသည် အမှန်တကယ် သူမ၏သား ဖြစ်ပါစေ။ ထို့ပြင် ထိုအခါ သခင် (သူမ၏ခင်ပွန်း) လက်၌ ကိုင်ထားသော ပန်းတော်သည် ငါ့ထံသို့ ရောက်လာပါစေ။
Verse 28
इत्युक्त्वा च तया तत्र नमस्कृत्य शिवं तदा । नत्वा चाग्निं पुनः प्रार्थ्य गृहीतं पुष्पमेककम्
ထိုသို့ဆိုပြီးနောက်၊ ထိုနေရာတွင် သီဝရှင်အား ဂါရဝဖြင့် ဦးညွှတ်ကန်တော့하였다။ ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော မီးတော်ကိုလည်း ဦးညွှတ်ကန်တော့ကာ ထပ်မံဆုတောင်းပြီး ပန်းတစ်ပွင့်ကို ယူဆောင်하였다။
Verse 29
स्वामिना चिंतितं यच्च तद्गृहीतं तया न हि । सुदेहया विमोहेन शिवेच्छासंभवेन वै
သူမ၏ ခင်ပွန်းက စိတ်ကူးထားသမျှကို သူမ မလက်ခံခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ သုဒေဟာ၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော မောဟသည် သီဝရှင်၏ အလိုတော်မှ ပေါက်ဖွားလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 30
तद्दृष्ट्वा पुरुषश्चैव निश्वासं पर्यमोचयत् । स्मृत्वा शिवपदांभोजमुवाच निजकामिनीम्
ထိုအရာကို မြင်သော် ယောက်ျားသည် ချက်ချင်း နက်ရှိုင်းစွာ သက်ပြင်းချလိုက်သည်။ ထို့နောက် သီဝရှင်၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို သတိရကာ မိမိချစ်ဇနီးအား ပြောဆို하였다။
Verse 31
सुधर्मोवाच । निर्मितं चेश्वरेणैव कथं चैवान्यथा भवेत् । आशां त्यज प्रिये त्वं च परिचर्य्यां कुरु प्रभोः
သုဓမ္မက ပြောသည်—“ဤအရာသည် အရှင်တော်ကိုယ်တိုင် ဖန်ဆင်းထားသဖြင့် မည်သို့ကွာခြားနိုင်မည်နည်း။ ချစ်သူရေ၊ မျှော်လင့်ချက်ကို စွန့်လွှတ်၍ အရှင်တော်အား သဒ္ဓါဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုကို ပြုလော့။”
Verse 32
इत्युक्त्वा तु स्वयं विप्र आशां परिविहाय च । धर्मकार्यरतस्सोऽभूच्छंकरध्यानतत्परः
ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ထိုဗြဟ္မဏသည် လောကီမျှော်လင့်ချက်အားလုံးကို စွန့်လွှတ်ကာ ဓမ္မကိစ္စများ၌ အားထုတ်သူဖြစ်၍ သင်္ကရ (သီဝ) ကို သမာဓိဖြင့် အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်လေ၏။
Verse 33
सा सुदेहाग्रहं नैव मुमोचात्मजकाम्यया । प्रत्युवाच पतिं प्रेम्णा सांजलिर्नतमस्तका
သားကိုလိုလားသောကြောင့် မိမိ၏လှပသောကိုယ်ခန္ဓာအပေါ် စွဲလမ်းမှုကို လုံးဝမစွန့်လွှတ်ခဲ့။ ထို့နောက် ချစ်ခင်သဒ္ဓါဖြင့် လက်အုပ်ချီ၍ ခေါင်းငုံ့ကာ ခင်ပွန်းအား ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။
Verse 34
सुदेहोवाच । मयि पुत्रो न चास्त्वन्या पत्नीं कुरु मदाज्ञया । तस्यां नूनं सुतश्चैव भविष्यति न संशयः
စုဒေဟာက ပြောသည်— “ငါ့ထံမှ သားမပေါ်သေးသဖြင့် ငါ့အမိန့်အတိုင်း အခြားဇနီးတစ်ဦးကို လက်ထပ်ပါ။ ထိုသူမထံမှ သားတစ်ယောက် မလွဲမသွေ မွေးဖွားမည်၊ သံသယမရှိပါ။”
Verse 35
सूत उवाच । तदैव प्रथितो वै स ब्रह्मणश्शैवसत्तमः । उवाच स्वप्रियां तां च सुदेहां धर्म तत्परः
စူတာက ပြောသည်— ထိုအချိန်တည်းတွင်ပင် ရှိဝဘက်တိတို့အနက် အထွတ်အမြတ်ဖြစ်၍ နာမည်ကြီးသော ဘြဟ္မာသည် ဓမ္မကို အမြဲလိုက်နာသူဖြစ်ကာ မိမိချစ်မြတ်နိုးသော စုဒေဟာအား စကားဆို하였다။
Verse 36
सुधर्मोवाच । त्वदीयं च मदीयं च सर्वं दुःखं गतं ध्रुवम् । तस्मात्त्वं धर्मविघ्नं च प्रियो मा कुरु सांप्रतम्
စုဓမ္မက ပြောသည်— “သေချာပေါက် သင်၏ဒုက္ခလည်း ငါ၏ဒုက္ခလည်း အားလုံး ယခု ပျောက်ကွယ်သွားပြီ။ ထို့ကြောင့် ချစ်သူရေ၊ ယခုအချိန်တွင် ဓမ္မကို တားဆီးသော အတားအဆီး မဖြစ်စေနှင့်။”
Verse 37
सूत उवाच । इत्येवं वारिता सा च स्वामातुः पुत्रिकां तदा । गृहमानीय भर्तारं वृणु त्वेनामिदं जगौ
စူတက ပြောသည်—ဤသို့ တားဆီးခံရပြီးနောက်၊ ထိုအခါ သူမသည် မိမိမိခင်၏ သမီးဖြစ်သော ထိုမိန်းကလေးကို အိမ်သို့ ပြန်ခေါ်လာကာ “ခင်ပွန်းကို ရွေးချယ်လော့” ဟု ဆိုလေ၏။
Verse 38
सुधर्मोवाच । इदानीं वदसि त्वं च मत्प्रियेयं ततः पुनः । पुत्रसूश्च यदा स्याद्वै तदा स्पर्द्धां करिष्यसि
စုဓမ္မာက ပြောသည်—“ယခုတောင် သင်သည် သူမကို ‘ငါ့ချစ်သူ’ ဟု ခေါ်နေသေး၏။ သို့သော် နောက်တဖန် သားတစ်ယောက် မွေးဖွားလာသောအခါ သင်သည် မလွဲမသွေ ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် အငြင်းပွားမှုထဲ ဝင်ရောက်လိမ့်မည်။”
Verse 39
नाहं स्पर्द्धां भगिन्या वै करिष्ये द्विजसत्तम । उपयच्छस्व पुत्रार्थमिमामाज्ञापयामि च
အို ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်၊ ငါသည် ညီမ/အစ်မဖြစ်သော မိမိအစ်မနှင့် ပြိုင်ဆိုင်မည် မဟုတ်။ သားရရှိရန်အတွက် သူမကို လက်ခံပါ—ဤသည်ကို ငါလည်း အမိန့်ပေး၏။
Verse 40
इत्येवं प्रार्थितस्सोऽपि सुधर्मा प्रियया तया । घुश्मां तां समुपायंस्त विवाहविधिना द्विजः
ဤသို့ ချစ်သူမက တောင်းပန်သဖြင့်၊ နှစ်ကြိမ်မွေး (ဒွိဇ) ဖြစ်သော စုဓမ္မာလည်း ဂုရှ္မာကို လက်ခံကာ သတ်မှတ်ထားသော မင်္ဂလာပွဲ အခမ်းအနားအတိုင်း လက်ထပ်လေ၏။
Verse 41
ततस्तां परिणीयाथ प्रार्थयामास तां द्विजः । त्वदीयेयं कनिष्ठा हि सदा पोष्यानघे प्रिये
ထို့နောက် ထုံးတမ်းအတိုင်း သူမကို လက်ထပ်ပြီးနောက်၊ ဗြာဟ္မဏသည် ရိုသေစွာ ပြောကြား၏—“ချစ်သူ၊ အပြစ်ကင်းစင်သူရေ၊ သင်၏ ညီမငယ်ဤသူမသည် သင်နှင့်ဆိုင်၏။ အမြဲတမ်း စောင့်ရှောက်ထောက်ပံ့ရမည်” ဟု။
Verse 42
उक्तैव स च धर्मात्मा सुधर्मा शैवसत्तमः । यथायोग्यं चकाराशु धर्मसंग्रहमात्मनः
ဤသို့ညွှန်ကြားခံရပြီးနောက်၊ သုဓမ္မာဟူသော ဓမ္မစိတ်ရှိသူ၊ ရှိဝဘုရား၏ အထူးမြတ်သော ဘက္တ၊ မိမိ၏ အင်အားနှင့် အဆင့်အတန်းနှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့ ဓမ္မအကျဉ်းချုပ်ကို ချက်ချင်း စီစဉ်တည်ဆောက်하였다။
Verse 43
सा चापि मातृपुत्रीं तां दासीवत्पर्यवर्त्तत । परित्यज्य विरोधं हि पुपोषाहर्निशं प्रिया
သူမလည်း မိခင်နှင့် သမီးတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျွန်မကဲ့သို့ ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်하였다။ ဆန့်ကျင်မှုအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ပြီး ချစ်မြတ်နိုးသူမသည် နေ့ညမပြတ် သူတို့ကို ပျိုးထောင်စောင့်ရှောက်하였다။
Verse 44
कनिष्ठा चैव या पत्नी स्वस्रनुज्ञामवाप्य च । पार्थिवान्सा चकाराशु श्रियमेकोत्तरं शतम्
ထို့နောက် အငယ်ဆုံးဇနီးသည် အစ်မ၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရပြီးနောက်၊ မင်္ဂလာသုခနှင့် သီရိအတွက် မြေဖြင့်လုပ်သော လင်္ဂ တစ်ရာတစ်လုံးကို ချက်ချင်း ပြုလုပ်စေ하였다။
Verse 45
विधानपूर्वकं घुष्मा सोपचारसमन्वितम् । कृत्वा तान्प्राक्षिपत्तत्र तडागे निकटस्थिते
ဃုရှ္မာသည် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့် ဝတ်ပြုမှုတို့ကို ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက်၊ အနီးရှိ ရေကန်ထဲသို့ ထိုအရာများကို ထည့်ပစ်하였다။
Verse 46
एवं नित्यं सा चकार शिवपूजां स्वकामदाम् । विसृज्य पुनरावाह्य तत्सपर्य्याविधानतः
ဤသို့ဖြင့် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း သူမသည် မိမိ၏ သာမန်မဟုတ်သော ဆန္ဒကောင်းများကို ဖြည့်ဆည်းပေးတော်မူသော သီဝဘုရားကို ပူဇော်ခဲ့သည်။ ပူဇော်ပွဲကို ဂရုတစိုက် ပြီးစီးစေပြီးနောက် ထပ်မံပင့်ဖိတ်ကာ သတ်မှတ်ထားသော ပူဇော်နည်းလမ်းအတိုင်း ဆက်လက်ဆောင်ရွက်လေ၏။
Verse 47
कुर्वन्त्या नित्यमेवं हि तस्याश्शंकरपूजनम् । लक्षसंख्याभवत्पूर्णा सर्वकामफलप्रदा
ဤသို့ နေ့စဉ် သင်္ကရကို ပူဇော်လျက်ရှိသဖြင့် သူမ၏ အရေအတွက်သည် လက္ခ (တစ်သိန်း) ပြည့်စုံသွားကာ ထိုပူဇော်မှုသည် လိုအင်အားလုံး၏ အကျိုးफलကို ပေးအပ်သူ ဖြစ်လာလေ၏။
Verse 48
कृपया शंकरस्यैव तस्याः पुत्रो व्यजायत । सुन्दरस्सुभगश्चैव कल्याणगुणभाजम्
သင်္ကရ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်ပင် သူမထံ၌ သားတစ်ယောက် မွေးဖွားလာ၏—လှပ၍ မင်္ဂလာရှိကာ ကောင်းမြတ်သော ဂုဏ်သတ္တိများကို ထမ်းဆောင်သူ ဖြစ်လေ၏။
Verse 49
तं दृष्ट्वा परमप्रीतः स विप्रो धर्मवित्तमः । अनासक्तस्सुखं भेजे ज्ञानधर्मपरायणः
ထိုသားကိုမြင်သော် ဓမ္မကို အထူးသိမြင်သော ဗြဟ္မဏသည် အလွန်ပင် ဝမ်းမြောက်လေ၏။ အလျှောက်မကပ်သောစိတ်ဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ နေထိုင်ကာ ဉာဏ်ပညာနှင့် ဓမ္မကျင့်စဉ်၌ တည်ကြည်လေ၏။
Verse 50
सुदेहा तावदस्यास्तु स्पर्द्धामुग्रां चकार सा । प्रथमं शीतलं तस्या हृदयं ह्यसिवत्पुनः
ထို့နောက် စုဒေဟာသည် ပြင်းထန်သော ပြိုင်ဆိုင်မှုစိတ်ဖြင့် ထိုသို့ ပြုမူလေ၏။ အစတွင် သူမ၏နှလုံးသည် အေးမြ၍ တည်ငြိမ်နေသော်လည်း နောက်တဖန် ဓားကဲ့သို့ ခက်ထန်၍ ဖြတ်တောက်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာလေ၏။
Verse 51
ततः परं च यज्जातं कुत्सितं कर्म दुःखदम् । सावधानेन मनसा श्रूयतां तन्मुनीश्वरा
ထို့နောက် ဒုက္ခကို ဖြစ်စေသော အပြစ်တင်ဖွယ် ကုသိုလ်မဟုတ်သော ကర్మ မည်သို့ ပေါ်ပေါက်လာသည်ကို—မုနိရှင်တို့အကြား အရှင်မြတ်တို့—သတိရှိ၍ စိတ်ကို စူးစိုက်ကာ ယခု နားထောင်ကြလော့။
The chapter initiates the Ghuśmeśa jyotirliṅga māhātmya by establishing the kṣetra (Girir-deva in the southern direction) and introducing an exemplary Vedic-orthodox, Śiva-aligned householder (Sudharmā) whose childlessness becomes the narrative problem that the jyotirliṅga’s grace will address.
The jyotirliṅga functions as the ‘locus of accessibility’ for transcendent Śiva: sacred geography (diśā + giri + kṣetra) encodes a theology where place, discipline (sandhyā/agni), and moral steadiness become conduits for anugraha. Sudharmā’s non-grief grounded in ātma-jñāna models inner purification, while the unresolved desire for progeny marks the boundary where ritual-site grace complements philosophical composure.
Śiva is highlighted specifically as Ghuśmeśa in the form of a jyotirliṅga (jyotirliṅgam udāhṛtam). No distinct named manifestation of Gaurī appears in the sampled opening verses; the feminine presence is represented narratively through Sudehā’s domestic and emotional role rather than a theophanic form.