
အဓ್ಯಾಯ ၂၃ တွင် ရှိသီများက စူတအား ဗာရာဏသီသည် အထူးကောင်းကျိုးရှိရခြင်းနှင့် အဝိမုတ္တ၏ ပရဘဝ (အာနိသင်) ကို ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုသည်။ စူတက ဗာရာဏသီ၏ တင့်တယ်မြတ်နိုးဖွယ် အလှတရားနှင့် ဝိශ්ဝေශ්ဝရ၏ မာဟာတ္မယကို တိုတောင်းသော်လည်း အာဏာရှိစွာ ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် သာဓကဖြစ်သော ဒေဝဒေဝီဆွေးနွေးမှုသို့ ပြောင်းလဲပြီး၊ သတ္တဝါတို့အကျိုးကို မေတ္တာဖြင့်လိုလားသော ပါရဝတီက သင်္ကရာအား သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြည့်စုံစွာ ရှင်းလင်းရန် မေးမြန်းသည်။ ရှိဝ (ပရမေශ්ဝရ) က ဤမေးခွန်းကို မင်္ဂလာနှင့် အကျိုးရှိသောအရာဟု ချီးမွမ်းကာ အဝိမုတ္တ/ဗာရာဏသီသည် မိမိ၏ အလွန်လျှို့ဝှက်၍ အမြဲတည်သော နေရာဖြစ်ပြီး မောက္ခအတွက် စကြဝဠာတစ်လျှောက် အကြောင်းရင်းဖြစ်ကြောင်း ကြေညာသည်။ ထိုကွင်းမြေတွင် စိဒ္ဓများနှင့် စည်းကမ်းတကျ အကျင့်ကျင့်သူများက ရှိဝ၏ ဝ్రတကို သစ္စာပြု၍ အာရုံခံများကို အနိုင်ယူကာ မဟာယောဂကို လေ့ကျင့်ပြီး ဘုက္ခတိနှင့် မုက္ခတိ နှစ်မျိုးလုံးသို့ မျက်နှာမူကြသည်ဟု ဆိုသည်။ အဓိကသဘောတရားမှာ သန့်ရှင်းသော မြေဧရိယာသည် အမှတ်တရသာမက ကယ်တင်ရေးဆိုင်ရာဖြစ်ပြီး၊ ဗာရာဏသီသည် ဝိශ්ဝေශ්ဝရ၏ ကာကွယ်မှုအောက်တွင် ရှိဝ၏ တည်ရှိမှုအမြဲရှိရာ နေရာအဖြစ် ယောဂနှင့် ပူဇော်ပွဲအကျင့်များက လွတ်မြောက်မှုသို့ ပြည့်စုံစေသည်ဟု ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 1
ऋषय ऊचुः । एवं वाराणसी पुण्या यदि सूत महापुरी । तत्प्रभावं वदास्माकमविमुक्तस्य च प्रभो
ရသီတို့က ဆိုကြသည်။ «ဝါရာဏသီသည် အမှန်တကယ် သန့်ရှင်းမြတ်သော မြို့ကြီးမဟာပူရီ ဖြစ်လျှင်၊ အို စူတာ၊ ထိုမြို့၏ မဟာဂုဏ်တော်ကိုလည်း၊ အို အရှင်မြတ်၊ အဝိမုက္တ၏ သာသနာတန်ခိုးကိုလည်း ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြပါ»။
Verse 2
सूत उवाच । वक्ष्ये संक्षेपतस्सम्यग्वाराणस्यास्सुशोभनम् । विश्वेश्वरस्य माहात्म्यं श्रूयतां च मुनीश्वराः
စူတာက ဆိုသည်။ «ဝါရာဏသီ၏ လှပမြတ်သော ဂုဏ်တော်ကို အကျဉ်းချုပ်၍ မှန်ကန်စွာ ငါပြောမည်။ အို မုနိအရှင်မြတ်တို့၊ လောကनाथ ဗိශ්ဝေရှွရ၏ မဟာတ္မ្យကိုလည်း နားထောင်ကြလော့»။
Verse 3
कदाचित्पार्वती देवी शङ्करं परया मुदा । लोककामनयापृच्छन्माहात्म्यमविमुक्तयोः
တစ်ခါတစ်ရံတွင် ပါర్వတီဒေဝီသည် အလွန်မြတ်သော ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ၊ လောက၏ ကောင်းကျိုးနှင့် ဆန္ဒများအတွက် ကရုဏာစိတ်ဖြင့်၊ ရှင်ကရ (ရှီဝ) ကို အဝိမုက္တ—ရှီဝမစွန့်လွှတ်သော သန့်ရှင်းရာ—၏ မဟာဂုဏ်တော်ကို မေးမြန်း하였다။
Verse 4
पार्वत्युवाच । अस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यं वक्तुमर्हस्य शेषतः । ममोपरि कृपां कृत्वा लोकानां हितकाम्यया
ပါर्वတီက ဆိုသည်။ «ဤက்ஷೇತ್ರ၏ သန့်ရှင်းမြတ်သော မဟာဂုဏ်တော်ကို အကုန်အစင် မကျန်အောင် ပြောကြားသင့်ပါသည်။ ကျွန်မအပေါ် ကရုဏာပြု၍၊ လောကအားလုံး၏ အကျိုးအတွက် အပြည့်အစုံ ဟောကြားပါ»။
Verse 5
सूत उवाच । देव्यास्तद्वचनं श्रुत्वा देवदेवो जगत्प्रभुः । प्रत्युवाच भवानीं तां जीवानां प्रियहेतवे
စူတာက ဆိုသည်။ ဒေဝီ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ဒေဝဒေဝ—လောက၏ အရှင်—သည် သတ္တဝါတို့အတွက် ချစ်မြတ်နိုးဖွယ်နှင့် အကျိုးရှိစေရန် ဘဝါနီကို ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။
Verse 6
परमेश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया भद्रे लोकानां सुखदं शुभम् । कथयामि यथार्थं वै महा त्म्यमविमुक्तयोः
ပရမေရှွရက မိန့်တော်မူသည်— «အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမမြတ်၊ သင်မေးမြန်းသည်မှာ ကောင်းလှ၏။ လောကတို့အတွက် ကောင်းကျိုးနှင့် ချမ်းသာကို ပေးသော မင်္ဂလာမေးခွန်းပင် ဖြစ်သည်။ ယခု ငါသည် သစ္စာတရားအတိုင်း အဝိမုက္တ (Avimukta) ၏ အမှန်တကယ်သော မဟာဂုဏ်တော်ကို ဟောကြားမည်»။
Verse 7
इदं गुह्यतमं क्षेत्रं सदा वाराणसी मम । सर्वेषामेव जंतूनां हेतुर्मोक्षस्य सर्वथा
«ဤနေရာသည် ငါ၏ အလွန်လျှို့ဝှက်၍ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော က္ෂೇತ್ರ—အမြဲ ငါ၏ပိုင်ဆိုင်ရာ ဝါရာဏသီ ဖြစ်သည်။ သတ္တဝါအားလုံးအတွက် မောက္ခ (moksha) သို့ ရောက်စေသော တိုက်ရိုက်အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်»။
Verse 8
अस्मिन्सिद्धास्सदा क्षेत्रे मदीयं व्रतमाश्रिताः । नानालिंगधरा नित्यं मम लोकाभिकांक्षिणः
ဤသန့်ရှင်းသော က္ෂೇತ್ರ၌ စိဒ္ဓတို့သည် အမြဲတမ်း နေထိုင်ကြပြီး ငါ၏ ဝရတ (သစ္စာကတိ) ကို အားကိုးရာအဖြစ် ခံယူကြသည်။ သူတို့သည် လင်္ဂ၏ ပုံသဏ္ဍာန်မျိုးစုံကို အမြဲ ဆောင်ထားကာ ငါ၏ သာသနာ့လောကသို့ ရောက်လိုစိတ်ကို အစဉ်တစိုက် ထားကြသည်။
Verse 9
अभ्यस्यंति महायोगं जितात्मानो जितेन्द्रियाः । परं पाशुपतं श्रौतं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्
စိတ်ကို အနိုင်ယူပြီး အင်္ဒြိယများကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူတို့သည် မဟာယောဂကို ကြိုးစားလေ့ကျင့်ကြသည်။ ၎င်းသည် သြရုတိ (Śruti) တွင် သင်ကြားထားသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ပာရှုပတ (Pāśupata) သာသနာ့စည်းကမ်းဖြစ်၍ လောကီအကျိုး (ဘုဂ္ဂ) နှင့် အဆုံးစွန် လွတ်မြောက်ခြင်း (မောက္ခ) တို့၏ फलကို ပေးသည်။
Verse 10
रोचते मे सदा वासो वाराणस्यां महेश्वरि । हेतुना येन सर्वाणि विहाय शृणु तद्ध्रुवम्
အို မဟေရှ္ဝရီ၊ ဗာရာဏသီ၌ နေထိုင်ခြင်းသည် ငါ့အား အမြဲတမ်း ပီတိဖြစ်စေ၏။ အခြားအရာအားလုံးကို ချန်ထား၍ ထိုနေရာကို ငါရွေးချယ်သည့် အကြောင်းရင်းကို သေချာစွာ နားထောင်လော့။
Verse 11
यो मे भक्तश्च विज्ञानी तावुभौ मुक्तिभागिनौ । तीर्थापेक्षा च न तयोर्विहिता विहिते समौ
ငါ့ကို ကိုးကွယ်သော ဘက္တနှင့် အမှန်တရားကို ခွဲခြားသိမြင်သော ဗိညာဏီ—ထိုနှစ်ဦးစလုံးသည် မုက္ခသို့ ရထိုက်သူများ ဖြစ်ကြ၏။ ထိုနှစ်ဦးအတွက် တီရ္ထသို့ ဘုရားဖူးသွားရမည်ဟု မခိုင်းထားပေ; သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းနှင့် မှန်ကန်သော အကျင့်၌ သူတို့သည် တန်းတူကြ၏။
Verse 12
जीवन्मुक्तौ तु तौ ज्ञेयौ यत्रकुत्रापि वै मृतौ । प्राप्नुतो मोक्षमाश्वेव मयोक्तं निश्चितं वचः
ထိုနှစ်ဦးကို အသက်ရှင်နေစဉ်ပင် လွတ်မြောက်ပြီးသူများဟု သိမှတ်လော့။ သူတို့သည် မည်သည့်နေရာ၌ သေဆုံးပါစေ မုက္ခကို လျင်မြန်စွာ ရောက်ကြ၏။ ဤသည်ကား ငါပြောသော အတည်ပြု၍ မပြောင်းလဲသော ကြေညာချက်ဖြစ်၏။
Verse 13
अत्र तीर्थे विशेषोस्त्यविमुक्ताख्ये परोत्तमे । श्रूयतां तत्त्वया देवि परशक्ते सुचित्तया
ဤတီရ္ထ၌ အထူးကောင်းမြတ်မှုရှိ၏—အဝိမုတ္တဟု ခေါ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အရပ်၌ ဖြစ်၏။ အို ဒေဝီ၊ အို ပရရှက္တိ၊ စိတ်ကြည်လင်၍ သတိပြုကာ ၎င်း၏ တတ္တဝါအမှန်ကို နားထောင်လော့။
Verse 14
सर्वे वर्णा आश्रमाश्च बालयौवनवार्द्धकाः । अस्यां पुर्यां मृताश्चेत्त्स्युर्मुक्ता एव न संशयः
အမျိုးအစားအလုံးစုံ၊ အာရှရမ်အလုံးစုံ—ကလေး၊ လူငယ်၊ အိုမင်းအရွယ်တို့ပါ—ဤသန့်ရှင်းသော မြို့၌ သေဆုံးလျှင် မုက္ခတိကို အမှန်တကယ် ရကြ၏၊ သံသယမရှိ။
Verse 15
अशुचिश्च शुचिर्वापि कन्या परिणता तथा । विधवा वाथ वा वंध्या रजोदोषयुतापि वा
အညစ်အကြေးရှိသူဖြစ်စေ သန့်ရှင်းသူဖြစ်စေ—အပျိုဖြစ်စေ အိမ်ထောင်ရှိသူဖြစ်စေ; မုဆိုးမဖြစ်စေ မျိုးမပွားသူဖြစ်စေ; လစဉ်သွေးဆင်းအညစ်အကြေးရှိသော်လည်း—ရှီဝဘုရားသို့ ဘက္တိကို မပယ်ချရ။
Verse 16
प्रसूता संस्कृता कापि यादृशी तादृशी द्विजाः । अत्र क्षेत्रे मृता चेत्स्यान्मोक्षभाङ् नात्र संशयः
အို ဒွိဇတို့၊ သူမသည် မည်သို့ပင် မွေးဖွားလာသည်ဖြစ်စေ၊ မည်သို့ပင် သန့်စင်ပြုပြင်ထားသည်ဖြစ်စေ (သို့) မပြုထားသည်ဖြစ်စေ၊ ဤသန့်ရှင်းသော က္ଷೇತ್ರ၌ သေဆုံးလျှင် မောက္ခကို ခံစားရမည်မှာ အမှန်ပင်၊ သံသယမရှိ။
Verse 17
स्वेदजश्चांडजो वापि द्युद्भिज्जोऽथ जरायुजः । मृतो मोक्षमवाप्नोति यथात्र न तथा क्वचित्
ချွေးမှ မွေးဖွားသူဖြစ်စေ၊ ဥမှ မွေးဖွားသူဖြစ်စေ၊ မြေမှ ပေါက်ထွက်မွေးဖွားသူဖြစ်စေ၊ သားအိမ်မှ မွေးဖွားသူဖြစ်စေ—ဤနေရာ၌ သေဆုံးသူတိုင်း မောက္ခကို ရရှိ၏။ ဤကဲ့သို့ မောက္ခပေးခြင်းသည် ဤနေရာ၌သာ ရှိပြီး အခြားမည်သည့်နေရာတွင်မျှ မရှိ။
Verse 18
ज्ञानापेक्षा न चात्रैव भत्तयपेक्षा न वै पुनः । कर्मापेक्षा न देव्यत्र दानापेक्षा न चैव हि
အို မဟာဒေဝီ၊ ဤနေရာ၌ သဒ္ဓာသင်ကြားသိမြင်မှုအပေါ် မူတည်ခြင်းမရှိ၊ အလွန်အကျွံ ဘက္တိအပေါ်လည်း မူတည်ခြင်းမရှိ။ ဤအမှု၌ ကర్మကိရိယာ မလို၊ ဒါနအလှူလည်း မလိုပါ။
Verse 19
संस्कृत्यपेक्षा नैवात्र ध्यानापेक्षा न कर्हिचित् । नामापेक्षार्चनापेक्षा सुजातीनां तथात्र न
ဤနေရာ၌ သင်ယူတတ်မြောက်မှုကို သန့်စင်အောင် ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းအပေါ် မူတည်ခြင်းမရှိ၊ သမาธိဓာနလည်း အမြဲတမ်း တင်းကျပ်စွာ မလိုအပ်ပါ။ ထို့အတူ ကောင်းမွန်သောဇာတိရှိသူတို့အတွက်လည်း နာမကိုသာ ရွတ်ဆိုခြင်း သို့မဟုတ် အလွန်အကျွံ ပူဇော်ပွဲအပေါ် မဖြစ်မနေ မူတည်ရန် မလိုပါ။
Verse 20
मम क्षेत्रे मोक्षदे हि यो वा वसति मानवः । यथा तथा मृतः स्याच्चेन्मोक्षमाप्नोति निश्चितम्
«မောက္ခပေးသော ငါ၏ က္ෂೇತ್ರ၌ နေထိုင်သော မည်သူမဆို၊ မည်သို့ပင် သေဆုံးစေကာမူ၊ မောက္ခကို အမှန်တကယ် ရရှိမည်»။
Verse 21
एतन्मम पुरं दिव्यं गुह्याद्गुह्यतरं प्रिये । ब्रह्मादयोऽपि जानंति माहात्म्यं नास्य पार्वति
ချစ်မြတ်နိုးသော မိဖုရားရေ၊ ဤသည်မှာ ငါ၏ ဒိဗ္ဗနဂရဖြစ်၍ လျှို့ဝှက်ထက်ပင် ပိုလျှို့ဝှက်သောအရာတည်း။ ဗြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့ပင် ၎င်း၏ အမှန်တကယ် မဟာတန်ခိုးကို မသိကြပါ၊ အို ပါర్వတီ။
Verse 22
महत्क्षेत्रमिदं तस्मादविमुक्तमिति स्मृतम् । सर्वेभ्यो नैमिषादिभ्यः परं मोक्षप्रदं मृते
ထို့ကြောင့် ဤနေရာသည် အလွန်မဟာသော သန့်ရှင်းကွင်းဖြစ်၍ «အဝိမုက္တ» ဟု မှတ်သားကြသည်။ နိုင်မိရှာ စသည့် သန့်ရှင်းရာနေရာများအားလုံးထက်ပင် မြင့်မြတ်ကာ ဤနေရာ၌ သေဆုံးသူအတွက် မောက္ခကို အမြင့်ဆုံး ပေးသနားသောအရာတည်း။
Verse 23
इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां काशीविश्वेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनंनामत्रयोविंशोध्याय
ဤသို့ဖြင့် «သရီ-ရှီဝ မဟာပုရာဏ» ၏ စတုတ္ထပိုင်း «ကိုဋိရုဒြသံဟိတာ» တွင် «ကာရှီ ဝိශ්ဝေရှဝရ ဂျျိုတိရလင်္ဂ၏ မဟာတန်ခိုး ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော ခေါင်းစဉ်ပါ ၂၃ ရာ အခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။
Verse 24
कामं भुंजन्स्वपन्क्रीडन्कुर्वन्हि विविधाः क्रियाः । अविमुक्ते त्यजन्प्राणाञ्जंतुर्मोक्षाय कल्पते
အလိုရှိသလို အာနန္ဒခံစား၍ စားသောက်ခြင်း၊ အိပ်စက်ခြင်း၊ ကစားခြင်းနှင့် အမျိုးမျိုးသော လုပ်ငန်းများကို ပြုလုပ်နေစဉ်ပင် «အဝိမုက္တ» တွင် အသက်ရှူသက်ကို စွန့်လွှတ်သွားသော သတ္တဝါမည်သူမဆို မောက္ခရရန် အရည်အချင်းပြည့်စုံလာသည်။
Verse 25
कृत्वा पापसहस्राणि पिशाचत्वं वरं नृणाम् । न च क्रतुसहस्रत्वं स्वर्गे काशीं पुरीं विना
အပြစ်တစ်ထောင်ပေါင်းများစွာ ကျူးလွန်ပြီးနောက် လူတို့အတွက် ပိသာစ ဖြစ်ရခြင်းကပင် ကောင်းမြတ်သေး၏။ သို့သော် ကာသီ သန့်ရှင်းသော မြို့တော်မပါဘဲ ကောင်းကင်၌ ဝေဒယဇ္ဉ တစ်ထောင်၏ အကျိုးကို ရရှိခြင်းကို မလိုလားသင့်။
Verse 26
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सेव्यते काशिका पुरी । अव्यक्तलिंगं मुनिभिर्ध्यायते च सदाशिवः
ထို့ကြောင့် အားထုတ်မှုအားလုံးဖြင့် ကာသီ သန့်ရှင်းသော မြို့တော်ကို ရိုသေကာ ဝတ်ပြုထမ်းဆောင်ရမည်။ ထိုနေရာ၌ မုနိတို့သည် ရုပ်မထင်သော လင်္ဂအဖြစ် စဒါရှီဝကို သာမန်မဟုတ်စွာ ဓ్యာနပြုကြသည်။
Verse 27
यद्यत्फलं समुद्दिश्य तपन्त्यत्र नरः प्रिये । तेभ्यश्चाहं प्रय च्छामि सम्यक्तत्तत्फलं धुवम्
ချစ်သူရေ၊ လူတစ်ဦးသည် မည်သည့်အကျိုးကို ရည်မှန်း၍ ဤနေရာ၌ တပသ်ကျင့်သနည်း၊ ထိုသူတို့အား ငါသည် ထိုအကျိုးကိုပင် ပြည့်ဝစွာ အမှန်တကယ် မလွဲမသွေ ပေးအပ်မည်။
Verse 28
सायुज्यमात्मनः पश्चादीप्सितं स्थानमेव च । न कुतश्चित्कर्मबंधस्त्यजतामत्र वै तनुम्
ထို့နောက် သူတို့သည် သခင်နှင့် စာယုဇ္ယ (ပေါင်းစည်းခြင်း) ကို ရရှိကာ လိုလားသည့် အမြင့်မြတ်သော နေရာသို့ ရောက်ကြသည်။ ဤသန့်ရှင်းရာ၌ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်သူတို့အပေါ် မည်သည့်ဘက်မှ ကမ္မချည်နှောင်မှု မပေါ်ပေါက်။
Verse 29
ब्रह्मा देवर्षिभिस्सार्द्धं विष्णुर्वापि दिवाकरः । उपासते महात्मानस्सर्वे मामिह चापरे
ဤနေရာ၌ ဘြဟ္မာသည် ဒေဝဋ္ဌိတို့နှင့်အတူ၊ ထို့ပြင် ဗိဿဏုနှင့် နေမင်းတို့ပါ ငါ့ကို ဝတ်ပြုကြသည်။ မဟာအတ္တမားတို့အားလုံးနှင့် အခြားသူများစွာလည်း ဤနေရာ၌ ငါ့ကို ပူဇော်ကြသည်။
Verse 30
विषयासक्तचित्तोऽपि त्यक्त धर्मरुचिर्नरः । इह क्षेत्रे मृतो यो वै संसारं न पुनर्विशेत्
«အာရုံခံအရာဝတ္ထုများ၌ စိတ်ကပ်နေသူဖြစ်သော်လည်း၊ ဓမ္မအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှုကို စွန့်လွှတ်ထားသော လူတစ်ယောက်က ဤသန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၌ အမှန်တကယ် သေဆုံးလျှင်၊ သူသည် သံသရာသို့ ထပ်မဝင်တော့»။
Verse 31
किं पुनर्निर्ममा धीरासत्त्वस्था दंभवर्जिताः । कृतिनश्च निरारंभास्सर्वे ते मयि भाविताः
«ထို့ထက်ပို၍ မည်မျှလဲ—ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ကင်း၍ တည်ငြိမ်သော သတ္တဝ၌ တည်နေသူများ၊ ဟန်ဆောင်မှုကင်းသူများ၊ ကုသိုလ်ပြည့်စုံ၍ ကိုယ်ကျိုးအတွက် အစပြုလုပ်ဆောင်ခြင်းမရှိသူများ—သူတို့အားလုံးသည် ငါ (ရှီဝ) ထဲ၌ အတွင်းစိတ်ဖြင့် စိမ့်ဝင်နေကြ၏»။
Verse 32
जन्मांतरसहस्रेषु जन्म योगी समाप्नुयात् । तदिहैव परं मोक्षं मरणादधिगच्छति
«မွေးဖွားမှု အထောင်ပေါင်းများစွာ ဆက်တိုက်ဖြတ်သန်းပြီးမှသာ ယောဂီအဖြစ် မွေးဖွားခြင်းကို ရနိုင်တတ်သည်။ သို့သော် ဤနေရာ၌ပင် ရှီဝသဘောကို ရရှိသူသည် သေချိန်တွင် ချက်ချင်း အမြင့်ဆုံး မောက္ခကို ရောက်၏»။
Verse 33
अत्र लिंगान्यनेकानि भक्तैस्संस्थापितानि हि । सर्वकामप्रदानीह मोक्षदानि च पार्वति
ဤနေရာ၌ အို ပါရဝတီ၊ ဘက္တများက လိင်္ဂများစွာကို အမှန်တကယ် တည်ထောင်၍ သာသနာတင်ထားကြ၏။ ဤနေရာတော်၌ ထိုလိင်္ဂတို့သည် တရားသော ဆန္ဒအားလုံးကို ပြည့်စုံစေပြီး မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကိုလည်း ပေးတော်မူ၏။
Verse 34
पंचक्रोशं चतुर्दिक्षु क्षेत्रमेतत्प्रकीर्तितम् । समंताच्च तथा जंतोर्मृतिकालेऽमृतप्रदम्
ဤသန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರသည် လေးမျက်နှာတစ်လျှောက် ငါး ကရိုးရှ (krośa) အထိ ကျယ်ပြန့်ကြောင်း ကြေညာထား၏။ ထို့ပြင် ပတ်လည်အနှံ့၌ သတ္တဝါတစ်ဦးအတွက် သေဆုံးချိန်တွင် အမရတရား—လွတ်မြောက်ခြင်း—ကို ပေးတော်မူ၏။
Verse 35
अपापश्च मृतो यो वै सद्यो मोक्षं समश्नुते । सपापश्च मृतौ यस्स्यात्कायव्यूहान्समश्नुते
အပြစ်ကင်းစင်၍ သေဆုံးသူသည် ချက်ချင်း မောက္ခကို ရရှိ၏။ သို့ရာတွင် အပြစ်နှင့်တကွ သေဆုံးသူသည် ကမ္မဇာလအတိုင်း ကိုယ်ခန္ဓာအဆင့်ဆင့်ကို ခံယူရ၏။
Verse 36
यातनां सोनुभूयैव पश्चान्मोक्षमवाप्नुयात् । पातकं योऽविमुक्ताख्ये क्षेत्रेऽस्मिन्कुरुते ध्रुवम्
အဝိမုက္တဟု ခေါ်သော ဤသန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၌ပင် အပြစ်ကျူးလွန်သူသည်လည်း အရင်ဆုံး သင့်တော်သော ဒဏ်ရာဇာတ်ကို ခံစားရမည်။ ထို့နောက် မောက္ခကို ရရှိမည်။ ဤသည်မှာ သီဝရှင်၏ ကရုဏာအောက်၌ ဤကွင်း၏ မပျက်မကွက် အာနုဘော်တည်း။
Verse 37
भैरवीं यातनां प्राप्य वर्षाणामयुते पुनः । ततो मोक्षमवाप्नोति भुक्त्वा पापं च सुन्दरि
«ဘိုင်ရဝီ» ဒုက္ခညှဉ်းပန်းမှုကို နှစ်တစ်သောင်းတိုင် ခံစားပြီးနောက်၊ အပြစ်ကို စားသုံး၍ ကုန်ခမ်းသွားသဖြင့်၊ အလှရှင်မေ၊ ထိုဝိညာဉ်သည် နောက်တစ်ဖန် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရရှိ၏။
Verse 38
इति ते च समाख्याता पापाचारे च या गतिः । एवं ज्ञात्वा नरस्सम्यक्सेवयेदविमुक्तकम्
ဤသို့ပင် အပြစ်ကျင့်စရိုက်ဖြင့် နေထိုင်သူ၏ အဆုံးအဖြတ်ကို သင်အား ရှင်းပြပြီးပြီ။ ထိုအရာကို သိပြီးနောက် လူသည် အဝိမုက္တ (ကာရှီ) သန့်ရှင်းရာသို့ မှန်ကန်စွာ စိတ်နှလုံးအပြည့်ဖြင့် ခိုလှုံကာ လေးစားသဖြင့် ဝတ်ပြုစေကာ၊ သီဝ၏ လွတ်မြောက်စေသော ကရုဏာသို့ မျက်နှာမူရမည်။
Verse 39
कृतकर्मक्षयो नास्ति कल्पकोटिशतैरपि । अवश्यमेव भोक्तव्यं कृतं कर्म शुभाशुभम्
ပြုလုပ်ပြီးသော ကမ္မသည် ကပ္ပကောဋိ ရာနှင့်ချီသော်လည်း ပျက်စီးမသွားနိုင်။ ပြုခဲ့သော ကမ္မသည် ကောင်းသော်လည်း မကောင်းသော်လည်း မဖြစ်မနေ ၎င်း၏ အကျိုးကို ခံစားရမည်။
Verse 40
केवलं चाशुभं कर्म नरकाय भवेदिह । शुभं स्वर्गाय जायेत द्वाभ्यां मानुष्यमीरितम्
ဤလောက၌ အဆိုးသက်သက်သော ကမ္မသည် နရကသို့ ပို့ဆောင်၏။ ကောင်းမြတ်သော ကမ္မသည် သုဂတိ (ကောင်းကင်/သုဝဏ္ဏ) သို့ ဖြစ်ပေါ်စေ၏။ နှစ်မျိုးပေါင်းစည်းခြင်းမှ လူ့ဘဝမွေးဖွားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆို၏။
Verse 41
जन्म सम्यगसम्यक् च न्यूनाधिक्ये भवेदिह । उभयोश्च क्षयो मुक्तिर्भवेत्सत्यं हि पार्वति
အို ပါရဝတီ၊ အမှန်တကယ်ပင်—ဤလောက၌ မွေးဖွားခြင်းသည် မှန်ကန်သော်လည်းကောင်း မမှန်ကန်သော်လည်းကောင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး နည်းလွန်/များလွန်လည်း ဖြစ်နိုင်၏။ ထိုနှစ်ပါး (ချို့ယွင်းမှုနှင့် အလွန်အကျွံ) ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ မုတ္တိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ပေါ်ပေါက်၏။
Verse 42
कर्म च त्रिविधं प्रोक्तं कर्मकाण्डे महेश्वरि । संचितं क्रियमाणं च प्रारब्धं चेति बंधकृत्
အို မဟေရှဝရီ၊ ကမ္မကာဏ္ဍ (ရိတုအကျင့်) အတွင်း၌ ကမ္မသည် သုံးမျိုးဟု ဆိုကြသည်— စဉ္စိတ (စုဆောင်းကမ္မ)၊ ကရိယမာဏ (လက်ရှိပြုလုပ်နေသောကမ္မ)၊ နှင့် ပရာရဗ္ဓ (အကျိုးပေးစတင်သောကမ္မ) — ထိုကမ္မပင် ချည်နှောင်မှုကို ဖြစ်စေသည်။
Verse 43
पूर्वजन्मसमुद्भूतं संचितं समुदाहृतम् । भुज्यते च शरीरेण प्रारब्धं परिकीर्तितम्
အတိတ်ဘဝများမှ ပေါ်ပေါက်လာသော ကမ္မကို “စဉ္စိတ” (saṃcita) ဟု ခေါ်သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် အမှန်တကယ် ခံစား၍ ခံယူရသော ကမ္မကို “ပရာရဗ္ဓ” (prārabdha) ဟု ကြေညာကြသည်။
Verse 44
जन्मना यच्च क्रियते कर्म सांप्रतम् । शुभाशुभं च देवेशि क्रियमाणं विदुर्बुधाः
အို ဒေဝေရှီ၊ ပညာရှိတို့သည် မွေးဖွားလာခြင်းကြောင့် ယခုအခါ ပြုလုပ်သမျှ အလုပ်အကိုင်အားလုံးကို ကရိယမာဏ (kriyamāṇa) ကမ္မဟု သိကြသည်—ကောင်းသော်လည်းကောင်း၊ မကောင်းသော်လည်းမကောင်း။
Verse 45
प्रारब्धकर्मणो भोगात्क्षयश्चैव चान्यथा । उपायेन द्वयोर्नाशः कर्मणोः पूजनादिना
ပရာရဗ္ဓကမ္မ (Prārabdha) သည် အကျိုးကို ခံစားခြင်း (bhoga) ဖြင့်သာ ကုန်ခန်းနိုင်ပြီး အခြားနည်းဖြင့် မကုန်ခန်းနိုင်။ သို့သော် သန့်ရှင်းသော ဥပာယဖြင့် ကမ္မနှစ်မျိုးလုံးကို သီဝ (Śiva) ကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော ဝတ်ပြုကျင့်စဉ်များဖြင့် ဖျက်သိမ်းနိုင်သည်။
Verse 46
सर्वेषां कर्मणां नाशो नास्ति काशीं पुरीं विना । सर्वं च सुलभं तीर्थं दुर्ल्लभा काशिका पुरी
ကာရှီ (Kāśī) သန့်ရှင်းသော မြို့တော်မရှိလျှင် ကမ္မအားလုံး ပျက်သိမ်းခြင်းကို မရနိုင်။ အခြား တီရ္ထ (ဘုရားဖူးနေရာ) များသို့ သွားရလွယ်ကူသော်လည်း ကာရှီကာ (Kāśikā) မြို့တော်ကို ရရှိခြင်းသည် ရှားပါး၍ အမှန်တကယ်သော ဝိညာဉ်ရေး အားကိုးရာဖြစ်သည်။
Verse 47
पूर्वजन्मकृतं चेद्वै काशीदर्शनमादरात् । तदा काशीं च संप्राप्य लभेन्मृत्युं न चान्यथा
အကယ်၍ ယခင်ဘဝတွင် ကာရှီ (Kāśī) ကို ရိုသေစွာ မြင်တွေ့ခွင့်ရမည့် ကုသိုလ်ကို ရရှိထားပါက၊ ယခုဘဝတွင် ကာရှီသို့ ရောက်သောအခါ ထိုနေရာတွင်ပင် သေဆုံးခြင်းကို ရရှိမည်၊ အခြားနေရာမဟုတ်။ ကာရှီ၌ သေခြင်းသည် သီဝ (Śiva) ပေးသနားသော မုက္ခ (mokṣa) သို့ သွားရာလမ်းဟု ချီးမြှောက်ကြသည်။
Verse 48
काशीं प्राप्य नरो यस्तु गंगायां स्नानमाचरेत् । तदा च क्रियमाणस्य संचितस्यापि संक्षयः
ကာရှီ (Kāśī) သို့ ရောက်ပြီး ဂင်္ဂါ (Gaṅgā) မြစ်တွင် ရေချိုးသန့်စင်သူအတွက်၊ လက်ရှိ ပြုလုပ်နေသော အပြစ်များနှင့် စုဆောင်းထားပြီးသား အပြစ်များပင်လျှင် ပျက်ကွယ်သွားသည်။
Verse 49
प्रारब्धं न विना भोगो नश्य तीति सुनिश्चितम् । मृतिश्च तस्य संजाता तदा तस्य क्षयो भवेत्
ပရာရဗ္ဓ (prārabdha) ကမ္မသည် အကျိုးကို မခံစားဘဲ မပျက်နိုင်ကြောင်း အတည်ပြုထားသည်။ ထိုကမ္မ၏ လမ်းကြောင်းအတိုင်း သူ့ထံသို့ သေခြင်း ရောက်လာသောအခါ၊ သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာရှိဘဝသည် ထိုအချိန်တွင် အဆုံးသတ်သွားမည်။
Verse 50
पूर्वं चैव कृता काशी पश्चात्पापं समाचरेत् । तद्बीजेन बलवता नीयते काशिका पुनः
လူတစ်ယောက်က အရင်က ကာရှီ၏ ကုသိုလ်ကို ရရှိပြီး နောက်မှ အပြစ်ကို ကျူးလွန်သော်လည်း၊ အရင်က ထိတွေ့ခဲ့သော ကုသိုလ်၏ အစေ့အမြစ် အင်အားကြီးကြောင့် ထိုသူကို ကာရှီသို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်သွားသည်။
Verse 51
तदा सर्वाणि पापानि भस्मसाच्च भवंति हि । तस्मात्काशीं नरस्सेवेत्कर्मनिर्मूलनीं ध्रुवम्
ထိုအခါ အပြစ်အားလုံးသည် အမှန်တကယ် မီးခိုးပြာကဲ့သို့ ပျက်စီးသွားသည်။ ထို့ကြောင့် လူသည် ကာရှီကို ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် အားကိုးဆည်းကပ်သင့်သည်၊ အကြောင်းမူကား ကာရှီသည် ကမ္မကို အမြစ်မှတိုင် အမှန်တကယ် ဖြုတ်ချတတ်သည်။
Verse 52
एकोऽपि ब्राह्मणो येन काश्यां संवासितः प्रिये । काशीवासमवाप्यैव ततो मुक्तिं स विंदति
ချစ်သူရေ၊ လူတစ်ယောက်က ကာရှီတွင် ဗြာဟ္မဏ တစ်ဦးတည်းကိုပင် နေထိုင်စေခဲ့လျှင်၊ ကာရှီဝါသကို ရရှိခြင်းအလျောက် ထိုသူသည် နောက်တစ်ဖန် မုတ္တိကို ရရှိတတ်သည်။
Verse 53
काश्यां यो वै मृतश्चैव तस्य जन्म पुनर्नहि । समुद्दिश्य प्रयागे च मृतस्य कामनाफले
ကာရှီ၌ အမှန်တကယ် သေဆုံးသူသည် ထပ်မံ မွေးဖွားခြင်း မရှိ။ ထို့ပြင် ကွယ်လွန်သူအတွက် ပရယာဂ၌ ရည်ညွှန်း၍ ပူဇော်အပ်သော သင်္ကာရ (အပ်နှံပူဇော်) ကို ပြုလျှင်၊ ထိုကောင်းမှု၏ အကျိုးသည် ဖြစ်ထွန်း၍ ကွယ်လွန်သူ၏ လိုလားသည့် ဓမ္မရည်မှန်းချက်ကို ပြည့်စုံစေသည်။
Verse 54
संयोगश्च तयोश्चेत्स्यात्काशीजन्यफलं वृथा । यदि न स्यात्तयोर्योगस्तीर्थराजफलं वृथा
နှစ်ခုကို အပြင်ပန်းပေါင်းစည်းခြင်းသာ ရှိလျှင် ကာရှီမှ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသော အကျိုးသည် အလဟသ ဖြစ်သွားမည်။ ထို့ပြင် နှစ်ခု၏ အမှန်တကယ် ယောဂ (ပေါင်းစည်းမှု) မရှိလျှင် ‘တီရ္ထရာဇ’ ၏ အကျိုးလည်း အလဟသ ဖြစ်သွားမည်။
Verse 55
तस्मान्मच्छासनाद्विष्णुस्सृष्टिं साक्षाद्धि नूतनाम् । विधाय मनसोद्दिष्टां तत्सिद्धिं यच्छति ध्रुवम्
ထို့ကြောင့် ငါ၏အမိန့်တော်အရ ဗိဿနုသည် အသစ်သော စကြဝဠာဖန်ဆင်းခြင်းကို တိုက်ရိုက်ပြုလုပ်၍ ဖန်ဆင်းသူ၏စိတ်ကူးအတိုင်း စီမံကာ ထိုအရာ၏အောင်မြင်ပြည့်စုံမှုကို မလွဲမသွေ ပေးတော်မူ၏။
Verse 56
सूत उवाच । इत्यादि बहुमाहात्म्यं काश्यां वै मुनिसत्तमाः । तथा विश्वेश्वरस्यापि भुक्तिमुक्तिप्रदं सताम्
စူတက ပြောသည်— «ဤသို့ပင်၊ မုနိအထူးမြတ်တို့၊ ကာရှီ၌ မဟာတန်ခိုးဂုဏ်တော် များစွာရှိ၏။ ထို့အတူ ဗိශ්ဝေရှ్వరသည်လည်း သီလသမာဓိရှိသူတို့အား ဘုက္တိ (လောကီအာနန္ဒ) နှင့် မုက္တိ (အဆုံးစွန်လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ပေးတော်မူ၏»။
Verse 57
अतः परं प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं त्र्यंबकस्य च । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते मानवः क्षणात्
ယခုနောက်တဖန် တြျမ်ဗက (သီဝ) ၏ သန့်ရှင်းသော မဟာဂုဏ်တော်ကို ငါကြေညာမည်။ ထိုကို ကြားနာသူ လူသားသည် ခဏချင်းပင် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်၏။
The chapter’s central theological argument is delivered via the Pārvatī–Śiva dialogue: Avimukta (Vārāṇasī) is declared Śiva’s perpetual, most secret abode and a universal instrument of mokṣa, validated through Sūta’s transmission to the sages.
Avimukta functions as a ‘guhyatama-kṣetra’ symbol: sacred space as an active soteriological medium. The presence of siddhas, vrata-observance, and Pāśupata-oriented yoga encode the idea that liberation is stabilized by disciplined embodiment within Śiva’s constant field of presence.
Śiva is foregrounded as Parameśvara/Śaṅkara speaking as the lord of the kṣetra, with Viśveśvara named as the focal form anchoring Vārāṇasī’s sanctity; Pārvatī appears as the compassionate interlocutor who elicits the teaching for the benefit of all beings.