Adhyaya 22
Kotirudra SamhitaAdhyaya 2240 Verses

Viśveśvara-māhātmya and the Nirguṇa–Saguṇa Emergence of Śiva (Śakti–Puruṣa/Prakṛti Discourse)

ဤအခန်းတွင် စူတက ရှိသီတို့အား ဗိශ්ဝေရှ్వర၏ မဟာတန်ခိုးသည် မဟာပာတက (အပြစ်ကြီးများ) ကို ဖျက်သိမ်းနိုင်ကြောင်းကို ပြောကြားပြီး အွန်တော်လောဂျီအခြေခံနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ မြင်ရသောလောကသည် ‘vastumātraka’ ဟုဆိုသည့် ပုံပေါ်ထင်ရှားမှုသာဖြစ်ပြီး အခြေခံမှာ မပြောင်းလဲ မပျက်စီးသော cidānanda ဖြစ်သည်။ ထိုအဘsolute မှ ‘ဒုတိယအလိုတော်’ (dvitīyecchā) ပေါ်ထွန်းကာ တစ်ခုတည်းသောအမှန်တရားသည် စဂုဏ (saguṇa) အဖြစ် ထင်ရှားလာပြီး ‘ရှီဝ’ ဟုခေါ်သည်။ ထို့နောက် ရှီဝကို ပုရုသသဘော (အထီးသဘော) အဖြစ်၊ ရှက္တိကို မိန်းမသဘော အင်အားအဖြစ် ဖော်ပြကာ နှစ်မျိုးကွဲသော်လည်း cidānanda တစ်ရင်းမြစ်တည်းမှ ထွက်ပေါ်ကြောင်း ပြသသည်။ Prakṛti နှင့် Puruṣa တို့သည် ဘယ်လိုစတင်ရမည်ကို မသေချာသဖြင့် nirguṇa Paramātman ၏ အာဏာရှိသောအသံမှ ‘ကောင်းမွန်သောဖန်ဆင်းမှု’ အတွက် tapas (တပစ်) လိုအပ်ကြောင်း သင်ကြားသည်။ တပစ်လုပ်ရန် နေရာကို မေးသောအခါ tejas စုစည်းသည့် တောက်ပသော သန့်ရှင်းမြို့/အာဝါသတစ်ခု ပဉ္စကရိုးသ (pañcakrośa) အတိုင်းအတာဖြင့် ပုရုသအနီး အလယ်အာကာသတွင် ပေါ်လာသည်။ ဤအခန်းသည် မေတ္တာဖီဇစ်ထွက်ပေါ်မှု၊ အစပြုခြင်းဆိုင်ရာ သိမြင်မှုအခက်အခဲနှင့် tapas အားဖြင့် စနစ်တကျ ထင်ရှားမှုကို ဖြစ်စေသည့် ယဇ္ဇနာ-အာစကေစစ် မက်ကနစ်ကို ပေါင်းစည်းကာ ဗိශ්ဝေရှ్వరကို အပြစ်နှင့် အဝိဇ္ဇာကို ပျော်ကင်းစေသော သာသနာရေးသော့ချက်အဖြစ် ထားရှိသည်။

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । अतःपरं प्रवक्ष्यामि श्रूयतामृषिसत्तमाः । विश्वेश्वरस्य माहात्म्यं महापातकनाशनम्

စူတက ပြောသည်—“ထို့နောက်မှစ၍ ငါပြောကြားမည်၊ အရှင်ရဟန်းအထွတ်အမြတ်တို့၊ နားထောင်ကြပါ။ စကြဝဠာ၏အရှင် ဗိශ්ဝေရှဝရ (သီဝ) ၏ မဟာဂုဏ်တော်ကို ယခုကြေညာမည်၊ ထိုဂုဏ်တော်သည် အကြီးမားဆုံးသော အပြစ်များကိုပင် ဖျက်ဆီးနိုင်၏။”

Verse 2

यदिदं दृश्यते किंचिज्जगत्यां वस्तुमात्रकम् । चिदानन्द स्वरूपं च निर्विकारं सनातनम्

ဤလောက၌ “အရာဝတ္ထု” ဟု မြင်ရသမျှ အနည်းငယ်သောအရာတို့သည် အမှန်တကယ်အားဖြင့် သိမြင်မှုနှင့် အာနန္ဒ၏ သဘောတရားဖြစ်၍ အနန္တကာလတည်မြဲကာ မပြောင်းလဲသောအရာပင် ဖြစ်သည်။

Verse 3

तस्यैव कैवल्यरतेर्द्वितीयेच्छा ततोभवत् । स एव सगुणो जातश्शिव इत्यभिधीयते

ကೈဝလျ (တစ်ပါးတည်းသော အပြည့်အဝတည်နေမှု) ကို နှစ်သက်သော ထိုတစ်ပါးတည်းသောအရှင်၌ ဒုတိယအလိုဆန္ဒတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထိုမှတစ်ဆင့် အရှင်ကိုယ်တိုင် ဂုဏ်သတ္တိများနှင့်အတူ ထင်ရှားလာ၍ “သီဝ” ဟု စဂုဏ (ဂုဏ်ပါသော) အနေဖြင့် ခေါ်ဆိုကြသည်။

Verse 4

स एव हि द्विधा जातः पुंस्त्रीरूपप्रभेदतः । यः पुमान्स शिवः ख्यातः स्त्रीशक्तिस्सा हि कथ्यते

အရှင်တစ်ပါးတည်းပင် ပုရుషနှင့် စ္တ్రీ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကွဲပြားမှုကြောင့် နှစ်မျိုးဖြစ်လာ၏။ ပုရుషသည် “သီဝ” ဟု ထင်ရှားပြီး စ္တ്രീသည် အရှင်၏ “ရှက္တိ” (အင်အား) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

Verse 5

चिदानन्देस्वरूपाभ्यां पुरुषावपि निर्मितौ

သန့်ရှင်းသော အသိဉာဏ် (cit) နှင့် အာနန္ဒ (ānanda) ဟူသော သဘောတရားနှစ်ပါးမှ၊ ထိုဘုရားသခင်ပုရုෂနှစ်ပါးလည်း ပေါ်ထွန်းဖန်ဆင်းလာ၏။

Verse 6

अदृष्टाभ्यां तदा ताभ्यां स्वभावान्मुनिसत्तमाः । तावदृष्ट्वा तदा तौ च स्वमातृपितरौ द्विजाः

အို မုနိမြတ်တို့၊ ထိုအခါ ထိုနှစ်ဦးသည် မိမိတို့၏ သဘာဝအလိုအလျောက်ကြောင့် ကြည့်မြင်ကြ၏။ ထို့နောက် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) နှစ်ဦးသည် သူတို့ကို မြင်လျှင် မိမိတို့၏ မိခင်နှင့် ဖခင်ဟု သိမှတ်ကြ၏။

Verse 7

महासंशयमापन्नौ प्रकृतिः पुरुषश्च तौ । तदा वाणी समुत्पन्ना निर्गुणात्परमात्मनः । तपश्चैव प्रकर्तव्यं ततस्सृष्टिरनुत्तमा

ပရကృతిနှင့် ပုရုಷ နှစ်ဦးသည် ကြီးမားသော သံသယထဲသို့ ကျရောက်ကြ၏။ ထိုအခါ နိရ္ဂုဏ အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်မှ ထွက်ပေါ်လာသော ဒေဝဝါဏီတစ်ရပ် ကြားရသည်—«တပစ် (အာဓိကတပ) ကို ပြုလုပ်ရမည်; ထိုမှ အလွန်မြတ်သော စೃಷ್ಟိ ပေါ်ထွန်းလာမည်» ဟု။

Verse 8

प्रकृतिपुरुषाबूचतुः । तपसस्तु स्थलंनास्ति कुत्रावाभ्यां प्रभोऽधुना । स्थित्वा तपः प्रकर्तव्यं तव शासनतश्शिव

ပရကृतिနှင့် ပုရုಷ တို့က လျှောက်သည်။ «အရှင်ဘုရား၊ ယခုအခါ ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ဦးအတွက် တပစ်ပြုရန် သင့်လျော်သော နေရာမရှိပါ။ အို သျှိဝ၊ သင်၏ အမိန့်အတိုင်း ကျွန်ုပ်တို့ ဘယ်မှာ နေထိုင်၍ တပစ်ကို ပြုလုပ်ရမည်နည်း»။

Verse 9

ततश्च तेजसस्सारं पंचक्रोशात्मकं शुभम् । सर्वोपकरणैर्युक्तं सुंदरं नगरं तथा

ထို့နောက် ဘုရားသခင်၏ တေဇောဓာတ်၏ အနှစ်သာရမှ မင်္ဂလာနှင့် တောက်ပလှပသော မြို့တစ်မြို့ ပေါ်ထွန်းလာ၍ ခရိုးသ ၅ ခန့် ကျယ်ဝန်းကာ လိုအပ်သမျှ အစုံအလင်ဖြင့် ပြည့်စုံ၍ လှပစွာ အလှဆင်ထား၏။

Verse 10

निर्माय प्रेषितं तत्स्वं निर्गुणेन शिवेन च । अंतरिक्षे स्थितं तच्च पुरुषस्य समीपतः

ထိုမြို့ကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက် ဂုဏ်သတ္တိကင်းသော အလွန်မြင့်မြတ်သည့် သီဝဘုရားသည် မိမိ၏ ပုံသဏ္ဍာန်ကို ပို့လွှတ်တော်မူရာ၊ ၎င်းသည် ကောင်းကင်အလယ်၌ တည်နေပြီး ထိုပုရုသ၏ အနီး၌ ရှိနေ၏။

Verse 11

तदधिष्ठाय हरिणा सृष्टिकामनया ततः । बहुकालं तपस्तप्तं तद्ध्यानमवलंब्य च

ထို့နောက် ဟရီ (ဗိဿနု) သည် ဖန်ဆင်းခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ထိုသန့်ရှင်းသော အာသန/အဘိုဒ်ကို အားကိုးကာ အလွန်ရှည်လျားသော ကာလတစ်လျှောက် တပစ် (တပသ္) ကို ကျင့်ပြီး၊ «ထိုအမြင့်မြတ်တော်» ဖြစ်သော ပရမေရှ္ဝရ သီဝကို ဓ్యာနဖြင့် တည်မြဲစွာ မှီခိုခဲ့သည်။

Verse 12

श्रमेण जलधारश्च विविधाश्चाभवंस्तदा । ताभिर्व्याप्तं च तच्छून्यं नान्यत्किंचिददृश्यत

ထို့နောက် အားထုတ်မှုကြောင့် ရေစီးကြောင်းအမျိုးမျိုး များစွာ ပေါ်ပေါက်လာ하였다။ ထိုဗလာဝန်းကျင်သည် ထိုရေများဖြင့် ပြည့်နှံ့သွားပြီး အခြားအရာတစ်စုံတစ်ရာမျှ မမြင်ရတော့하였다။

Verse 13

ततश्च विष्णुना दृष्टं किमेतद्दृश्यतेऽद्भुतम् । इत्याश्चर्यं तदा दृष्ट्वा शिरसः कम्पनं कृतम्

ထို့နောက် ဗိဿနုသည် ကြည့်မြင်၍ «ဤအံ့ဩဖွယ်ရာကို ဘာကြောင့် မြင်နေရသနည်း» ဟု စဉ်းစား하였다။ ထိုအံ့မခန်းမြင်ကွင်းကို မြင်သဖြင့် အံ့အားသင့်ကာ ခေါင်းကို လှုပ်ယမ်း하였다။

Verse 14

ततश्च पतितः कर्णान्मणिश्च पुरतः प्रभो । तद्बभूव महत्तीर्थं नामतो मणिकर्णिका

ထို့နောက် အရှင်ဘုရား၊ (ရှီဝ၏) နားမှ မဏိရတနာသည် အားလုံးရှေ့တွင် ကျသွား하였다။ ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် «မဏိကဏ္ဏိကာ» ဟူသော အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားသော မဟာတီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာ하였다။

Verse 15

जलौघे प्लाव्यमाना सा पंचक्रोशी यदाभवत । निर्गुणेन शिवेनाशु त्रिशूलेन धृता तदा

ထိုသန့်ရှင်းသော ပဉ္စကရိုးသီ (Pañcakrośī) ဒေသသည် ရေလှိုင်းကြီးဖြင့် ဆွဲယူလွှမ်းမိုးခံရသောအခါ၊ နိရ္ဂုဏ ရှီဝ (Nirguṇa Śiva) သည် သုံးချွန်လှံ (triśūla) ပေါ်တွင် လျင်မြန်စွာ ထမ်းမြှောက်ကာ ကာကွယ်ထား하였다။

Verse 16

विष्णुस्तत्रैव सुष्वाप प्रकृत्या स्वस्त्रिया सह । तन्नाभिकमलाज्जातो ब्रह्मा शंकरशासनात्

ထိုနေရာတည်းမှာပင် ဗိဿဏုသည် ယောဂနိဒ္ဒရာဖြင့် ငြိမ်သက်စွာ အိပ်စက်၍ မိမိ၏ မဟာမိဖုရား ပရကృతိနှင့်အတူရှိ၏။ ထို၏ နာဗိပဒုမမှ ဘြဟ္မာသည် ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ရှင်ကရ (ရှီဝ) ၏ အမိန့်တော်အတိုင်း ဖြစ်၏။

Verse 17

शिवाज्ञां स समासाद्य सृष्टिचक्रेऽद्भुता तदा । चतुर्द्दशमिता लोका ब्रह्मांडे यत्र निर्मिताः

ရှီဝဘုရား၏ အမိန့်ကို ရရှိပြီးနောက်၊ သူသည် အံ့ဩဖွယ် ဖန်ဆင်းခြင်း၏ လှည့်ကွက်ကို ထိုအခါ စတင်လှုပ်ရှားစေ하였다။ ထို ဘြဟ္မာဏ္ဍ အတွင်း၌ လောက ၁၄ ပါးကို ဖန်တီး၍ တည်ထောင်ခဲ့သည်။

Verse 18

योजनानां च पंचाशत्कोटिसंख्याप्रमाणतः । ब्रह्मांडस्यैव विस्तारो मुनिभिः परिकीर्तितः

ယောဇနာ ငါးဆယ်ကုဋေ အရေအတွက်ဖြင့် တိုင်းတာသည့် ပမာဏအတိုင်း ဘြဟ္မာဏ္ဍ ၏ အကျယ်အဝန်းကို မုနိတို့က ကြေညာထားကြသည်။

Verse 19

ब्रह्मांडे कर्मणा बद्धा प्राणिनो मां कथं पुनः । प्राप्स्यंतीति विचिन्त्यैतत्पंचक्रोशी विमोचिता

သခင်သည် စဉ်းစားတော်မူ၏—«ဘြဟ္မာဏ္ဍအတွင်း ကမ္မကြောင့် ချည်နှောင်ခံရသော သတ္တဝါတို့သည် ငါ့ထံသို့ မည်သို့ ပြန်လည်ရောက်နိုင်မည်နည်း» ဟူ၍။ ထို့ကြောင့် လွတ်မြောက်စေသော ပဉ္စကရိုးသီ (Pañcakrośī) သန့်ရှင်းဒေသကို ထုတ်ဖော်တော်မူ၏။

Verse 20

इयं च शुभदा लोके कर्म नाशकरी मता । मोक्षप्रकाशिका काशी ज्ञानदा मम सुप्रिया

«ဤ ကာရှီသည် လောက၌ မင်္ဂလာဖြစ်၍ ကမ္မချည်နှောင်မှုကို ဖျက်ဆီးသူဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ကာရှီသည် မောက္ခလမ်းကို ထွန်းလင်းပြ၍ သစ္စာဉာဏ်ကို ပေးသနားကာ ငါ့အတွက် အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်သည်»။

Verse 21

अविमुक्तं स्वयं लिंगं स्थापितं परमात्मना । न कदाचित्त्वया त्याज्यमिदं क्षेत्रं ममांशक

အဝိမုက္တ၌ ပရမాత్మာတော်မူသော သခင်ကိုယ်တိုင် ဤ လင်္ဂကို တည်ထောင်ထားတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ငါ့အပိုင်းဖြစ်သော သင်သည် ဤ သန့်ရှင်းကွင်း (က்ஷೇತ್ರ) ကို မည်သည့်အခါမျှ မစွန့်ပစ်ရ။

Verse 22

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां विश्वेश्वरमाहात्म्ये काश्यां रुद्रागमनवर्णनंनाम द्वाविंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သရီရှီဝ မဟာပုရာဏ၏ စတုတ္ထပိုင်း ကောဋိရုဒြသံဟိတာအတွင်းရှိ ဝိශ්ဝေශ්ဝရ မာဟာတ်မျာ၌ «ကာရှီသို့ ရုဒြရောက်လာခြင်း ဖော်ပြချက်» ဟု အမည်ရသော အခန်း (အဓ್ಯಾಯ) နှစ်ဆယ့်နှစ် ပြီးဆုံး၏။

Verse 23

ब्रह्मणश्च दिने सा हि न विनश्यति निश्चितम् । तदा शिवस्त्रिशूलेन दधाति मुनयश्च ताम्

ဗြဟ္မာ၏ နေ့ကာလအတွင်း၌ ထိုအရာသည် မပျက်စီးကြောင်း အမှန်တကယ် သေချာသည်။ ထိုအခါ သီဝသည် မိမိ၏ တြိရှူလ (သုံးခွ) ပေါ်တွင် ထမ်းဆောင်ထားပြီး မုနိတို့လည်း ထိုအရာကို ထောက်မထားကြသည်။

Verse 24

पुनश्च ब्रह्मणा सृष्टौ कृतायां स्थाप्यते द्विजाः । कर्मणा कर्षणाच्चैव काशीति परिपठ्यते

ထို့ပြင် ဗြဟ္မာက ဖန်ဆင်းခြင်းကို ထပ်မံ ပြုလုပ်သောအခါ၊ ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တို့ကို ထိုနေရာ၌ တည်ထောင်ထားသည်။ ထို့အပြင် ၎င်းသည် မိမိ၏ ကာမကံဓမ္မ အာနုဘော်ဖြင့် သတ္တဝါအားလုံးကို ဆွဲယူသဖြင့် «ကာရှီ» ဟု အစဉ်အလာအတိုင်း ရွတ်ဆို၍ ခေါ်ကြသည်။

Verse 25

अविमुक्तेश्वरं लिंगं काश्यां तिष्ठति सर्वदा । मुक्तिदातृ च लोकानां महापातकिनामपि

ကာရှီမြို့၌ အဝိမုက္တေရှွရ လိင်္ဂသည် အမြဲတည်ရှိ၏။ ၎င်းသည် သတ္တဝါတို့အား မောက္ခကို ပေးတတ်ပြီး အကြီးမားဆုံး အပြစ်ရှိသူတို့ကိုပင် လွတ်မြောက်စေ၏။

Verse 26

अन्यत्र प्राप्यते मुक्तिस्सारूप्यादिर्मुनीश्वराः । अत्रैव प्राप्यते जीवैः सायुज्या मुक्तिरुत्तमा

အို မုနိအရှင်မြတ်တို့၊ အခြားနေရာများတွင် စာရူပျ (sārūpya) စသည့် မုတ်ခ္ခ (မောက္ခ) ကို ရနိုင်သော်လည်း၊ ဤနေရာ၌ပင် သတ္တဝါတို့သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး မုတ်ခ္ခ—သီဝရှင်နှင့် တစ်လုံးတစ်ဝါတည်း ပေါင်းစည်းခြင်းဖြစ်သော စာယုဇျ (sāyujya) ကို ရကြသည်။

Verse 27

येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषां वाराणसी पुरी । पंचक्रोशी महापुण्या हत्याकोटिविनाशनी

ဘယ်နေရာမှာမှ အားကိုးရာ၊ သွားရာလမ်းမရှိသူတို့အတွက် ဝါရာဏသီမြို့တော်သည် အမှန်တကယ်သော သန့်ရှင်းရာအဖြစ် ဖြစ်လာသည်။ ထိုနေရာရှိ ပဉ္စကရိုးရှီ (Pañcakrośī) ဘုရားဖူးခရီးသည် အလွန်ပုဏ္ဏားကြီးမားပြီး၊ သီဝရှင်၏ ကရုဏာကြောင့် သတ်ဖြတ်မှုကဲ့သို့ အလွန်ကြမ်းတမ်းသော အပြစ်များကိုပင် ကောဋိများစွာ ဖျက်ဆီးပေးသည်။

Verse 28

अमरा मरणं सर्वे वांछतीह परे च के । भुक्तिमुक्तिप्रदा चैषा सर्वदा शंकरप्रिया

မသေမရှင်သော အမရာ (နတ်ဘုရား) တို့တောင် ဤနေရာ၌ရှိသော “သေခြင်း” ကို အားလုံး ဆန္ဒပြုကြသည်—ထိုအခါ အခြားသူများထဲမှ မည်သူ မဆန္ဒပြုမည်နည်း။ အကြောင်းမူ ဤသန့်ရှင်းရာ/ဤအာနုဘော်သည် လောကီအပျော်အပါး (bhukti) နှင့် မုတ်ခ္ခ (mukti) ကို အမြဲပေးတတ်ပြီး၊ ရှင်သင်္ကရာ (Śaṅkara) ၏ အမြဲချစ်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်သည်။

Verse 29

ब्रह्मा च श्लाघते चामूं विष्णुस्सिद्धाश्च योगिनः । मुनयश्च तथैवान्ये त्रिलोकस्था जनाः सदा

ဗြဟ္မာသည် ထိုအမကို ချီးမွမ်းသကဲ့သို့၊ ဗိဿနုလည်း ချီးမွမ်းသည်။ စိဒ္ဓများနှင့် ယောဂီများလည်း ထိုနည်းတူ ချီးမွမ်းကြသည်။ သုံးလောကတစ်လျှောက် နေထိုင်သော မုနိများနှင့် အခြားသတ္တဝါတို့သည် အမြဲတမ်း သူမ၏ မဟိမကို ဂုဏ်ပြုချီးမွမ်းကြသည်။

Verse 30

काश्याश्च महिमानं वै वक्तुं वर्षशतैरपि । शक्नोम्यहं न सर्वं हि यथाशक्ति ब्रुवे ततः

အမှန်တကယ်ပင်၊ နှစ်တစ်ရာကြာအောင် ပြောဆိုနေသော်လည်း ကာရှီ၏ မဟိမကို အကုန်အစင် မဖော်ပြနိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ စွမ်းအားရှိသမျှအတိုင်းသာ ဖော်ပြမည်။

Verse 31

कैलासस्य पतिर्यो वै ह्यंतस्सत्त्वो बहिस्तमाः । कालाग्निर्नामतः ख्यातो निर्गुणो गुणवान्भवः । प्रणिपातैरनेकैश्च वचनं चेदमब्रवीत्

ထို့နောက် ကိုင်လာသ၏ အရှင်—အမည်အားဖြင့် ကာလာဂ္နိ ဟုကျော်ကြားသူ—အတွင်း၌ စတ္တဝ သန့်ရှင်းသော်လည်း အပြင်၌ အမှောင်ဖြင့် ဖုံးကွယ်နေသူ၊ အတ္ထသဘောအားဖြင့် နိရ္ဂုဏ ဖြစ်သော်လည်း ကရုဏာအတွက် ဂုဏများကို ခံယူသူသည် များစွာသော ပရဏိပါတ်များဖြင့် ဦးချပြီး ဤစကားကို ပြောကြား하였다။

Verse 32

रुद्र उवाच । विश्वेश्वर महेशान त्वदीयोऽस्मि न संशयः । कृपां कुरु महादेव मयि त्वं साम्ब आत्मजे

ရုဒြက ပြောသည်—“အို စကြဝဠာ၏ အရှင်၊ အို မဟေရှာန၊ ကျွန်ုပ်သည် သင်၏ပိုင်ဆိုင်ရာပင် ဖြစ်သည်၊ သံသယမရှိ။ အို မဟာဒေဝ၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် ကရုဏာပြုပါ; အို သမ္ဘု၊ သင်၏ သားတော်ကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်ကို ကောင်းကြီးပေးပါ။”

Verse 33

स्थातव्यं च सदात्रैव लोकानां हितकाम्यया । तारयस्व जगन्नाथ प्रार्थयामि जगत्पते

လောကသတ္တဝါတို့၏ အကျိုးချမ်းသာအတွက် ဤနေရာ၌ အမြဲတမ်း နေရမည်။ အို जगन्नाथ၊ လောကများကို ကယ်တင်ပါ; ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်၏ ဆုတောင်းပန်ကြားချက် ဖြစ်သည်၊ အို जगत्पते။

Verse 34

सूत उवाच । अविमुक्तेऽपि दान्तात्मा तं संप्रार्थ्य पुनः पुनः । नेत्राश्रूणि प्रमुच्यैव प्रीतः प्रोवाच शंकरम्

စူတက ပြောသည်—အဝိမုတ္တ၌ပင် ထိန်းသိမ်းသောစိတ်ရှိသူသည် ထိုသူကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဆုတောင်းပန်ကြားလေ၏။ မျက်စိမှ မျက်ရည်များ စီးကျလာပြီး၊ ဘက္တိနှင့် ပီတိပြည့်ဝ၍ သင်္ကရ (ရှီဝ) ထံသို့ စကားဆို하였다။

Verse 35

अविमुक्त उवाच । देवदेव महादेव कालामयसुभेषज । त्वं त्रिलोकपतिस्सत्यं सेव्यो ब्रह्माच्युतादिभिः

အဝိမုက္တက ပြော၏— «ဒေဝတို့၏ ဒေဝ၊ မဟာဒေဝ၊ ကာလ၏ အနာရောဂါ (သေခြင်း၊ အိုမင်းခြင်း) ကို ကုသသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ဆေးတော်ရှင်။ အမှန်တကယ် သင်သည် လောကသုံးပါး၏ အရှင်ဖြစ်၍ ဗြဟ္မာ၊ အချျုတ (ဗိဿနု) နှင့် အခြားဒေဝတို့ကပါ ပူဇော်ထိုက်သူ ဖြစ်တော်မူ၏»။

Verse 36

काश्यां पुर्यां त्वया देव राजधानी प्रगृह्यताम् । मया ध्यानतया स्थेयमचिंत्य सुखहेतवे

အို ဒေဝ၊ ကာရှီမြို့၌ သင်သည် မြို့တော်၏ ရာဇပလ္လင်ကို လက်ခံတော်မူပါစေ။ အကျွန်ုပ်မူကား မတွေးမခေါ်နိုင်သော အာနန္ဒကို ဖြစ်စေခြင်းအတွက် သာမန်မဟုတ်သော ဓျာန၌ တည်နေပါမည်။

Verse 37

मुक्तिदाता भवानेव कामदश्च न चापरः । तस्मात्त्वमुपकाराय तिष्ठोमासहितस्सदा

မုက္တိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ပေးတော်မူသူမှာ သင်တော်တည်း၊ လိုအင်ဆန္ဒတို့ကို ဖြည့်ဆည်းပေးသူလည်း သင်တော်တည်း—အခြားမရှိ။ ထို့ကြောင့် ဘက္တတို့၏ အကျိုးအတွက် အူမာနှင့်အတူ အမြဲတမ်း တည်နေတော်မူပါစေ။

Verse 38

जीवान्भवाब्धेरखिलांस्तारय त्वं सदाशिव । भक्तकार्य्यं कुरु हर प्रार्थयामि पुनःपुनः

အို စဒါရှီဝ၊ သံသရာဖြစ်ပေါ်မှု၏ ပင်လယ်ကြီးမှ သက်ရှိအားလုံးကို ကူးမြောက်စေပါ။ အို ဟရ၊ သင်၏ ဘက္တ၏ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးပါ—ကျွန်ုပ်သည် ထပ်ခါထပ်ခါ ပန်ကြားအပ်ပါသည်။

Verse 39

सूत उवाच । इत्येवं प्रार्थितस्तेन विश्वनाथेन शंकरः । लोकानामुपकारार्थं तस्थौ तत्रापि सर्वराट्

စူတက ပြောသည်—ဤသို့ ဗိශ්ဝနာထက ပန်ကြားသဖြင့်၊ အလုံးစုံ၏ အရှင်မင်းကြီး ရှင်ကရာ (ရှင်ကရ) သည် လောကတို့၏ အကျိုးပြုရန်အတွက် ထိုနေရာ၌ပင် ဆက်လက်တည်နေ하였다။

Verse 40

यद्दिनं हि समारभ्य हरः काश्यामुपागतः । तदारभ्य च सा काशी सर्वश्रेष्ठतराभवत्

ဟရ (ရှင်ရှီဝ) က ကာရှီသို့ ရောက်လာသော နေ့မှစ၍ ထိုအချိန်မှစပြီး ကာရှီသည် သန့်ရှင်းရာဌာနတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်လာ하였다။

Frequently Asked Questions

It argues that the same absolute reality is nirguṇa cidānanda yet becomes saguṇa ‘Śiva’ through a secondary will (dvitīyecchā); then, as Prakṛti and Puruṣa face doubt about creation, a divine command mandates tapas, culminating in the manifestation of a luminous pañcakrośa domain as the operative setting for austerity and ordered emergence.

Cidānanda signifies consciousness-bliss as the invariant substrate; ‘dvitīyecchā’ encodes the transition from absolute to relational lordship; Śiva–Śakti indicates one reality’s self-differentiation into power and possessor-of-power; and the pañcakrośa tejas-city functions as a mapped sacred field where tapas becomes spatially ‘installable,’ implying that cosmology and sacred geography co-author ritual efficacy.

Rather than a named iconographic avatāra, the chapter highlights Śiva in two theological modes—nirguṇa Paramaśiva and saguṇa Śiva (Īśvara)—and the concomitant emergence of Śakti as the feminine power, establishing the foundational Śiva–Śakti framework that later supports specific forms and shrine-identities such as Viśveśvara.