Adhyaya 20
Kotirudra SamhitaAdhyaya 2066 Verses

Bhaimaśaṅkara-māhātmya: Śiva’s Descent in Kāmarūpa and the Rise of Bhīma

ဤအဓ್ಯಾಯတွင် စူတာက ဘိုင်မရှင်ကရာ မဟာတ္မ្យကို ရှင်းပြကာ “ကြားနာရုံသာဖြင့် လိုအင်ဆန္ဒများ ပြည့်စုံနိုင်သည်” ဟု သြဝါဒပေးသည်။ ကာမရူပဒေသ၌ လောက၏ ကောင်းကျိုးနှင့် ဆန္ဒများအတွက် သင်္ကရာ (ရှီဝ) သက်ဆင်းလာသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် သာသနာကို ဖျက်ဆီး၍ သတ္တဝါအားလုံးကို နှိပ်စက်သော အင်အားကြီး ရက္ခသ ဘီမာကို မိတ်ဆက်သည်။ သူသည် ကုမ္ဘကရဏနှင့် ကာကဋီတို့မှ မွေးဖွား၍ စဟျာတောင်တန်းတွင် နေထိုင်သည်။ လူငယ်ဘီမာက မိခင်အား ဖခင်နှင့် မူလအကြောင်း မေးမြန်းရာ ကာကဋီက ဖခင်မှာ ရာဝဏ၏ အစ်ကို ကုမ္ဘကရဏဖြစ်ပြီး ရာမ၏ လက်ဖြင့် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ပြောပြသည်။ အဓိပ္ပါယ်မှာ အဓမ္မအင်အားနှင့် အမွေဆက်ခံသော အကြမ်းဖက်မှုတို့ကြောင့် ရှီဝ၏ က္ෂೇತ್ರတည်မြဲမှု ပေါ်ပေါက်လာပြီး နေရာသဒ္ဓါ၊ ကမ္မအကျိုးနှင့် ကြားနာခြင်း၏ ကယ်တင်မှုတို့ ဆက်စပ်နေသည်။

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं भैमशंकरम् । यस्य श्रवणमात्रेण सर्वाभीष्टं लभेन्नरः

စူတာက ပြော၏—«ယခုမှစ၍ ငါသည် ဘီမရှင်ကရ (Bhīmaśaṅkara) ၏ မဟာတန်ခိုးတော်ကို ကြေညာမည်။ ၎င်းကို ကြားရုံသာဖြင့် လူသည် အမှန်တကယ်လိုလားသမျှကို ရရှိလိမ့်မည်»။

Verse 2

कामरूपाभिधे देशे शंकरो लोककाम्यया । अवतीर्णः स्वयं साक्षात्कल्याणसुखभाजनम्

ကာမရူပါဟု ခေါ်သော ဒေသ၌ လောက၏ ကောင်းကျိုးနှင့် ဆန္ဒတော်များအတွက် ကရုဏာဖြင့် သင်္ကရာသည် ကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက် အဝတားပြု၍ မင်္ဂလာနှင့် အာနန္ဒ၏ အိမ်ရာတော် ဖြစ်လာတော်မူ၏။

Verse 3

यदर्थमवतीर्णोसौ शंकरो लोकशंकरः । शृणुतादरतस्तच्च कथयामि मुनीश्वराः

လောကတို့အား မင်္ဂလာပေးတော်မူသော သင်္ကရာသည် မည်သို့သော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အဝတားပြုလာသနည်းကို ရိုသေစွာ အာရုံစိုက်၍ နားထောင်ကြလော့၊ မုနိရှင်တို့အို—ငါက ပြောကြားမည်။

Verse 4

भीमोनाम महोवीर्यो राक्षसोऽभूत्पुरा द्विजाः । दुःखदस्सर्वभूतानां धर्मध्वंसकरस्सदा

အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ ရှေးကာလ၌ “ဘီမ” ဟူသော အင်အားကြီး မဟာသူရဲ ရက္ခသတစ်ပါး ရှိခဲ့၍ သတ္တဝါအပေါင်းတို့ကို အမြဲဒုက္ခပေးကာ ဓမ္မကို အစဉ်ဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်၏။

Verse 5

कुंभकर्णात्समुत्पन्नः कर्कट्यां सुमहाबलः । सह्ये च पर्वते सोऽपि मात्रा वासं चकार ह

သူသည် ကုಂಭကර්ဏမှ ကර්ကဋီအားဖြင့် မွေးဖွားလာ၍ အလွန်အမင်း အင်အားကြီး၏။ သူလည်း မိခင်နှင့်အတူ သဟျာတောင်ပေါ်တွင် နေထိုင်ရာ ပြုခဲ့၏။

Verse 6

कुंभकर्णे च रामेण हते लोकभयंकरे । राक्षसी पुत्रसंयुक्ता सह्येऽतिष्ठत्स्वयं तदा

ကမ္ဘာလောကတို့၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ကုಂಭကර්ဏကို ရာမက သတ်ပြီးနောက်၊ ရက္ခသမိန်းမသည် သားနှင့်အတူ ထိုအခါ သဟျာတောင်တန်း၌ ကိုယ်တိုင်သွားရောက် နေထိုင်ခဲ့၏။

Verse 7

स बाल एकदा भीमः कर्कटीं मातरं द्विजाः । पप्रच्छ च खलो लोकदुःखदो भीमविक्रमः

အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ တစ်ခါတစ်ရံ ကလေးဘဝ၌ပင် ကြမ်းတမ်းသော ဘီမသည်—လောကကို ဒုက္ခပေးသော မကောင်းသူ၊ အင်အားပြင်းထန်သူ—မိခင် ကර්ကဋီကို မေးမြန်းခဲ့၏။

Verse 8

भीम उवाच । मातर्मे कः पिता कुत्र कथं वैकाकिनी स्थिता । ज्ञातुमिच्छामि तत्सर्वं यथार्थं त्वं वदाधुना

ဘီမက ပြော၏— «အမေ၊ ကျွန်ုပ်၏ အဖေသည် မည်သူနည်း၊ ဘယ်မှာရှိသနည်း။ ထို့ပြင် အို ဝိုင်ကာကိနီ၊ သင်သည် ဤအခြေအနေသို့ မည်သို့ ရောက်လာသနည်း။ အမှန်တကယ်အတိုင်း အားလုံးကို သိလိုသည်၊ ယခု ချက်ချင်း ပြောပြပါ»။

Verse 9

सूत उवाच । एवं पृष्टा तदा तेन पुत्रेण राक्षसी च सा । उवाच पुत्रं सा दुष्टा श्रूयतां कथयाम्यहम्

စူတက ပြောသည်—ထိုသို့ သားက မေးမြန်းသောအခါ မကောင်းသော ရာක්ෂသီမသည် သားကို ပြော၏—“နားထောင်လော့၊ ငါ ပြောပြမည်” ဟု။

Verse 10

कर्कट्युवाच । पिता ते कुम्भकर्णश्च रावणानुज एव च । रामेण मारितस्सोयं भ्रात्रा सह महाबलः

ကရ္ကဋီက ပြောသည်—“သင်၏အဖေ ကုမ္ဘကရ္ဏသည် ရာဝဏ၏ ညီတော် အလွန်အားကြီးသူ ဖြစ်၏။ သူသည် အစ်ကိုနှင့်အတူ ရာမ၏ လက်ဖြင့် သတ်ဖြတ်ခံရပြီ” ဟု။

Verse 11

अत्रागतः कदाचिद्वै कुम्भकर्णस्य राक्षसः । मद्भोगं कृतवांस्तात प्रसह्य बलवान्पुरा

“တစ်ခါတစ်ရံ ကုမ္ဘကရ္ဏ ရာක්ෂသကြီး အလွန်အားကြီးသူသည် ဤနေရာသို့ လာခဲ့၏။ အတိတ်ကာလတွင် ချစ်သားရေ၊ သူသည် အင်အားဖြင့် ငါ့ကို အတင်းအကျပ် ယူကာ ငါနှင့် ခံစားခဲ့သည်” ဟု။

Verse 12

लंकां स गतवान्मां च त्यक्त्वात्रैव महाबलः । मया न दृष्ट्वा सा लंका ह्यत्रैव निवसाम्यहम्

အင်အားကြီးသောသူသည် လင်္ကာသို့ သွား၍ ငါကို ဤနေရာ၌ ထားခဲ့သည်။ လင်္ကာကို မမြင်ရသေးသဖြင့် ငါသည် ဤနေရာ၌ပင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။

Verse 13

पिता मे कर्कटो नाम माता मे पुष्कसी मता । भर्ता मम विराधो हि रामेण निहतः पुरा

“ငါ့အဖေ၏အမည်မှာ ကရ္ကဋ ဖြစ်၍၊ ငါ့အမေကို ပုရှ္ကသီ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ငါ့ခင်ပွန်းမှာ ဝိရာဓ ဖြစ်ပြီး၊ ယခင်က ရာမအားဖြင့် သတ်ခံခဲ့သည်။”

Verse 14

पित्रोः पार्श्वे स्थिता चाहं निहते स्वामिनि प्रिये । पितरौ मे मृतौ चात्र ऋषिणा भस्मसात्कृतौ

ချစ်မြတ်နိုးရသော မိန်းမရေ၊ ကျွန်မသည် ခင်ပွန်းကို သတ်ဖြတ်ခံရသောအခါ မိဘနှစ်ပါး၏ဘေးတွင် ရပ်နေခဲ့သည်။ ဤနေရာ၌ ကျွန်မ၏ မိဘတို့လည်း သေဆုံးပြီး ရှင်ရသီတစ်ပါးက သူတို့ကို ပြာဖြစ်အောင် လောင်ကျွမ်းစေ하였다။

Verse 15

भक्षणार्थं गतौ तत्र कुद्धेन सुमहात्मना । सुतीक्ष्णेन सुतपसाऽगस्त्यशिष्येण वै तदा

ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ စားသောက်ရန် သွားခဲ့သော နှစ်ဦးကို မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသော စုတီက္ရှဏ—အဂஸတျ၏ တပည့်—က ပြင်းထန်သော တပဿာကြောင့် ဒေါသပြင်းထန်လာ၍ ရင်ဆိုင်တားဆီး하였다။

Verse 16

साऽहमेकाकिनी जाता दुःखिता पर्वते पुरा । निवसामि स्म दुःखार्ता निरालंबा निराश्रया

ကျွန်မသည် တောင်ပေါ်၌ အတိတ်ကတည်းက တစ်ယောက်တည်း ဖြစ်သွား၍ ဝမ်းနည်းဒုက္ခကြီးစွာ ခံစားခဲ့ရသည်။ စိတ်နာကျင်မှုကြောင့် ထိုနေရာ၌ အားကိုးရာမရှိ၊ ခိုလှုံရာမရှိဘဲ နေထိုင်ခဲ့သည်။

Verse 17

ततस्त्वं च समुत्पन्नो महाबलपराक्रमः । अवलंब्य पुनस्त्वां च कालक्षेपं करोम्यहम्

ထို့နောက် သင်သည် အင်အားကြီးမား၍ သူရဲကောင်းသတ္တိပြည့်ဝစွာ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ယခုတော့ သင့်ကို ထပ်မံအားကိုးကာ အချိန်ကို ဖြတ်သန်း၍ မိမိရည်ရွယ်ချက်ကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်မည်။

Verse 19

सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्या भीमो भीमपराक्रमः । कुद्धश्च चिंतयामास किं करोमि हरिं प्रति

စုတက ပြောသည်။ သူမ၏စကားကို ကြားသော် ဘီမ—ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တိရှိသူ—ဒေါသထွက်လာပြီး «ဟရီ (ဗိဿဏု) ကို ဆန့်ကျင်၍ ငါ ဘာလုပ်ရမလဲ» ဟု စဉ်းစားလေ၏။

Verse 20

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां भीमेश्वरज्योतिर्लिगमाहात्म्ये भीमासुरकृतोपद्रववर्णनं नाम विंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သရီ ရှိဝ မဟာပုရာဏ» အပိုင်း(၄) «ကိုဋိရုဒြ သံဟိတာ» အတွင်း၊ «ဘီမေရှွရ ဂျျိုတိရလင်္ဂ» ၏ မဟိမကို ဖော်ပြရာ၌၊ «အဆုရ ဘီမာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ဒုက္ခအနှောင့်အယှက်များ၏ ဖော်ပြချက်» ဟူသော အခန်း(၂၀) သည် ပြီးဆုံးလေ၏။

Verse 21

तत्पुत्रोहं भवेयं चेद्धरिं तं पीडयाम्यहम् । इति कृत्वा मतिं भीमस्तपस्तप्तुं महद्ययौ

«ငါသည် သူ၏သား ဖြစ်နိုင်လျှင် ဟရီ (ဝိෂ္ဏု) ကို ငါနှိပ်စက်မည်» ဟု ဆို၍၊ ကြောက်မက်ဖွယ် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်ပြီး ဘီမာသည် ပြင်းထန်သော တပသ (အာစတေရ) ကို ဆောင်ရွက်ရန် ထွက်ခွာသွားလေ၏။

Verse 22

ब्रह्माणां च समुद्दिश्य वर्षाणां च सहस्रकम् । मनसा ध्यानमाश्रित्य तपश्चक्रे महत्तदा

ထို့နောက် တစ်ထောင်သော ဒေဝနှစ်ကာလကို ရည်မှန်း၍ စိတ်ကို တစ်စုတစ်စည်း သမာဓိ၌ တည်စေကာ၊ ထိုအခါ ဘီမာသည် ကြီးမားသော တပသကို ဆောင်ရွက်လေ၏။

Verse 23

ऊर्ध्वबाहुश्चैकपादस्सूर्य्ये दृष्टिं दधत्पुरा । संस्थितस्स बभूवाथ भीमो राक्षसपुत्रकः

ယခင်က ထိုကြောက်မက်ဖွယ် ရက္ခသသားသည် တပဿာဝရတကို ပြင်းထန်စွာ ကျင့်၍ လက်နှစ်ဖက်ကို အထက်သို့ မြှောက်ကာ ခြေတစ်ဖက်တည်းဖြင့် ရပ်ပြီး နေမင်းကို မျက်စိတည်စိုက်နေ하였다။

Verse 24

शिरसस्तस्य संजातं तेजः परमदारुणम् । तेन दग्धास्तदा देवा ब्रह्माणं शरणं ययुः

သူ၏ခေါင်းမှ အလွန်ပြင်းထန်၍ ကြောက်မက်ဖွယ် တေဇောရောင်ခြည် ပေါ်ထွက်လာ하였다။ ထိုတောက်လောင်သော အင်အားကြောင့် မီးလောင်သကဲ့သို့ ခံရသော ဒေဝတော်များသည် ဘြဟ္မာထံသို့ ခိုလှုံရန် သွားကြ하였다။

Verse 25

प्रणम्य वेधसं भक्त्या तुष्टुवुर्विविधैः स्तवैः । दुःखं निवेदयांचकुर्ब्रह्मणे ते सवासवाः

သူတို့သည် ဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာ (ဝေဓသ) ကို ဘက္တိဖြင့် ဦးချကန်တော့၍ မျိုးစုံသော စတုတိများဖြင့် ချီးမွမ်းကြ하였다။ ထိုဒေဝတော်များသည် အိန္ဒြာနှင့်အတူ မိမိတို့၏ ဒုက္ခကို ဘြဟ္မာထံ တင်ပြကြ하였다။

Verse 26

देवा ऊचुः । ब्रह्मन्वै रक्षसस्तेजो लोकान्पीडितुमुद्यतम् । यत्प्रार्थ्यते च दुष्टेन तत्त्वं देहि वरं विधे

ဒေဝတော်များက ဆိုကြသည်— «အို ဘြဟ္မာဘုရား၊ ရက္ခသ၏ တေဇောအင်အားသည် လောကများကို နှိပ်စက်ရန် ထကြွလာပါပြီ။ ထိုမကောင်းသူ တောင်းဆိုနေသော အပေးအလှူ (ဗရ) ကို—အို ဖန်ဆင်းရှင် ဝိဓေ၊ သစ္စာဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီအောင် ပေးတော်မူပါ၊ လောကတို့ ကာကွယ်ရစေလိုပါသည်»။

Verse 27

नोचेदद्य वयं दग्धास्तीव्रतत्तेजसा पुनः । यास्यामस्संक्षयं सर्वे तस्मात्तं देहि प्रार्थितम्

မဟုတ်လျှင် ယနေ့ပင် ထိုပြင်းထန်သော တေဇောကြောင့် ထပ်မံ မီးလောင်သကဲ့သို့ ခံရပြီး ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး ပျက်စီးသွားမည်။ ထို့ကြောင့် သူတောင်းဆိုသော အရာကို ပေးတော်မူပါ။

Verse 28

सूत उवाच । इति तेषां वचश्श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । जगाम च वरं दातुं वचनं चेदमब्रवीत्

စူတက ပြောသည်။ ထိုစကားတို့ကို ကြားသိပြီးနောက် လောကပိတாமဟ ဘြဟ္မာသည် သူတို့အား အပေးအယူကောင်းချီး (ဝရ) ပေးရန် ထွက်သွားကာ၊ ထို့နောက် ဤစကားကို ပြောလေ၏။

Verse 29

ब्रह्मोवाच । प्रसन्नोऽस्मि वरं ब्रूहि यत्ते मनसि वर्तते । इति श्रुत्वा विधेर्वाक्यमब्रवीद्राक्षसो हि सः

ဘြဟ္မာက ပြောသည်။ «ငါ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၏။ သင်၏ စိတ်ထဲ၌ ရှိနေသော ဝရကို ပြောလော့» ဟု။ စီမံခန့်ခွဲသူ (ဗိဓေ) ဘြဟ္မာ၏ စကားကို ကြားသိပြီးနောက် ထို ရက္ခသသည် ပြန်လည် ဖြေကြားလေ၏။

Verse 30

भीम उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वर स्त्वया । अतुलं च बलं मेऽद्य देहि त्वं कमलासन

ဘီမက ပြောသည်။ «ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ သင် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ပါက၊ သင်က ဝရ ပေးမည်ဆိုပါက၊ ယနေ့ ငါ့အား နှိုင်းမရသော အင်အားကို ပေးပါ၊ ကမလာသန (ကြာပန်းထိုင်) အရှင်» ဟု။

Verse 31

सूत उवाच । इत्युक्त्वा तु नमश्चक्रे ब्रह्मणे स हि राक्षसः । ब्रह्मा चापि तदा तस्मै वरं दत्त्वा गृहं ययौ

စူတက ပြောသည်။ ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် ထို ရက္ခသသည် ဘြဟ္မာအား ရိုသေစွာ ဦးညွှတ်နမസ്കာရ ပြုလေ၏။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည်လည်း သူ့အား ဝရ ပေးကာ မိမိ၏ နေရာသို့ ပြန်သွားလေ၏။

Verse 32

राक्षसो गृहमागत्य ब्रह्माप्तातिबलस्तदा । मातरं प्रणिपत्याशु स भीमः प्राह गर्ववान्

ထို့နောက် ကြောက်မက်ဖွယ် ရက္ခသသည် အိမ်သို့ ပြန်လာ၍ ဗြဟ္မာ၏ အာနုဘော်ကို ရရှိသကဲ့သို့ အလွန်ထူးကဲသော အင်အားကို ပိုင်ဆိုင်လျက် မိခင်အား ချက်ချင်း ဦးချကန်တော့ပြီး မာန်တက်လျက် စကားဆို하였다။

Verse 33

भीम उवाच । पश्य मातर्बलं मेऽद्य करोमि प्रलयं महत् । देवानां शक्रमुख्यानां हरेर्वै तत्सहायिनः

ဘီမက ပြောသည်—“အမေ၊ ယနေ့ ငါ့အင်အားကို ကြည့်လော့။ ငါသည် သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) ဦးဆောင်သော ဒေဝတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဟရီ (ဗိဿနု) နှင့် သူ၏ မိတ်ဖက်များကိုပါ လည်းကောင်း၊ ကြီးမားသော ပျက်စီးမှုကို ဖြစ်စေမည်” ဟု။

Verse 34

सूत उवाच । इत्युक्त्वा प्रथमं भीमो जिग्ये देवान्सवासवान् । स्थानान्निस्सारयामास स्वात्स्वात्तान्भीमविक्रमः

စူတက ပြောသည်—ထိုသို့ ဆိုပြီးနောက် ဘီမသည် အရင်ဆုံး အိန္ဒြာနှင့်တကွ ဒေဝတို့ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တိရှိသူသည် သူတို့ကို ကိုယ်ပိုင် နေရာနေရာများမှ ထုတ်ပယ်လိုက်၏။

Verse 35

ततो जिग्ये हरिं युद्धे प्रार्थितं निर्जरैरपि । ततो जेतुं रसां दैत्यः प्रारंभं कृतवान्मुदा

ထို့နောက် ဒေဝတို့က တောင်းပန်ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သော်လည်း ဒိုင်တျာသည် စစ်ပွဲ၌ ဟရီ (ဗိဿနု) ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဝမ်းမြောက်လျက် ထိုဒေမုန်သည် မြေပြင်ကို အနိုင်ယူရန် စစ်ဆင်ရေးကို စတင်ခဲ့၏။

Verse 36

पुरा सुदक्षिणां तत्र कामरूपेश्वरं प्रभुम् । जेतुं गतस्ततस्तेन युद्धमासीद्भयंकरम्

ရှေးကာလ၌ သုဒက္ခိဏာပြည်၌ အရှင် ကာမရူပေရှွရ ကို အနိုင်ယူရန် စိန်ခေါ်သူတစ်ဦး ထွက်ခွာလာ၏။ ထို့ကြောင့် ထိုအရှင်နှင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော စစ်ပွဲကြမ်းတမ်းတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ하였다။

Verse 37

भीमोऽथ तं महाराजं प्रभावाद्ब्रह्मणोऽसुरः । जिग्ये वरप्रभावेण महावीरं शिवाश्रयम्

ထို့နောက် ဘြဟ္မာ၏အာနုဘော်ကြောင့် အင်အားရသော အဆုရ ဘီမာသည်၊ မဟာဗီရဖြစ်၍ ရှိဝကို အားကိုးခိုလှုံသူဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုမဟာဘုရင်ကို ပေးအပ်သော မင်္ဂလာပေးတော်မူမှု၏ အာနုဘော်ဖြင့် အနိုင်ယူ하였다။

Verse 38

स हि जित्वा ततस्तं च कामरूपेश्वरं प्रभुम् । बबंध ताडयामास भीमो भीमपराक्रमः

ထိုနောက် ကာမရူပေရှွရ သခင်ကို အနိုင်ယူပြီးနောက်၊ ကြောက်မက်ဖွယ် အင်အားရှိသော ဘီမာသည် ထိုသခင်ကို ချည်နှောင်ကာ ရိုက်နှက်လေ၏။

Verse 39

गृहीतं तस्य सर्वस्वं राज्यं सोपस्करं द्विजाः । तेन भीमेन दुष्टेन शिवदासस्य भूपतेः

အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ အကျင့်ဆိုးသော ဘီမာသည် ရှိဝဒာသ မင်း၏ အရာအားလုံးကို—နိုင်ငံတော်နှင့် ပစ္စည်းကိရိယာ၊ သယံဇာတ အပါအဝင်—လုံးဝ သိမ်းယူသွားလေ၏။

Verse 40

राजा चापि सुधर्मिष्ठः प्रियधर्मो हरप्रियः । गृहीतो निगडैस्तेन ह्येकांते स्थापितश्च सः

ထိုမင်းလည်း ဓမ္မ၌ အလွန်တည်ကြည်၍ တရားကိုချစ်မြတ်နိုးကာ ဟရ (ရှီဝ) ၏ချစ်ခင်သူဖြစ်သော်လည်း၊ သူက ချည်နှောင်ကြိုးများဖြင့် ဖမ်းဆီးကာ တိတ်ဆိတ်သောနေရာ၌ သီးသန့်ချုပ်နှောင်ထားလေ၏။

Verse 41

तत्र तेन तदा कृत्वा पार्थिवीं मूर्तिमुत्तमाम् । भजनं च शिवस्यैव प्रारब्धी प्रियकाम्यया

ထိုနေရာ၌ ထိုအခါ သူသည် မြေဖြင့်ပြုလုပ်သော အလွန်မြတ်သော ရုပ်တု (ပာရ္ထိဝမူရ္တိ) ကို ဖန်တီး၍၊ မိမိနှစ်သက်ရာကို ဆန္ဒပြုလျက် သခင်ရှီဝကိုသာ အလေးအနက်ဖြင့် ပူဇော်ကိုးကွယ်ခြင်းကို စတင်လေ၏။

Verse 42

गंगायास्तवनं तेन बहुधा च तदा कृतम् । मानसं स्नानकर्मादि कृत्वा शंकरपूजनम्

ထို့နောက် သူသည် ဂင်္ဂါဒေဝီကို မျိုးစုံသော စတုတိများဖြင့် ချီးမွမ်းလေ၏။ စိတ်တွင်းရေချိုးခြင်းနှင့် အတွင်းသန့်စင်ရေး အခြားကိစ္စများကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် သင်္ကရ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်လေ၏။

Verse 43

पार्थिवेन विधानेन चकार नृपसत्तमः । तद्ध्यानं च यथा स्याद्वै कृत्वा च विधिपूर्वकम्

ဘုရင်အထူးမြတ်သည် ပာရ္ထိဝ (မြေဖြင့်ပြုသော) ပူဇော်နည်းအတိုင်း ပူဇော်ကာ၊ သတ်မှတ်ထားသော အစီအစဉ်ကို စည်းကမ်းတကျ လိုက်နာပြီး ထိုပူဇော်မှုနှင့် ကိုက်ညီသော သင့်လျော်သည့် ဓျာနကိုလည်း ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 44

प्रणिपातैस्तथा स्तोत्रैर्मुद्रासन पुरस्सरम् । कृत्वा हि सकलं तच्च स भेजे शंकरं मुदा

ထို့နောက် မုဒြာနှင့် အာသနတို့ကို စည်းကမ်းတကျ ဦးစွာပြုလုပ်ပြီး၊ အပြည့်အဝ ဦးချကန်တော့ခြင်းနှင့် စတုတ္တရများကို ဆောင်ရွက်ကာ ပူဇော်မှုအမှုအရာအားလုံးကို ပြီးစီးသဖြင့် ဝမ်းမြောက်စွာ သင်္ကရ (ရှင်ကရာ) ထံ အားကိုးခိုလှုံ하였다။

Verse 45

पंचाक्षरमयीं विद्यां जजाप प्रणवान्विताम् । नान्यत्कार्यं स वै कर्तुं लब्धवानन्तरं तदा

ထို့နောက် သူသည် ပဉ္စအက္ခရာဖြင့်ဖွဲ့သော သာသနာဗိဒ္ဓာကို ပ္ရဏဝ «အိုမ်» နှင့်ပေါင်းစပ်ကာ ဂျပ်ပ (japa) ပြုလုပ်စတင်하였다။ ထိုအခါ ချက်ချင်းပင် အခြားလုပ်ငန်းတာဝန် မရှိတော့ဘဲ ဂျပ်ပသာ ကျန်ရစ်하였다။

Verse 46

तत्पत्नी च तदा साध्वी दक्षिणा नाम विश्रुता । निधानं पार्थिवं प्रीत्या चकार नृपवल्लभा

ထိုအချိန်၌ သူ၏ဇနီးဖြစ်သော သီလဝတီ ဒက္ခိဏာဟု နာမည်ကျော်ကြားသူ၊ မင်း၏ချစ်မြတ်နိုးရာ မိဖုရားသည် ချစ်ခင်ပျော်ရွှင်စွာ ရာဇဘဏ္ဍာတိုက် (အဖိုးတန်သိုက်) ကို စီမံတည်ဆောက်하였다။

Verse 47

दंपती त्वेकभावेन शंकरं भक्तशंकरम् । भेजाते तत्र तौ नित्यं शिवाराधनतत्परौ

လင်မယားနှစ်ဦးသည် စိတ်တစ်ခုတည်းဖြင့် ဘက္တိတရားတည်းကာ သံကရ (Śaṅkara) ကို—ဘက္တများအပေါ် ကရုဏာတော်ရှိသော သံကရကို—အမြဲတမ်း အားကိုးဆည်းကပ်ကြပြီး၊ ထိုနေရာ၌ နిత్యం ရှိနေကာ သီဝပူဇာအပေါ် အလွန်အမင်း အာရုံစိုက်နေ하였다။

Verse 48

राक्षसो यज्ञकर्मादि वरदर्प विमोहितः । लोपयामास तत्सर्वं मह्यं वै दीयतामिति

ရက္ခသသည် ပေးအပ်ခံရသော ဝရကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် မာနအဟင်္ကာရကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ၊ ယဇ္ဉကర్మနှင့် ဆက်စပ်သော သာသနာရေးအလုပ်အကိုင်အားလုံးကို ပျောက်ကွယ်စေပြီး “အဲဒါအားလုံးကို ငါ့ထံပေးကြ” ဟု ကြေညာလေသည်။

Verse 49

बहुसैन्यसमायुक्तो राक्षसानां दुरात्मनाम । चकार वसुधां सर्वां स्ववशे चर्षिसत्तमाः

အို ရှင်ရသီအထွတ်အမြတ်၊ မကောင်းသော ရက္ခသတို့၏ စစ်တပ်ကြီးနှင့်အတူ သူသည် ကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံးကို မိမိအာဏာအောက်သို့ ဆွဲယူကာ မိမိဆန္ဒအတိုင်း အုပ်ချုပ်သိမ်းပိုက်လေသည်။

Verse 50

वेदधर्मं शास्त्रधर्मं स्मृतिधर्मं पुराणजम् । लोपयित्वा च तत्सर्वं बुभुजे स्वयमूर्जितः

ဝေဒ၊ သာස්တြ၊ စမృతိ၊ ပုရာဏတို့တွင် သင်ကြားထားသော ဓမ္မကို အားလုံး ဖုံးကွယ်ပျောက်ကွယ်စေပြီး၊ မိမိ၏ အင်အားတန်ခိုးဖြင့် ထိုအရာအားလုံးကို ကိုယ်ပိုင်အဖြစ် သိမ်းယူလေ၏။

Verse 51

देवाश्च पीडितास्तेन सशक्रा ऋषयस्तथा । अत्यन्तं दुःखमापन्ना लोकान्निस्सारिता द्विजाः

သူ၏နှိပ်စက်မှုကြောင့် အင်ဒြာနှင့်အတူ ဒေဝတို့နှင့် ရှိသီတို့ပါ အလွန်အမင်း ဒုက္ခရောက်ကြပြီး၊ ဒွိဇတို့ကိုလည်း မိမိတို့၏ လောကများမှ ထုတ်ပယ်ခံရလေ၏။

Verse 52

ते ततो विकलास्सर्वे सवासवसुरर्षयः । ब्रह्मविष्णू पुरोधाय शंकरं शरणं ययुः

ထို့နောက် အင်ဒြာ၊ ဒေဝများနှင့် ရှိသီများအပါအဝင် အားလုံးသည် စိတ်နှလုံးပျက်ယွင်း၍ တုန်လှုပ်ကာ၊ ဘြဟ္မာနှင့် ဗိဿဏုကို ရှေ့တန်းထားလျက် သင်္ကရ (ရှီဝ) ထံသို့ ခိုလှုံရန် သွားကြလေ၏။

Verse 53

स्तुत्वा स्तोत्रैरनेकैश्च शंकरं लोक शंकरम् । प्रसन्नं कृतवंतस्ते महाकोश्यास्तटे शुभे

သူတို့သည် လောကအပေါင်းကို ကောင်းကျိုးပေးသော သင်္ကရ (Śaṅkara) ကို စတုတ္ထများစွာဖြင့် ချီးမွမ်းကာ၊ မဟာကိုရှီမြစ်၏ မင်္ဂလာကမ်းပါးပေါ်တွင် ဘုရားကို ဝမ်းမြောက်စေ၍ ကရုဏာတော်ရစေခဲ့၏။

Verse 54

कृत्वा च पार्थिवीं मूर्तिं पूजयित्वा विधानतः । तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैर्नमस्कारादिभिः क्रमात्

သူတို့သည် မြေဖြင့် ပြုလုပ်သော ရုပ်တော် (ပာရ္ထိဝ မူရ္တိ) ကို ဖန်တီးကာ သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိအတိုင်း ပူဇော်ပြီးနောက်၊ နမസ്കာရ စသည့် ဘက္တိအကျင့်များမှ စ၍ အစဉ်လိုက် စတုတ္ထမျိုးစုံဖြင့် (သီဝဘုရားကို) ချီးမွမ်းကြ၏။

Verse 55

एवं स्तुतस्तदा शंभुर्देवानां स्तवनादिभिः । सुप्रसन्नतरो भूत्वा तान्सुरानिदमब्रवीत्

ထိုအခါ ဒေဝတားတို့သည် စတုတ္ထများနှင့် အခြားသော ပူဇော်ခြင်းတို့ဖြင့် ဤသို့ ချီးမွမ်းကြသဖြင့်၊ သမ္ဘု (Śambhu) သည် ပိုမို၍ ပီတိပြည့်ဝကာ ထိုဒေဝတားတို့အား ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။

Verse 56

शिव उवाच । हे हरे हे विधे देवा ऋषयश्चाखिला अहम् । प्रसन्नोस्मि वरं ब्रूत किं कार्यं करवाणि वः

ရှီဝါမိန့်တော်မူ၏ — «ဟေ ဟရီ (ဗိဿနု)၊ ဟေ ဝိဓိ (ဗြဟ္မာ)၊ ဒေဝတားတို့နှင့် ရှိသမျှ ရှင်ရသေ့တို့— ငါသည် ပီတိဖြစ်၏။ ဆုတောင်းပေးမည့် အကျိုးကို ပြောကြလော့။ သင်တို့အတွက် ငါ ဘာဝန်ဆောင်မှု ပြုရမည်နည်း?»

Verse 57

सूत उवाच । इत्युक्ते च तदा तेन शिवेन वचने द्विजाः । सुप्रणम्य करौ बद्ध्वा देवः ऊचुश्शिवं तदा

စူတ မိန့်ဆို၏ — ထိုသို့ သီဝါ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ဒွိဇတို့သည် အလွန်အမင်း ဦးညွတ်ကန်တော့၍ လက်နှစ်ဖက်ကို ဆက်ကပ်ပေါင်းစည်းကာ ထိုအခါ သီဝါအား ပြောကြားလေ၏။

Verse 58

देवा ऊचुः । सर्वं जानासि देवेश सर्वेषां मनसि स्थितम् । अन्तर्यामी च सर्वस्य नाज्ञातं विद्यते तव

ဒေဝတို့ မိန့်ကြသည်– «အို ဒေဝေရှာ၊ သင်သည် အရာအားလုံးကို သိတော်မူ၏။ သတ္တဝါအားလုံး၏ စိတ်အတွင်း၌ တည်ရှိတော်မူပြီး၊ အတွင်းအုပ်စိုးရှင် (အန္တర్యာမီ) ဖြစ်သဖြင့် သင့်အတွက် မသိသောအရာ မရှိပါ»။

Verse 59

तथापि श्रूयतां नाथ स्वदुःखं ब्रूमहे वयम् । त्वदाज्ञया महादेव कृपादृष्ट्या विलोकय

သို့သော်လည်း အို နာထာ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဒုက္ခကို ပြောကြားမည်ဖြစ်သဖြင့် နားထောင်တော်မူပါ။ အို မဟာဒေဝ၊ သင်၏ အမိန့်တော်ဖြင့် ကရုဏာမျက်စိဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို ကြည့်ရှုတော်မူပါ။

Verse 60

राक्षसः कर्कटीपुत्रः कुंभकर्णोद्भवो बली । पीडयत्यनिशं देवान्ब्रह्मदत्तवरोर्जितः

ကုမ္ဘကဏ္ဍမှ ဆင်းသက်လာပြီး ကာကာတီမှ မွေးဖွားသော အစွမ်းထက်သော ရာက္ခသတစ်ဦးသည် ဗြဟ္မာမင်းပေးသော ဆုလာဘ်ကြောင့် တန်ခိုးကြီးမားကာ နတ်မင်းတို့အား အမြဲမပြတ် နှိပ်စက်လေသည်။

Verse 61

तमिमं जहि भीमाह्वं राक्षसं दुःखदायकम् । कृपां कुरु महेशान विलंबं न कुरु प्रभो

“ဆင်းရဲဒုက္ခကို ပေးဆောင်သော ဘီမဟုခေါ်သော ဤဘီလူးကို သတ်တော်မူပါ။ အို မဟေရှာန၊ ကရုဏာတော်မူပါ၊ အို အရှင်သခင်၊ နှောင့်နှေးခြင်း မရှိပါနှင့်။”

Verse 62

सूत उवाच । इत्युक्तस्तु सुरैस्सर्वैश्शंभुवें भक्तवत्सलः । वधं तस्य करिष्यामीत्युक्त्वा देवांस्ततोऽब्रवीत्

သုတက ဆိုသည်မှာ- နတ်ဘုရားအားလုံးက ဤသို့ လျှောက်ထားသောအခါ မိမိ၏ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သူများအပေါ် အမြဲမေတ္တာရှိသော ရှမ္ဘူက “ငါသည် သူ့ကို ဖျက်ဆီးခြင်းသို့ ရောက်စေမည်” ဟု မိန့်ကြားပြီးနောက် နတ်မင်းတို့အား ဆက်လက်၍ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 63

शंभुरुवाच । कामरूपेश्वरो राजा मदीयो भक्त उत्तमः । तस्मै ब्रूतेति वै देवाः कार्य्यं शीघ्रं भविष्यति

ရှမ္ဘု (ရှီဝဘုရား) မိန့်တော်မူသည်– “ကာမရူပ၏ အရှင်ဘုရင်သည် ငါ၏ အထူးမြတ်သော ဘက္တ ဖြစ်၏။ ဒေဝတို့ရေ၊ ထိုသို့ သူ့အား ပြောကြလော့; ရည်ရွယ်သော ကိစ္စသည် မကြာမီ ပြီးမြောက်လိမ့်မည်။”

Verse 64

सुदक्षिण महाराज काम रूपेश्वर प्रभो । मद्भक्तस्त्वं विशेषेण कुरु मद्भजनं रतेः

အို မဟာရာဇာ စုဒက္ခိဏာ၊ အို ကာမရူပေရှ္ဝရ အရှင်ဘုရား။ သင်သည် အထူးသဖြင့် ငါ၏ ဘက္တ ဖြစ်၏; ထို့ကြောင့် ချစ်မြတ်နိုးသော ပီတိဖြင့် ငါ့ကိုသာ တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်း ဝတ်ပြုလော့။

Verse 65

दैत्यं भीमाह्वयं दुष्टं ब्रह्मप्राप्तवरोर्जितम् । हनिष्यामि न संदेहस्त्वत्तिरस्कारकारिणम्

ဗြဟ္မာမင်းထံမှ ရရှိသော ဆုလာဘ်ကြောင့် အားအင်ကြီးမားသော ဘီမ အမည်ရှိသော ထိုဆိုးသွမ်းသော ဒေတျာကို ငါသည် ဧကန်မုချ သတ်မည်၊ အကြောင်းမှာ သူသည် သင့်အား မထီမဲ့မြင် ပြုသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 66

सूत उवाच । अथ ते निर्जरास्सर्वे तत्र गत्वा मुदान्विताः । तस्मै महानृपायोचुर्यदुक्तं शंभुना च तत्

သုတက ဆိုသည်မှာ- ထိုအခါ သေခြင်းကင်းသော နတ်ဗြဟ္မာ အပေါင်းတို့သည် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြင့် ထိုနေရာသို့ သွားကြပြီးလျှင်၊ သမ္ဘူ (သီဝနတ်မင်း) မိန့်ကြားတော်မူသည့်အတိုင်း ထိုမင်းမြတ်အား အကုန်အစင် ပြောကြားကြကုန်၏။

Verse 67

तमित्युक्त्वा च वै देवा आनंदं परमं गताः । महर्षयश्च ते सर्वे ययुश्शीप्रं निजाश्रमान्

"ထိုသို့ ဖြစ်ပါစေသတည်း" ဟု ဆိုကြပြီးလျှင်၊ နတ်ဗြဟ္မာတို့သည် အလွန်မင်း ဝမ်းမြောက်ခြင်းသို့ ရောက်ကြကုန်၏။ ထိုမဟာရသေ့ အပေါင်းတို့သည်လည်း မိမိတို့၏ ကျောင်းသင်္ခမ်းများသို့ လျင်မြန်စွာ ပြန်ကြွသွားကြကုန်၏။

Frequently Asked Questions

It establishes the Bhaimaśaṅkara māhātmya’s premise: Shiva descends in Kāmarūpa for world-welfare while an adharmic rākṣasa, Bhīma, arises as a dharma-destroying force—creating the moral and cosmic conditions that necessitate Shiva’s intervention.

By foregrounding śravaṇa-phala, the text treats narrative as a ritual instrument: hearing is not mere information but a sanctioned soteriological act that connects the listener to the kṣetra’s sanctity and to Shiva’s grace, compressing pilgrimage/ritual merit into an accessible auditory discipline.

Bhaimaśaṅkara is highlighted as the kṣetra-linked designation of Śaṅkara, important because it binds Shiva’s universal transcendence to a specific salvific locale and episode—making Shiva-tattva operational through place, name, and māhātmya-driven practice.