Kedāreśvara-pratiṣṭhā: Nara-Nārāyaṇa’s Worship and Śiva’s Abiding as Jyoti

Verse 1

सूत उवाच । नरनारायणाख्यौ याववतारौ हरेर्द्विजाः । तेपाते भारते खण्डे बदर्याश्रम एव हि

စူတာက ပြောသည်— «ဒွိဇ ရှင်ပညာရှိတို့၊ ဟရီ၏ အဝတာရ နှစ်ပါးဖြစ်သော နရနှင့် နာရာယဏတို့သည် ဘာရတဒေသ၌၊ အမှန်တကယ် ဘဒရီအာရှရမ်၌ တပသ (အာသီတ) ပြုခဲ့ကြသည်»။

Verse 2

ताभ्यां संप्रार्थितश्शंभुः पार्थिवे पूजनाय वै । आयाति नित्यं तल्लिंगे भक्ताधीनतया शिव

ထိုဘက္တားတို့က အလွန်တရာ ဆုတောင်းပန်ကြသဖြင့် သမ္ဘူသည် မြေဖြင့်ပြုသော လင်္ဂ၌ ပူဇော်ရန် နေ့စဉ် နေ့တိုင်း ကြွလာတော်မူ၏။ ရှိဝသည် ဘက္တားတို့၏ ဘက္တိအပေါ် မေတ္တာကရုဏာဖြင့် ‘မှီခို’ သကဲ့သို့ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 3

एवं पूजयतोश्शंभुं तयोर्विष्ण्ववतारयोः । चिरकालो व्यतीताय शैवयोर्धर्मपुत्रयोः

ဤသို့ ဗိဿနု၏ အဝတာရနှစ်ပါးသည် သမ္ဘု (သီဝ) ကို ဆက်လက်ပူဇော်နေစဉ် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ကုန်လွန်သွား၍ သီဝကို သဒ္ဓါပြည့်ဝစွာ ကိုးကွယ်သော ဓမ္မသားနှစ်ဦးအတွက် ကာလရှည်လျားခဲ့သည်။

Verse 4

एकस्मिन्समये तत्र प्रसन्नः परमेश्वरः । प्रत्युवाच प्रसन्नोस्मि वरो मे व्रियतामिति

တစ်ခါတစ်ရံ ထိုနေရာ၌ ပရမေရှဝရ (အမြင့်မြတ်သခင်) သည် ကြည်နူးတော်မူ၍ ပြန်လည်မိန့်ကြားတော်မူသည်— “ငါနှစ်သက်ပြီ။ ငါထံမှ အလိုရှိသော ဆုတောင်းကို ရွေးချယ်လော့။”

Verse 5

इत्युक्ते च तदा । तेन नरो नारायणस्स्वयम् । ऊचतुर्वचनं तत्र लोकानां हितकाम्यया

ဤသို့ မိန့်တော်မူပြီးနောက် နရနှင့် နာရာယဏ တို့သည် ကိုယ်တိုင် ထိုနေရာ၌ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးချမ်းသာကို လိုလားသဖြင့် စကားတော်ကို ပြောကြား하였다။

Verse 6

नरनारायणावूचतुः । यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वरस्त्वया । स्थीयतां स्वेन रूपेण पूजार्थं शंकरस्स्वयम्

နရနာရာယဏတို့က မိန့်ကြားသည်— “အို ဒေဝေရှ၊ သင်နှစ်သက်တော်မူ၍ သင်က ဆုတောင်းပေးမည်ဆိုလျှင်၊ ပူဇော်ရန်အတွက် သင်္ကရ (သီဝ) ကိုယ်တိုင် မိမိ၏ မူလရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ဤနေရာ၌ တည်နေပါစေ။”

Verse 7

सूत उवाच । इत्युक्तस्तु तदा ताभ्यां केदारे हिमसंश्रये । स्वयं च शंकरस्तस्थौ ज्योतीरूपो महेश्वरः

စူတက ပြောသည်—ထိုသို့ သူတို့နှစ်ဦးက ပြောဆိုအပြီး၊ နှင်းတောင်အရိပ်အောက်ရှိ ကေဒါရ၌ သင်္ကရသည် မဟေရှ္ဝရအဖြစ် တောက်ပသော အလင်းရূপဖြင့် ကိုယ်တိုင် ထင်ရှားစွာ ရပ်တည်တော်မူ၏။

Verse 8

ताभ्यां च पूजितश्चैव सर्वदुःखभयापहः । लोकानामुपकारार्थं भक्तानां दर्शनाय वै

ထိုနှစ်ဦးက ပူဇော်ကန်တော့သဖြင့်၊ အရှင်—ဒုက္ခနှင့် ကြောက်ရွံ့မှုအားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးတော်မူသော—သည် လောကတို့၏ အကျိုးအတွက်နှင့် ဘက္တများအား ဒർശန (darśana) ကရုဏာတော်ကို ပေးရန် အမှန်တကယ် ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏။

Verse 9

स्वयं स्थितस्तदा शंभुः केदारेश्वरसंज्ञकः । भक्ताभीष्टप्रदो नित्यं दर्शनादर्चनादपि

ထိုအခါ သမ္ဘု (Śambhu) ကိုယ်တိုင် ထိုနေရာ၌ တည်ရှိတော်မူ၍ ကေဒါရေးရှဝရ (Kedāreśvara) ဟူသော နာမဖြင့် ထင်ရှားလာ၏။ ဒർശန (darśana) သာဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပူဇော်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ဘက္တတို့၏ အလိုတော်များကို အမြဲပေးတော်မူ၏။

Verse 10

देवाश्च पूजयंतीह ऋषयश्च पुरातनाः । मनोभीष्ट फलं तेते सुप्रसन्नान्महेश्वरात्

ဤနေရာ၌ နတ်တို့နှင့် ရှေးဟောင်း ရှိသီတို့က ပူဇော်ကြ၏။ အလွန်ပင် ကျေနပ်တော်မူသော မဟေရှဝရ (Mahēśvara) ထံမှ သူတို့တစ်ဦးချင်းစီသည် မိမိစိတ်အလိုရှိသည့် အကျိုးफलကို ရရှိကြ၏။

Verse 11

भवस्य पूजनान्नित्यं बदर्याश्रमवासिनः । प्राप्नुवन्ति यतः सोऽसौ भक्ताभी ष्टप्रदः सदा

ဘဝ (Bhava) အရှင်ရှီဝကို နေ့စဉ်ပူဇော်ခြင်းကြောင့် ဘဒရီ-အာရှရမ (Badarī-āśrama) တွင် နေထိုင်သူတို့သည် မိမိတို့၏ ရည်မှန်းချက်များကို အမြဲရရှိကြ၏။ အကြောင်းမှာ ထိုအရှင်သည် ဘက္တတို့၏ ဆန္ဒကို အစဉ်ပေးတော်မူသူ ဖြစ်သောကြောင့်ပင်။

Verse 12

तद्दिनं हि समारभ्य केदारेश्वर एव च । पूजितो येन भक्त्या वै दुःखं स्वप्नेऽति दुर्लभम्

ထိုနေ့မှစ၍ ကေဒါရေးရှွရ (Kedāreśvara) ကို စိတ်မှန်ကန်သော ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်သူအတွက် ဒုက္ခသည် အလွန်ရှားပါးလာသည်—အိပ်မက်ထဲတွင်တောင် မတွေ့ရလောက်အောင်။

Verse 13

यो वै हि पाण्डवान्दृष्ट्वा माहिषं रूपमास्थितः । मायामास्थाय तत्रैव पलायनपरोऽभवत्

ပाण्डဝတို့ကို မြင်သော်လည်းကောင်း၊ သူသည် ကျွဲရုပ်ကို ခံယူခဲ့သည်။ ထိုနေရာ၌ပင် မာယာကို အားကိုးကာ ထွက်ပြေးရန်သာ စိတ်ထားသူ ဖြစ်လာ하였다။

Verse 14

धृतश्च पाण्डवैस्तत्र ह्यवाङ्मुखतया स्थितः । पुच्छ चैव धृतं तैस्तु प्रार्थितश्च पुनःपुनः

ထိုနေရာ၌ ပाण्डဝတို့သည် သူ့ကို ထိန်းချုပ်ထားကြသည်၊ အကြောင်းမှာ သူသည် မျက်နှာကို အောက်သို့ချ၍ ရပ်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သူ၏ အမြီးကိုလည်း တင်းကျပ်စွာ ဆုပ်ကိုင်ကာ ထပ်ခါထပ်ခါ တောင်းပန်ကြ하였다။

Verse 15

तद्रूपेण स्थितस्तत्र भक्तवत्सलनामभाक् । नयपाले शिरोभागो गतस्तद्रूपतः स्थितः

ထိုရုပ်ပုံအတိုင်းပင် ထိုနေရာ၌ တည်နေသဖြင့် သီဝ (Śiva) သည် “ဘက္တဝတ္ဆလ” (Bhaktavatsala) ဟူသော အမည်ဖြင့်—ဘက္တတို့ကို ချစ်မြတ်နိုးသော အရှင်—ဟု ကျော်ကြားလာ하였다။ ထိုရုပ်ပုံအတိုင်းပင် သူ၏ ဦးခေါင်းအပိုင်းတစ်စိတ်သည် နယပာလ (Nayapāla) တွင် တည်ရာရောက်၍ ထိုနေရာ၌ တည်မြဲနေ하였다။

Verse 16

स वै व पूजनान्नित्यमाज्ञां चैवाप्यदात्तथा । पूजितश्च स्वयं शंभुस्तत्र तस्थौ वरानदात्

ထို့ကြောင့် သူသည် နေ့စဉ်ပူဇော်ကန်တော့၍ ထိုနည်းတူပင် သခင်၏ အမိန့်တော်ကိုလည်း လက်ခံရရှိ하였다။ သမ္ဘု (Śambhu) ကို သေချာစွာ ပူဇော်ကန်တော့သော် ထိုနေရာ၌ တည်နေ၍ ကောင်းချီးများ ပေးတော်မူ၏။

Verse 17

पूजयित्वा गतास्ते तु पाण्डवा मुदितास्तदा । लब्ध्वा चित्तेप्सितं सर्वं विमुक्तास्सर्वदुःखतः

သီဝကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ပြီးနောက် ပाण्डဝတို့သည် ထိုအခါ ဝမ်းမြောက်စွာ ထွက်ခွာသွားကြ၏။ စိတ်၌ လိုလားသမျှ အားလုံးကို ရရှိပြီး အပူအပင်ဒုက္ခအားလုံးမှ လွတ်မြောက်ကြ၏။

Verse 18

तत्र नित्यं हस्साक्षात्क्षेत्रे केदारसंज्ञके । भारतीभिः प्रजाभिश्च तथेव परिपूज्यते

ထိုနေရာ၌ «ကေဒါရ-ခေတ္တရ» ဟူသော သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၌ ကိုယ်တိုင်ထင်ရှားသော သီဝဘုရားကို ဘာရတီ (ပညာရှိသဒ္ဓါရှင်များ) နှင့် လူထုတို့ကလည်း နေ့စဉ် သင့်တော်သော ဂုဏ်ပြုမှုဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။

Verse 19

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां केदारेश्वरज्योतिर्लिगमा हात्म्यवर्णनं नामैकोनविंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သန့်ရှင်းသော «သီဝမဟာပုရာဏ» ၏ စတုတ္ထပိုင်း «ကိုဋိရုဒ္ရသံဟိတာ» အတွင်း၌ «ကေဒါရေးရှဝရ ဂျျိုတိရ္လင်္ဂ၏ မဟာတန်ခိုးကို ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အခန်းခေါင်းစဉ်ပါ ၁၉ ရာ အခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။

Verse 20

तथैव रूपं दृष्ट्वा च सर्वपापैः प्रमुच्यते । जीवन्मुक्तो भवेत्सोपि यो गतो बदरीवने

ထိုသန့်ရှင်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို မြင်တွေ့ခြင်းဖြင့်လည်း အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်။ အမှန်တကယ်ပင် ဘဒရီဝနသို့ သွားရောက်သူသည် အသက်ရှင်စဉ်တည်းက လွတ်မြောက်သူ—ဇီဝန်မုက္တ ဖြစ်လာမည်။

Verse 21

दृष्ट्वा रूपं नरस्यैव तथा नारायणस्य हि । केदारेश्वरशंभोश्च मुक्तभागी न संशयः

နရနှင့် နာရာယဏ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ကေဒါရေးရှဝရ သမ္ဘု၏ ဒർശနကိုလည်းကောင်း မြင်တွေ့သူသည် မုက္ခရရှိရန် အခွင့်အရေးရှိသူ ဖြစ်သည်—သံသယမရှိ။

Verse 22

केदारेशस्य भक्ता ये मार्गस्थास्तस्य वै मृता । गतेऽपि मुक्ता भवंत्येव नात्र कार्य्या विचारणा

ကေဒါရေးရှ၏ भक्त များသည် သူ့ထံသို့ သွားရာလမ်းတွင် သေဆုံးသော်လည်း၊ ဘုရားကျောင်းသို့ မရောက်သေးပေမယ့်လည်း ထိုဝိညာဉ်များသည် အမှန်တကယ် မုက္ခရကြသည်။ ဤအကြောင်း၌ သံသယ သို့မဟုတ် ထပ်မံစဉ်းစားရန် မလို။

Verse 23

गत्वा तत्र प्रीतियुक्तः केदारेशं प्रपूज्य च । तत्रत्यमुदकं पीत्वा पुन र्जन्म न विन्दति

ထိုနေရာသို့ ဘက္တိစိတ်ပြည့်ဝစွာ သွားရောက်၍ ကေဒါရေးရှ (Kedāreśa) ကို ပူဇော်ကာ ထိုနေရာ၏ သန့်ရှင်းသော ရေကို သောက်သူသည် နောက်တစ်ဖန် မွေးဖွားခြင်း မရရှိတော့။

Verse 24

खण्डेस्मिन्भारते विप्रा नरनारायणेश्वरः । केदारेशः प्रपूज्यश्च सर्वैर्जीवैस्सुभक्तितः

အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ ဤဘာရတခဏ္ဍ၌ပင် နရ-နာရာယဏေရှဝရဟု ခေါ်သော ကေဒါရေးရှကို သက်ရှိအပေါင်းတို့က အထူးကောင်းမွန်သော ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်သင့်၏။

Verse 25

अस्य खण्डस्य स स्वामी सर्वेशोपि विशेषतः । सर्वकामप्रदश्शंभुः केदाराख्यो न संशय

ဤသန့်ရှင်းသောဒေသ၏ အရှင်သည် သူပင်ဖြစ်၍၊ အထူးသဖြင့် အားလုံးအပေါ်ရှိ အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်တော် (သဗ္ဗေရှ) ဖြစ်၏။ အကျိုးရှိသော ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးသနားတော်မူသော သမ္ဘုသည် “ကေဒါရ” ဟု ခေါ်ကြသည်—သံသယမရှိ။

Verse 26

एतद्वचस्समाख्यातं यत्पृष्टमृषिसत्तमाः । श्रुत्वा पापं हरेत्सर्वं नात्र कार्या विचारणा

အို ရှင်မြတ်သော ရသီတို့၊ သင်တို့မေးမြန်းသည့် သင်ခန်းစာကို ဤသို့ ငါကြေညာပြီးပြီ။ ၎င်းကို ကြားရုံသာဖြင့် အပြစ်အားလုံး ပျောက်ကင်းသည်—ထပ်မံ စဉ်းစားသံသယ မလို။