
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် တင်ပြထားသည်။ ရှိသီများက စူတာအား «စတုတ္ထ ဂျျိုတိရလင်္ဂ» ကိုရှင်းပြရန် တောင်းဆိုကြပြီး၊ ထိုလင်္ဂကို အိုံကာရ/ပရမေရှ ဟုသတ်မှတ်ကာ အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးသူဟု ချီးမွမ်းသည်။ စူတာက နာရဒ မဟာဘက္တိရှိသူသည် ဂိုကර්ဏသို့ သွား၍ သီဝကို ပူဇော်သည့် ဇာတ်လမ်းကို စတင်ပြောသည်။ ထို့နောက် ဝိန္ဓျတောင်သည် «အရာအားလုံး ငါ့အတွင်းရှိသည်၊ မလုံလောက်သည့်အရာ မရှိ» ဟု မာနကြီးလာသည်။ နာရဒက မေရုတောင် ပိုမြင့်ကြောင်း ပြော၍ ထိုမာနကို ချိုးဖောက်ပေးသည်။ ဝိန္ဓျသည် နောင်တရကာ တပသျာဖြင့် ဝိශ්ဝေရှဝရ/ရှံဘုကို ပူဇော်ပြီး ရှင်ကရထံ သရဏဂတိ ဝင်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ မာနသည် သီဝနှင့် မှန်ကန်သော ဆက်နွယ်မှုကို တားဆီးသော်လည်း၊ ဗိဝေကနှင့် သီဝသရဏဂတိက အကျင့်နှင့် အမြင်မှားမှုကို ပြုပြင်ကာ ကယ်တင်ခြင်းသို့ ဦးတည်စေကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Verse 1
ऋषय ऊचुः । त्वया सूत महाभाग श्राविता ह्यद्भुता कथा । महाकालाख्यलिंगस्य निजभक्तसुरक्षिकः
ရိရှီတို့က ဆိုကြသည်။ “အို စူတ၊ ကံကောင်းကြီးသူရေ၊ သင်သည် အံ့ဖွယ်ကောင်းသော အကြောင်းအရာကို ကျွန်ုပ်တို့အား နားထောင်စေခဲ့ပြီ—မဟာကာလဟု ခေါ်သော လိင်္ဂသည် မိမိ၏ ဘက္တများကို တည်ကြည်စွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပုံကိုပင်။”
Verse 2
ज्योतिर्लिंगं चतुर्थं च कृपया वद वित्तम । ओंकारं परमेशस्य सर्वपातकहारिणः
အို ပညာရှိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ ကရုဏာဖြင့် စတုတ္ထ ဂျ्योတိလင်္ဂ—အိုံကာရကို ပြောပြပါ။ ထိုသည် ပရမేశ్వర၏ လင်္ဂဖြစ်၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားတော်မူ၏။
Verse 4
सूत उवाच । ओंकारे परमेशाख्यं लिंगमासीद्यथा द्विजाः । तथा वक्ष्यामि वः प्रीत्या श्रूयतां परमर्षयः । कस्मिंश्चित्समये चाञ नारदो भगवान्मुनिः । गोकर्णाख्यं शिवं गत्वा सिषेवे परभक्तिमान्
စူတက ပြောသည်။ အို ဒွိဇတို့၊ အိုံကာရ၌ ပရမేశ్వరဟု ခေါ်သော လင်္ဂ ပေါ်ထွန်းလာသကဲ့သို့၊ သင်တို့အား ချစ်ခင်စွာ ငါ ပြောပြမည်—နားထောင်ကြလော့၊ အို မဟာရိရှီတို့။ တစ်ခါတစ်ရံ၌ မြတ်စွာသော မုနိ နာရဒသည် အမြင့်မားဆုံး ဘက္တိရှိ၍ ဂိုကರ್ಣ၌ရှိသော သီဝကို သွားရောက်ကာ ဝတ်ပြုလေ၏။
Verse 5
ततस्स आगतो विन्ध्यं नगेशं मुनिसत्तमः । तत्रैव पूजितस्तेन बहुमानपुरस्सरम्
ထို့နောက် မုနိသတ္တမ (ရဟန်းမုနိအထွတ်အမြတ်) သည် တောင်တန်းတို့၏ အရှင် ဝိန္ဓျတောင်သို့ ရောက်လာ၏။ ထိုနေရာ၌ပင် သူ့အား အလွန်လေးစားမြတ်နိုးစွာဖြင့် ဂုဏ်ပြုကာ ပူဇော်ခဲ့ကြ၏။
Verse 6
मयि सर्वं विद्यते च न न्यूनं हि कदाचन । इति भावं समास्थाय संस्थितो नारदाग्रतः
“ငါ၌ အရာအားလုံး ရှိ၏၊ အချိန်မရွေး ငါသည် မည်သည့်အရာမျှ မလျော့နည်း” ဟူသော ယုံကြည်ချက်ကို ခိုင်မြဲစွာ ထား၍ သူသည် နာရဒ၏ ရှေ့တွင် တည်ငြိမ်စွာ ရပ်နေ၏။
Verse 7
तन्मानं तत्तदा श्रुत्वा नारदो मानहा ततः । निश्श्वस्य संस्थितस्तत्र श्रुत्वाविन्ध्योऽब्रवीदिदम्
ထိုမာနကြီးသောစကားကို ထိုခဏကြားသော် နာရဒ—မာနကိုချိုးဖျက်သူ—အသက်ရှူကြီးတစ်ချက်ချ၍ ထိုနေရာ၌ တိတ်တဆိတ်ရပ်နေ၏။ ထို့နောက် ဗိန္ဓျာက ဤသို့ဆို၏။
Verse 8
विन्ध्य उवाच । किं न्यूनं च त्वया दृष्टं मयि निश्श्वासकारणम् । तच्छ्रुत्वा नारदो वाक्यमब्रवीत्स महामुनिः
ဗိန္ဓျာက ဆိုသည်—“ငါ့အတွင်း၌ မည်သည့်ချို့တဲ့မှုကို သင်မြင်သနည်း၊ ထိုကြောင့် သင်အသက်ရှူကြီးတစ်ချက်ချရသနည်း?” ထိုစကားကိုကြားသော် မဟာမုနိ နာရဒက ပြန်လည်ဆို၏။
Verse 9
नारद उवाच । विद्यते त्वयि सर्वं हि मेरुरुच्चतरः पुनः । देवेष्वपि विभागोऽस्य न तवास्ति कदाचन
နာရဒက ဆိုသည်—“အမှန်တကယ် သင်၌ အရာအားလုံးရှိ၏၊ မေရုတောင်ထက်ပင် မြင့်မြတ်ကြီးမား၏။ နတ်တို့အကြား၌ပင် ခွဲခြားမှုရှိသော်လည်း သင်၌တော့ မည်သည့်အခါမျှ ထိုသို့ခွဲခြားမှု မရှိပါ။”
Verse 10
सूत उवाच । इत्युक्त्वा नारदस्तस्माज्जगाम च यथागतम् । विन्ध्यश्च परितप्तो वै धिग्वै मे जीवितादिकम्
စူတက ပြောသည်—ဤသို့ဆိုပြီးနောက် နာရဒသည် ထိုနေရာမှ ထွက်ခွာ၍ မိမိလာသကဲ့သို့ ပြန်သွား၏။ ဝိန္ဓျာသည် နောင်တမီးလောင်ကာ “အို၊ ငါ့အသက်နှင့် ၎င်းနှင့်ဆိုင်သမျှကို မုန်းတီးပါ၏!” ဟု အော်ဟစ်၏။
Verse 11
विश्वेश्वरं तथा शंभुमाराध्य च तपाम्यहम् । इति निश्चित्य मनसा शंकर शरणं गतः
စိတ်ထဲ၌ “ဗိသွေရှွရ—သမ္ဘုကိုယ်တိုင်ကို ပူဇော်ကာ တပဿာကျင့်မည်” ဟု ဆုံးဖြတ်ပြီး၊ သူသည် သင်္ကရထံသို့ သွားကာ ထိုသခင်ထံ၌ ခိုလှုံ၏။
Verse 12
जगाम तत्र सुप्रीत्या ह्योंकारो यत्र वै स्वयम् । चकार च पुनस्तत्र शिवमूर्तिश्च पार्थिवीम्
အလွန်ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့် အိုံကာရသည် မိမိကိုယ်တိုင် ပေါ်ထွန်းနေသော ထိုနေရာသို့ သွား၏။ ထိုနေရာ၌ပင် ထပ်မံ၍ မြေဖြင့် ပြုလုပ်သော သီဝရုပ်တော်ကို ဖန်တီး၏။
Verse 13
आराध्य च तदा शंभुं षण्मासं स निरन्तरम् । न चचाल तपस्थानाच्छिवध्यानपरायणः
ထို့နောက် သူသည် ခြောက်လပတ်လုံး မပြတ်မနား သမ္ဘုကို ပူဇော်အာရాధနာ ပြု၏။ သီဝကို ဓ്യာနပြုခြင်း၌ အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်နေသဖြင့် တပဿာနေရာမှ မရွှေ့မလျားခဲ့။
Verse 14
एवं विंध्यतपो दृष्ट्वा प्रसन्नः पार्वतीपतिः । स्वरूपं दर्शयामास दुर्ल्लभं योगिनामपि
ဗိန္ဓျာတောင်၌ ပြုသော တပဿကို မြင်၍ ပါဝတီ၏ သခင်တော်သည် ကြည်နူးကာ ကရုဏာတော်ဖြစ်သွား၏။ ထို့နောက် ယောဂီတို့တောင် ရခဲသော မိမိ၏ သဘောတရားစစ်မှန်သော ရူပကို ပြသတော်မူ၏။
Verse 15
प्रसन्नस्स तदोवाच ब्रूहि त्वं मनसेप्सितम् । तपसा ते प्रसन्नोस्मि भक्तानामीप्सितप्रदः
ထိုအခါ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူသော အရှင်က ပြောတော်မူသည်— “သင်၏နှလုံးသား၌ လိုချင်သမျှကို ပြောလော့။ သင်၏ တပသ (အတိအကျ အကျင့်တရား) ကြောင့် ငါ ကျေနပ်၏; ငါသည် ငါ့ဘက္တများ၏ အလိုတော်ကို ပေးသနားသူ ဖြစ်၏။”
Verse 16
विन्ध्य उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश बुद्धिं देहि यथेप्सिताम् । स्वकार्यसाधिनीं शंभो त्वं सदा भक्तवत्सलः
ဝိန္ဓျာက ပြောသည်— “အို ဒေဝမင်းတို့၏ အရှင်၊ သင် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူလျှင် ငါလိုချင်သော ဉာဏ်ပညာကို ပေးသနားပါ။ ငါ့အလုပ်ကို အောင်မြင်စေမည့် အမြင်အာရုံကို ပေးပါ၊ အို သမ္ဘူ၊ သင်သည် ဘက္တများကို အမြဲချစ်ခင်သူ ဖြစ်၏။”
Verse 17
सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा भगवाञ्छंभुश्चिचेत हृदये चिरम् । परोपतापदं विन्ध्यो वरमिच्छति मूढधीः
စူတက ပြောသည်— ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက် ဘဂဝန် သမ္ဘူသည် နှလုံးသားအတွင်း၌ ကြာမြင့်စွာ စဉ်းစားတော်မူ၏— “မိုက်မဲသော ဉာဏ်ရှိသည့် ဝိန္ဓျာသည် အခြားသူတို့ကို ဒုက္ခပေးမည့် အကြောင်းဖြစ်သော အလှူအမိန့် (ဗရ) ကို တောင်းနေသည်။”
Verse 18
इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायामोंकारेश्वरज्योतिर्लिंगमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टादशोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သရီ ရှိဝ မဟာပုရာဏ» ၏ စတုတ္ထပိုင်း «ကိုဋိရုဒ္ဒရ သံဟိတာ» အတွင်း၊ «အောံကာရေးရှဝရ ဂျျိုတိရလင်္ဂ၏ မဟိမကို ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အဋ္ဌာဒသမ အခန်း ပြီးဆုံး၏။
Verse 19
सूत उवाच । तथापि दत्तवाञ् शंभुस्तस्मै तद्वरमुत्तमम् । विध्यपर्वतराज त्वं यथेच्छसि तथा कुरु
စူတာက ပြောသည်။ ထိုသို့ဖြစ်သော်လည်း သမ္ဘူ (ရှီဝ) သည် ထိုသူအား အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ကောင်းချီးကို ပေးတော်မူ၍ “ဗိန္ဓျတောင်မင်းကြီးရေ၊ သင်လိုသလို အတိုင်း လုပ်လော့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 20
एवं च समये देवा ऋपयश्चामलाशयाः । संपूज्य शंकरं तत्र स्थातव्यमिति चाबुवन्
ထိုအချိန်၌ စိတ်နှလုံးသန့်ရှင်းသော ဒေဝတားများနှင့် ရှင်ရသီများသည် ထိုနေရာတွင် ရှင်ကရာ (ရှီဝ) ကို သေချာစွာ ပူဇော်ကာ “ဤနေရာ၌ပင် နေရမည်” ဟု ကြေညာကြ၏။
Verse 21
तच्छुत्वा देववचनं प्रसन्नः परमेश्वरः । तथैव कृतवान्प्रीत्या लोकानां सुखहेतवे
ဒေဝတားတို့၏ စကားကို ကြားသော် ပရမေရှွရ (ရှီဝ) သည် ကြည်နူးပျော်ရွှင်၍ သဘောတူတော်မူ၏။ လောကအားလုံး၏ ချမ်းသာသုခအတွက် မေတ္တာဖြင့် တောင်းဆိုသကဲ့သို့ပင် ပြုတော်မူ၏။
Verse 22
ॐ कारं चैव यल्लिंगमेकं तच्च द्विधा गतम् । प्रणवे चैव ओंकारनामासीत्स सदाशिवः
«အုံ» ဟူသော ပရဏဝသံလင်္ဂတစ်ပါးတည်းသည် အမှန်တကယ် နှစ်မျိုးခွဲကာ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ပရဏဝအတွင်း «အုံကာရ» ဟူသောနာမရှိသူသည် စဒါရှီဝ မိမိတော်တည်း။
Verse 23
पार्थिवे चैव यज्जातं तदासीत्परमेश्वरः । भक्ताभीष्टप्रदौ चोभौ भुक्तिमुक्तिप्रदौ द्विजाः
ဟေ ဗြာဟ္မဏတို့၊ မြေဓာတ်ပုံစံ (ပါရ္ထိဝ) အဖြစ် ထင်ရှားလာသမျှသည် ပရမေရှ္ဝရ မိမိတော်တည်း။ ထိုနှစ်ပါးလုံးသည် ဘက္တတို့၏ ဆန္ဒအလိုကို ဖြည့်ဆည်းပေးကာ ဘုက္တိနှင့် မုက္တိကိုလည်း ပေးသနားသူများ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 24
तत्पूजां च तदा चक्रुर्देवाश्च ऋषयस्तथा । प्रापुर्वराननेकांश्च संतोष्य वृषभध्वजम्
ထိုအခါ နတ်တို့နှင့် ရှင်ရသေ့တို့သည် ထိုပူဇာကို ပြုကြ၏။ နန္ဒီတံဆိပ်တော်ကိုင် ဆွာမိ (ရှီဝ) ကို စိတ်တော်ပျော်ရွှင်စေပြီးနောက် များစွာသော အရှင်မင်္ဂလာအပေးများကို ရရှိကြ၏။
Verse 25
स्वस्वस्थानं ययुर्देवा विन्ध्योपि मुदितोऽधिकम् । कार्य्यं साधितवान्स्वीयं परितापं जहौ द्विजाः
အို ဒွိဇ ရသေ့တို့၊ နတ်တို့သည် မိမိတို့၏ နေရာသို့ အသီးသီး ပြန်သွားကြ၏; ဗိန္ဓျတောင်တန်းပင်လည်း အလွန်ပျော်ရွှင်လေ၏။ မိမိ၏ ကိစ္စကို ပြီးစီးစေပြီးနောက် သူသည် စိတ်ပူပန်မှုကို စွန့်လွှတ်လေ၏။
Verse 26
य एवं पूजयेच्छंभुं मातृगर्भं वसेन्न हि । यदभीष्टफलं तच्च प्राप्नुयान्नात्र संशय
ဤနည်းဖြင့် သမ္ဘု (ရှီဝဘုရား) ကို ပူဇော်သူသည် မိခင်ဝမ်း၌ ထပ်မံနေထိုင်ရမည်မဟုတ်။ မိမိလိုလားသော အကျိုးफलကို အမှန်တကယ် ရရှိမည်—သံသယမရှိ။
Verse 27
सूत उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातमोंकारप्रभवे फलम् । अतः परं प्रवक्ष्यामि केदारं लिंगमुत्तमम्
စူတာက ပြောသည်— «အိုံကာရ၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်သော အကျိုးफलကို သင်တို့အား အပြည့်အစုံ ပြောပြီးပြီ။ ယခုမှစ၍ ကေဒါရရှိ အမြတ်ဆုံး လင်္ဂကို ဆက်လက် ဖော်ပြမည်»။
It introduces the Oṃkāra/Parameśa Jyotirliṅga frame and narrates how Nārada’s intervention exposes Vindhya’s pride (māna) by invoking Meru’s superiority, catalyzing Vindhya’s resolve to seek Śiva through tapas and refuge (śaraṇāgati).
Oṃkāra signifies Śiva as the sonic-ontological ground (praṇava as consciousness), while the “mountain hierarchy” functions as an ethical allegory: elevation becomes a metaphor for spiritual maturity, and the correction of māna is presented as necessary for receiving the liṅga’s purificatory power.
Śiva is referenced through the Oṃkāra-Parameśa Liṅga (Jyotirliṅga framing) and through epithets Viśveśvara, Śaṃbhu, and Śaṅkara—names that emphasize sovereignty (lord of all), beneficence, and the refuge-giving aspect of the deity.