Adhyaya 15
Kotirudra SamhitaAdhyaya 1523 Verses

Kumārasya Krāuñcaparvatagamanam (Kumāra’s Departure to Mount Krāuñca)

သုတရရှိသည် ကုမာရ (Kumāra) ၏ သန့်စင်သောသမိုင်းကြောင်းကို ဆက်လက်ဟောကြားသည်။ ကုမာရသည် ကိလာသတောင်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ဂဏေးရှ (Gaṇeśa) ၏ မင်္ဂလာပွဲသတင်းကို ကြားသိရပြီးနောက် မိဘများတားဆီးသည့်ကြားမှ ကြောင်းချာတောင် (Mount Krāuñca) သို့ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ ပါရဝတီ (Pārvatī) သည် သားနှင့်ခွဲခွာရသဖြင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးသော်လည်း သီဝ (Śiva) နတ်မင်းက နှစ်သိမ့်ကာ ကုမာရကို ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရန် နတ်ဗြဟ္မာများနှင့် ရရှိများကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि मल्लिकार्जुनसंभवम् । यः श्रुत्वा भक्तिमान्धीमान्सर्वपापैः प्रमुच्यते

စူတက ပြောသည်— «ယခုမှစ၍ မလ္လိကာဇုန၏ သန့်ရှင်းမြတ်သော ပေါ်ထွန်းခြင်းကို ငါဟောပြမည်။ ယုံကြည်သဒ္ဓါနှင့် တည်ငြိမ်၍ ခွဲခြားသိမြင်သော စိတ်ဖြင့် ကြားနာသူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်မည်»။

Verse 2

पूर्वं चा कथितं यच्च तत्पुनः कथयाम्यहम् । कुमारचरितं दिव्यं सर्वपापविनाशनम्

အရင်က ငါဟောခဲ့သမျှကို ငါပြန်လည် ဟောပြမည်။ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသော ကုမာရ (စကန္ဒ) ၏ ဒေဝီယသမိုင်းကို ငါပြန်လည် ရွတ်ဆိုမည်။

Verse 3

यदा पृथ्वीं समाक्रम्य कैलासं पुनरागतः । कुमारस्स शिवापुत्रस्तारकारिर्महाबलः

အင်အားကြီးသော ကုမာရ—ရှီဝ၏ သားတော်၊ တာရကကို ဖျက်ဆီးသူ—သည် မြေကြီးတစ်လျှောက် လှည့်လည်ပြီးနောက် ကိုင်လာသသို့ ပြန်ရောက်လာသောအခါ၊ ထိုမင်္ဂလာခဏမှ စကားရပ် ဆက်လက်ဖြစ်သည်။

Verse 4

तदा सुरर्षिरागत्य सर्वं वृत्तं जगाद ह । गणेश्वरविवाहादि भ्रामयंस्तं स्वबुद्धितः

ထို့နောက် ဒေဝရိရှီတော် ရောက်လာ၍ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို အကုန်လုံး ပြောပြ하였다—ဂဏေရှဝရ၏ မင်္ဂလာပွဲအကြောင်းမှ စ၍—မိမိ၏ ခွဲခြားသိမြင်သော ဉာဏ်ဖြင့် သူ့ကို လမ်းညွှန်ကာ ပြင်ဆင်ပေး하였다။

Verse 5

तच्छुत्वा स कुमारो हि प्रणम्य पितरौ च तौ । जगाम पर्वतं क्रौचं पितृभ्यां वारितोऽपि हि

ထိုစကားကို ကြားသော် မြတ်သော လူငယ်က သားတော်သည် မိဘနှစ်ပါးကို ဦးချ၍ နမസ്കာရပြု၏။ မိဘတို့က တားမြစ်သော်လည်း ကရောဉ္စ တောင်သို့ ထွက်ခွာသွားလေ၏။

Verse 6

कुमारस्य वियोगेन तन्माता गिरिजा यदा । दुःखितासीत्तदा शंभुस्तामुवाच सुबोधकृत्

ကူမာရနှင့် ခွဲခွာရသဖြင့် မိခင် ဂိရိဇာသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးလျက်ရှိသော်၊ သမ္ဘု—သီဝဘုရား၊ မှန်ကန်သော ဉာဏ်ကို ပေးတော်မူသူ—က သူမကို သက်သာစေ၍ သင်ကြားရန် မိန့်တော်မူ၏။

Verse 7

कथं प्रिये दुःखितासि न दुःखं कुरु पार्वति । आयास्यति सुतः सुभ्रूस्त्यज्यतां दुःखमुत्कटम्

«ချစ်သူရေ၊ အဘယ်ကြောင့် ဝမ်းနည်းနေရသနည်း။ ပါရဝတီရေ၊ မပူဆွေးပါနှင့်။ လှပသော မျက်ခုံးရှင်ရေ၊ သားတော်သည် မကြာမီ ပြန်လာမည်ဖြစ်သဖြင့် ပြင်းထန်သော ဒုက္ခကို စွန့်လွှတ်လော့»။

Verse 8

सा यदा च न तन्मेने पार्वती दुःखिता भृशम् । तदा च प्रेषितास्तत्र शंकरेण सुरर्षयः

ပါရဝတီသည် ထိုစကားကို မလက်ခံနိုင်ဘဲ အလွန်ပူဆွေးနေသော်၊ ထိုအခါ သင်္ကရ (သီဝဘုရား) က ထိုနေရာသို့ ဒေဝဣသီများကို စေလွှတ်တော်မူ၏။

Verse 9

देवाश्च ऋषयस्सर्वे सगणा हि मुदान्विताः । कुमारानयनार्थं वै तत्र जग्मुः सुबुद्धयः

နတ်တို့အားလုံးနှင့် ရှင်ရသေ့တို့အားလုံးသည် အဖွဲ့အပေါင်းတို့နှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်လျက် ဉာဏ်သိမြင်မှုရှင်းလင်းစွာဖြင့် ထိုနေရာသို့ သွားကြပြီး၊ သာသနာတော်ကူမာရကို ခေါ်ယူရန် ဖြစ်သည်။

Verse 10

तत्र गत्वा च ते सर्वे कुमारं सुप्रणम्य च । विज्ञाप्य बहुधाप्येनं प्रार्थनां चक्रुरादरात्

ထိုနေရာသို့ သွားရောက်ပြီး သူတို့အားလုံးက ကုမာရအား အလွန်လေးစားစွာ ဦးညွတ်ပူဇော်ကြ၏။ ထို့နောက် အကြိမ်ကြိမ် ရိုသေစွာ လျှောက်တင်ပြီး၊ စိတ်အားထက်သန်သော ဆုတောင်းမေတ္တာဖြင့် တောင်းပန်ကြ၏။

Verse 11

देवादिप्रार्थनां तां च शिवाज्ञासंकुलां गुरुः । न मेने स कुमारो हि महाहंकारविह्वलः

ထိုဆရာကြီး ကုမာရသည်၊ ရှိဝ၏ အမိန့်ပါဝင်သည့် နတ်တို့၏ ဆုတောင်းပန်ကြားမှုကို မလက်ခံခဲ့။ အကြီးမားသော အဟင်္ကာရကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှား၍ မထင်မှတ်မိသကဲ့သို့ မအာရုံစိုက်ခဲ့သည်။

Verse 12

ततश्च पुनरावृत्य सर्वे ते हि शिवांतिकम् । स्वंस्वं स्थानं गता नत्वा प्राप्य शंकरशासनम्

ထို့နောက် သူတို့အားလုံးသည် ပြန်လှည့်၍ ရှိဝဘုရား၏ အနီးတော်သို့ ထပ်မံသွားကြသည်။ ဦးညွတ်ပူဇော်ပြီး၊ သင်္ကရ၏ အမိန့်ကို လက်ခံရရှိကာ မိမိတို့၏ နေရာနေအိမ်များသို့ ထွက်ခွာသွားကြသည်။

Verse 13

तदा च गिरिजादेवी विरहं पुत्रसंभवम् । शंभुश्च परमं दुःखं प्राप तस्मिन्ननागते

ထိုအခါ ဂိရိဇာဒေဝီသည် ခွဲခွာနေရခြင်းကြောင့် သားတော် ပေါ်ပေါက်လာစေသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာ၏။ သမ္ဘူလည်း သားတော် မပေါ်သေးသည့် အချိန်၌ အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းဒုက္ခသို့ ကျရောက်하였다။

Verse 14

अथो सुदुःखितौ दीनौ लोकाचारकरौ तदा । जग्मतुस्तत्र सुस्नेहात्स्वपुत्रो यत्र संस्थितः

ထို့နောက် သူတို့နှစ်ဦးသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကြီးစွာဖြင့် အားနည်းသွားသော်လည်း လောကဓလေ့အကျင့်၏ သင့်တော်မှုကို ထိန်းသိမ်းကာ၊ ချစ်ခင်မေတ္တာနက်ရှိုင်းမှုကြောင့် မိမိတို့သားနေထိုင်ရာအရပ်သို့ သွားကြ၏။

Verse 15

इति श्रीशिवपुराणे चतुर्थ्यां कोटि रुद्रसंहिताया मल्लिकार्जुनद्वितीयज्योतिर्लिंगवर्णनंनाम पंचदशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သရီ-ရှီဝပုရာဏ» ၏ စတုတ္ထသံဟိတဖြစ်သော «ကိုဋိရုဒြသံဟိတ» အတွင်း၌ “ဒုတိယ ဂျျိုတိရ္လင်္ဂ မလ္လိကာရ္ဇုန၏ ဖော်ပြချက်” ဟူသော အမည်ရှိ ပဉ္စဒသမ အခန်းသည် အဆုံးသတ်၏။

Verse 16

क्रौंचे च पर्वते दूरं गते तस्मिन्स्वपुत्रके । तौ च तत्र समासीनौ ज्यो तीरूपं समाश्रितौ

သူသည် မိမိ၏သားနှင့်အတူ ကရောဉ္စတောင်သို့ အဝေးကြီးသွားလေ၏။ ထိုနှစ်ဦးသည် ထိုနေရာ၌ ထိုင်ကာ သာသနာတော်၏ အလင်းရောင်ပုံသဏ္ဌာန်—ရှီဝ၏ ဂျျိုတိ (ရောင်ခြည်) အဖြစ်ကို အားကိုးခိုလှုံကြ၏။

Verse 17

पुत्रस्नेहातुरौ तौ वै शिवौ पर्वणिपर्वणि । दर्शनार्थं कुमारस्य स्वपुत्रस्य हि गच्छतः

သားအပေါ် ချစ်မြတ်နိုးမှုကြောင့် ရင်ထဲတုန်လှုပ်နေသော ရှီဝနှင့် ပါရဝတီတို့သည် ပွဲတော်ပွဲနေ့တိုင်း၊ သာသနာရေးအခမ်းအနားတိုင်းတွင် ကလေး—မိမိတို့၏သားကို—ဒർശန (မြင်တွေ့ကန်တော့ခြင်း) အပျော်အပါးအတွက် သွားရောက်ကြ၏။

Verse 18

अमावास्यादिने शंभुस्स्वयं गच्छति तत्र ह । पौर्णमासीदिने तत्र पार्वती गच्छति ध्रुवम्

အမావသျာနေ့တွင် သမ္ဘု (ရှီဝဘုရား) ကိုယ်တိုင် အမှန်တကယ် ထိုနေရာသို့ သွားတော်မူ၏။ ပုဏ္ဏမီနေ့တွင် ပါရဝတီမယ်တော်လည်း မလွဲမသွေ ထိုနေရာသို့ သွားတော်မူ၏။

Verse 19

तद्दिनं हि समारभ्य मल्लिकार्जुनसंभवम् । लिंगं चैव शिवस्यैकं प्रसिद्धं भुवनत्रये

ထိုနေ့မှစ၍ မလ္လိကာర్జုန အဖြစ် ပေါ်ထွန်းသော သီဝဘုရား၏ လိင်္ဂတစ်ပါးသည် လောကသုံးပါးလုံးတွင် ကျော်ကြားလှသည်။

Verse 20

तल्लिंगं यः समीक्षेत स सर्वैः किल्बिषैरपि । मुच्यते नात्र सन्देहः सर्वान्कामानवाप्नुयात्

ထို သီဝလိင်္ဂကို မြင်မြော်သူသည် အပြစ်အကုန်မှပင် လွတ်မြောက်၏—သံသယမရှိ—လိုအင်ဆန္ဒအားလုံးကိုလည်း ရရှိမည်။ သైవသိဒ္ဓာန္တအရ ဤဒർശနသည် ပာရှု (ချုပ်နှောင်ဝိညာဉ်) ကို သန့်စင်ကာ ပတိဖြစ်သော သီဝထံသို့ လှည့်ပေးပြီး၊ သူသည် ဘုက္တိနှင့် မုက္တိသို့ သွားရာလမ်းကို ပေးတော်မူ၏။

Verse 21

दुःखं च दूरतो याति सुखमात्यंतिकं लभेत् । जननीगर्भसंभूतं कष्टं नाप्नोति वै पुनः

ဒုက္ခသည် အဝေးသို့ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး အဆုံးမရှိသော အမြဲတမ်းသော သုခကို ရရှိမည်။ အမှန်တကယ်ပင် မိခင်ဝမ်းထဲ ဝင်ရခြင်းမှ ဖြစ်သော ဒုက္ခ (ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း၏ ချုပ်နှောင်မှု) ကို ထပ်မံ မခံစားတော့။

Verse 22

धनधान्यसमृद्धिश्च प्रतिष्ठारोग्यमेव च । अभीष्टफलसिद्धिश्च जायते नात्र संशयः

ဓနဥစ္စာနှင့် စပါးသီးနှံ ပေါများကြွယ်ဝခြင်း၊ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ကျန်းမာရေးကောင်းခြင်းတို့လည်း ရရှိ၏။ ထို့ပြင် လိုအင်ဆန္ဒ၏ အကျိုးရလဒ် ပြည့်စုံခြင်းသည် ဖြစ်ပေါ်မည်—သံသယမရှိ။

Verse 23

ज्योतिर्लिंगं द्वितीयं च प्रोक्तं मल्लिकसंज्ञितम् । दर्शनात्सर्वसुखदं कथितं लोकहेतवे

ဒုတိယ ဂျ्योတိရ္လိင်္ဂဟူသည် မလ္လိကာ ဟု ခေါ်သော လိင်္ဂဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။ ထိုကို မြင်မြော်ရုံဖြင့်ပင် သုခအားလုံးကို ပေးတော်မူ၏။ ဤစကားကို လောကအကျိုးအတွက် ဟောကြားထားသည်။

Frequently Asked Questions

Kumāra, after returning to Kailāsa, leaves for Mount Krāuñca despite parental restraint; Pārvatī grieves, Śiva consoles her, and devas with ṛṣis are sent to petition Kumāra to return.

Separation and return are used as a pedagogic template: grief becomes a site for Śiva’s instruction, while emissaries (devas/ṛṣis/gaṇas) symbolize ordered mediation—how divine will restores equilibrium without negating personal emotion.

Śiva appears as Śambhu/Śaṅkara in the role of the compassionate instructor and stabilizing sovereign; Gaurī appears as Girijā/Pārvatī embodying maternal devotion and affective bhakti refined through Śiva’s counsel.