Paramātma-Svarūpa-Nirṇaya: Strī–Puṃ–Napuṃsaka-Vicāra (Inquiry into the Supreme Self and Gendered Forms)

Verse 1

सूत उवाच । श्रुत्वोपदिष्टं गुरुणा वेदार्थं मुनिपुंगवः । परमात्मनि संदिग्धं परिपप्रच्छ सादरम्

စူတက ပြောသည်—ဂုရုထံမှ ဝေဒအဓိပ္ပါယ်ကို ကြားနာပြီးနောက်၊ မုနိတို့အထွဋ်အမြတ်သူသည် အမြင့်ဆုံး အတ္တမန် (ပရမాత್ಮန်) အပေါ် သံသယရှိနေသဖြင့်၊ လေးစားစွာဖြင့် ထပ်မံမေးမြန်း하였다။

Verse 2

वामदेव उवाच । ज्ञानशक्तिधर स्वामिन्परमानन्दविग्रह । प्रणवार्थामृतं पीतं श्रीमुखख्जात्परिस्रुतम्

ဝာမဒေဝက ဆို၏— «အို ဉာဏသက္တိကို ဆောင်ထားသော သခင်၊ အမြင့်ဆုံး အာနန္ဒ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်ရှင်၊ သင်၏ သာယာမြတ်သော မျက်နှာတော်မှ စီးဆင်းလာသော ပ္ရဏဝ (အိုမ်) အဓိပ္ပါယ်၏ အမృతကို ငါ သောက်သုံးပြီးပြီ»။

Verse 3

दृढप्रज्ञश्च जातोऽस्मि संदेहो विगतो मम । किंचिदन्यन्महासेन पृच्छामि त्वां शृणु प्रभो

ယခု ငါ၏ ဉာဏ်အမြင်သည် တည်ငြိမ်ခိုင်မာလာပြီး သံသယလည်း ပျောက်ကွယ်သွားပြီ။ သို့ရာတွင် အို မဟာသေန၊ အခြားတစ်စုံတစ်ရာကို သင့်အား မေးလိုသည်—အို प्रभो၊ နားထောင်တော်မူပါ။

Verse 4

सदाशिवादिकीटांतरूपस्य जगतः स्थितिः । स्त्रीपुंरूपेण सर्वत्र दृश्यते न हि संशयः

စဒါရှီဝမှ စ၍ အငယ်ဆုံး ပိုးကောင်အထိ၊ စကြဝဠာသည် မျိုးစုံသော ရုပ်သဏ္ဌာန်များဖြင့် တည်ရှိနေ၏။ နေရာတိုင်း၌ မိန်းမ-ယောက်ျား အတွဲသဘောဖြင့် ပေါ်လွင်မြင်ရပြီး သံသယမရှိ။

Verse 5

एवं रूपस्य जगतः कारणं यत्सनातनम् । स्त्रीरूपं तत्किमाहोस्वित्पुरुषो वा नपुंसकम्

ဤသို့ပင် ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော လောကတစ်လောက၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော အနန္တသစ္စာတရား—၎င်းကို မိန်းမရုပ်ဟု ယူရမလား၊ ယောကျ်ားရုပ်ဟု ယူရမလား၊ သို့မဟုတ် လိင်မရှိသော (လိင်ကန့်သတ်မှုကို ကျော်လွန်သော) အဖြစ်လား။

Verse 6

उत मिश्रं किमन्यद्वा न जातस्तत्र निर्णयः । बहुधा विवदन्तीह विद्वांसश्शास्त्रमोहिताः

သို့မဟုတ် ရောနှောသော သဘောတရားဖြစ်မလား၊ အခြားတစ်စုံတစ်ရာဖြစ်မလား—ထိုအချက်၌ သေချာသော ဆုံးဖြတ်ချက် မပေါ်သေး။ ဤနေရာတွင် ပညာရှိတို့သည် စာသင်အငြင်းပွားမှုသာကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ငြင်းခုံကြသည်။

Verse 7

जगत्सृष्टिविधायिन्यः श्रुतयो जगता सह । विष्णुब्रह्मादयो देवाः सिद्धाश्च न विदन्ति हि

လောကဖန်ဆင်းခြင်း၏ သဘောတရားကို ချမှတ်ပြသသော ဝေဒများပင်လျှင်၊ လောကနှင့်အတူ ထိုအမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရားကို ပြည့်စုံစွာ မသိနိုင်ကြ။ အမှန်တကယ် ဗိဿဏု၊ ဘြဟ္မာ စသည့် နတ်များနှင့် စိဒ္ဓတို့ပင်လျှင် သူ့ကို တကယ်မသိမြင်နိုင်ကြ။

Verse 8

यथैक्यभावं गच्छेयुरेतदन्यच्च वेदय । जानामीति करोमीति व्यवहारः प्रदृश्यते

ဤအရာကိုလည်း သိထားလော့—သတ္တဝါတို့သည် တစ်တည်းဖြစ်ခြင်း၏ ခံစားချက်သို့ ချဉ်းကပ်သော်လည်း၊ “ငါ သိသည်” “ငါ လုပ်သည်” ဟူသော လောကီအပြုအမူပုံစံသည် ထင်ရှားနေဆဲဖြစ်သည်။

Verse 9

स हि सर्वात्मसंसिद्धो विवादो नात्र कस्यचित् । सर्वदेहेन्द्रियमनोबुध्यहंकारसंभवः

ဤအရာသည် အလုံးစုံ၏ အတ္တမၼာ၌ တည်မြဲစွာ အတည်ပြုထားသော သစ္စာတရားဖြစ်၍ မည်သူမဆို ဤနေရာ၌ အငြင်းပွားရန် အခွင့်မရှိ။ အကြောင်းမှာ ကိုယ်ခန္ဓာ၊ အာရုံများ၊ စိတ်၊ ဉာဏ် (ဗုဒ္ဓိ) နှင့် အဟင်္ကာရ တို့၏ စုပေါင်းဖြစ်ပေါ်မှုမှ အဲဒီ “ငါ” ခံစားချက်နှင့် အငြင်းပွားမှု ပေါ်ထွန်းလာခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 10

आहोस्वि दात्मनोरूपं महानत्रापि संशयः । द्वयमेतद्धि सर्व्वेषां विवादास्पदमद्भुतम्

သို့မဟုတ် အမြင့်ဆုံး အတ္တမၼာ၏ ရုပ်သဘောအကြောင်း၌ပင် ဤနေရာတွင်လည်း သံသယကြီးမားစွာ ကျန်ရှိနေသည်။ အမှန်တကယ် ဤအချက်နှစ်ရပ်သည် လူတိုင်းအတွက် အံ့ဩဖွယ် အငြင်းပွားရာ အကြောင်းအရာဖြစ်လာသည်။

Verse 11

उत्पाट्याज्ञानसंभूतं संशयाख्यं विषद्रुमम् । शिवाद्वैतमहाकल्पवृक्षभूमिर्यथाभवेत्

အဝိဇ္ဇာမှ ပေါက်ဖွားလာသော “သံသယ” ဟူသော အဆိပ်ပင်ကို အမြစ်မှ ဆွဲထုတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် သီဝ၏ အဒွైత သတ္တဝါတရားကို ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော မဟာကల్పဝೃက္ခ အတွက် မြေဩဇာကောင်းသော အခြေခံဖြစ်စေပါ။

Verse 12

चित्तं मम यथा देव बोध्योऽस्मि कृपया तव । कृपातस्तव देवेश दृढज्ञानी भवा म्यहम्

အို ဒေဝ၊ သင်၏ကရုဏာကြောင့် ကျွန်ုပ်၏စိတ်သည် သင်၏ကျေးဇူးဖြင့် နိုးကြားသိမြင်နိုင်အောင် သင့်တော်ပါစေ။ အို ဒေဝေရှ၊ သင်၏မေတ္တာကရုဏာဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် မလှုပ်မယှက်သော ဉာဏ်ပညာ၌ တည်မြဲသူ ဖြစ်ပါစေ။

Verse 14

सुब्रह्मण्य उवाच । एतदेव मुने गुह्यं शिवेन परिभाषितम् । अम्बायाः शृण्वतो देव्या वामदेव ममापि हि

သုဗြဟ္မဏျက ပြောသည်— «အို မုနိ၊ ဤသင်ခန်းစာသည် ရှိဝက မိန့်ကြားရှင်းပြခဲ့သော လျှို့ဝှက်တရားပင် ဖြစ်သည်။ ဒေဝီ အမ္ဘာ နားထောင်နေစဉ်၊ ဝာမဒေဝနှင့် ကျွန်ုပ်လည်း နားထောင်နေခဲ့သည်»။

Verse 15

तस्याः स्तन्यं तदा पीत्वा संतृप्तोऽस्मि मुहुर्मुहुः । श्रुतवान्निश्चलं तद्वै निश्चितं मे विचारितम्

ထိုအခါ သူမ၏ နို့ရည်ကို သောက်ပြီးနောက် ကျွန်ုပ်သည် မကြာခဏ အပြည့်အဝ စိတ်ကျေနပ်ခဲ့သည်။ ထိုမလှုပ်မယှက်သော သစ္စာတရားကို ကြားနာပြီးနောက်၊ ကျွန်ုပ်သည် စူးစမ်းဆင်ခြင်ကာ စိတ်ထဲ၌ အခိုင်အမာ အဆုံးအဖြတ်ချထားလေပြီ။

Verse 16

इति श्रीशिवमहापुराणे षष्ठ्यां कैलाससंहितायां शिवतत्त्ववर्णनन्नाम षोडशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သန့်ရှင်းသော «ရှီဝ မဟာပုရာဏ» အတွင်း၊ ဆဋ္ဌမ «ကೈလာသ သံဟိတာ» တွင် «ရှီဝတတ္တဝ ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော ဆယ့်ခြောက်မြောက် အခန်းသည် အဆုံးသတ်လေ၏။

Verse 17

कर्मास्ति तत्त्वादारभ्य शास्त्रवादस्सुविस्तरः । यथाविवेकं श्रोतव्यो ज्ञानिना ज्ञानदो मुने

အို မုနိရေ၊ သာသနာကျမ်း၏ အဆိုအမိန့်ရှင်းလင်းချက်သည် အလွန်ကျယ်ပြန့်၍ တတ္တဝ (tattva) အခြေခံမှ စ၍ ကမ္မ (karma) လုပ်ရပ်အထိ ပျံ့နှံ့သည်။ ဉာဏ်ရှိသူသည် သင့်တော်သော ခွဲခြားသိမြင်မှုဖြင့် နားထောင်ရမည်၊ အကြောင်းမူကား ၎င်းသည် အမှန်တကယ်သော ဉာဏ်ကို ပေးအပ်သည်။

Verse 18

त्वयोपदिष्टा ये शिष्यास्तत्र को वा भवत्समः । कपिलादिषु शास्त्रेषु भ्रमंत्यद्यापि तेऽधमाः

သင်က သင်ကြားပေးခဲ့သော တပည့်များအနက် သင်နှင့် တူညီနိုင်သူ မည်သူရှိမည်နည်း။ သို့ရာတွင် အောက်တန်းကျသူတို့သည် ယနေ့ထိပင် ကပိလ (Kapila) စသည့် ဒေါက်ထရင်းများ၏ ကျမ်းစာများအတွင်း လှည့်လည်၍ သီဝ၏ မှန်ကန်သော လမ်းမှ လွဲချော်နေကြသည်။

Verse 19

ते शप्ता मुनिभिः षड्भिश्शिवनिन्दा पराः पुरा । न श्रोतव्या हि तद्वार्त्ता तेऽन्यथावादिनो यतः

ရှေးကာလ၌ သီဝကို အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့လိုသူတို့ကို မုနိခြောက်ပါးက ကျိန်စာချခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့၏စကားကို မနားထောင်သင့်၊ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် လမ်းလွဲသည့် အယူဝါဒကို ပြောဆိုသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 20

अनुमानप्रयोगस्याप्यवकाशो न विद्यते । पंचावयवयुक्तस्य स तु धूमस्य दर्शनात्

ဤနေရာ၌ အနုမာန (အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ခန့်မှန်းခြင်း) ကို အသုံးချရန် အခွင့်အလမ်းတောင် မရှိ။ အကြောင်းမှာ ထိုအနုမာနလုပ်ငန်းစဉ်သည် မီးခိုးကို မြင်တွေ့ခြင်းမှ စ၍ ပဉ္စအဝယဝ (အင်္ဂါငါးပါး) သဒ္ဒါတရားဖြင့်သာ လည်ပတ်လာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 21

पर्व्वतस्याग्निमद्भावं वदंत्यत्रापि सुव्रत । प्रत्यक्षस्य प्रपंचस्य दर्शनालंबनं त्वतः

အကျင့်သီလကောင်းသူရေ၊ ဤနေရာ၌ပင် တောင်သည် အတွင်း၌ မီးရှိသည်ဟု သူတို့ဆိုကြသည်။ ထိုမှတဆင့် မျက်မြင်ထင်ရှားသော လောကပရပဉ္စသည် အတွင်းက မမြင်ရသော အင်အားတစ်ရပ်—မြင်နိုင်ခြင်းနှင့် ပေါ်ထွန်းခြင်းကို ဖြစ်စေသော အခြေခံတည်ရာ—ပေါ်တွင် အားထားနေသည်ဟု သိမြင်ရသည်။

Verse 22

ज्ञातव्यः परमेशानः परमात्मा न संशयः । स्त्रीपुंरूपमयं विश्वं प्रत्यक्षेणैव दृश्यते

ပရမေရှာနကို အမြင့်ဆုံး အတ္တမန် (ပရမအာတ္မာ) ဟု သိမှတ်ပါ—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။ မိန်းမနှင့် ယောက်ျား အရုပ်အဆင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကိုလည်း သူ၏ ပေါ်ထွန်းမှုအဖြစ် တိုက်ရိုက်မြင်တွေ့ရသည်။

Verse 23

षट्कोशरूपः पिण्डो हि तत्र चाद्यत्रयम्भवेत् । मात्रंशजं पुनश्चान्यत्पित्रंशजमिति श्रुतिः

အမှန်တကယ်ပင် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါ (piṇḍa) သည် အလွှာခြောက်ပါး (kośa) သဘောတရားဖြစ်သည်။ ထိုအထဲမှ ပထမသုံးပါးသည် ထိုမှပင် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ကျန်သောအလွှာများကိုတော့ သြတိ (śruti) တွင် မိခင်ဘက်မှ အစိတ်အပိုင်းတချို့၊ ဖခင်ဘက်မှ အစိတ်အပိုင်းတချို့ဟု ကြားသိရသည်။

Verse 24

एवं सर्वशरीरेषु स्त्रीपुंभावविदो जनाः । परमात्मन्यपि मुने स्त्रीपुंभावं विदुर्बुधा

ထို့ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါအားလုံးတွင် မိန်းမ-ယောက်ျား သဘောအခြေအနေကို ခွဲခြားသိမြင်သူတို့သည်—အို မုနိ—ပညာရှိတို့ကဲ့သို့ပင် အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်၌ပင် “မိန်းမ” နှင့် “ယောက်ျား” အင်အားများကို သိမြင်ကြသည်။

Verse 25

निवर्त्तनं जगत्त्वस्य चिच्छब्देन विधीयते । त्रिलिंगवर्त्ती सच्छब्दः पुरुषोत्र विधीयताम्

လောကီသဘောအခြေအနေ၏ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်း (လျောကွယ်ခြင်း) ကို “Cit” (သန့်ရှင်းသော အသိဉာဏ်) ဟူသော စကားဖြင့် သင်ကြားထားသည်။ ထို့ပြင် ဤနေရာတွင် “Sat” ဟူသော စကားကို လိင်္ဂ သုံးမျိုးအတွင်း တည်နေသော ပုရုෂ (Puruṣa) ဟု နားလည်၍ ထူထောင်ရမည်။

Verse 27

प्रकाशवाची स भवेत्सत्प्रकाश इति स्फुटम् । ज्ञानशब्दस्य पर्य्यायश्चिच्छब्दः स्त्रीत्वमागतः

သူမသည် အလင်းကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုသူ ဖြစ်သဖြင့် ထင်ရှားစွာ «စတ်-ပရကာရှ» (Sat-prakāśa) ဟု ခေါ်ကြသည်၊ အမှန်တကယ်သော အလင်းရောင်ဟူ၏။ «စစ်» (Cit) သည် «ဉာဏ» (jñāna) အား အဓိပ္ပါယ်တူသော စကားလုံးဖြစ်ပြီး၊ ဤနေရာ၌ မိန်းမလိင်ပုံစံဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။

Verse 28

प्रकाशश्चिच्च मिथुनं जगत्कारणतां गतम् । सच्चिदात्मन्यपि तथा जगत्कारणतां गतम्

အလင်း (ပရကာရှ) နှင့် အသိစိတ် (စစ်) တို့၏ နှစ်ပါးတစ်စုံသော ညီညွတ်မှုသည် ကမ္ဘာလောက၏ အကြောင်းရင်းအဖြစ် အဆင့်သို့ ရောက်သည်။ ထိုနည်းတူပင်၊ သတ္တ–စစ် (sat–cit) ဟူသော ဖြစ်တည်မှုနှင့် အသိစိတ်သဘောတရားရှိသော အမှန်တရား၌လည်း ကမ္ဘာလောက၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 29

एकत्रैव शिवश्शक्तिरिति भावो विधीयते । तैलवर्त्त्यादिमालिन्यात्प्रकाशस्यापि वर्त्तते

သီဝနှင့် သက္တိသည် အမှန်တရားတစ်ခုအဖြစ် တစ်နေရာတည်း၌ ရှိကြောင်းကို အတည်ပြုထားသည်။ သို့သော် ဆီနှင့် မီးတိုင်ကြိုးကဲ့သို့ အညစ်အကြေးများကြောင့် အလင်းတောင်မှ (မတားဆီးဘဲ တောက်ပသင့်သော်လည်း) ကွဲပြားစွာ ပြုမူသကဲ့သို့၊ ကန့်သတ်ခံရသကဲ့သို့ မြင်ရသည်။

Verse 30

मालिन्यमशिवत्वं च चिताग्न्यादिषु दृश्यते । एवं विवर्त्तकत्वेन शिवत्वं श्रुतिचोदितम्

မသန့်ရှင်းမှုနှင့် မမင်္ဂလာသဘောတို့ကို သင်္ချိုင်းမီးတိုင်နှင့် မီးစသည့်အရာများတွင် မြင်ရသည်။ သို့သော် ဗိဝရ္တ (ပေါ်လွင်ပြောင်းလဲမှု) သဘောတရားအရ ထိုအရာတို့၏ ရှိဝသဘာဝကို ဝေဒများက အတည်ပြုသင်ကြားထားသည်။

Verse 31

जीवाश्रितायाश्चिच्छक्तेर्दौर्बल्यं विद्यते सदा । तन्निवृत्यर्थमेवात्र शक्तित्वं सार्वकालिकम्

ဇီဝအတ္တ၌ တည်နေသော စိတ်သိဉာဏ်၏ အင်အား (စစ်-ရှက္တိ) သည် အမြဲတမ်း အားနည်းနေသည်ဟု တွေ့ရသည်။ ထိုကန့်သတ်မှုကို ဖယ်ရှားရန်အတွက်ပင် ဤနေရာ၌ ဘုရား၏ ရှက္တိကို အချိန်မရွေး အစဉ်တစိုက် လည်ပတ်နေသည်ဟု သင်ကြားထားသည်။

Verse 32

बलवाञ्छक्तिमांश्चेति व्यवहारः प्रदृश्यते । लोके वेदे च ससतं वामदेव महामुने

အို မဟာမုနိ ဝာမဒေဝ၊ လောက၌လည်းကောင်း ဝေဒ၌လည်းကောင်း အစဉ်အမြဲ အသုံးအနှုန်းအရ (အရှင်) ကို “အင်အားကြီးသူ” နှင့် “ရှက္တိကို ပိုင်ဆိုင်သူ” ဟု သဘောတူအသိအမှတ်ပြုကြသည်။

Verse 33

एवं शिवत्वं शक्तित्वं परमात्मनि दर्शितम् । शिवशक्त्योस्तु संयोगादानंदस्सततोदितः

ဤသို့ပင် ရှိဝဖြစ်ခြင်းနှင့် ရှက္တိဖြစ်ခြင်းတို့သည် အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်၌ တည်ရှိကြောင်း ပြသထားသည်။ အမှန်တကယ် ရှိဝနှင့် ရှက္တိတို့၏ ပေါင်းစည်းမှုမှ အမြဲပေါ်ထွန်းသော အာနန္ဒ (ပီတိ) သည် မပြတ်မတောက် ထင်ရှားလာသည်။

Verse 34

अतो मुने तमुद्दिश्य मुनयः क्षीणकल्मषाः । शिवे मनस्समाधाय प्राप्ताश्शिवमनामयम्

ထို့ကြောင့် အို မုနိ၊ ထိုအရှင်ကို ရည်မှန်းကာ အပြစ်အညစ်တို့ ကုန်ခမ်းသွားသော ရှင်ရသီတို့သည် စိတ်ကို ရှိဝပေါ်၌ သမာဓိဖြင့် တည်စေပြီး၊ အညစ်အကြေးကင်း၍ ဝမ်းနည်းမှုမရှိသော ရှိဝအခြေအနေကို ရောက်ရှိကြသည်။

Verse 35

सर्वात्मत्वं तयोरेवं ब्रह्मेत्युपनिषत्सु च । गीयते ब्रह्मशब्देन बृंहिधात्वर्थगोचरम्

ထို့ကြောင့် ထိုနှစ်ပါး၏ အလုံးစုံကိုလွှမ်းမိုးသော အတ္တမဖြစ်မှုကို ဥပနိသဒ်များတွင် «ဗြဟ္မန်» ဟု သီဆိုထားသည်။ «ဗြဟ္မန်» ဟူသောစကားသည် bṛṃh—«ချဲ့ထွင်၊ လွှမ်းမိုး၊ ကျယ်ဝန်းစေ» ဟူသော အမြစ်အဓိပ္ပါယ်ကို ကိုယ်စားပြုသော သတ္တဝါမဟုတ်သည့် သစ္စာတရားကို ညွှန်းသည်။

Verse 36

बृंहणत्वं बृहत्त्वं च शंभ्वाख्यविग्रहे । पंचब्रह्ममये विश्वप्रतीतिर्ब्रह्म शब्दिता

«ရှမ္ဘု» ဟုခေါ်သော ရုပ်သဏ္ဍာန်၌ ချဲ့ထွင်နိုင်စွမ်းနှင့် ကျယ်ဝန်းသော အခြေအနေ နှစ်ရပ်လုံး တည်ရှိသည်။ ထို့ပြင် စကြဝဠာကို သိမြင်စေသော ထင်ရှားမှုသည် «ပဉ္စဗြဟ္မ» ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသဖြင့် «ဗြဟ္မန်» ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

Verse 37

प्रतिलोमात्मके हंसे वक्ष्यामि प्रणवोद्भवम् । तव स्नेहाद्वामदेव सावधानतया शृणु

အို ဝါမဒေဝ (Vāmadeva)၊ သင်အပေါ် ချစ်ခင်သနားကြင်နာမှုကြောင့် ဟံသ (Haṃsa) သဘောတရားအတွင်း၌ ပရဏဝ (Om) ပေါ်ထွန်းလာပုံကို—even အပြန်အစီအစဉ်ဖြင့်ပင်—ငါရှင်းပြမည်။ အပြည့်အဝ သတိထား၍ နားထောင်လော့။

Verse 38

व्यंजनस्य सकारस्य हकारस्य च वर्जनात् । ओमित्येव भवेत्स्थूलो वाचकः परमात्मनः

ဗျဉ္ဇနအက္ခရာများထဲမှ အထူးသဖြင့် «sa» နှင့် «ha» ကို ဖယ်ရှားလျှင် ကျန်ရစ်သည်မှာ «Om» တစ်လုံးတည်းသာ ဖြစ်သည်။ ထို «Om» သည် ပရမအတ္တမန်၏ ထင်ရှားသော (သဘောတရားပေါ်လွင်သော) အညွှန်းနှင့် အသံထွက်နာမတော် ဖြစ်လာသည်။

Verse 39

महामन्त्रस्स विज्ञेयो मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः । तत्र सूक्ष्मो महामन्त्रस्तदुद्धारं वदामि ते

ဤသည်ကို သစ္စာကိုမြင်သော မုနိတို့ သိမြင်ထားသည့် «မဟာမန္တရ» ဟု သိမှတ်ရမည်။ ထိုအတွင်း၌ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော မဟာမန္တရ တစ်ပါးရှိ၍၊ ၎င်းကို ထုတ်ယူသတ်မှတ်ပုံကို ယခု သင်အား ပြောမည်။

Verse 40

आद्ये त्रिपंचरूपे च स्वरे षोडशके त्रिषु । महामन्त्रो भवेदादौ स सकारो भवेद्यदा

အစတွင်—သုံးနှင့်ငါးပုံသဏ္ဍာန်အတွင်း၌လည်းကောင်း၊ သရအက္ခရာ ဆယ့်ခြောက်လုံး၏ သုံးစုအတွင်း၌လည်းကောင်း—«sa» အက္ခရာသည် ပထမဦးစွာ ပေါ်ထွန်းလာသောအခါ၊ အစဦး၌ မဟာမန္တရ ဖြစ်လာသည်။

Verse 41

हंसस्य प्रतिलोमः स्यात्सकारार्थश्शिवः स्मृतः । शक्त्यात्मको महामन्त्रवाच्यः स्यादिति निर्णयः

«haṃsa» ကို ပြန်လှန်လျှင် «sa-ha» ဖြစ်သည်။ «sa» အက္ခရာသည် သီဝ (Śiva) ကို ဆိုလိုသည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ «ha» သည် သက္တိ (Śakti) သဘောတရားဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် «sa-ha» သည် မဟာမန္တရ၏ အဓိပ္ပါယ်အမှန်ဟု ဆုံးဖြတ်ထားသည်။

Verse 42

गुरूपदेश काले तु सोहंशक्त्यात्मकश्शिवः । इति जीवपरो भूयान्महामन्त्रस्तदा पशुः

ဂုရု၏ ဩပဒေသ ပေးသည့်အချိန်၌ «ဆို’ဟမ်» («ငါသည် ထိုသူ») ဟူသော သက္တိအတ္တမက သဘောတရားဖြစ်သော ရှိဝသည် သိမြင်အောင် အကောင်အထည်ဖော်ရမည်။ ထို့ကြောင့် ချည်နှောင်ခံ ဇီဝအတွက် ဤသည် မဟာမန္တရ အမြင့်ဆုံးဖြစ်လာပြီး ထိုအခြေအနေ၌ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ပသု (ချည်နှောင်ခံသတ္တဝါ) ဟု ခေါ်သည်။

Verse 43

शक्त्यात्मकश्शिवांशश्च शिवैक्याच्छिवसाम्यभाक् । प्रज्ञानं ब्रह्मवाक्ये तु प्रज्ञानार्थः प्रदृश्यते

သက္တိသဘောတရားဖြစ်သော ထိုအတ္တသည် ရှိဝ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ရှိဝနှင့် တစ်လုံးတစ်ဝတည်းဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရှိဝနှင့် တူညီသောအဆင့်သို့ ရောက်သည်။ ထို့ကြောင့် «ပရဇ္ဉာနံ ဗြဟ္မ» (အသိဉာဏ်သည် ဗြဟ္မ) ဟူသော ဗြဟ္မဝါကျ၌ ရည်ညွှန်းအဓိပ္ပါယ်မှာ ထိုအမြင့်ဆုံး အသိဉာဏ် (ရှိဝ) ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 44

प्रज्ञानशब्दश्चैतन्यपर्य्यायस्स्यान्न संशयः । चैतन्यमात्मेति मुने शिवसूत्रं प्रवर्त्तितम्

အို မုနိ၊ «ပရဇ္ဉာန» ဟူသော စကားလုံးသည် «ချိုင်တန်ယ» (အသိစိတ်/အလင်းရောင်သတိ) ၏ အဓိပ္ပါယ်တူဖြစ်ကြောင်း သံသယမရှိ။ «အသိစိတ်တည်းဟူသော အတ္တ» ဟု ကြေညာ၍ ရှိဝ-သုတ္တရကို ထုတ်ဖော်ထားသည်—ချည်နှောင်ခံ ဇီဝအား လွတ်မြောက်မှု ပေးသော အတွင်းအလင်း ပတိ (ရှိဝ) ကို သင်ကြားရန် ဖြစ်သည်။

Verse 45

चैतन्यमिति विश्वस्य सर्वज्ञानक्रियात्मकम् । स्वातन्त्र्यं तत्स्वभावो यः स आत्मा परिकीर्त्तितः

«ချိုင်တန်ယ» ဟု ခေါ်သော အသိစိတ်သည် စကြဝဠာတစ်လျှောက် ပြန့်နှံ့၍ သိမြင်မှုအားလုံးနှင့် လုပ်ဆောင်မှုအားလုံး၏ အနှစ်သာရဖြစ်သည်။ ထို၏ သဘာဝအရင်းခံမှာ လွတ်လပ်မှု (ကိုယ်ပိုင်အာဏာ) ဖြစ်သောကြောင့် ထိုသည် အတ္တ (Ātman) ဟု ကြေညာသည်။

Verse 46

इत्यादिशिवसूत्राणां वार्तिकं कथितं मया । ज्ञानं बंध इतीदं तु द्वितीयं सूत्रमीशितुः

«ဤသို့ဖြင့် ဤပုံစံဖြင့် စတင်သော ရှိဝ-သုတ္တရများအပေါ် ဗာရ္တိက (အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်) ကို ငါ ပြောကြားပြီးပြီ။ ယခု ‘အသိဉာဏ်တည်းဟူသော ချည်နှောင်မှု’—ဤသည်မှာ အရှင် (ဣဿ) ၏ ဒုတိယ သုတ္တရ ဖြစ်သည်» ဟု ဆို၏။

Verse 47

ज्ञानमित्यात्मनस्तस्य किंचिज्ज्ञानक्रियात्मकम् । इत्याहाद्यपदेनेशः पशुवर्गस्य लक्षणम्

အစပုဒ် «jñānam (အသိပညာ)» ဟူသော စကားဖြင့် သခင်သည် ကိုယ်ပိုင်အတ္တမန်၌ အသိပညာနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း အနည်းငယ်သာ ရှိကြောင်း ပြသတော်မူ၏။ ထိုပထမစကားတစ်လုံးတည်းဖြင့်ပင် ဣဿာသည် «paśu» (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) အမျိုးအစား၏ လက္ခဏာကို ဆိုတော်မူ၏။

Verse 48

एतद्द्वयं पराशक्तेः प्रथमं स्पंदतां गतम् । एतामेव परां शक्तिं श्वेताश्वतरशाखिनः

ဤနှစ်ပါးသော သဘောတရားသည် အမြင့်ဆုံးသော ပါရာရှက္တိမှ ပထမဆုံး ထွက်ပေါ်လာသော တုန်ခါမှု ဖြစ်၏။ ထိုပါရာရှက္တိတော်ကိုပင် «Śvetāśvatara» ဥပနိသဒ် သာခာကို လိုက်နာသူတို့က ကြေညာတော်မူကြ၏။

Verse 49

स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया चेत्यस्तुवन्मुदा । ज्ञानक्रियेच्छारूपं हि शंभोर्दृष्टित्रयं विदुः

သူတို့သည် အသိပညာ၊ အင်အား၊ လုပ်ဆောင်မှု သဘောတရားဖြစ်သော သဘာဝတော်ပါ အင်အားကို ဝမ်းမြောက်စွာ ချီးမွမ်းကြ၏။ ပညာရှိတို့သည် ရှံဘု၏ သုံးမျိုးသော «ဒೃષ્ટိ (မြင်ခြင်း)» ကို jñāna (အသိ), kriyā (လုပ်ဆောင်မှု), icchā (ဆန္ဒ) အဖြစ် ပေါ်လွင်သည်ဟု သိကြ၏။

Verse 50

एतन्मनोमध्यगं सदिन्द्रियज्ञानगोचरम् । अनुप्रविश्य जानाति करोति च पशुः सदा

စိတ်၏ အလယ်၌ တည်ရှိ၍ အာရုံနှင့် အသိပညာ၏ အကွာအဝေးအတွင်း အမြဲရှိနေသော ဤသဘောတရားထဲသို့ ဝင်ရောက်လျက် «paśu» (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) သည် အစဉ်မပြတ် သိလည်းသိ၊ လုပ်လည်းလုပ်၏။

Verse 51

तस्मादात्मन एवेदं रूपमित्येव निश्चितम् । प्रपंचार्थं प्रवक्ष्यामि प्रणवै क्यप्रदर्शनम्

ထို့ကြောင့် ဤရုပ်သဏ္ဌာန်သည် အတ္တမန် (အတ္မာ) တစ်ပါးတည်းမှသာ ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု အခိုင်အမာ သတ်မှတ်ပြီးဖြစ်သည်။ ယခု လောကဖြစ်ပေါ်မှုကို ရှင်းလင်းရန်အတွက် ပရာဏဝ «အောမ်» က ဖော်ပြသော အနှစ်သာရတစ်ရပ်တည်းမှုကို ငါ ရှင်းပြမည်။

Verse 52

ओंमितीदं सर्वमिति श्रुतिराह सनातनी । तस्माद्वेतीत्युपक्रम्य जगत्सृष्टिः प्रक्रीर्तिता

ထာဝရသော သြုတိက «အိုမ်—ဤအရာအားလုံးပင် ဖြစ်သည်» ဟု ကြေညာသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုမူလသဘောတရားမှ စတင်၍ ကမ္ဘာလောက၏ ဖန်ဆင်းခြင်းကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသည်။

Verse 53

तस्याः श्रुतेस्तु तात्पर्यं वक्ष्यामि श्रूयतामिदम् । तव स्नेहाद्वामदेव विवेकार्थविजृंभितम्

ယခု ထိုသြုတိ၏ အဓိပ္ပါယ်အမှန်ကို ငါရှင်းပြမည်—ဤကို နားထောင်လော့။ အို ဝါမဒေဝ၊ သင့်အပေါ် ချစ်ခင်မှုကြောင့် ဤသင်ခန်းစာကို ဖွင့်လှစ်ကာ विवेक (ခွဲခြားသိမြင်မှု) ပေါ်ထွန်းစေရန် ဖြစ်သည်။

Verse 54

शिवशक्तिसमायोगः परमात्मेति निश्चितम् । पराशक्तेस्तु संजाता चिच्छक्तिस्तु तदुद्भवा

ပရမာတ္မန်သည် ရှိဝနှင့် ရှက္တိ၏ ပြည့်စုံသော ပေါင်းစည်းမှုဟု အတည်ပြုထားသည်။ ပရာရှက္တိမှ စိတ်သိမြင်အင်အား (စစ်-ရှက္တိ) ပေါ်ထွန်းလာပြီး ထိုမှ အရာအားလုံး၏ ပေါ်ထွန်းမှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 55

आनन्दशक्तिस्तज्जास्यादिच्छाशक्तिस्तदुद्भवा । ज्ञानशक्तिस्ततो जाता क्रियाश क्तिस्तु पंचमी । एताभ्य एव संजाता निवृत्त्याद्याः कला मुने

ထိုအမြင့်ဆုံးသဘောတရားမှ အာနန္ဒ-ရှက္တိ (ပျော်ရွှင်အင်အား) ပေါ်ထွန်းပြီး ထိုမှ အိစ္ဆာ-ရှက္တိ (ဆန္ဒအင်အား) မွေးဖွားသည်။ ထို့နောက် ဉာဏ-ရှက္တိ (အသိပညာအင်အား) ပေါ်လာ၍ ပဉ္စမအဖြစ် ကရိယာ-ရှက္တိ (လုပ်ဆောင်အင်အား) ရှိသည်။ ဤအင်အားများမှသာ မုနိရေ၊ နိဝြတ္တိ စသည့် ကလာများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 56

चिदानन्दसमुत्पन्नौ नादबिन्दू प्रकीर्त्तितौ । इच्छाशक्तेर्मकारस्तु ज्ञानशक्तेस्तु पंचमः

စိတ်သိမြင်မှုနှင့် အာနန္ဒမှ ပေါ်ထွန်းလာသော သဘောတရားနှစ်ပါးကို နာဒနှင့် ဘိန္ဒု ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုအတွင်း «မ» အက္ခရာသည် အိစ္ဆာ-ရှက္တိ၏ သဘောဖြစ်ပြီး ပဉ္စမအက္ခရာသည် ဉာဏ-ရှက္တိနှင့် ဆိုင်သည်။

Verse 57

स्वरः क्रियाशक्तिजातो ह्यकारस्तु मुनीश्वर । इत्युक्ता प्रणवोत्पत्तिः पंचब्रह्मोद्भवं शृणु

အို မုနိတို့၏ အရှင်၊ သရသံဟူသည် အက္ခရာ «အ» ဖြစ်၍ ကရိယာ-ရှက္တိ (kriyā-śakti) မှ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့ကြောင့် ပရဏဝ (Oṃ) ၏ မူလပေါ်ပေါက်ခြင်းကို ဆိုပြီးပြီ။ ယခု ပဉ္စဗြဟ္မ (ရှီဝ၏ ငါးမျိုးသဏ္ဍာန်) မှ ထွက်ပေါ်သည့် ထင်ရှားမှုကို နားထောင်လော့။

Verse 58

शिवादीशान उत्पन्नस्ततस्तत्पुरुषोद्भवः । ततोऽघोरस्ततो वामस्सद्योजातोद्भवस्ततः

ရှီဝမှ ဣဿာန (Īśāna) ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထိုအရှင်မှ တတ္ပုရုရှ (Tatpuruṣa) ပေါ်လာသည်။ ထို့နောက် အဃောရ (Aghora) ထင်ရှားလာ၍၊ ထို့နောက် ဝါမ (Vāma) ပေါ်ထွန်းသည်။ ထိုမှ စဒ္ယောဇာတ (Sadyojāta) မွေးဖွားလာသည်။

Verse 59

एतस्मान्मातृकादष्टत्रिंशन्मातृसमुद्भ वः । ईशानाच्छान्त्यतीताख्या कला जाताथ पूरुषात् । उत्पद्यते शान्तिकला विद्याऽघोरसमुद्भवा

ဤ မာတൃကာ (Mātṛkā) မိခင်အရင်းအမြစ်မှ မိခင်တို့မှ မွေးဖွားသော သုံးဆယ့်ရှစ် (တတ္တဝ) အစု ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဣဿာန (Īśāna) မှ «ရှာန္တျတီတာ» (Śāntyatītā) ဟု ခေါ်သော ကလာ ပေါ်လာပြီး၊ ပုရုရှ (Puruṣa) မှ «ရှာန္တိ» (Śānti) ကလာ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဗိဒ္ဓယာ (Vidyā) သည် အဃောရ (Aghora) မှ ထွက်ပေါ်လာသည်။

Verse 60

प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्च वाम सद्योद्भवे मते । ईशाच्चिच्छक्तिमुखतो विभोर्मिथुनपञ्चकम्

သဒ္ဓန္တအရ ပရတိဋ္ဌာ (Pratiṣṭhā) နှင့် နိဝြတ္တိ (Nivṛtti) ကို ဝါမ (Vāma) နှင့် စဒ္ယောဇာတ (Sadyojāta) တို့နှင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဣဿာန (Īśāna) မှစ၍—စိတ်-ရှက္တိ (Cit-Śakti) ကို အစပြုကာ—အရှင်၏ မိထုန်ပဉ္စက (အတွဲငါးခုသော သဘောတရား) ကို သင်ကြားထားသည်။

Verse 61

अनुग्रहादिकृत्यानां हेतुः पञ्चकमिष्यते । तद्विद्भिर्मुनिभिः प्राज्ञैर्वरतत्त्वप्रदर्शिभिः

ကရုဏာပေးခြင်း (anugraha) မှ စ၍ အခြားသော ဒေဝကိစ္စများအတွက် အကြောင်းရင်း ငါးပါးရှိသည်ဟု လက်ခံကြသည်။ ဤအရာကို ထိုတတ္တဝများကို သိမြင်သော ပညာရှိ မုနိများ၊ အမြင့်ဆုံး သစ္စာကို ဖော်ပြသူများက သင်ကြားထားသည်၊ အရှင်၏ အမြတ်တန်ဖိုးရှိသော ပရသာဒ (ကောင်းချီး) ကိုလည်း ထင်ရှားစေသည်။

Verse 62

वाच्यवाचकसम्बन्धान्मिथुनत्वमुपेयुषि । कलावर्णस्वरूपेऽस्मिन्पञ्चके भूतपञ्चकम्

ဖော်ပြရမည့် အဓိပ္ပါယ် (vācya) နှင့် ဖော်ပြသော စကားလုံး (vācaka) တို့၏ ဆက်နွယ်မှုကြောင့် နှစ်ဖက်တွဲညီသည့် တစ်စုံတစ်ယောက်တည်းသော အညီအညွတ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကလာ (kalā—အင်အား/အတိုင်းအတာ)၊ ဝဏ္ဏ (varṇa—အသံအက္ခရာ) နှင့် သဘာဝရုပ် (svarūpa—အနှစ်သာရပုံစံ) ဟူသော သဘောတရားရှိသည့် ဤပဉ္စကအတွင်း၌လည်း မဟာဘူတ ငါးပါးသည် ငါးမျိုးစုအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။

Verse 63

वियदादि क्रमादासीदुत्पन्नम्मुनिपुङ्गव । आद्यं मिथुनमारभ्य पञ्चमं यन्मयं विदुः

အို မုနိအထွဋ်အမြတ်၊ အာကာသမှ စ၍ အစဉ်လိုက်တကျ လိုက်လျောစွာ ပေါ်ထွန်းလာသော စကြဝဠာဖန်ဆင်းမှုသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ပထမဦးဆုံးသော အတွဲမှ စ၍ ပဉ္စမမြောက်သည် ထိုအနှစ်သာရတည်းဟူသော သဘောဖြင့် ဖြစ်တည်သည်ဟု ပညာရှိတို့ သိကြ၏။

Verse 64

शब्दैकगुण आकाशः शब्दस्पर्शगुणो मरुत् । शब्दस्पर्शरूपगुणप्रधानो वह्निरुच्यते

အာကာသ (ākāśa) သည် အသံကိုသာ တစ်ခုတည်းသော ဂုဏ်အဖြစ် ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ဆိုကြ၏။ လေ (marut) သည် အသံနှင့် ထိတွေ့မှု ဂုဏ်တို့ကို ပိုင်ဆိုင်၏။ မီး (vahni) သည် အသံ၊ ထိတွေ့မှုနှင့် ရုပ်ပုံ (မြင်နိုင်မှု) ဂုဏ်တို့ဖြင့် အဓိက လက္ခဏာပြုသည်ဟု ကြေညာကြ၏။

Verse 65

शब्दस्पर्शरूपरसगुणकं सलिलं स्मृतम् । शब्द्स्पर्शरूपरसगन्धाढ्या पृथिवी स्मृता

ရေ (salila) သည် အသံ၊ ထိတွေ့မှု၊ ရုပ်ပုံ (မြင်နိုင်မှု) နှင့် အရသာ ဂုဏ်တို့ကို ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု သင်ကြားကြ၏။ မြေ (pṛthivī) သည် အသံ၊ ထိတွေ့မှု၊ ရုပ်ပုံ၊ အရသာနှင့် အနံ့ ဂုဏ်တို့ဖြင့် ပြည့်ဝသည်ဟု သင်ကြားကြ၏။

Verse 66

व्यापकत्वञ्च भूतानामिदमेव प्रकीर्तितम् । व्याप्यत्वं वैपरीत्येन गन्धादिक्रमतो भवेत्

ထို့ကြောင့် ဓာတ်တရားတို့၏ ပျံ့နှံ့ဖုံးလွှမ်းနိုင်မှု (vyāpakatva) ကို ဤသဘောတရားအတိုင်းပင် ကြေညာထား၏။ ထို့ပြင် ဖုံးလွှမ်းခံရမှု (vyāpyatva) သည် အနံ့မှ စ၍ အခြားဂုဏ်များသို့ ပြန်လှန်အစဉ်ဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 67

भूतपञ्चकरूपोऽयम्प्रपञ्चः परिकीर्त्यते । विराट् सर्वसमष्ट्यात्मा ब्रह्माण्डमिति च स्फुटम्

ဤထင်ရှားသောလောကသည် ဓာတ်ငါးပါး၏သဘောသဘာဝဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။ ထို့ပြင် စုစည်းအလုံးစုံ၏ အတ္တဖြစ်သော ကောသမိကပုဂ္ဂိုလ် Virāṭ ကိုလည်း «Brahmāṇḍa» ဟူသော စကြဝဠာဥအဖြစ် ထင်ရှားစွာ ခေါ်ဆိုကြသည်။

Verse 68

पृथिवीतत्त्वमारभ्य शिवतत्त्वावधि क्रमात् । निलीय तत्त्वसंदोहे जीव एव विलीयते

ပृथဝီတတ္တဝမှ စ၍ အစဉ်လိုက် ရှိဝတတ္တဝအထိ တက်လှမ်းသွားရာ၌၊ တတ္တဝစုစည်းမှုအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်၍ စုပ်ယူပျော်ဝင်သွားသော်၊ ဇီဝ (ကိုယ်ပိုင်ဝိညာဉ်) ကိုယ်တိုင်ပင် ပျော်ဝင်လျက်—ခွဲခြားသဘောသည် ရှိဝ၌ ငြိမ်းသက်သွားသည်။

Verse 69

संशक्तिकः पुनस्सृष्टौ शक्तिद्वारा विनिर्गतः । स्थूलप्रपञ्चरूपेण तिष्ठत्याप्रलयं सुखम्

ထို့နောက် ပြန်လည်ဖန်ဆင်းချိန်၌ “သံရှက္တိက” ဟု ခေါ်သော အရာသည် ရှက္တိမှတဆင့် ထွက်ပေါ်လာသည်။ ထူထဲသော ပရပဉ္စ (မြင်သာသော စကြဝဠာ) အဖြစ် ပုံသဏ္ဌာန်ယူကာ ပရလယ (လောကပျက်ကွက်မှု) အထိ သာယာစွာ တည်ရှိနေသည်။

Verse 70

निजेच्छया जगत्सृष्टमुद्युक्तस्य महेशितुः । प्रथमो यः परिस्पन्दश्शिव तत्त्वन्तदुच्यते

မဟာဣශ්ဝရသည် မိမိအလိုတော်ဖြင့် စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းရန် အားထုတ်သည့်အခါ ပထမဆုံး လှုပ်ရှားမှု ပေါ်ထွန်းလာသည်—ထိုအရာကို «ရှီဝတတ္တဝ» ဟု ခေါ်သည်။

Verse 71

एषैवेच्छाशक्तितत्वं सर्वकृत्यानुवर्तनात् । ज्ञानक्रियाशक्तियुग्मे ज्ञानाधिक्ये सदाशिवः

ဤသည်မှာ လိုလားအင်အား «အိစ္ဆာ-ရှက္တိ» ၏ တတ္တဝ ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ လုပ်ဆောင်မှုအားလုံးကို အုပ်စိုး၍ ညွှန်ကြားသဖြင့် ဖြစ်သည်။ ဉာဏ်နှင့် ကရိယာ အင်အားနှစ်ပါး ရှိရာတွင် ဉာဏ်အင်အားက အလွန်ထင်ရှားလျှင် ထိုအခြေအနေကို «စဒါရှီဝ» ဟု ခေါ်သည်။

Verse 72

महेश्वरं क्रियोद्रेके तत्त्वं विद्धि मुनीश्वर । ज्ञानक्रियाशक्तिसाम्यं शुद्धविद्यात्मकं मतम्

အို မုနိဣශ්ဝရ၊ ကရိယာအင်အား ထင်ရှားလွန်ကဲရာ၌ ရှိသော တတ္တဝ ကို «မဟေရှဝရ-တတ္တဝ» ဟု သိမှတ်ပါ။ ဉာဏ်နှင့် ကရိယာ အင်အားတို့ ညီမျှနေခြင်းကို «ရှုဒ္ဓဝိဒျာ» သဘောတရားဟု ပညာရှိတို့ ယူဆကြသည်။

Verse 73

स्वाङ्गरूपेषु भावेषु मायातत्त्वविभेदधीः । शिवो यदा निजं रूपं परमैश्वर्य्यपूर्वकम्

မိမိ၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းကဲ့သို့ ထင်ရှားလာသော အခြေအနေများအတွင်းရှိ မာယာတတ္တဝါများကို ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သော သီဝသည် မိမိ၏ အစစ်အမှန်ရုပ်သဘောကို ထုတ်ဖော်ပြသသောအခါ၊ ထိုပြသမှုသည် အမြင့်ဆုံး အာဏာတော် (paramaiśvarya) ဖြင့် ဦးဆောင်လျက် ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 74

निगृह्य माययाशेषपदार्थग्राहको भवेत् । तदा पुरुष इत्याख्या तत्सृष्ट्वेत्यभवच्छ्रुतिः

မာယာ (Māyā) ၏ ချုပ်နှောင်မှုအောက်တွင် အရာဝတ္ထုအားလုံးကို ခံစားသိမြင်သူအဖြစ် ဖြစ်လာသောအခါ၊ ထိုသူကို «ပုရုရှ» (Puruṣa) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သာသနာကျမ်း၌ «ထိုအရာကို ဖန်ဆင်းပြီး…» ဟူသော ဝေါဟာရ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 75

अयमेव हि संसारी मायया मोहितः पशुः । शिवज्ञानविहीनो हि नानाकर्मविमूढधीः

အမှန်တကယ်ပင် သံသရာလှည့်လည်နေသော ဤသတ္တဝါသည် မာယာ (Māyā) ကြောင့် မောဟဖြစ်သော ချုပ်နှောင်ခံဝိညာဉ် «ပရှု» (paśu) ဖြစ်သည်။ ရှိဝ (Śiva) ဉာဏ်မရှိသဖြင့် အတွေးအခေါ်သည် ရှုပ်ထွေးကာ ကမ္မအမျိုးမျိုးအတွင်း လမ်းလွဲလှည့်လည်နေသည်။

Verse 76

शिवादभिन्नं न जगदात्मानं भिन्नमित्यपि । जानतोऽस्य पशोरेव मोहो भवति न प्रभो

ဤချုပ်နှောင်ခံဝိညာဉ် «ပရှု» (paśu) သည် «ကမ္ဘာလောက၏ အတ္တသည် ရှိဝ (Śiva) နှင့် မကွာခြား» ဟု သိနေသော်လည်း၊ ထပ်မံ၍ «ကွာခြားသည်» ဟု ထင်မြင်နေသရွေ့ မောဟသည် ပရှု၌သာ ရှိပြီး သခင် (Prabhu) ထံ၌ မရှိ။

Verse 77

यथैन्द्रजालिकस्यापि योगिनो न भवेद्भ्रमः । गुरुणा ज्ञापितैश्वर्यश्शिवो भवति चिद्धनः

မောဟကစားသမား၏ လှည့်ကွက်များကြောင့် ယောဂီတစ်ဦး မလွဲမှားသကဲ့သို့၊ ဂုရု (Guru) က ရှိဝ (Śiva) ၏ အရှင်မင်းတော်မှုကို သင်ကြားဖော်ပြသောအခါ ရှိဝကို စိတ်သိမြင်မှု၏ ဓန—သန့်စင်၍ တောက်ပသော အသိအမြင်တည်းဟူ၍ အမှန်တကယ် သိမြင်ရသည်။

Verse 78

सर्वकर्तृत्वरूपा च सर्वजत्वस्वरूपिणी । पूर्णत्वरूपान्नित्यत्वव्यापकत्व स्वरूपिणी

သူမသည် အရာအားလုံးကို ဆောင်ရွက်စေသော စကြဝဠာကာရကတန်ခိုး၏ ရုပ်သဘောဖြစ်ပြီး သတ္တဝါအားလုံး၏ အနှစ်သာရလည်း ဖြစ်သည်။ သူမသည် ပြည့်စုံမှုတည်းဟူသော သဘော၊ နိစ္စတရားနှင့် အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော သဘာဝဖြစ်သည်။

Verse 79

शिवस्य शक्तयः पञ्च संकुचदूपभास्कराः

ရှီဝ၏ တန်ခိုးငါးပါးသည် အလင်းရောင် ချုံ့ကာချဲ့ကာ ဖြစ်ပေါ်သကဲ့သို့ နေများကဲ့သို့ ဖြစ်၍၊ ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်သိမ်းဆည်းခြင်း၏ လီလာဖြင့် သူ၏ အာဏာတော်ကို ထင်ရှားစေသည်။

Verse 80

अपि संकोचरूपेण विभांत्य इति नित्यशः । पशोः कलाख्य विद्येति रागकालौ नियत्यपि । तत्त्वपञ्चकरूपेण भवत्यत्र कलेति सा

အမှန်တကယ်ပင်၊ ချုံ့ကန့်သဘော (saṃkoca) ကို ယူသဖြင့် ၎င်းသည် နိစ္စတရားအတိုင်း ကန့်သတ်သည့် အလင်းဖြင့် တောက်ပနေသည်။ ချည်နှောင်ခံရသော ဝိညာဉ် (paśu) အတွင်း၌ ထိုတန်ခိုးကို “ကလာ” (Kalā) ဟု ခေါ်သော ဝိဒျာဟု ဆိုကြပြီး၊ ရာဂ (Rāga) ကာလ (Kāla) နိယတိ (Niyati) တို့နှင့်အတူ လုပ်ဆောင်သည်။ ဤနေရာ၌ ထိုကလာသည် တတ္တဝါ ငါးပါးအဖြစ် ပေါ်လွင်လာသည်။

Verse 81

किंचित्कर्तृत्त्त्वहेतुस्स्यात्किंचित्तत्त्वैकसाधनम् । सा तु विद्या भवेद्रागो विषयेष्वनुरंजकः

အသိပညာအချို့သည် “ငါက လုပ်သူ” ဟူသော လုပ်ဆောင်သူခံစားချက်၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာတတ်ပြီး၊ အချို့သည် အမှန်တရားကို သိမြင်ရန် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်း ဖြစ်လာတတ်သည်။ ထိုသို့သောအရာကို ဝိဒျာဟု ခေါ်ကြသည်။ ရာဂ (rāga) သည် အာရုံဝတ္ထုများအပေါ် စွဲလမ်း၍ နှစ်သက်ကာ ကပ်ငြိနေခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 82

कालो हि भावभावानां भासानां भासनात्मकः । क्रमावच्छेदको भूत्वा भूतादिरिति कथ्यते

ကာလ (အချိန်) သည် အခြေအနေများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပြောင်းလဲမှုများ၊ ထင်ရှားပေါ်ပေါက်မှုများနှင့် ၎င်းတို့၏ ထင်ရှားခြင်းတို့ကို သိမြင်စေသော မူလသဘောတရား ဖြစ်သည်။ အစဉ်အလာနှင့် ခွဲခြားမှုကို သတ်မှတ်ကန့်သတ်သော အရာဖြစ်လာသဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် ပေါ်ထွန်းလာသော သတ္တဝါများ၏ အစ (manifestation ၏ အစပြု) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

Verse 83

इदन्तु मम कर्तव्यमिदन्नेति नियामिका । नियतिस्स्याद्विभोश्शक्तिस्तदाक्षेपात्पतेत्पशुः

«ဤအရာကို ငါလုပ်ရမည်၊ ဤအရာကို မလုပ်ရ» ဟူသော အယူအဆများကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းညှိပေးသော အင်အားကို နိယတိ (Niyati) ဟု ခေါ်သည်။ နိယတိသည် အရှင်ဗိဘု၏ သက္တိဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ အတင်းအကျပ် ထိုးနှက်မှုကြောင့် ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ် ပသု (paśu) သည် ကန့်သတ်မှုထဲသို့ ကျရောက်သည်။

Verse 84

एतत्पंचकमेवास्य स्वरूपा वारकत्वतः । पञ्चकञ्चुकमाख्यातमन्तरंगं च साधनम्

ဤငါးပါးစုတစ်စုသည် သူ၏ အမှန်တရားသဘောကို ဖုံးကွယ်တားဆီးသောကြောင့် «ပဉ္စကဉ္စုက» (pañcakañcuka) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ၎င်းကို အတွင်းပိုင်း সাধန (antaraṅga-sādhana) ဟူ၍လည်း ကြေညာထားသည်—နားလည်၍ ကျော်လွန်ရမည့် အတွင်းလမ်းစဉ်ဖြစ်သည်။

Verse 93

सूत उवाच । श्रुत्वैवं मुनिना पृष्टं वचो वेदान्तनिर्वृतम् । रहस्यं प्रभुराहेदं किंचित्प्रहसिताननः

စူတက ပြောသည်။ ဗေဒാന്ത၏ ငြိမ်းချမ်းမှုဖြင့် ပြည့်ဝသော မုနိ၏ မေးခွန်းစကားကို ကြားနာပြီးနောက်၊ အရှင်သည် မျက်နှာပေါ်တွင် နူးညံ့စွာ ပြုံးလျက် ဤလျှို့ဝှက်သော သင်ခန်းစာကို မိန့်ကြား하였다။