Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 91, Shloka 47

इन्द्रजित्-वधः

The Slaying of Indrajit

Devanagari script

सःपितृव्यस्यसङ्क्रुद्धःइन्द्रजिच्छरमाददे ।।।।उत्तमंरक्षसांमध्येयमदत्तंमहाबलम् ।

Transliteration

saḥ pitṛvyasya saṅkruddha indrajic charam ādade | uttamaṃ rākṣasāṃ madhye yamadattaṃ mahābalam ||

Translation

ဦးလေးအပေါ် အမျက်ထွက်လျက် အိန္ဒြဇစ်သည် ရက္ခသတို့အလယ်၌ ယမမင်းက ပေးအပ်ခဲ့သော အလွန်မြတ်၍ မဟာဗလရှိသည့် မြားတံကို ကိုင်ယူလိုက်သည်။

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• पितृव्यस्य: of (his) uncle
• पितृव्यस्य: सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• सङ्क्रुद्धः: enraged
• सङ्क्रुद्धः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + क्रुध् (धातु) → सङ्क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)

• इन्द्रजित्: Indrajit
• इन्द्रजित्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रजित् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• शरम्: arrow
• शरम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• आददे: took up / seized
• आददे: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + दा (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (to शरम्)

• रक्षसाम्: of the Rakshasas
• रक्षसाम्: सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• मध्ये: in the midst
• मध्ये: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• यमदत्तम्: given by Yama
• यमदत्तम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: यम + दत्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः: यमेन दत्तम्

• महाबलम्: of great power
• महाबलम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: महा + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः: महत् बलम् (very powerful)

Context

Indrajith, angry with his uncle, staying in the midst of Rakshasas, seized a mighty strong best arrow gifted by Yama.

Characters & Entities

• Indrajit
• Vibhīṣaṇa
• Rākṣasas
• Yama
• divine arrow (yamadatta śara)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Power (even divinely sourced) is ethically neutral until directed by right intention. The verse prompts a Dharmic question: should extraordinary weapons be used for ego and anger, especially against kin?

What is the narrative situation?

Wounded and provoked, Indrajit escalates by choosing a special, Yama-gifted arrow in the presence of his troops.

Which character virtue is emphasized?

Determination and access to boons/weapons—though framed by anger, showing how prowess can be driven by negative emotions.