Shloka 30

सरमा-सीता संवादः

Saramā Consoles Sītā; Preparations in Laṅkā

Devanagari script

श्रीस्त्वांभजतिशोकघ्नीरक्षसांभयमागतम् ।रामःकमलपत्राक्षोदैत्यानामिववासवः ।।।।निर्जित्यजितक्रोधस्त्वामचिन्तपराक्रमः ।रावणंसमरेहत्वाभर्तात्वाऽधिगमिष्यति ।।।।

Transliteration

śrīs tvāṃ bhajati śokaghnī rakṣasāṃ bhayam āgatam |

rāmaḥ kamalapatrākṣo daityānām iva vāsavaḥ |

nirjitya jitakrodhas tvām acintaparākramaḥ |

rāvaṇaṃ samare hatvā bhartā tvām adhigamiṣyati ||

Translation

အို ဒေဝီ၊ ဝမ်းနည်းမှုကို ဖျောက်ပစ်သော သရီ (ကံကောင်းခြင်း) သင်ထံသို့ ရောက်လာမည်၊ ရာක්ෂသတို့အပေါ်တွင်လည်း ကြောက်ရွံ့မှု ကျရောက်မည်။ ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးရှိသော ရာမသည်—ဒိုင်တျများအပေါ် ဝာသဝ (အိန္ဒြာ) ကဲ့သို့—အမျက်ကို အနိုင်ယူပြီး မစဉ်းစားနိုင်လောက်သော သတ္တိပရက్రమဖြင့် စစ်မြေပြင်တွင် ရာဝဏကို သတ်ဖြတ်ကာ သင့်ကို ပြန်လည်ရယူမည်; သင်၏ ခင်ပွန်းသည် သင့်ကို ထပ်မံရရှိမည်။

Word by Word

• विक्रमिष्यति: will display valor
• विक्रमिष्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-क्रम् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• रक्षस्सु: among the Rakshasas
• रक्षस्सु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन

• भर्ता: husband
• भर्ता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• ते: your
• ते: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; enclitic pronoun

• सहलक्ष्मणः: accompanied by Lakshmana
• सहलक्ष्मणः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सह-लक्ष्मण (प्रातिपदिक; सह + लक्ष्मण)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (with Lakshmana)

• यथा: just as
• यथा: Upamana (उपमान)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमानवाचक (comparative particle)

• शत्रुषु: among enemies
• शत्रुषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन

• शत्रुघ्नः: Shatrughna
• शत्रुघ्नः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शत्रुघ्न (प्रातिपदिक; शत्रु + घ्न)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)

• विष्णुना: with Vishnu
• विष्णुना: Sahakari (सहकारी)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह), एकवचन

• सह: together with
• सह: Sahartha (सहार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय; सह-अर्थक

• वासवः: Vasava (Indra)
• वासवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वासव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (Indra)

Context

"Your fire of anger will be gone. Your husband, the lotus-petal eyed Rama whose prowess is inconceivable like that of Indra who vanquished Daityas will come and kill Ravana and win you back."

Characters & Entities

• Sītā
• Rāma
• Rāvaṇa
• Vāsava (Indra)
• Dāityas
• Rākṣasas

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Righteous power is disciplined power: Rāma’s mastery over anger aligns force with Dharma, making victory a restoration of justice rather than mere conquest.

What is the narrative situation?

Sītā is reassured that Rāma will defeat Rāvaṇa and bring her back; the speaker frames this as inevitable moral victory.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s self-control (jitakrodha) and righteous valor (parākrama) used for protection and restoration of truth.