Sarga 59

Verse 1

ततस्तदमृतास्वादं गृध्रराजेन भाषितम्।निशम्य मुदिता हृष्टास्ते वचः प्लवगर्षभाः।।।।

ထို့နောက် ဂဠုန်ဘုရင်၏ အမృతကဲ့သို့ ချိုမြိန်သော စကားတော်ကို ကြားသိရသဖြင့် အင်အားကြီး ဝါနရသူရဲကောင်းတို့သည် ဝမ်းမြောက်ပီတိဖြစ်၍ ရွှင်လန်းကြည်နူးကြ၏။

Verse 2

जाम्बवान् वानरश्रेष्ठस्सह सर्वैः प्लवङ्गमैः।भूतलात्सहसोत्थाय गृध्रराजानमब्रवीत्।।।।

ဝါနရတို့အနက် အထူးမြတ်သော ဇမ္ဗဝန်သည် မျောက်တပ်အပေါင်းနှင့်အတူ မြေပြင်မှ ချက်ချင်းထ၍ ဂဓ္ဓရာဇာအား မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 3

क्व सीता केन वा दृष्टा को वा हरति मैथिलीम्।तदाख्यातु भवात्सर्वं गतिर्भव वनौकसाम्।।।।

စီတာသည် ဘယ်မှာရှိသနည်း။ မည်သူက မြင်တွေ့ခဲ့သနည်း။ မိုင်သီလီကို မည်သူက ခေါ်ဆောင်သွားသနည်း။ အားလုံးကို ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောကြားပါ—အို တောနေထိုင်သူတို့၊ သင်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ တစ်ခုတည်းသော အားကိုးရာနှင့် ရှေ့ဆက်ရာလမ်း ဖြစ်ပါသည်။

Verse 4

को दाशरथि बाणानां वज्रवेगनिपातिनाम्।स्वयं लक्ष्मणमुक्तानां न चिन्तयति विक्रमम्।।।।

ဒသရഥ၏ သားတော် ရာမ၏ မြားတံများသည် မိုးကြိုးကဲ့သို့ အလျင်အမြန် ကျရောက်ထိုးဖောက်သဖြင့်၊ မည်သူက ထိုဗီရိယကို မစဉ်းစားနိုင်မည်နည်း။ ထို့ပြင် လက္ခမဏက ကိုယ်တိုင် လွှတ်သော မြားတံတို့၏ အင်အားကို မည်သူက မလေးနက်နိုင်မည်နည်း။

Verse 5

स हरीन्प्रीतिसंयुक्तान्सीताश्रुतिसमाहितान्।पुनराश्वसयन्प्रीत: इदं वचनमब्रवीत्।।।।

မျောက်တပ်တို့သည် ပီတိဖြင့် ပြည့်ဝကာ စီတာ၏ သတင်းကို နားထောင်ရန် စိတ်တည်ငြိမ်နေသည်ကို မြင်လျှင်၊ သူလည်း ဝမ်းမြောက်၍ ထပ်မံအားပေးသက်သာစေကာ ဤစကားကို ပြော하였다။

Verse 6

श्रूयतामिह वैदेह्या यथा मे हरणं श्रुतम्।येन चापि ममाऽख्यातं यत्र वायतलोचना।।।।

ယခု နားထောင်ကြပါ—ဝိုင်ဒေဟီ၏ အဖမ်းအဆီး (ခိုးယူ) သတင်းကို ကျွန်ုပ် မည်သို့ကြားသိခဲ့သနည်း၊ မည်သူက ကျွန်ုပ်အား ပြောကြားခဲ့သနည်း၊ ထို မျက်လုံးရှည်သော မိဖုရားသည် ယခု ဘယ်နေရာတွင် ရှိနေသနည်း။

Verse 7

अहमस्मिन्गिरौ दुर्गे बहुयोजनमायते।चिरान्निपतितो वृद्धः क्षीणप्राणपराक्रमः।।।।

ဤဝင်ရောက်ရန်ခက်ခဲသော တောင်ခိုင်ခံ့ရာ၌ ယောဇနများစွာအထိ ကျယ်ပြန့်နေသော တောင်ပေါ်တွင် ငါသည် ကြာမြင့်စွာ လဲကျနေခဲ့၏။ အိုမင်း၍ အားနည်းကာ အသက်ဓာတ်နှင့် သတ္တိဗလတို့ ကုန်ခမ်းသွားပြီ။

Verse 8

तं मामेवं गतं पुत्रस्सुपार्श्वोनाम नामतः।आहारेण यथाकालं बिभर्ति पततां वरः।।।।

ဤသို့သောအခြေအနေ၌ ငါ၏သား စုပာရှွဝဟူသော အမည်ရှိ၍ ငှက်တို့အနက် အထူးမြတ်သူသည် အချိန်တော်တော်မီ အစာကို ယူဆောင်လာကာ ငါ့ကို ထောက်ပံ့စောင့်ရှောက်၏။

Verse 9

तीक्ष्णकामास्तु गन्धर्वास्तीक्ष्णकोपा भुजङ्गमाः।मृगाणां तु भयं तीक्ष्णं ततस्तीक्ष्णक्षुधा वयम्।।।।

ဂန္ဓဗ္ဗတို့သည် ပြင်းထန်သောကာမတဏှာကြောင့် လှုပ်ရှားကြ၏။ မြွေတို့သည် ပြင်းထန်သောဒေါသကြောင့် လှုပ်ရှားကြ၏။ သမင်တို့တွင်လည်း ကြောက်ရွံ့မှု ပြင်းထန်၏—ထိုနည်းတူ ငါတို့ လင်းတတို့ကိုလည်း ပြင်းထန်သောဆာလောင်မှုက မောင်းနှင်နေ၏။

Verse 10

स कदाचित्क्षुधार्तस्य ममाहाराभिकाङ्क्षिणः।गतसूर्येऽहनि प्राप्तो मम पुत्रो ह्यनामिषः।।।।

တစ်ခါတစ်ရံ ငါသည် ဆာလောင်မှုကြောင့် ပင်ပန်းနာကျင်၍ အစာကို အလွန်တောင့်တနေစဉ် နေဝင်ပြီးနောက် ငါ့သားသည် ငါ့ထံ ပြန်ရောက်လာသော်လည်း အသားမပါဘဲ လာခဲ့၏။

Verse 11

स मामाहारसंरोधात्पीडितं प्रीतिवर्धनः।अनुमान्य यथातत्त्वमिदं वचनमब्रवीत्।।।।

အစာမရသဖြင့် ငါသည် စိတ်ပင်ပန်းနာကျင်နေသည်ကို မြင်သောအခါ ပီတိကို တိုးပွားစေတတ်သော ငါ့သားသည် အကြောင်းအရာကို မှန်ကန်စွာ ခန့်မှန်းသိမြင်ပြီး အမှန်တရားအတိုင်း ဤစကားကို ပြောကြား၏။

Verse 12

अहं तात यथाकालमामिषार्थी खमाप्लुतः।महेन्द्रस्य गिरेर्द्वारमावृत्य सुसमास्थितः।।।।

‘အဖေ၊ အချိန်တော်တော်မီ၍ ငါသည် အသားကို ရှာဖွေရန် မိုးကောင်းကင်သို့ ပျံတက်သွားပြီး မဟေန္ဒြတောင်၏ ဝင်ပေါက်ကို ပိတ်ကာ ခိုင်မြဲစွာ တည်နေခဲ့၏။’

Verse 13

तत्र सत्त्वसहस्राणां सागरान्तरचारिणाम्।पन्थानमेकोऽध्यवसं सन्निरोद्धुमवाङ्मुखः।।।।

‘အဲဒီနေရာမှာ ငါသည် အောက်သို့ မျက်နှာမူ၍ တစ်ယောက်တည်း ရပ်တည်ကာ သမုဒ္ဒရာအတွင်း သွားလာနေသော သတ္တဝါထောင်ပေါင်းများစွာ၏ လမ်းကြောင်းကို တားဆီးရန် ဆုံးဖြတ်ထား၏။’

Verse 14

तत्र कश्चिन्मया दृष्ट स्सूर्योदयसमप्रभाम्।स्त्रियमादाय गच्छन्वै भिन्नाञ्जनचयप्रभः।।।।

အဲဒီနေရာမှာ ကျွန်ုပ်သည် လူတစ်ယောက်ကို မြင်ခဲ့သည်—ကော်လီရမ်(အန်ဇနာ) အစုကြီး ပျက်ကွဲသလို အမဲမည်း၍ ကြီးမားကာ—နေရောင်ထွက်သကဲ့သို့ တောက်ပသော မိန်းမတစ်ဦးကို ချီဆောင်၍ သွားနေသည်။

Verse 15

सोऽहमभ्यवहारार्थी तौ दृष्ट्वा कृतनिश्चयः।तेन साम्ना विनीतेन पन्थानमभियाचितः।।।।

ကျွန်ုပ်သည် အစာရှာနေစဉ် သူတို့နှစ်ဦးကို မြင်လိုက်သဖြင့် (ဖမ်းယူမည်ဟု) ဆုံးဖြတ်ချက်ခိုင်မာခဲ့သည်။ သို့သော် သူသည် နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ ယဉ်ကျေးသော စကားဖြင့် ကျွန်ုပ်က ပိတ်ထားသော လမ်းကို တောင်းခံ하였다။

Verse 16

न हि सामोपपन्नानां प्रहर्ता विद्यते क्वचित्।नीचेष्वपि जनः कश्चित्किमङ्ग बत मद्विधः।।।।

ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့၍ ငြိမ်းချမ်းသောသူတို့ကို မည်သည့်နေရာတွင်မဆို ထိုးနှက်မည့်သူ မရှိတတ်။ အနိမ့်ကျသူတို့အကြားတွင်ပင် ထိုသို့ပြုသူ ရှားပါးလှ—ထို့ထက်ပို၍ ကျွန်ုပ်ကဲ့သို့သူအတွက်တော့ မဖြစ်နိုင်ပေ။

Verse 17

स यातस्तेजसा व्योम सङ्क्षिपन्निव वेगतः।अथाऽहं खेचरैर्भूतैरभिगम्य सभाजितः।।।।

သူသည် တောက်ပသော တေဇောဓာတ်ဖြင့် ကောင်းကင်ကို အလျင်အမြန် ဖြတ်သန်းသွားရာ၊ သူ့အရှေ့တွင် ကောင်းကင်တောင် ကျဉ်းသွားသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ ထို့နောက် လေထဲတွင် သွားလာသော ဘူတများက ကျွန်ုပ်ထံ ချဉ်းကပ်လာ၍ ဂုဏ်ပြုနှုတ်ဆက်ကြသည်။

Verse 18

दिष्ट्या जीवसि तातेति ह्यब्रुवन्मां महर्षयः।कथञ्चित्सकळत्रोऽसौ गतस्ते स्वस्त्यसंशयम्।।।।

မဟာရိသီတို့က ကျွန်ုပ်အား “ကံကောင်းလှ၏၊ ချစ်သား၊ သင်အသက်ရှင်နေသေးသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ သူသည် ထိုမိန်းမနှင့်အတူ ဤနေရာမှ ထွက်ခွာသွားပြီ; သင်၏ဘေးကင်းခြင်းမှာ သံသယမရှိ အမှန်ပင်” ဟု မိန့်ကြသည်။

Verse 19

एव मुक्तस्ततोऽहं तैस्सिद्धै: परमशोभनैः।स च मे रावणो राजा रक्षसां प्रतिवेदितः।।।।हरन्दाशरथेर्भार्यां रामस्य जनकात्मजाम्।भ्रष्टाभरणकौशेयां शोकवेगपराजिताम्।।।।रामलक्ष्मणयोर्नाम क्रोशन्तीं मुक्तमूर्धजाम्।

ထိုအလွန်တင့်တယ်သော စိဒ္ဓများက ကျွန်ုပ်ကို လွတ်မြောက်စေပြီးနောက်၊ သူသည် ရက္ခသတို့၏ ဘုရင် ရာဝဏ ဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ် သိလာ၏။ ထို့နောက် ဒဿရထ၏ သား သီရိရာမ၏ မဟာသမီး၊ ဇနက၏ သမီး စီတာကို သူက ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားသည်ကို ကျွန်ုပ် မြင်၏။ အလှဆင်ပစ္စည်းများ ကျကွဲကျသွားပြီး ပိုးဝတ်စုံလည်း ရှုပ်ယှက်ကာ၊ ဝမ်းနည်းခြင်းလှိုင်းကြောင့် အနိုင်ယူခံရသကဲ့သို့၊ “ရာမ၊ လက္ခမဏ” ဟု အမည်များကို အော်ဟစ်ကာ ဆံပင်လည်း ဖြည်လျက်ရှိ၏။

Verse 20

एव मुक्तस्ततोऽहं तैस्सिद्धै: परमशोभनैः।स च मे रावणो राजा रक्षसां प्रतिवेदितः।।4.59.19।।हरन्दाशरथेर्भार्यां रामस्य जनकात्मजाम्।भ्रष्टाभरणकौशेयां शोकवेगपराजिताम्।।4.59.20।।रामलक्ष्मणयोर्नाम क्रोशन्तीं मुक्तमूर्धजाम्।

ထိုအလွန်တင့်တယ်သော စိဒ္ဓများက ကျွန်ုပ်ကို လွတ်မြောက်စေပြီးနောက်၊ သူသည် ရက္ခသတို့၏ ဘုရင် ရာဝဏ ဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ် သိလာ၏။ ကျွန်ုပ်သည် ဇနက၏ သမီး၊ ဒဿရထ၏ သား သီရိရာမ၏ မဟာသမီး စီတာကို သူက ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားသည်ကို မြင်၏။ အလှဆင်ပစ္စည်းများ ကျသွား၍ ပိုးဝတ်စုံလည်း ရှုပ်ယှက်ကာ၊ ဝမ်းနည်းခြင်းလှိုင်းကြောင့် အနိုင်ယူခံရသကဲ့သို့ “ရာမ၊ လက္ခမဏ” ဟု အော်ဟစ်လျက် ဆံပင်လည်း ဖြည်လျက်ရှိ၏။

Verse 21

एष कालात्ययस्तावदिति कालविदां वरः।।।।एतमर्थं समग्रं मे सुपार्श्वः प्रत्यवेदयत्।

အချိန်၏တန်ဖိုးကို သိမြင်သူတို့အနက် အထူးမြတ်သော စုပာရှွဝက “ဤသည်ပင် နှောင့်နှေးရခြင်း၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်” ဟု ဆိုကာ အကြောင်းအရာအားလုံးကို ကျွန်ုပ်ထံ ပြည့်စုံစွာ တင်ပြလေ၏။

Verse 22

तच्छृत्वाऽपि हि मे बुद्धिर्नासीत्काचित्पराक्रमे।।।।अपक्षो हि कथं पक्षी कर्म किञ्चिदुपक्रमे।

ထိုအကြောင်းကို ကြားသော်လည်း ကျွန်ုပ်အတွင်း၌ ရှေ့တိုးရန် ဆုံးဖြတ်ချက် မပေါ်ပေါက်ခဲ့။ အကြောင်းမူကား အတောင်မရှိသော ငှက်သည် အနည်းငယ်သော လုပ်ငန်းတစ်စုံတစ်ရာကိုပင် မည်သို့ စတင်နိုင်မည်နည်း။

Verse 23

यत्तु शक्यं मया कर्तुं वाग्बुद्धिगुणवर्तिना।।।।श्रूयतां तत्प्रवक्ष्यामि भवतां पौरुषाश्रयम्।

သို့ရာတွင် ငါလုပ်နိုင်သမျှ—စကားပြောနိုင်မှု၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် ခွဲခြားသိမြင်မှုတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသူအဖြစ်—သင်တို့အား ငါပြောမည်။ နားထောင်ကြလော့၊ အောင်မြင်ခြင်းသည် သင်တို့၏ သတ္တိဗီရတော်ပေါ် မူတည်သည်။

Verse 24

वाङ्मतिभ्यां तु सर्वेषां करिष्यामि प्रियं हि वः।।।।यद्धि दाशरथेः कार्यं मम तन्नात्र संशयः।

စကားနှင့် အကြံဉာဏ်တို့ဖြင့် သင်တို့အားလုံးနှစ်သက်ရာကို ငါပြုမည်။ ဒသရထ၏ သားတော် သီရိရာမ၏ တာဝန်သည် ငါ၏တာဝန်လည်း ဖြစ်သည်—ဤအရာ၌ သံသယမရှိ။

Verse 25

ते भवन्तो मतिश्रेष्ठा बलवन्तो मनस्विनः।।।।प्रेषिताः कपिराजेन देवैरपि दुरासदाः।

သင်တို့သည် ဉာဏ်မြင်အရာ၌ အထူးမြတ်ဆုံး၊ အင်အားကြီးမား၍ စိတ်ဓာတ်မြင့်မားသူများ ဖြစ်ကြသည်။ မျောက်ဘုရင်က စေလွှတ်ထားသဖြင့် သင်တို့သည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ နတ်တို့တောင် မလွယ်ကူစွာ မချဉ်းကပ်နိုင်သူများ ဖြစ်သည်။

Verse 26

रामलक्ष्मणबाणाश्च निशिताः कङ्कपत्रिणः।।।।त्रयाणामपि लोकानां पर्याप्तास्त्राणनिग्रहे।

ရာမနှင့် လက္ခမဏ၏ မြားတော်များသည်—ထက်မြက်စူးရှ၍ ငှက်ယန်အမွှေးဖြင့် တပ်ဆင်ထားသော—သုံးလောကကိုပင် ကာကွယ်ရန်လည်းကောင်း၊ နှိမ်နင်းရန်လည်းကောင်း လုံလောက်တော်မူသည်။

Verse 27

कामं खलु दशग्रीव स्तेजोबलसमन्वितः।।।।भवतां तु समर्थानां न किञ्चिदपि दुष्करम्।

ဒသဂ္ရီဝ (ရာဝဏ) သည် တေဇောနှင့် အင်အားတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသည်ဟု ဝန်ခံရမည်။ သို့သော် အမှန်တကယ် စွမ်းနိုင်သူ သင်တို့အတွက် မည်သည့်အရာမျှ မခက်ခဲ။

Verse 28

तदलं कालसङ्गेन क्रियतां बुद्धिनिश्चयः।।।।न हि कर्मसु सज्जन्ते बुद्धिमन्तो भवद्विधाः।

ကာလကြောင့် စိုးရိမ်ပူပန်နေခြင်းကို လုံလောက်ပြီ—ဉာဏ်ပညာဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ခိုင်မာစွာ ချမှတ်ပါ။ သင်ကဲ့သို့ ပညာရှိတို့သည် လုပ်ဆောင်ရမည့်အခါ မလှုပ်ရှားမယ့် မဟုတ်ကြ။