Sarga 48

Verse 1

सह ताराङ्गदाभ्यां तु गत्वा स हनुमान्कपिः।सुग्रीवेण यथोद्दिष्टं तं देशमुपचक्रमे।।।।

ဟနုမာန် ကပိသူရဲကောင်းသည် တာရာနှင့် အင်္ဂဒတို့နှင့်အတူ သွား၍ စုဂရీవ၏ အမိန့်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ထိုဒေသသို့ တိတိကျကျ ထွက်ခွာကာ လုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 2

स तु दूरमुपागम्य सर्वैस्तै: कपिसत्तमैः।विचिनोति स्म विन्ध्यस्य गुहाश्च गहनानि च।।।।पर्वताग्रान्नदीदुर्गान्सरांसि विपुलान्द्रुमान्।वृक्षषण्डांश्च विविधान्पर्वतान्घनपादपान्।।।।

သူသည် အကောင်းဆုံးသော မျောက်သူရဲများအားလုံးနှင့်အတူ အဝေးသို့ ရှေ့တိုးသွားကာ ဝိန္ဓျဒေသ၏ ဂူများနှင့် ထူထပ်၍ မဝင်ရောက်လွယ်သော တောအုပ်များကို ရှာဖွေစူးစမ်း하였다။ ထို့နောက် တောင်ထိပ်များ၊ မြစ်ရေကာကွယ်ထားသကဲ့သို့ ခက်ခဲသော နေရာများ၊ ရေကန်များ၊ သစ်ပင်ကြီးများ၊ အမျိုးမျိုးသော သစ်ပင်အုပ်စုများနှင့် သစ်တောထူထပ်သော တောင်တန်းများကိုလည်း လှည့်လည်စိစစ်ကြ၏။

Verse 3

स तु दूरमुपागम्य सर्वैस्तै: कपिसत्तमैः।विचिनोति स्म विन्ध्यस्य गुहाश्च गहनानि च।।4.48.2।।पर्वताग्रान्नदीदुर्गान्सरांसि विपुलान्द्रुमान्।वृक्षषण्डांश्च विविधान्पर्वतान्घनपादपान्।।4.48.3।।

သူတို့သည် တောင်ထိပ်များ၊ မြစ်များက ကာကွယ်ထားသကဲ့သို့ ခက်ခဲသောခံတပ်ဒေသများ၊ ရေကန်များ၊ ကြီးမားသောသစ်ပင်များ၊ အမျိုးမျိုးသောတောအုပ်စုများနှင့် သစ်တောထူထပ်ဖုံးလွှမ်းသောတောင်တန်းများကို လိုက်လံရှာဖွေကြသည်။

Verse 4

अन्वेषमाणास्ते सर्वे वानरास्सर्वतो दिशम्।न सीतां ददृशुर्वीरा मैथिलीं जनकात्मजाम्।।।।

အရပ်ရပ်သို့ လှည့်လည်ရှာဖွေနေကြသော ဗီရဝန်နရ စစ်သည်တော်များအားလုံးသည် စီတာ—မိသီလီ၊ ဇနကမင်း၏ သမီးတော်ကို မမြင်မတွေ့နိုင်ကြ။

Verse 5

ते भक्षयन्तो मूलानि फलानि विविधानि च।अन्वेषमाणा दुर्धर्षान्यवसं स्तत्र तत्र ह।।।।

သူတို့သည် အမြစ်များနှင့် အသီးအနှံမျိုးစုံကို စားသောက်ရင်း ရှာဖွေမှုကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ကြသည်။ မအနိုင်ယူနိုင်သော ဝန်နရတို့သည် လမ်းတလျှောက် နေရာနေရာတွင် စခန်းချ၍ တည်းခိုကြသည်။

Verse 6

स तु देशो दुरन्वेषो गुहागहनवान्महान्।निर्जलं निर्जनं शून्यं गहनं रोमहर्षणम्।।।।

ထိုဒေသသည် ကျယ်ဝန်း၍ ရှာဖွေရန် အလွန်ခက်ခဲကာ နက်ရှိုင်းသောဂူများနှင့် တောထူထပ်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ရေမရှိ၊ လူမရှိ၊ ဆိတ်ငြိမ်သုန်မှုန်၍ လမ်းမဖြတ်နိုင်သကဲ့သို့ ကြောက်ရွံ့ဖွယ်ရာ ဖြစ်သည်။

Verse 7

त्यक्त्वा तु तं तदा देशं सर्वे वै हरियूथपाः।तादृशान्यप्यरण्यानि विचित्य भृशपीडिताः।।।।देशमन्यं दुराधर्षं विविशु श्चाकुतो भयाः।

ထိုအခါ ထိုဒေသကို စွန့်ခွာ၍ ဝါနရတပ်အုပ်ချုပ်သူများအားလုံးသည် ထိုကဲ့သို့သော တောအုပ်များကို ထပ်မံရှာဖွေစိစစ်ကာ အလွန်ပင်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နှိပ်စက်ခံရသော်လည်း ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိဘဲ တိုက်ခိုက်ရန်ခက်ခဲသော အခြားဒေသတစ်ခုသို့ ဝင်ရောက်ကြ၏။

Verse 8

यत्र वन्ध्यफला वृक्षा विपुष्पाः पर्णवर्जिताः।।।।निस्तोयास्सरितो यत्र मूलं यत्र सुदुर्लभम्।

သူတို့ရောက်ရှိသည့်နေရာ၌ သစ်ပင်များသည် မျိုးမပေါက်သကဲ့သို့ အသီးမရှိ၊ ပန်းမရှိ၊ ရွက်မရှိ ဖြစ်ပြီး မြစ်ချောင်းများလည်း ရေမရှိခြောက်သွေ့ကာ အမြစ်တောင်မှ ရှာဖွေရန် အလွန်ခက်ခဲလေ၏။

Verse 9

न सन्ति महिषा यत्र न मृगा न च हस्तिनः।।।।शार्दूलाः पक्षिणो वापि ये चान्ये वनगोचराः।

ထိုနေရာ၌ ကျွဲမရှိ၊ သမင်မရှိ၊ ဆင်မရှိ၊ ကျားမရှိ၊ ငှက်မရှိ၊ ထို့ပြင် တောတွင်းလှည့်လည်နေသော အခြားသတ္တဝါများလည်း မရှိကြလေ၏။

Verse 10

न यत्रवृक्षा नौषध्यो न वल्ल्यो नापि वीरुधः।।।।स्निग्धपत्रास्स्थले यत्र पद्मिन्यः फुल्लपङ्कजाः।प्रेक्षणीयास्सुगन्धाश्च भ्रमरैश्चापिवर्जिताः।।।।

ထိုနေရာ၌ သစ်ပင်မရှိ၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်မရှိ၊ လျှောပင်မရှိ၊ လျှောနွယ်ပင်တို့လည်း လုံးဝမရှိခဲ့။

Verse 11

न यत्रवृक्षा नौषध्यो न वल्ल्यो नापि वीरुधः।।4.48.10।।स्निग्धपत्रास्स्थले यत्र पद्मिन्यः फुल्लपङ्कजाः।प्रेक्षणीयास्सुगन्धाश्च भ्रमरैश्चापिवर्जिताः।।4.48.11।।

ထိုနေရာ၌ မြေခြောက်ပေါ်တွင် ရွက်ပြောင်တောက်သော ကြာပင်များရှိ၍ ကြာပန်းများ ပြည့်ဝစွာ ဖူးပွင့်နေကြသည်—ကြည့်ရှုရန်လှပ၍ မွှေးကြိုင်သော်လည်း အံ့သြဖွယ်ကောင်းစွာ ပျားများမရှိခဲ့။

Verse 12

कण्डुर्नाम महाभागस्सत्यवादी तपोधनः।महर्षिः परमामर्षी नियमैर्दुष्प्रधर्षणः।।।।

ထိုနေရာ၌ ကဏ္ဍု ဟူသော မဟာဘုန်းတော်ကြီး ရှိခဲ့သည်—သစ္စာစကားပြောသူ၊ တပဿာဓန ကြွယ်ဝသူ; မဟာရိရှီဖြစ်၍ စိတ်ပြင်းထန်ကာ တင်းကျပ်သော နိယမဝတ်များကြောင့် မည်သူမျှ မလွယ်ကူစွာ မထိခိုက်နိုင်သူ။

Verse 13

तस्य तस्मिन्वने पुत्रो बालष्षोडशवार्षिकः।प्रणष्टो जीवितान्ताय क्रुद्धस्तत्र महामुनिः।।।।

ထိုတောအတွင်း၌ပင် သူ၏သား—အသက်တစ်ဆယ့်ခြောက်နှစ်သာရှိသေးသော ကလေးငယ်—ပျောက်ဆုံးကာ အသက်ဆုံးသွားခဲ့သည်; ထို့ကြောင့် မဟာမုနိသည် ထိုနေရာ၌ ဒေါသထွက်လွန်စွာ ဖြစ်လာ하였다။

Verse 14

तेन धर्मात्मना शप्तं कृत्स्नं तत्रमहद्वनम्।अशरण्यं दुराधर्षं मृगपक्षिविवर्जितम्।।।।

ဓမ္မတရားရှိသော ထိုရိရှီ၏ ကျိန်စာကြောင့် ထိုနေရာရှိ တောကြီးတစ်ခုလုံးသည် အားကိုးရာမဲ့၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းကာ နီးကပ်ရန်ခက်ခဲသွားပြီး တိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်တို့တောင် မရှိတော့လေ။

Verse 15

तस्य ते काननान्ताश्च गिरीणां कन्दराणि च।प्रभवनि नदीनां च विचिन्वन्ति समाहिताः।।।।

စိတ်ကိုတည်ငြိမ်စွာ စုစည်းထား၍ သူတို့သည် ထိုဒေသ၏ တောအနားအကျယ်များ၊ တောင်ဂူအတွင်းများနှင့် မြစ်များ၏ အရင်းအမြစ်များကိုပါ လိုက်လံရှာဖွေကြ၏။

Verse 16

तत्र चापि महात्मानो नापश्यञ्जनकात्मजाम्।हर्तारं रावणं वापि सुग्रीवप्रियकारिणः।।।।

အဲဒီနေရာတွင်ပင် စုဂရీవ၏ စိတ်နှစ်သက်မှုကို ရည်ရွယ်သော မဟာသတ္တဝါတို့သည် ဇနက၏ သမီးတော်ကို မမြင်ရသကဲ့သို့၊ သူမကို ခိုးယူသွားသော ရာဝဏကိုလည်း မတွေ့ရှိနိုင်ကြ။

Verse 17

ते प्रविश्याऽशु तं भीमं लतागुल्मसमावृतम्।दद्दृशुः क्रूरकर्माणमसुरं सुरनिर्भयम्।।।।

လျင်မြန်စွာပင် လျားပင်နှင့် ချုံပင်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသော ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ နေရာထဲသို့ ဝင်ရောက်ကြရာ၊ အပြစ်ကြမ်းတမ်းသော အလုပ်များကို ပြုတတ်၍ နတ်တို့ကိုပင် မကြောက်ရွံ့သော အသူရတစ်ဦးကို မြင်တွေ့ကြ၏။

Verse 18

तं दृष्ट्वा वानरा घोरं स्थितं शैलमिवापरम्।गाढं परिहितास्सर्वे दृष्ट्वा तान्पर्वतोपममान्।।।।

ထိုကြောက်မက်ဖွယ်သူသည် တောင်တစ်လုံးကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် ရပ်နေသည်ကို မြင်ကြသော် မျောက်တို့အားလုံးသည် ခိုင်မာစွာ အားတင်းပြင်ဆင်ကြ၏။ ထိုသူလည်း မိမိရှေ့၌ တောင်တန်းကဲ့သို့ အင်အားကြီးသော သူတို့ကို မြင်၍ မျက်နှာချင်းဆိုင် ရပ်တည်လေ၏။

Verse 19

सोऽपि तान्वानरान्सर्वान् नष्टा स्स्थेत्यब्रवीद्बली।अभ्यधावत सङ्कृद्धो मुष्टिमुद्यम्य संहितम्।।।।

သူလည်း—အားကြီးသူ—ဝါနရတို့အားလုံးကို “သင်တို့ ပျက်စီးပြီးပြီ!” ဟုဆိုကာ၊ ဒေါသထန်လျက် လက်မုဋ္ဌိကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် မြှောက်ပြီး တိုက်ခိုက်ရန် ပြေးဝင်လာ하였다။

Verse 20

तमापतन्तं सहसा वालिपुत्रोऽङ्गदस्तदा।रावणोऽयमिति ज्ञात्वा तलेनाभिजघान ह।।।।

ထိုအခါ ဝါလီ၏သား အင်္ဂဒသည် အလျင်အမြန် တိုက်ခိုက်လာသော ရန်သူကို တားဆီးတွေ့ဆုံ၍ “ဤသူသည် ရာဝဏ” ဟုသိကာ လက်ဖဝါးဖြင့် ထိုးနှက်하였다။

Verse 21

स वालिपुत्राभिहतो वक्त्राच्छोणितमुद्वमन्।असुरोऽभ्यपतद्भूमौ पर्यस्त इव पर्वतः।।।।

ဝါလီ၏သားက ထိုးနှက်သဖြင့် အဆုရသည် ပါးစပ်မှ သွေးထွက်ပက်ကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွားပြီး၊ တောင်တစ်လုံးကို လှဲချသကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။

Verse 22

तेऽपि तस्मिन्निरुच्छवासे वानरा जितकाशिनः।व्यचिन्वन्प्रायशस्तत्र सर्वं तद्गिरिगह्वरम्।।।।

သူသည် အသက်မရှိသကဲ့သို့ လဲနေစဉ် ဝါနရတို့သည် ရန်သူကို အနိုင်ရပြီးနောက် ထိုတောင်ဂူအတွင်း နီးပါးအနှံ့အပြား ရှာဖွေကြ하였다။

Verse 23

विचितं तु ततः कृत्वा सर्वे ते काननं पुनः।अन्यदेवापरं घोरं विविशुर्गिरिगह्वरम्।।।।

ထိုနေရာကို စိစစ်ရှာဖွေပြီးနောက် သူတို့အားလုံးသည် တောအုပ်ထဲသို့ ထပ်မံလျှောက်လှမ်းကာ ကြောက်မက်ဖွယ် တောင်ဂူတစ်ခုအခြားသို့ ဝင်ရောက်하였다။

Verse 24

ते विचित्य पुनः खिन्ना विनिष्पत्य समागताः।एकान्ते वृक्षमूले तु निषेदुर्दीनमानसाः।।।।

သူတို့သည် ထပ်မံရှာဖွေရာတွင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ စိတ်ပျက်ကာ ပြန်ထွက်လာပြီး စုဝေးကြသည်။ ထို့နောက် တိတ်ဆိတ်သောနေရာ၌ သစ်ပင်အမြစ်အောက်တွင် စိတ်နှလုံးညှိုးနွမ်းစွာ ထိုင်ချကြသည်။