Sarga 31

Verse 1

स कामिनं दीनमदीनसत्त्वंशोकाभिपन्नं समुदीर्णकोपम्।नरेन्द्रसूनुर्नरदेवपुत्रंरामानुजः पूर्वजमित्युवाच।।

ထို့နောက် ရာမ၏ အငယ်ညီ—မင်းသား၊ မင်း၏ သားတော်—သည် အစ်ကိုကို ဤသို့ ပြော하였다။ သူသည် ချစ်ခြင်းကြောင့် နွမ်းနယ်သနားဖွယ် ဖြစ်သော်လည်း စိတ်ဓာတ်မကျိုးပဲ့ခဲ့; သို့ရာတွင် ဝမ်းနည်းမှုက လွှမ်းမိုး၍ ဒေါသကလည်း တက်ကြွလာ하였다။

Verse 2

न वानरः स्थास्यति साधुवृत्तेन मंस्यते कर्मफलानुषङ्गान्।न भोज्यते वानरराज्यलक्ष्मींतथाहि नाभिक्रमतेऽस्य बुद्धिः।।

ထိုဝံနရမင်းသည် သဒ္ဓမ္မအကျင့်ကို မတည်မြဲနိုင်၊ ကမ္မနှင့် ကမ္မဖလ၏ မှန်ကန်သော ဆက်နွယ်မှုကိုလည်း မယုံကြည်။ သူ၏ ဉာဏ်ပညာသည် သင့်တော်သော လမ်းကြောင်းသို့ မလှုပ်ရှားသဖြင့် ဝံနရနိုင်ငံ၏ သာယာစည်းစိမ်ကို ကြာရှည် မခံစားနိုင်။

Verse 3

मतिक्षयाद्ग्राम्यसुखेषु सक्तस्तव प्रसादाप्रतिकारबुद्धिः।हतोऽग्रजं पश्यतु वीर तस्यन राज्यमेवं विगुणस्य देयम्।।

အို သူရဲကောင်းရေ! သူ၏ ဉာဏ်အင်အား ကျဆင်း၍ အနိမ့်အကျသော ပျော်ရွှင်မှုများတွင် စွဲလမ်းနေသည်။ သင်၏ ကျေးဇူးကို မသိတတ်၊ ပြန်လည်တုံ့ပြန်ရန် စိတ်မရှိ။ ထိုသူအား သတ်ခံရသော အစ်ကိုကြီးကို မြင်စေပါ; ဂုဏ်သီလကင်းမဲ့သူအား ဤသို့ ရာဇာဓိရာဇ်အာဏာ မပေးသင့်။

Verse 4

न धारये कोपमुदीर्णवेगंनिहन्मि सुग्रीवमसत्यमद्य।हरिप्रवीरैस्सह वालिपुत्रोनरेन्द्रपत्न्या विचयं करोतु।।

မထိန်းနိုင်အောင် လှိုင်းထန်လာသော ဒေါသအရှိန်ကို ငါ မတားဆီးနိုင်။ ယနေ့ ငါသည် မစစ်မှန်သော စုဂရီဝကို သတ်မည်။ ဝါလီ၏သားသည် ဝံနရသူရဲကောင်းအထွဋ်အမြတ်တို့နှင့်အတူ မင်း၏မဟာမိဖုရား (စီတာ) ကို ရှာဖွေရန် တာဝန်ယူစေ။

Verse 5

तमात्तबाणासनमुत्पतन्तंनिवेदितार्थं रणचण्डकोपम्।उवाच रामः परवीरहन्तास्ववेक्षितं सानुनयं च वाक्यम्।।

လက္ခမဏသည် လေးနှင့်မြားကို ကိုင်ဆောင်ကာ ခုန်ထွက်လာ၍ ရည်ရွယ်ချက်ကို ထုတ်ဖော်ပြီး စစ်ပွဲဒေါသက ပြင်းထန်နေသည်ကို မြင်သော်၊ ရန်သူဗိုလ်ချုပ်တို့ကို သတ်နိုင်သော သီရိရာမသည် စဉ်းစားချိန်ညှိထားသော စကားကို နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ နှစ်သိမ့်သဘောဖြင့် မိန့်တော်မူ၏။

Verse 6

न हि वै त्वद्विधो लोके पापमेवं समाचरेत्।पापमार्येण यो हन्ति स वीरः पुरुषोत्तमः4.31.6।।

သင်ကဲ့သို့သောသူသည် ဤလောက၌ ဤသို့သော အပြစ်ကို မကျူးလွန်သင့်ပါ။ အာရ្យနည်းလမ်းဖြင့် အပြစ်ကို ချေမှုန်းနိုင်သူသည်သာ စစ်မှန်သော သူရဲကောင်း၊ လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။

Verse 7

नेदमत्र त्वया ग्राह्यं साधुवृत्तेन लक्ष्मण।तां प्रीतिमनुवर्तस्व पूर्ववृत्तं च सङ्गतम्।।

သုစရိုက်ကောင်းသော လက္ခမဏ၊ ဤနေရာ၌ ဤလမ်းကို မယူပါနှင့်။ ထိုမေတ္တာနှင့် သဘောကောင်းကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း၍ ယခင်ကတည်းက သင့်လျော်စွာ တည်ခဲ့သော မိတ်သဟာယကိုလည်း ဆက်လက်လိုက်နာပါ။

Verse 8

सामोपहितया वाचा रूक्षाणि परिवर्जयन्।वक्तुमर्हसि सुग्रीवं व्यतीतं कालपर्यये।।

သုဂရీవသည် သတ်မှတ်ထားသော အချိန်ကို ကျော်လွန်သွားပြီ။ ထို့ကြောင့် သင်သည် မျှတသိမ်မွေ့၍ သဘောညီညွတ်စေသော စကားဖြင့် ပြောဆိုကာ ကြမ်းတမ်းသော စကားကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။

Verse 9

सोऽग्रजेनानुशिष्टार्थो यथावत्पुरुषर्षभः।प्रविवेश पुरीं वीरो लक्ष्मणः परवीरहा।।

ထို့နောက် အစ်ကိုကြီး၏ မှန်ကန်သော အမိန့်ညွှန်ကြားမှုကို လိုက်နာသိရှိပြီးနောက်၊ လူတို့အနက် အထက်မြတ်သော သူရဲကောင်း လက္ခမဏ—ရန်သူ၏ သူရဲကောင်းများကို ချေမှုန်းသူ—သည် မြို့တော်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လေ၏။

Verse 10

ततश्शुभमतिः प्राज्ञो भ्रातुः प्रियहिते रतः।लक्ष्मणः प्रतिसंरब्धो जगाम भवनं कपेः।।शक्रबाणासनप्रख्यं धनुः कालान्तकोपमः।प्रगृह्य गिरिशृङ्गाभं मन्दरः सानुमानिव।।।।

ထို့နောက် စိတ်ကောင်းမြတ်၍ ပညာရှိသော လက္ခမဏသည် အကို ရာမ၏ အကျိုးအမြတ်နှင့် ချစ်ခင်ရာကိုသာ ရည်ရွယ်သူဖြစ်သဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ပြင်းထန်ကာ ဝါနရဘုရင်၏ နန်းတော်သို့ သွားလေ၏။ သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) ၏ မြားခုံတော်ကဲ့သို့သော ဓနုကို ကိုင်ဆောင်၍ ကာလအဆုံး မရဏ၏ ဒေါသကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းကာ တောင်ထိပ်ကဲ့သို့ မြင့်မား၍ မန္ဒရတောင်၏ တောင်စောင်းများနှင့်တကွကဲ့သို့ ထင်ရှားစွာ ရှေ့သို့ တိုးလျှောက်သွားလေ၏။

Verse 11

ततश्शुभमतिः प्राज्ञो भ्रातुः प्रियहिते रतः।लक्ष्मणः प्रतिसंरब्धो जगाम भवनं कपेः4.31.10।।शक्रबाणासनप्रख्यं धनुः कालान्तकोपमः।प्रगृह्य गिरिशृङ्गाभं मन्दरः सानुमानिव।।4.31.11।।

ဤသို့ပင် စိတ်ကောင်းမြတ်၍ ပညာရှိသော လက္ခမဏသည် အကို၏ အကျိုးအမြတ်ကို ရည်ရွယ်ကာ ဆုံးဖြတ်ချက်ပြင်းထန်စွာ စုဂရీవ၏ နန်းတော်သို့ သွားလေ၏။ သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) ၏ ဓနုကဲ့သို့သော ဓနုကို ကိုင်ဆောင်၍ ကာလအဆုံး မရဏဒေါသကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းကာ တောင်ထိပ်ကဲ့သို့ မြင့်မား၍ မန္ဒရတောင်၏ တောင်စောင်းများနှင့်တကွကဲ့သို့ ထင်ရှားစွာ ရှေ့သို့ တိုးသွားလေ၏။

Verse 12

यथोक्तकारी वचनमुत्तरं चैव सोत्तरम्।बृहस्पतिसमो बुद्ध्या मत्वा रामानुजस्तदा।।कामक्रोधसमुत्थेन भ्रातुः कोपाग्निना वृतः।प्रभञ्जन इवाप्रीतः प्रययौ लक्ष्मणस्तदा।।

ထိုအခါ ရာမ၏ ညီတော် လက္ခမဏသည် အမိန့်တော်အတိုင်း လိုက်နာသူဖြစ်၍ ဗြဟ္စပတိကဲ့သို့ ပညာရှိသဖြင့် မည်သို့ ပြန်ကြားသင့်သည်၊ မည်သို့ စကားကို စီစဉ်သင့်သည်ကို စဉ်းစားလေ၏။ ထို့နောက် ချစ်ခြင်းနှင့် ဒေါသမှ ပေါ်ထွန်းလာသော အကို၏ ဒေါသမီးတွင် ဖုံးလွှမ်းခံရကာ မနှစ်သက်သဖြင့် ထွက်ခွာသွားလေ၏—ပြင်းထန်သော မုန်တိုင်းလေကဲ့သို့။

Verse 13

यथोक्तकारी वचनमुत्तरं चैव सोत्तरम्।बृहस्पतिसमो बुद्ध्या मत्वा रामानुजस्तदा4.31.12।।कामक्रोधसमुत्थेन भ्रातुः कोपाग्निना वृतः।प्रभञ्जन इवाप्रीतः प्रययौ लक्ष्मणस्तदा4.31.13।।

ဤပေါင်းစည်းထားသော အစဉ်အလာတွင်လည်း ရာမ၏ ညီတော် လက္ခမဏသည် အမိန့်တော်ကို လိုက်နာသူဖြစ်၍ ဗြဟ္စပတိကဲ့သို့ ပညာရှိသဖြင့် သင့်လျော်သော ပြန်ကြားချက်နှင့် ပြောဆိုပုံကို စဉ်းစားလေ၏။ ထို့နောက် ချစ်ခြင်းနှင့် ဒေါသကြောင့် လောင်ကျွမ်းသော အကို၏ ဒေါသမီးတွင် ဖုံးလွှမ်းခံရကာ စိတ်မပျော်ရွှင်သဖြင့် ထွက်ခွာသွားလေ၏—မုန်တိုင်းလေကဲ့သို့။

Verse 14

सालतालाश्वकर्णांश्च तरसा पातयन्बहून्।पर्यस्यन्गिरिकूटानि द्रुमानन्यांश्च वेगतः।।शिलाश्च शकलीकुर्वन्पद्भ्यां गज इवाशुगः।दूरामेकपदं त्यक्त्वा ययौ कार्यवशाद्द्रुतम्।।

တာဝန်အရေးကြီး၍ အလျင်အမြန်ဖြစ်သဖြင့် လက္ခမဏသည် လျင်မြန်စွာ ရှေ့သို့ တိုးလျှောက်သွားကာ စာလ၊ တာလ နှင့် အရှဝကဏ္ဏ သစ်ပင်များကို အများအပြား အားပြင်းပြင်းဖြင့် လဲကျစေ하였다။ ထို့ပြင် တောင်ထိပ်ကျောက်တုံးများနှင့် အခြားသစ်ပင်များကိုလည်း အရှိန်ဖြင့် လှန်ပစ်သကဲ့သို့ ဖြစ်စေ하였다။ လျင်မြန်သော ဆင်တစ်ကောင်ကဲ့သို့ ပေတော်ဖြင့် ကျောက်များကို အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ချိုးဖျက်ကာ၊ တာဝန်ပြီးမြောက်စေရန် အလျင်အမြန် တစ်ခြေလှမ်းတည်းဖြင့်ပင် အဝေးကြီးကို ဖြတ်ကျော်သွားလေ၏။

Verse 15

सालतालाश्वकर्णांश्च तरसा पातयन्बहून्।पर्यस्यन्गिरिकूटानि द्रुमानन्यांश्च वेगतः4.31.14।।शिलाश्च शकलीकुर्वन्पद्भ्यां गज इवाशुगः।दूरामेकपदं त्यक्त्वा ययौ कार्यवशाद्द्रुतम्4.31.15।।

တာဝန်ကြောင့် အလျင်အမြန် ထွက်ခွာသော လက္ခမဏသည် စစ်ဆင်ဒေါင်ကဲ့သို့ မြန်လှစွာ ရှေ့သို့ပြေးတက်၍ ဆာလနှင့် တာလပင်များကို လှဲချ၊ တောင်ထိပ်ကျောက်တုံးများကို လှန်ကျ၊ ခြေဖဝါးဖြင့် ကျောက်များကို ချေဖျက်ကာ တစ်လှမ်းတည်းဖြင့် အဝေးသို့ အမြန်သွားလေ၏။

Verse 16

तामपश्यद्बलाकीर्णां हरिराजमहापुरीम्।दुर्गामिक्ष्वाकुशार्दूलः किष्किन्धां गिरिसङ्गटे।।

ထို့နောက် အိက္ရှဝါကူဝంశ၏ ကျားသတ္တဝါကဲ့သို့သော သူရဲကောင်းသည် တောင်နှစ်လုံးကြား ချိုင့်ဝှမ်း၌ တည်ရှိ၍ တပ်အင်အားများဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ဝင်ရောက်ရန် ခက်ခဲသော ဝါနရမင်း၏ မဟာမြို့ ကိစ္ကိန္ဓာကို မြင်လေ၏။

Verse 17

रोषात्प्रस्फुरमाणोष्ठ स्सुग्रीवं प्रति लक्ष्मणः।ददर्श वानरान्भीमाकनिष्किन्धाया बहिश्चरान्।।

ဒေါသကြောင့် နှုတ်ခမ်းတုန်ယိမ်းနေသော လက္ခမဏသည် စုဂရီဝကို စိတ်ထဲတွင် ရည်ညွှန်းလျက် ကိစ္ကိန္ဓာမြို့အပြင်ဘက်၌ ကင်းစောင့်နေသော ကြောက်မက်ဖွယ် ဝါနရများကို မြင်လေ၏။

Verse 18

तं दृष्ट्वा वानरास्सर्वे लक्ष्मणं पुरुषर्षभम्।शैलशृङ्गाणि शतशः प्रवृद्धांश्च महीरुहान्।।जगृहुः कुञ्जरप्रख्या वानराः पर्वतान्तरे।

လူတို့အနက် နွားထီးကဲ့သို့သော လက္ခမဏကို မြင်သော် တောင်တန်းအတွင်း၌ ဆင်ကဲ့သို့ ကိုယ်ထည်ကြီးမားသော ဝါနရတို့သည် ကျောက်တောင်ထိပ်များကို ရာချီစွာနှင့် အရွယ်ရောက်ကြီးမားသော သစ်ပင်များကို လက်နက်အဖြစ် ဆွဲယူကြလေ၏။

Verse 19

तान्गृहीतप्रहरणान्सर्वान्दृष्ट्वा तु लक्ष्मणः।।बभूव द्विगुणं क्रुद्धो बह्विन्धन इवानलः।

သို့ရာတွင် လက္ခမဏသည် သူတို့အားလုံး လက်နက်ကိုင်ထားသည်ကို မြင်သောအခါ ဒေါသသည် နှစ်ဆတိုး၍ လောင်ကျွမ်းလာကာ မီးသည် လောင်စာများစွာရသကဲ့သို့ ပိုမိုပြင်းထန်လေ၏။

Verse 20

तं ते भयपरीताङ्गाः क्रुद्धं दृष्ट्वा प्लवङ्गमाः।।कालमृत्युयुगान्ताभं शतशो विद्रुता दिशः।

သူကို ဒေါသထွက်နေသည်ကို မြင်ကြသော်—ကာလ၊ မရဏနှင့် ယုဂအဆုံး၏ ပျက်စီးမှုကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ်—ကြောက်ရွံ့မှုက ကိုယ်အင်္ဂါများကို ဖိစီးသဖြင့် ဝံနရတို့သည် ရာချီ၍ အရပ်အနှံ့ ထွက်ပြေးကြ၏။

Verse 21

ततस्सुग्रीवभवनं प्रविश्य हरिपुङ्गवाः।।क्रोधमागमनं चैव लक्ष्मणस्य न्यवेदयन्।

ထို့နောက် ဝံနရအထက်မြတ်တို့သည် စုဂရీవ၏ နန်းတော်သို့ ဝင်ရောက်ကာ လက္ခမဏ၏ ရောက်လာမှုကို—ဒေါသနှင့်အတူ—တင်ပြကြ၏။

Verse 22

तारया सहितः कामी सक्तः कपिवृषो रहः।।न तेषां कपिवीराणां शुश्राव वचनं तदा।

သို့ရာတွင် စုဂရీవသည်—ဝံနရတို့အနက် နွားထီးကဲ့သို့—တာရာနှင့်အတူ သီးသန့်နေကာ ကာမရမ္မဏာ၌ စွဲလမ်းလျက်ရှိသဖြင့် ထိုအခါ ဝံနရသူရဲတို့၏ စကားကို မနားထောင်ခဲ့။

Verse 23

ततस्सचिवसन्दिष्टा हरयो रोमहर्षणाः।गिरिकुञ्जर मेघाभा नगर्या निर्ययुस्तदा।।।।

ထို့နောက် ဝန်ကြီးတို့၏ အမိန့်အရ မြင်ရုံနှင့် ရင်တုန်စေသော ဝံနရများ—တောင်တန်း၊ ဆင်ကြီးနှင့် မိုးတိမ်မုန်တိုင်းကဲ့သို့—ထိုအခါ မြို့မှ အလုံးအရင်းဖြင့် ထွက်လာကြ၏။

Verse 24

नखदंष्ट्रायुधा घोरास्सर्वे विकृतदर्शनाः।।सर्वे शार्दूलदर्पाश्च सर्वे च विकृताननाः।

သူတို့အားလုံးသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍—လက်သည်းနှင့် အစွယ်ကို လက်နက်ပြုကာ—မြင်ရသော်လည်း ရက်စက်ကြမ်းတမ်း; အားလုံးသည် ကျားကဲ့သို့ မာန်တက်၍ အားလုံး၏ မျက်နှာသည် ကြမ်းကြုတ်ကာ ပုံပျက်နေ하였다။

Verse 25

दशनागबलाः केचित्केचिद्दशगुणोत्तराः।।केचिन्नागसहस्रस्य बभूवुस्तुल्यविक्रमाः।

အချို့သည် ဆင်ဆယ်ကောင်တန်ခိုးရှိ၍၊ အချို့သည် ထိုထက် ဆယ်ဆ ပိုမိုကြီးမား; အချို့သည် ဆင်တစ်ထောင်တန်ခိုးနှင့်တူညီသော သတ္တိရှိကြသော်လည်း—အားလုံးသည် ရဲရင့်မှု၌ တန်းတူဖြစ်하였다။

Verse 26

कृत्स्नांहि कपिभिर्व्याप्तां द्रुमहस्सैर्महाबलैः।।अपश्यल्लक्ष्मणः क्रुद्धः किष्किन्धां तां दुरासदाम्।

လက္ခ္မဏသည် ဒေါသထန်လျက်၊ တိုက်ခိုက်ဝင်ရောက်ရန် ခက်ခဲသော ကိစ္ကိန္ဓာကို မြင်တော်မူ၏—လက်ထဲတွင် သစ်ပင်များကို ကိုင်ဆောင်ထားသော အင်အားကြီး ဝံများဖြင့် မြို့တစ်မြို့လုံး ပြည့်နှက်နေ하였다။

Verse 27

ततस्ते हरयस्सर्वे प्राकारपरिघान्तरात्।।निष्क्रम्योदग्रसत्त्वास्तु तस्थुराविष्कृतं तदा।

ထို့နောက် အင်အားထင်ရှားသော ဝံများအားလုံးသည် တံတိုင်းနှင့် သံတံခါးတားဆီးထားသော အကာအကွယ်အတွင်းမှ ထွက်လာ၍၊ ထိုခဏ၌ ကိုယ်ကိုထင်ရှားစေကာ တပ်စီ၍ ရပ်တည်နေ하였다။

Verse 28

सुग्रीवस्य प्रमादं च पूर्वजं चार्तमात्मवान्।।बुद्ध्वा कोपवशं वीरः पुनरेव जगाम सः।

စိတ်ကိုထိန်းနိုင်သော သူရဲကောင်းသည် စုဂရీవ၏ ပျက်ကွက်မှုကို သိမြင်ကာ၊ ဒုက္ခရောက်နေသော အစ်ကိုကြီး (ရာမ) ကို သတိရလျက်၊ ထပ်မံ၍ ဒေါသ၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်သွား하였다။

Verse 29

स दीर्घोष्णमहोच्छवासः कोपसंरक्तलोचनः।।बभूव नरशार्दूल स्सधूम इव पावकः।

သူသည် ရှည်လျား၍ ပူလောင်သော အသက်ရှူသံများ ထုတ်လွှတ်ကာ၊ ဒေါသကြောင့် မျက်လုံးနီရဲလျက်၊ လူတို့အတွင်း ကျားတော်တည်းဟူသော သူသည် မီးတောက်ကို မီးခိုးဝန်းရံထားသကဲ့သို့ ထင်ရှားပေါ်လွင်လာ၏။

Verse 30

बाणशल्यस्फुरज्जिह्वस्सायकासनभोगवान्।।स्वतेजोविषसङ्घातः पञ्चास्य इव पन्नगः।

သူသည် ခေါင်းငါးဖျားရှိသော နဂါးမြွေကဲ့သို့ ထင်ရ၏။ မြား၏ သံချွန်များသည် လှုပ်ရှားတောက်ပသော အံတံများကဲ့သို့၊ လေးသည် ကိုယ်ခန္ဓာကွေ့ဝိုင်းသကဲ့သို့၊ ကိုယ်ပိုင်တေဇော၏ တောက်လောင်မှုသည် စုတင်ထူထဲသော အဆိပ်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 31

तं दीप्तमिव कालाग्निं नागेन्द्रमिव कोपितम्।।समासाद्याङ्गदस्त्रासाद्विषादमगमद्भृशम्।

သူထံ နီးကပ်သွားရာတွင်—ကပ်ကမ္ဘာပျက်ကာလ၏ မီးကဲ့သို့ တောက်လောင်၍ နဂါးမင်းကဲ့သို့ ဒေါသထန်နေသော သူကို တွေ့သဖြင့်—အင်္ဂဒသည် ကြောက်ရွံ့၍ တုန်လှုပ်ကာ အလွန်နက်ရှိုင်းသော ဝမ်းနည်းမှုသို့ ကျရောက်သွား၏။

Verse 32

सोऽङ्गदं रोषताम्राक्षस्सन्दिदेश महायशाः।।सुग्रीवः कथ्यतां वत्स ममागमनमित्युत।

ထို့နောက် ကေတုမဟာရှိသော လက္ခမဏသည် ဒေါသကြောင့် မျက်လုံးနီရဲလျက် အင်္ဂဒအား အမိန့်ပေး၏—“ချစ်သားရေ၊ စုဂရీవအား ငါလာရောက်ပြီဟု ပြောကြားလော့” ဟူ၍။

Verse 33

एष रामानुजः प्राप्तस्वत्सकाशमरिन्दम।।भ्रातुर्व्यसनसन्तप्तो द्वारि तिष्ठति लक्ष्मणः।तस्य वाक्यं यदि रुचिः क्रियतां साधु वानर।।इत्युक्त्वा शीघ्रमागच्छ वत्स वाक्यमरिन्दम।

အို ရန်သူတို့ကိုနှိမ်နင်းနိုင်သူ၊ ဤစကားကို ပြောကြားလော့— ‘သီရိရာမ၏ညီတော် လက္ခမဏသည် သင့်ထံသို့ ရောက်လာပြီး တံခါးဝ၌ ရပ်နေသည်။ အကို၏အပူအပင်ကြောင့် ဝမ်းနည်းပူလောင်လျက်ရှိသည်။ သူ၏စကားကို နားထောင်လိုပါက အို ဝါနရ၊ သမ္မာတရားနှင့်အညီ မှန်ကန်စွာ ပြုလော့’ ဟူ၍။ ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် ချစ်သားရေ၊ အမြန်ပြန်လာလော့။

Verse 34

एष रामानुजः प्राप्तस्वत्सकाशमरिन्दम4.31.33।।भ्रातुर्व्यसनसन्तप्तो द्वारि तिष्ठति लक्ष्मणः।तस्य वाक्यं यदि रुचिः क्रियतां साधु वानर4.31.34।।इत्युक्त्वा शीघ्रमागच्छ वत्स वाक्यमरिन्दम।

ဤသည်မှာ အရင်သတင်းကို ထပ်မံဆိုခြင်းဖြစ်သည်— ‘လက္ခမဏ၊ သီရိရာမ၏ညီတော်သည် တံခါးဝ၌ ရပ်နေပြီး ရာမ၏အပူအပင်ကြောင့် ဝမ်းနည်းလျက်ရှိသည်။ သူ၏စကားကို နားထောင်လိုပါက အို ဝါနရ၊ သမ္မာတရားနှင့်အညီ မှန်ကန်စွာ ပြုလော့’ ဟူ၍။ ထိုသို့ပြောပြီး အမြန်ပြန်လာလော့။

Verse 35

लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा शोकाविष्टोऽङ्गदोऽब्रवीत्।पितुस्समीपमागम्य सौमित्रिरयमागतः।।

လက္ခမဏ၏စကားကို ကြားသော် အင်္ဂဒသည် ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် လွှမ်းမိုးကာ ဖခင်ထံသို့ ချဉ်းကပ်ပြီး “ဆောမိတ္တရီ (လက္ခမဏ) ရောက်လာပါပြီ” ဟု ပြောကြား하였다။

Verse 36

अथाङ्गदस्तस्य वचो निशम्यसम्भ्रान्तभावः परिदीनवक्त्रः।निपत्य तूर्णं नृपतेस्तरस्वीततः रुमायाश्चरणौ ववन्दे।।

ထို့နောက် အင်္ဂဒသည် ထိုသတင်းကို ကြားသော် စိတ်လှုပ်ရှားတုန်လှုပ်၍ မျက်နှာဖျော့နုသွားကာ မင်းကြီးရှေ့၌ ချက်ချင်း ပျပ်ဝပ်ပူဇော်하였다။ ထို့နောက် မယ်တော် ရုမာမဟာမယ်၏ ခြေတော်ကို ဦးညွှတ်ကန်တော့하였다။

Verse 37

संङ्गृह्य पादौ पितुरग्र्यतेजाःजग्राह मातुः पुनरेव पादौ।पादौ रुमायाश्च निपीडयित्वानिवेदयामास ततस्तमर्थम्।।

တောက်ပသည့် အင်္ဂဒသည် ဖခင်၏ခြေတော်ကို ဆုပ်ကိုင်ကန်တော့ပြီးနောက် မိခင်၏ခြေတော်ကို ထပ်မံဆုပ်ကိုင်ကန်တော့하였다။ ထို့ပြင် ရုမာမဟာမယ်၏ခြေတော်ကိုလည်း ရိုသေစွာ ဖိနှိပ်ပူဇော်ကာ ထိုအကြောင်းအရာကို ထို့နောက် တင်ပြ하였다။

Verse 38

स निद्रामदसंवीतो वानरो न विबुद्धवान्।बभूव मदमत्तश्च मदनेन च मोहितः।।

ထိုဝံနရသည် အိပ်ငိုက်မှုနှင့် မူးယစ်မှုတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေ၍ သတိမပြန်လာနိုင်ခဲ့။ မူးယစ်ကာ မောဟဖြစ်ပြီး ကာမတဏှာကြောင့် ထပ်မံလှည့်ဖြားမောဟနေ하였다။

Verse 39

ततः किलकिलां चक्रुर्लक्ष्मणं प्रेक्ष्य वानराः।प्रसादयन्तस्तं क्रुद्धं भयमोहितचेतसः।।

ထို့နောက် လက္ခမဏာ မာန်ထန်နေသည်ကို မြင်သော် ဝံနရတို့သည် အော်ဟစ်ဆူညံသံ ထုတ်ကြ၏။ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် စိတ်မောဟနေသဖြင့် သူ၏ဒေါသကို သက်သာစေလို၍ တောင်းပန်နှစ်သိမ့်ကြ하였다။

Verse 40

ते महौघनिभं दृष्ट्वा वज्राशनिसमस्वनम्।सिंहनादं समं चक्रुर्लक्ष्मणस्य समीपतः।।

လက္ခမဏာသည် မဟာရေကြီးကဲ့သို့ တိုးဝင်လာသည်ကို မြင်သော် သူတို့သည် အနီးသို့ ချဉ်းကပ်ကာ မိုးကြိုးပစ်သံကဲ့သို့ ဆူညံသံ—ခြင်္သေ့ဟောက်သံတူ—ကို ထုတ်ကြ하였다။

Verse 41

तेन शब्देन महता प्रत्यबुध्यत वानरः।मदविह्वलताम्राक्षो व्याकुलस्रग्विभूषणः।।

ထိုကြီးမားသော ဆူညံသံကြောင့် ဝံနရဘုရင်သည် နိုးထလာ၏။ မူးယစ်မှုကြောင့် မျက်လုံးနီရဲနေပြီး ပန်းကုံးနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများလည်း ရှုပ်ထွေးကာ အစီအစဉ်ပျက်နေ하였다။

Verse 42

अथाङ्गदवचः श्रुत्वा तेनैव च समागतौ।मन्त्रिणौ वानरेन्द्रस्य सम्मतौ दारदर्शिनौ।।प्लक्षश्चैव प्रभावश्च मन्त्रिणावर्थधर्मयोः।वक्तुमुच्चावचं प्राप्तं लक्ष्मणं तौ शशंसतुः।।

အင်္ဂဒ၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် မျောက်ဘုရင်၏ ယုံကြည်ရသော အမတ်နှစ်ဦးဖြစ်သည့် ပ္လက္ခနှင့် ပ္ရဘာဝ တို့သည် အတွင်းခန်း (မိန်းမတို့၏ နေရာ) သို့ ဝင်ခွင့်ရှိသူများဖြစ်၍ သူနှင့်အတူ ရောက်လာကြသည်။ ထိုနှစ်ဦးက သုဂရీవအား လက္ခမဏ မင်းသား ရောက်ရှိလာပြီး အုပ်ချုပ်ရေးရေးရာနှင့် ဓမ္မအရေးတို့ကို ဆွေးနွေးလိုကြောင်း လျှောက်တင်ကြသည်။

Verse 43

अथाङ्गदवचः श्रुत्वा तेनैव च समागतौ।मन्त्रिणौ वानरेन्द्रस्य सम्मतौ दारदर्शिनौ4.31.42।।प्लक्षश्चैव प्रभावश्च मन्त्रिणावर्थधर्मयोः।वक्तुमुच्चावचं प्राप्तं लक्ष्मणं तौ शशंसतुः4.31.43।।

အင်္ဂဒ၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် အတွင်းနေရာသို့ ဝင်ခွင့်ရသော မျောက်ဘုရင်၏ အမတ်နှစ်ဦး ပ္လက္ခနှင့် ပ္ရဘာဝ တို့သည် သူနှင့်အတူ လာရောက်ကာ သုဂရీవအား လက္ခမဏ မင်းသားသည် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဓမ္မအရေးတို့ကို ဆွေးနွေးရန် ရောက်ရှိလာကြောင်း တင်ပြကြသည်။

Verse 44

प्रसादयित्वा सुग्रीवं वचनैस्सामनिश्चितैः।आसीनं पर्युपासीनौ यथा शक्रं मरुत्पतिम्।।

ထို့နောက် အမတ်နှစ်ဦးသည် သဘောတူညီစေသော စကားလုံးများကို ခိုင်မာစွာ ပြောကြား၍ သုဂရീവကို သက်သာအေးချမ်းစေ하였다။ ပြီးလျှင် မရုတ်တို့၏ အရှင် သက္က (အိန္ဒြာ) အနား၌ အမှုထမ်းတို့ နီးကပ်ထိုင်သကဲ့သို့ သူ၏အနား၌ နီးကပ်ထိုင်ကာ စောင့်ရှောက်အုပ်ထိန်းကြသည်။

Verse 45

सत्यसन्धौ महाभागौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।वयस्यभावं सम्प्राप्तौ राज्यार्हौ राज्यदायिनौ।।

သစ္စာကတိ၌ တည်ကြည်သော မဟာကံကောင်းရှင် ညီအစ်ကိုနှစ်ပါး ရာမနှင့် လက္ခမဏ တို့သည် သင်နှင့် မိတ်သဟာယအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာကြပြီ။ သူတို့သည် မင်းအာဏာနှင့် ထိုက်တန်သူများဖြစ်သကဲ့သို့ အမှန်တကယ် သင်၏ နန်းတော်ကို ပေးအပ်သူများလည်း ဖြစ်ကြသည်။

Verse 46

तयोरेको धनुष्पाणिर्द्वारि तिष्ठति लक्ष्मणः।यस्य भीताः प्रवेपन्तो नादान्मुञ्चन्ति वानराः।।

ညီအစ်ကိုနှစ်ပါးအနက် လက္ခမဏ မင်းသားတစ်ပါးတည်းသာ တံခါးဝ၌ မြားလက်နက် (ဓနု) ကို ကိုင်ဆောင်ကာ ရပ်နေသည်။ သူ့ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် မျောက်တို့သည် တုန်လှုပ်ကာ စိတ်လှုပ်ရှားသံများကို မထိန်းနိုင်ဘဲ အော်ဟစ်ကြသည်။

Verse 47

स एष राघवभ्राता लक्ष्मणो वाक्यसारथिः।व्यवसायरथः प्राप्तस्तस्य रामस्य शासनात्।।

ဤသူသည် ရာဃဝ၏ညီတော် လက္ခမဏ ဖြစ်၏။ သီရိရာမ၏ သဒ္ဒါတော်ကို ရထားမောင်းအဖြစ်ထား၍၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ရထားအဖြစ်တင်ကာ၊ ရာမ၏ အမိန့်တော်ကြောင့် ဤသို့ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 48

अयं च दयितो राजंस्ताराया स्तनयोऽङ्गदः।लक्ष्मणेन सकाशं ते प्रेषितस्त्वरयाऽनघ।।

ထို့ပြင် ဤသူသည် တာရာ၏သား အင်္ဂဒ ဖြစ်၍ အလွန်ချစ်ခင်ရသူတည်း။ အို မင်းကြီး၊ အပြစ်ကင်းရှင်းသူ၊ လက္ခမဏက သင့်ထံသို့ အလျင်အမြန် စေလွှတ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 49

सोऽयं रोषपरीताक्षो द्वारि तिष्ठति वीर्यवान्।वानरान्वानरपते चक्षुषा प्रदहन्निव।।

အို ဝါနရတို့၏အရှင်၊ အင်အားကြီးသော လက္ခမဏသည် တံခါးဝ၌ ရပ်နေ၏။ မျက်လုံးတို့သည် ဒေါသဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ၊ မျက်မြင်တစ်ချက်ဖြင့်ပင် ဝါနရတို့ကို မီးလောင်စေမည့်အလား ဖြစ်၏။

Verse 50

तस्य मूर्ध्ना प्रणम्य त्वं सपुत्रस्सहबन्धुभिः।गच्छ शीघ्रं महाराज रोषो ह्यस्य निवर्त्यताम्।।

အို မဟာမင်းကြီး၊ သားတော်နှင့် ဆွေမျိုးတို့နှင့်အတူ အလျင်အမြန် သွားပါ။ သူ့ရှေ့၌ ခေါင်းငုံ့၍ ဦးချကန်တော့ပါက၊ သူ၏ ဒေါသသည် အမှန်တကယ် ပြန်လည်ငြိမ်းသက်သွားလိမ့်မည်။

Verse 51

यदाह रामो धर्मात्मा तत्कुरुष्व समाहितः।राजं स्तिष्ठस्व समये भव सत्यप्रतिश्रवाः।।

အို မင်းကြီး၊ စိတ်ကိုတည်ငြိမ်ခိုင်မာစွာထား၍ ဓမ္မတရားရှိသော ရာမ မိန့်ကြားသမျှကို တိတိကျကျ ဆောင်ရွက်ပါ။ သဘောတူညီချက်အပေါ် မတုန်မလှုပ် ရပ်တည်၍ ကတိစကားကို သစ္စာတည်စေပါ။