
शरभङ्गाश्रमगमनम् तथा इन्द्रदर्शनम् (Approach to Sarabhanga’s Hermitage and the Vision of Indra)
अरण्यकाण्ड
ဝိရာဓကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် သီတားကို ရာမက သက်သာစေကာ လက္ခမဏအား မသိမမြင်သော တောအုပ်သည် အလွန်ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသဖြင့် တပသီ ရှရဘင်္ဂ မုနိ၏ အာရှရမ်သို့ အမြန်ရောက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြောသည်။ အာရှရမ်အနီးတွင် ရာမသည် ကောင်းကင်ပေါ်၌ အံ့ဩဖွယ်မြင်ကွင်းတစ်ရပ်ကို မြင်ရသည်—အိန္ဒြ၏ တောက်ပသော ရထား၊ အညိုဝါရောင် မြင်းများ၊ အပြစ်ကင်းစင်သော ထီးဖြူ၊ တန်ဖိုးကြီး ချာမရ (ယက်အမြီးပန်ကာ) များနှင့် သာလွန်သတ္တဝါများ၏ အစေခံတော်များကို ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ဒေဝ၊ သိဒ္ဓ နှင့် မဟာရိသီတို့က ချီးမွမ်းနေကြသည်။ ရာမသည် လက္ခမဏကို သီတားနှင့်အတူ နေရန် အမိန့်ပေးပြီး၊ မိမိက ထိုတောက်ပသတ္တဝါ၏ အမည်အရာကို သိမြင်ရန် ကြည့်ရှုကာ အာရှရမ်သို့ ဆက်လက်သွားသည်။ ရာမ၏ ကြီးမြတ်သော ကံကြမ္မာကို ကြိုတင်သိသော အိန္ဒြသည် ရှရဘင်္ဂအား လျှို့ဝှက်စွာ “ရာမ၏ မျက်စိရှေ့မှ ကျွန်ုပ်ကို ဖယ်ရှားပေးပါ; ရာမသည် အလွန်ခက်ခဲသော တာဝန်ကြီးကို အရင်ပြီးမြောက်ရမည်၊ ထို့နောက်မှသာ တွေ့ဆုံရန် သင့်တော်မည်” ဟု တောင်းဆိုပြီး၊ ထို့နောက် ဆွဂ္ဂသို့ ပြန်လည်ထွက်ခွာသည်။ ထို့နောက် ရာမသည် သီတား၊ လက္ခမဏတို့နှင့်အတူ ရှရဘင်္ဂ မုနိကို ရိုသေစွာ ချဉ်းကပ်ကာ အိန္ဒြလာရောက်ခြင်းအကြောင်း မေးမြန်းသည်။ အိန္ဒြက မုနိကို ဗြဟ္မလောကသို့ ခေါ်ယူရန် လာခဲ့ကြောင်းကို ကြားရပြီး၊ ရှရဘင်္ဂသည် ရာမကို ချစ်ခင်သော ဧည့်သည်အဖြစ် ဂုဏ်ပြုလိုသဖြင့် မိမိ၏ အာရုံတက်ခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းထားကာ အနိုင်ရခဲ့သော လောကများ၏ ပုဏ္ဏာကို ရာမထံ အပ်နှံပြီး မန္ဒာကိနီလမ်းကြောင်းဖြင့် သာသနာတော်တည်ကြည်သော တပသီ စူတီက္ရှ္ဏထံ သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှရဘင်္ဂသည် ယဇ္ဉကိစ္စကို ပြုလုပ်ကာ မီးထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး နုပျိုသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပြန်လည်ပေါ်ထွက်ကာ ဒေဝလောကနှင့် ရိသီလောကတို့ကို ကျော်လွန်၍ ဗြဟ္မလောကသို့ တက်ရောက်ရာ၌ ဗြဟ္မာက ကြိုဆိုသည်—ဤစರ್ಗ၌ တပသ၊ ကမ္ဘာလောကအဆင့်ဆင့်နှင့် ရာမ၏ မစ်ရှင်ကြီး ပေါ်လွင်လာမှုတို့၏ ဆက်စပ်မှုကို ထင်ရှားစေသည်။
Verse 1
हत्वा तु तं भीमबलं विराधं राक्षसं वने।ततस्सीतां परिष्वज्य समाश्वास्य च वीर्यवान्।।3.5.1।।अब्रवील्लक्ष्मणं रामो भ्रातरं दीप्ततेजसम्।
တောအတွင်း အင်အားကြီး၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ရာක්ෂသ ဝိရာဓကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက်၊ သတ္တိပြည့်ဝသော ရာမသည် စီတာကို ချစ်ခင်စွာ ဖက်လှုပ်ကာ စိတ်သက်သာစေ하였다။ ထို့နောက် တောက်ပသော တေဇရှိသည့် ညီတော် လက္ခမဏကို မိန့်ကြား하였다။
Verse 2
कष्टं वनमिदं दुर्गं न च स्म वनगोचराः।।3.5.2।।अभिगच्छामहे शीघ्रं शरभङ्गं तपोधनम्।
ဤတောသည် ကြမ်းတမ်း၍ သွားလာရန်ခက်ခဲလှ၏၊ ငါတို့လည်း တောတွင်းသွားလာခြင်းကို မကျင့်သားမရသေး။ ထို့ကြောင့် တပဓန ရှိတော်မူသော ရှရဘင်္ဂ ရသေ့ထံသို့ အမြန်သွားကြစို့။
Verse 3
आश्रमं शरभङ्गस्य राघवोऽभिजगाम ह।।3.5.3।।तस्य देवप्रभावस्य तपसा भावितात्मनः।समीपे शरभङ्गस्य ददर्श महदद्भुतम्।।3.5.4।।
ရာဃဝ (ရာမ) သည် ရှရဘင်္ဂ ရသီ၏ အာရှရမ်သို့ ရောက်လာ하였다။ တပဿာဖြင့် စိတ်ဝိညာဉ် ပျိုးထောင်ပြီး၊ ဒီဝတါအာနုဘော်ဖြင့် တောက်ပနေသော ထိုရသီ၏ အနီးတွင် မဟာအံ့ဩဖွယ် မြင်ကွင်းတစ်ရပ်ကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 4
आश्रमं शरभङ्गस्य राघवोऽभिजगाम ह।।3.5.3।।तस्य देवप्रभावस्य तपसा भावितात्मनः।समीपे शरभङ्गस्य ददर्श महदद्भुतम्।।3.5.4।।
ရာဃဝ (ရာမ) သည် ရှရဘင်္ဂ ရသီ၏ အာရှရမ်သို့ ရောက်လာ하였다။ တပဿာဖြင့် စိတ်ဝိညာဉ် ပျိုးထောင်ပြီး၊ ဒီဝတါအာနုဘော်ဖြင့် တောက်ပနေသော ထိုရသီ၏ အနီးတွင် မဟာအံ့ဩဖွယ် မြင်ကွင်းတစ်ရပ်ကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 5
विभ्राजमानं वपुषा सूर्यवैश्वानरोपमम्।अवरुह्यरथोत्सङ्गादाकाशे विबुधानुगम।।3.5.5।।असंस्पृशन्तं वसुधां ददर्श विबुधेश्वरम्।सुप्रभाभरणं देवं विरजोऽम्बरधारिणम्।।3.5.6।।तद्विधैरेव बहुभिः पूज्यमानं महात्मभिः।
ရာမသည် ကောင်းကင်၌ ဒေဝတို့၏ အရှင်ကို မြင်တော်မူ၏။ သူ၏ရုပ်သဏ္ဍာန်သည် နေမင်းကဲ့သို့ သို့မဟုတ် မီးတောက်ကဲ့သို့ တောက်ပလျက် ရထားပလ္လင်မှ ဆင်းလာပြီး တိဗ္ဗဒေဝများက လိုက်ပါလေ၏။
Verse 6
विभ्राजमानं वपुषा सूर्यवैश्वानरोपमम्।अवरुह्यरथोत्सङ्गादाकाशे विबुधानुगम।।3.5.5।।असंस्पृशन्तं वसुधां ददर्श विबुधेश्वरम्।सुप्रभाभरणं देवं विरजोऽम्बरधारिणम्।।3.5.6।।तद्विधैरेव बहुभिः पूज्यमानं महात्मभिः।
သူသည် မြေပြင်ကို မထိဘဲ တည်ရှိနေသော ဒေဝအရှင်ကို မြင်လေ၏။ တောက်ပသော အလင်္ကာရများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး အညစ်အကြေးကင်းသော ဝတ်ရုံကို ဝတ်ဆင်လျက်၊ ထိုကဲ့သို့သော တိဗ္ဗတန်ခိုးရှိ မဟာတ္မာများစွာက ပူဇော်ကန်တော့နေကြလေ၏။
Verse 7
हरिभिर्वाजिभिर्युक्तमन्तरिक्षगतं रथम्।।3.5.7।।ददर्शादूरतस्तस्य तरुणादित्यसन्निभम्।पाण्डुराभ्रघनप्रख्यं चन्द्रमण्डलसन्निभम्।।3.5.8।।
သူသည် ကောင်းကင်အလယ်၌ လှုပ်ရှားသွားလာနေသော ရထားတစ်စီးကို မြင်၏၊ အဝါရောင်တောက်ပသော မြင်းများဖြင့် တပ်ဆင်ချည်နှောင်ထားသည်။
Verse 8
हरिभिर्वाजिभिर्युक्तमन्तरिक्षगतं रथम्।।3.5.7।।ददर्शादूरतस्तस्य तरुणादित्यसन्निभम्।पाण्डुराभ्रघनप्रख्यं चन्द्रमण्डलसन्निभम्।।3.5.8।।
မဝေးလှသေးဘဲ၊ ထိုအရာကို နေထွက်စဉ် နုပျိုသော နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပနေသည်ဟု မြင်၏—အရောင်မှာ ဖြူဖျော့၍ မိုးတိမ်ထူထပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ၊ လမင်းဝိုင်းကဲ့သို့ ရောင်ခြည်ထွန်းလင်း၏။
Verse 9
अपश्यद्विमलं छत्रं चित्रमाल्योपशोभितम्।चामरव्यजने चाग्र्ये रुक्मदण्डे महाधने।।3.5.9।।गृहीते वरनारीभ्यां धूयमाने च मूर्धनि।
သူသည် အညစ်အကြေးကင်းသော အဖြူရောင် မင်းရဲ့ ထီးတော်ကို မြင်၏၊ အလှပန်းကုံးအမျိုးမျိုးဖြင့် တင့်တယ်စွာ အလှဆင်ထားသည်။ ထို့ပြင် ရွှေဒဏ္ဍာရီတန်ဖိုးကြီးသော ဒဏ္ဍာရီလက်ကိုင်ပါသည့် အကောင်းဆုံး ချာမရ (ယက်ပန်) နှစ်စုံကိုလည်း မြင်၏—အထူးကောင်းမြတ်သော မိန်းမနှစ်ဦးက ကိုင်ထား၍ (အိန္ဒြာ၏) ဦးခေါင်းအနီးတွင် လှုပ်ယမ်းပေးနေကြသည်။
Verse 10
गन्धर्वामरसिद्धाश्च बहवः परमर्षयः।।3.5.10।।अन्तरिक्षगतं देवं वाग्भिरग्य्राभिरीडिरे।
ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ ဒေဝတားများ၊ စိဒ္ဓများနှင့် မဟာရသီများ အများအပြားတို့သည် မိုးကောင်းကင်၌ တည်ရှိသော ဒေဝကို အလွန်မြတ်သော စကားလုံးများဖြင့် ချီးမွမ်းပူဇော်ကြ하였다။
Verse 11
सह सम्भाषमाणे तु शरभङ्गेन वासवे।।3.5.11।।दृष्ट्वा शतक्रतुं तत्र रामो लक्ष्मणमब्रवीत्।
အဲဒီနေရာတွင် ဝါသဝ (အိန္ဒြ) သည် ရှရဘင်္ဂနှင့် စကားပြောနေစဉ်၊ ရာမသည် ရှတကရတု (အိန္ဒြ) ကို မြင်၍ လက္ခမဏကို မိန့်ကြား하였다။
Verse 12
रामोऽथ रथमुद्दिश्य लक्ष्मणायप्रदर्शयन्।।3.5.12।।अर्चिष्मन्तं श्रिया जुष्टमद्भुतं पश्य लक्ष्मण।प्रतपन्तमिवादित्यमन्तरिक्षगतं रथम्।।3.5.13।।
ထို့နောက် ရာမသည် ရထားကို ညွှန်ပြ၍ လက္ခမဏအား ပြသကာ မိန့်တော်မူသည်— “ကြည့်လော့ လက္ခမဏ၊ ဤအံ့ဩဖွယ် ရောင်ခြည်တောက်ပ၍ သီရိမင်္ဂလာဖြင့် တင့်တယ်သော ရထားသည် မိုးကောင်းကင်၌ နေမင်းကဲ့သို့ ထွန်းလင်းနေ၏။”
Verse 13
रामोऽथ रथमुद्दिश्य लक्ष्मणायप्रदर्शयन्।।3.5.12।।अर्चिष्मन्तं श्रिया जुष्टमद्भुतं पश्य लक्ष्मण।प्रतपन्तमिवादित्यमन्तरिक्षगतं रथम्।।3.5.13।।
ထို့နောက် ရာမသည် ရထားကို ညွှန်ပြ၍ လက္ခမဏအား ပြသကာ မိန့်တော်မူသည်— “ကြည့်လော့ လက္ခမဏ၊ ဤအံ့ဩဖွယ် ရောင်ခြည်တောက်ပ၍ သီရိမင်္ဂလာဖြင့် တင့်တယ်သော ရထားသည် မိုးကောင်းကင်၌ နေမင်းကဲ့သို့ ထွန်းလင်းနေ၏။”
Verse 14
ये हयाः पुरुहूतस्य पुरा शक्रस्य नश्श्रुताः।अन्तरिक्षगता दिव्यास्त इमे हरयो ध्रुवम्।।3.5.14।।
ဤတို့သည် အမှန်ပင် ပုရုဟူတဟု ခေါ်အပ်သော ရှကရ (အိန္ဒြ) ၏ ဒေဝမြင်းများ ဖြစ်ကြ၏။ ယခင်က ကျွန်ုပ်တို့ ကြားသိခဲ့သော အဲဒီမြင်းများပင် ယခု မိုးကောင်းကင်၌ သွားလာနေကြသည်။
Verse 15
इमे च पुरुषव्याघ्रा ये तिष्ठ्न्त्यभितो रथम्।शतं शतं कुण्डलिनो युवानः खङ्गपाणयः।।3.5.15।।विस्तीर्णविपुलोरस्काः परिघायतबाहवः।शोणांशुवसनास्सर्वे व्याध्रा इव दुरासदाः।।3.5.16।।उरोदेशेषु सर्वेषां हारा ज्वलनसन्निभाः।रूपं बिभ्रति सौमित्रे पञ्चविंशतिवार्षिकम्।।3.5.17।।
အို စောမိတ္ရီ (လက္ခ္မဏ) ရထားပတ်လည်၌ ကျားသဖွယ်သော ယောကျ်ားမြတ်များ ရာချီရာချီ ရပ်တည်နေကြသည်—လူငယ်များဖြစ်၍ နားကပ်ဝတ်ဆင်ကာ လက်၌ ဓားကိုင်ထားကြ၏။ ရင်ဘတ်ကျယ်ဝန်း၍ လက်မောင်းများသည် သံတံတားကဲ့သို့ ခိုင်မာကြပြီး အားလုံး အနီရောင်ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားကြသဖြင့် ကျားကဲ့သို့ နီးကပ်ရန်ခက်ခဲ၏။ သူတို့၏ ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် မီးလောင်သကဲ့သို့ တောက်ပသော လည်ဆွဲများ ချိတ်ဆွဲထားပြီး အသက်နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်ခန့် လူငယ်တို့၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ဆောင်ထားကြ၏။
Verse 16
इमे च पुरुषव्याघ्रा ये तिष्ठ्न्त्यभितो रथम्।शतं शतं कुण्डलिनो युवानः खङ्गपाणयः।।3.5.15।।विस्तीर्णविपुलोरस्काः परिघायतबाहवः।शोणांशुवसनास्सर्वे व्याध्रा इव दुरासदाः।।3.5.16।।उरोदेशेषु सर्वेषां हारा ज्वलनसन्निभाः।रूपं बिभ्रति सौमित्रे पञ्चविंशतिवार्षिकम्।।3.5.17।।
အို စောမိတ္ရီ (လက္ခ္မဏ) ရထားပတ်လည်၌ ကျားသဖွယ်သော ယောကျ်ားမြတ်များ ရာချီရာချီ ရပ်တည်နေကြသည်—လူငယ်များဖြစ်၍ နားကပ်ဝတ်ဆင်ကာ လက်၌ ဓားကိုင်ထားကြ၏။ ရင်ဘတ်ကျယ်ဝန်း၍ လက်မောင်းများသည် သံတံတားကဲ့သို့ ခိုင်မာကြပြီး အားလုံး အနီရောင်ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားကြသဖြင့် ကျားကဲ့သို့ နီးကပ်ရန်ခက်ခဲ၏။ သူတို့၏ ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် မီးလောင်သကဲ့သို့ တောက်ပသော လည်ဆွဲများ ချိတ်ဆွဲထားပြီး အသက်နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်ခန့် လူငယ်တို့၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ဆောင်ထားကြ၏။
Verse 17
इमे च पुरुषव्याघ्रा ये तिष्ठ्न्त्यभितो रथम्।शतं शतं कुण्डलिनो युवानः खङ्गपाणयः।।3.5.15।।विस्तीर्णविपुलोरस्काः परिघायतबाहवः।शोणांशुवसनास्सर्वे व्याध्रा इव दुरासदाः।।3.5.16।।उरोदेशेषु सर्वेषां हारा ज्वलनसन्निभाः।रूपं बिभ्रति सौमित्रे पञ्चविंशतिवार्षिकम्।।3.5.17।।
အို စောမိတ္ရီ (လက္ခ္မဏ) ရထားပတ်လည်၌ ကျားသဖွယ်သော ယောကျ်ားမြတ်များ ရာချီရာချီ ရပ်တည်နေကြသည်—လူငယ်များဖြစ်၍ နားကပ်ဝတ်ဆင်ကာ လက်၌ ဓားကိုင်ထားကြ၏။ ရင်ဘတ်ကျယ်ဝန်း၍ လက်မောင်းများသည် သံတံတားကဲ့သို့ ခိုင်မာကြပြီး အားလုံး အနီရောင်ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားကြသဖြင့် ကျားကဲ့သို့ နီးကပ်ရန်ခက်ခဲ၏။ သူတို့၏ ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် မီးလောင်သကဲ့သို့ တောက်ပသော လည်ဆွဲများ ချိတ်ဆွဲထားပြီး အသက်နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်ခန့် လူငယ်တို့၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ဆောင်ထားကြ၏။
Verse 18
एतद्दि किल देवानां वयो भवति नित्यदा।यथेमे पुरुषव्याघ्रा दृश्यन्ते प्रियदर्शनाः।।3.5.18।।
အမှန်တကယ်ဆိုကြသည်မှာ နတ်တို့၏ အရွယ်သည် အမြဲတမ်း မပြောင်းလဲသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဤကျားသဖွယ်သော ယောကျ်ားတို့သည် အစဉ်တစိုက် လူငယ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် လှပစွာ မြင်ရ၏။
Verse 19
इहैव सह वैदेह्या मुहूर्तं तिष्ठ लक्ष्मण।यावज्जानाम्यहं व्यक्तं क एष द्युतिमान्रथे।।3.5.19।।
လက္ခမဏာ၊ ဝိုင်ဒေဟီ (စီတာ) နှင့်အတူ ဒီနေရာမှာ ခဏတစ်စုံတစ်ရာ ရပ်နေပါ။ ရထားပေါ်ရှိ အလင်းရောင်တောက်ပသော အဲဒီအရှင်သည် မည်သူနည်းကို ငါ သေချာစွာ သိမြင်အောင် စောင့်ပါ။
Verse 20
तमेवमुक्त्वा सौमित्रिमिहैव स्थीयतामिति।अभिचक्राम काकुत्स्थ श्शरभङ्गाश्रमं प्रति।।3.5.20।।
ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် ဆောမိတ္ရီ (လက္ခမဏာ) ကို “ဒီနေရာမှာပဲ နေပါ” ဟု မိန့်တော်မူ၍ ကာကုတ္သ္ထ မျိုးရိုး၏ ရာမသည် ရှရဘင်္ဂ ရသီ၏ အာရှရမ်သို့ ချီတက်သွားလေသည်။
Verse 21
ततस्समभिगच्छन्तं प्रेक्ष्य रामं शचीपतिः।शरभङ्गमनुप्राप्य विविक्त इदमब्रवीत्।।3.5.21।।
ထို့နောက် သချီပတိ (အိန္ဒြာ) သည် ရာမ ချဉ်းကပ်လာသည်ကို မြင်၍ ရှရဘင်္ဂ ထံသို့ သွားကာ သီးသန့်နေရာတွင် ဤစကားကို ပြောလေသည်။
Verse 22
इहोपयात्यसौ रामो यावन्मां नाभिभाषते।निष्ठां नयतु तावत्तु ततो मा द्रष्टुमर्हति।।3.5.22।।जितवन्तं कृतार्थं हि तदाहमचिरादिमम्।कर्म ह्यनेन कर्तव्यं महदन्यैस्सुदुष्करम्।।3.5.23।।
“ရာမသည် ဒီကို လာနေသည်။ သူက ငါ့ကို မိန့်ကြားမီ၊ သူမမြင်သင့်သော နေရာသို့ ငါ့ကို ခေါ်ဆောင်သွားပါ။ နောက်မှ သူသည် မကြာမီ မိမိရည်ရွယ်ချက်ကို ပြီးမြောက်ကာ အောင်မြင်သူအဖြစ် တည်ကြည်လာသောအခါ ငါသည် သူ့ကို တွေ့မည်။ အကြောင်းမူကား သူ့အတွက် အလွန်ကြီးမားသော ကိစ္စတစ်ရပ် ကျန်ရှိနေပြီး၊ အခြားသူတို့အတွက် အလွန်ခက်ခဲသော အလုပ်ဖြစ်သောကြောင့်ပင်။”
Verse 23
इहोपयात्यसौ रामो यावन्मां नाभिभाषते।निष्ठां नयतु तावत्तु ततो मा द्रष्टुमर्हति।।3.5.22।।जितवन्तं कृतार्थं हि तदाहमचिरादिमम्।कर्म ह्यनेन कर्तव्यं महदन्यैस्सुदुष्करम्।।3.5.23।।
“ရာမသည် ဒီကို လာနေသည်။ သူက ငါ့ကို မိန့်ကြားမီ၊ သူမမြင်သင့်သော နေရာသို့ ငါ့ကို ခေါ်ဆောင်သွားပါ။ နောက်မှ သူသည် မကြာမီ မိမိရည်ရွယ်ချက်ကို ပြီးမြောက်ကာ အောင်မြင်သူအဖြစ် တည်ကြည်လာသောအခါ ငါသည် သူ့ကို တွေ့မည်။ အကြောင်းမူကား သူ့အတွက် အလွန်ကြီးမားသော ကိစ္စတစ်ရပ် ကျန်ရှိနေပြီး၊ အခြားသူတို့အတွက် အလွန်ခက်ခဲသော အလုပ်ဖြစ်သောကြောင့်ပင်။”
Verse 24
इति वज्री तमामन्त्र्य मानयित्वा च तापसम्।रथेन हययुक्तेन ययौ दिवमरिन्दमः।।3.5.24।।
ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်းနိုင်သော ဝဇ္ရီ (အိန္ဒြာ) သည် တပသီကို ဂုဏ်ပြုလျက် နှုတ်ဆက်ခွင့်ယူပြီး၊ မြင်းတပ်ရထားဖြင့် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ထွက်ခွာသွားလေသည်။
Verse 25
प्रयाते तु सहस्राक्षे राघवस्सपरिच्छदः।अग्निहोत्रमुपासीनं शरभङ्गमुपागमत्।।3.5.25।।
မျက်စိတစ်ထောင်ရှိသော အိန္ဒြာ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ရာမသည် မိမိအဖော်အပါများနှင့်အတူ အဂ္နိဟောတရ မီးယဇ်ကို စောင့်ရှောက်ပူဇော်လျက် ထိုင်နေသော ရှရဘင်္ဂ ရသေ့ထံသို့ ချဉ်းကပ်သွား၏။
Verse 26
तस्य पादौ च सङ्गृह्य रामस्सीता च लक्ष्मणः।निषेदुस्समनुज्ञाता लब्धवासा निमन्त्रिताः।।3.5.26।।
ရာမ၊ စီတာနှင့် လက္ခမဏတို့သည် လေးစားသဒ္ဓါဖြင့် ထိုရသေ့၏ ခြေတော်နှစ်ဖက်ကို ကိုင်ယူကာ နမಸ್ಕာရပြု၏။ ထို့နောက် ခွင့်ပြုချက်ရ၍ ထိုင်ခုံပေးအပ်ကာ တည်းခိုရန် ဖိတ်ခေါ်သဖြင့် ထိုင်ချလိုက်ကြ၏။
Verse 27
ततश्शक्रोपयानं तु पर्यपृच्छत्स राघवः।शरभङ्गश्च तत्सर्यं राघवाय न्यवेदयत्।।3.5.27।।
ထို့နောက် ရာမသည် သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) ရောက်လာခြင်းအကြောင်းကို မေးမြန်းရာ ရှရဘင်္ဂ ရသေ့က အကြောင်းအရာအားလုံးကို ရာမအား ပြောကြားလေ၏။
Verse 28
मामेष वरदो राम ब्रह्मलोकं निनीषति।जितमुग्रेण तपसा दुष्प्रापमकृतात्मभिः।।3.5.28।।
အို ရာမ၊ ကောင်းချီးပေးသော ဒီဝတါဤပါးသည် ငါ့ကို ဗြဟ္မာလောကသို့ ခေါ်ဆောင်လိုသည်—ပြင်းထန်သော တပဿာဖြင့် အနိုင်ရထားသော၊ ကိုယ်ကိုမထိန်းနိုင်သူတို့အတွက် ရောက်ရန်ခက်ခဲသော လောကဖြစ်သည်။
Verse 29
अहं ज्ञात्वा नरव्याघ्र वर्तमानमदूरतः।ब्रह्मलोकं न गच्छामि त्वामदृष्ट्वा प्रियातिथिम्।।3.5.29।।
အို လူတို့အနက် ကျားသဖွယ်သူရဲကောင်း၊ သင်သည် အနီးအနားတွင် ရှိနေသည်ကို သိသဖြင့် ငါသည် သင်ကို—ချစ်ခင်လေးစားရသော ဧည့်သည်မြတ်ကို—မမြင်ရသေးဘဲ ဗြဟ္မာလောကသို့ မသွားပါ။
Verse 30
त्वयाऽहं पुरुषव्याघ्र धार्मिकेण महात्मना।समागम्य गमिष्यामि त्रिदिवं देवसेवितम्।।3.5.30।।
အို လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူ၊ သင်သည် ဓမ္မတရားကို ထိန်းသိမ်းသော မဟာအတ္တမဖြစ်သဖြင့် သင်နှင့် တွေ့ဆုံပြီးမှသာ ငါသည် ဒီဝတါတို့ စေဝါပြုရာ တြိဒိဝ (ကောင်းကင်ဘုံ) သို့ ထွက်ခွာမည်။
Verse 31
अक्षया नरशार्दूल मया लोका जिताश्शुभा।ब्राह्म्याश्च नाकपृष्ठ्याश्च प्रतिगृह्णीष्व मामकान्।।3.5.31।।
အို လူတို့အနက် ကျားသဖွယ်သူရဲကောင်း၊ ငါသည် မင်္ဂလာရှိ၍ မပျက်မယွင်းသော လောကများကို အနိုင်ရထားပြီ—ဗြဟ္မာ၏ လောကများနှင့် ကောင်းကင်ဘုံ၏ အမြင့်ဆုံးအထွတ်အထိပ်များ။ ဤလောကတို့ကို ငါ၏အဖြစ် လက်ခံယူပါ၊ သင်က ပေးကမ်းချီးမြှင့်နိုင်ရန်။
Verse 32
एवमुक्तो नरव्याघ्रस्सर्वशास्त्र विशारदः।ऋषिणा शरभङ्गेण राघवो वाक्यमब्रवीत्।।3.5.32।।
ဤသို့ ရှရဘင်္ဂ မဟာရသီ၏ မိန့်ကြားခြင်းကို ခံရသောအခါ၊ လူတို့အတွင်း ကျားသဖွယ် ရာဃဝ၊ သာස්တရအပေါင်းကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သူသည် ဤစကားကို ပြန်လည်မိန့်တော်မူ၏။
Verse 33
अहमेवाहरिष्यामि सर्वांल्लोकान्महामुने।आवासं त्वहमिच्छामि प्रदिष्टमिह कानने।।3.5.33।।
“အို မဟာမုနိ၊ ငါသည် ကိုယ်ပိုင်ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခြင်းဖြင့် လောကအပေါင်းကို ရယူနိုင်မည်။ သို့သော် ဤတောအတွင်း၌ သင်ညွှန်ပြပေးပါက ငါသည် နေထိုင်ရာအိမ်ရာတစ်ခုကို အလိုရှိ၏။”
Verse 34
राघवेणैवमुक्तस्तु शक्रतुल्यबलेन वै।शरभङ्गो महाप्राज्ञः पुनरेवाब्रवीद्वचः।।3.5.34।।
ရာမသည် သက္ကရ (အိန္ဒြာ) နှင့်တူသော အင်အားရှိသူဖြစ်၍ ဤသို့ဆိုသောအခါ၊ အလွန်ပညာရှိသော ရှရဘင်္ဂ ရသီသည် ထပ်မံ၍ ဤစကားကို မိန့်တော်မူပြန်၏။
Verse 35
इह राम महातेजास्सुतीक्ष्णो नाम धार्मिकः।वसत्यरण्ये धर्मात्मा स ते श्रेयो विधास्यति।।3.5.35।।
“အို ရာမ မဟာတေဇာရှိသူ၊ ဤတောအတွင်း၌ သုတီက္ရှ္ဏ ဟူသော ဓမ္မတရားကို စောင့်ထိန်းသော တပသီတစ်ပါး နေထိုင်၏။ ထိုဓမ္မాతမာသည် သင်အတွက် အကောင်းဆုံးကို စီမံပေးလိမ့်မည်။”
Verse 36
सुतीक्ष्णमभिगच्छ त्वं शुचौ देशे तपस्विनम्।रमणीये वनोद्देशे स ते वासं विधास्यति।।3.5.36।।
သင်သည် သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော အရပ်၌ တပသီဖြစ်သော သုတီက္ရှ္ဏ ထံသို့ သွားလော့။ သာယာလှပသော တောဒေသ၌ သူသည် သင်အတွက် နေထိုင်ရာကို စီစဉ်ပေးလိမ့်မည်။
Verse 37
इमां मन्दाकिनीं राम प्रतिस्रोतामनुव्रज।नदीं पुष्पोडुपवहां ततस्तत्र गमिष्यसि।।3.5.37।।
အို ရာမ၊ ပန်းများ မျောပါနေသော ဤ မန္ဒာကိနီ မြစ်ရေစီးဆန်ရာသို့ လိုက်သွားလော့၊ ထိုအခါ သင်သည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လိမ့်မည်။
Verse 38
एष पन्था नरव्याघ्र मुहूर्तं पश्य तात माम्।यावज्जहामि गात्राणि जीर्णां त्वचमिवोरगः।।3.5.38।।
အို လူတို့တွင် ကျားသဖွယ် ရဲရင့်သူ၊ ဤသည်ကား လမ်းခရီးတည်း။ မြွေသည် အရေဟောင်းကို စွန့်ပစ်သကဲ့သို့ ငါသည် ဤခန္ဓာကိုယ်ကို စွန့်ပစ်သည်အထိ ငါ့ကို ခေတ္တမျှ ကြည့်ရှုလော့။
Verse 39
ततोऽग्निं स समाधाय हुत्वा चाज्येन मन्त्रवित्।शरभङ्गो महातेजाः प्रविवेश हुताशनम्।।3.5.39।।
ထို့နောက် မန္တန်များကို နားလည်တတ်ကျွမ်းသော ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားသည့် ရှင်သရဘင်္ဂသည် မီးကို မွှေး၍ ထောပတ်ဖြင့် ပူဇော်သက္ကာပြုပြီးနောက် တောက်လောင်နေသော မီးထဲသို့ ဝင်ရောက်တော်မူ၏။
Verse 40
तस्य रोमाणि केशांश्च तदा वह्निर्महात्मनः।जीर्णां त्वचं तथाऽस्थीनि यच्च मांसं सशोणितम्।।3.5.40।।
ထိုအခါ မီးသည် ထိုသူတော်စင်ကြီး၏ ကိုယ်မွေး၊ ဆံပင်၊ အရေဟောင်း၊ အရိုးများနှင့် သွေးစွန်းနေသော အသားများကို လောင်ကျွမ်းစေလေ၏။
Verse 41
स च पावकसङ्काशः कुमारस्समपद्यत।उत्थायाग्निचयात्तस्माच्छरभङ्गो व्यरोचत।।3.5.41।।
ထို့နောက် သူသည် မီးကဲ့သို့ တောက်ပ၍ လူငယ်သဏ္ဍာန်သို့ ပြန်လည်ရောက်လာ၏။ မီးလောင်ပုံအစုမှ ထ၍ ရှရဘင်္ဂသည် တန်ခိုးရောင်ဝါဖြင့် ထင်ရှားစွာ တောက်ပလေ၏။
Verse 42
स लोकानाहिताग्नीनामृषीणां च महात्मनाम्।देवानां च व्यतिक्रम्य ब्रह्मलोकं व्यरोहत।।3.5.42।।
ထို့နောက် သူသည် မဟာဣသီများ၏ (အဟိတအဂ္နိ) သန့်ရှင်းမီးကို ထိန်းသိမ်းသူတို့၏ လောကနှင့် ဒေဝလောကတို့ကိုပင် ကျော်လွန်ကာ ဘြဟ္မာလောကသို့ တက်ရောက်လေ၏။
Verse 43
स पुण्यकर्मा भुवने द्विजर्षभः पितामहं सानुचरं ददर्श ह।पितामहश्चापि समीक्ष्य तं द्विजं ननन्द सुस्वागतमित्युवाच ह।।3.5.43।।
ပုဏ္ဏကမ္မဖြင့် ထင်ရှား၍ ဗြာဟ္မဏတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ရှရဘင်္ဂသည် ပိတామဟ ဘြဟ္မာကို အနုချာများနှင့်အတူ ထိုဘဝ၌ မြင်တွေ့လေ၏။ ပိတามဟသည်လည်း ထိုဗြာဟ္မဏကို ကြည့်မြင်၍ ဝမ်းမြောက်ကာ “သု-ဆွာဂတမ်—ကြိုဆိုပါ၏” ဟု မိန့်တော်မူလေ၏။
The pivotal action is Indra’s deliberate withdrawal from Rama’s direct encounter: Indra requests Śarabhanga to move him away before Rama speaks to him, framing restraint as ethically appropriate until Rama completes his extraordinary, world-ordering duty.
The sarga teaches that tapas and dharma operate within a graded cosmic order: Śarabhanga honors atithi-dharma by receiving Rama first, yet directs Rama to earn merit through his own mission rather than accepting transferred spiritual gains, emphasizing self-acquired righteousness and purposeful action.
Key landmarks include Śarabhanga’s āśrama and the Mandākinī river (to be followed against the current), while cultural-religious markers include agnihotra practice, divine regalia (chariot, umbrella, chamara fans), and the ascension motif culminating in Brahmaloka.