Sarga 29

Verse 1

खरं तु विरथं रामो गदापाणिमवस्थितम्।मृदुपूर्वं महातेजाः परुषं वाक्यमब्रवीत्।।।।

သို့ရာတွင် တေဇောဓာတ်တောက်ပသော ရာမသည် ရထားမရှိတော့ဘဲ လက်တွင် ဂဒါ (တုတ်ကြီး) ကိုင်ကာ ရပ်နေသော ခရကို မြင်၍၊ အရင်ဦးစွာ နူးညံ့စွာ ပြောပြီးနောက် တင်းကြပ်သော စကားဖြင့် မိန့်ကြား하였다။

Verse 2

गजाश्वरथसम्बाधे बले महति तिष्ठता।कृतं सुदारुणं कर्म सर्वलोकजुगुप्सितम्।।।।

ဆင်၊ မြင်း၊ စစ်ရထားတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော အင်အားကြီးမားသည့် စစ်တပ်ကို အားထား၍ မင်းရပ်တည်နေသော်လည်း၊ မင်းပြုခဲ့သော အလွန်ရက်စက်သည့် ကမ္မကြောင့် လောကတစ်လောကလုံးက ရွံရှာ၍ လှည့်မကြည့်ကြ။

Verse 3

उद्वेजनीयो भूतानां नृशंसः पापकर्मकृत्।त्रयाणामपि लोकानामीश्वरोऽपि न तिष्ठति।।।।

သတ္တဝါအပေါင်းတို့ကို ကြောက်ရွံ့စေသော အကြမ်းဖက်သူ၊ အပြစ်ကမ္မကို ပြုသူသည် မတည်မြဲနိုင်။ သုံးလောက၏ အရှင်ဖြစ်နေသော်လည်း မရပ်တည်နိုင်ပေ။

Verse 4

कर्म लोकविरुद्धं तु कुर्वाणं क्षणदाचर।तीक्ष्णं सर्वजनो हन्ति सर्पं दुष्टमिवागतम्।।।।

အို ညလှည့်သွားသူ၊ လောကဓမ္မနှင့် ဆန့်ကျင်သော ကမ္မကို ပြုသူကို လူအပေါင်းတို့က ပြင်းထန်စွာ ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်ကြသည်။ အနီးသို့ ရောက်လာသော အဆိပ်ပြင်း မကောင်းသော မြွေကို သတ်ပစ်သကဲ့သို့။

Verse 5

लोभात्पापानि कुर्वाणः कामाद्वा यो न बुध्यते।भ्रष्टः पश्यति तस्यान्तं ब्राह्मणी करकादिव।।।।

လောဘ သို့မဟုတ် ကာမရမ္မဏာကြောင့် အပြစ်လုပ်ရပ်များကို မှားယွင်းကြောင်း မသိဘဲ ပြုလုပ်သူသည် ပျက်စီး၍ နောက်ဆုံးတွင် အဆုံးသတ်သို့ ရောက်သည်—မိုးခဲလုံးကို မျိုသည့် အိမ်မြှောင်ကဲ့သို့။

Verse 6

वसतो दण्डकारण्ये तापसान्धर्मचारिणः।किन्नु हत्वा महाभागान्फलं प्राप्स्यसि राक्षस।।।।

အို ရာක්ෂသ! ဒဏ္ဍကာတော၌ နေထိုင်၍ ဓမ္မကို လိုက်နာကျင့်သုံးသော မဟာဂုဏ်ရှိ တပသများကို သတ်ခြင်းဖြင့် မည်သို့သော ‘အကျိုး’ ကို သင်မျှော်လင့်သနည်း။

Verse 7

न चिरं पापकर्माणः क्रूरा लोकजुगुप्सिताः।ऐश्वर्यं प्राप्य तिष्ठन्ति शीर्णमूला इव द्रुमाः।।।।

အပြစ်ကမ္မကို ပြုလုပ်သူများ—ကြမ်းတမ်း၍ လောက၏ မုန်းတီးခြင်းခံရသူများ—အာဏာစည်းစိမ်ရရှိသော်လည်း မကြာမီ မတည်မြဲနိုင်၊ အမြစ်ပုပ်သွားသော သစ်ပင်ကဲ့သို့ပင်။

Verse 8

अवश्यं लभते जन्तुः फलं पापस्य कर्मणः।घोरं पर्यागते काले द्रुमाः पुष्पमिवार्तवम्।।।।

သတ္တဝါတိုင်းသည် အပြစ်ကံ၏ အကျိုးကို မလွဲမသွေ ရရှိရသည်။ အချိန်ကာလမှန်ကန်လာသောအခါ ထိုအကျိုးသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ဖြစ်စေကာမူ ပေါ်ထွက်လာသည်—သစ်ပင်တို့က မိမိရာသီရောက်သော် ပန်းပွင့်သကဲ့သို့။

Verse 9

नचिरात्प्राप्यते लोके पापानां कर्मणां फलम्।सविषाणामिवान्नानां भुक्तानां क्षणदाचर।।।।

အို ညလှည့်သွားသူ (ရက္ခသ)၊ ဤလောက၌ပင် အပြစ်ကံတို့၏ အကျိုးကို မကြာမီ ရရှိရသည်—အဆိပ်ရောထားသော အစာကို စားသကဲ့သို့ အကျိုးဆက်က ချက်ချင်းပေါ်လာသည်။

Verse 10

पापमाचरतां घोरं लोकस्याप्रियमिच्छताम्।अहमासादितो राजा प्राणान्हन्तुं निशाचर।।।।

အို ညအတွင်း လှည့်လည်သွားလာသူ (နိသာချရ)၊ ကြောက်မက်ဖွယ် အပြစ်ကို ကျူးလွန်၍ လောကအနှစ်သာရမရှိသည့် မနှစ်သက်ရာကို လိုလားသူတို့၏ အသက်ကို အဆုံးသတ်ရန် မင်း၏ အမိန့်တော်အရ ငါရောက်လာခဲ့သည်။

Verse 11

अद्य हि त्वां मया मुक्ताश्शराः काञ्चनभूषणाः।विदार्यातिपतिष्यन्ति वल्मीकमिव पन्नगाः।।।।

ယနေ့ ငါပစ်လွှတ်သော ရွှေတန်ဆာဆင်ထားသည့် မြားတို့သည် သင့်ကို ထိုးဖောက်ကာ တစ်ဖက်သို့ ထွက်ပေါက်သွားမည်၊ ပုရွက်ဆိတ်တောင်မှ မြွေများ ပေါက်ထွက်လာသကဲ့သို့။

Verse 12

ये त्वया दण्डकारण्ये भक्षिता धर्मचारिणः।तानद्य निहतस्सङ्ख्ये ससैन्योऽनुगमिष्यसि।।।।

ဒဏ္ဍကာရဏ్యంలో သင်စားသောက်ခဲ့သော ဓမ္မကျင့်သူများကို ယနေ့ စစ်မြေပြင်၌ ငါက သင်ကို သတ်ဖြတ်မည်၊ ထို့နောက် သင်သည် သင့်စစ်တပ်နှင့်အတူ သူတို့နောက်သို့ လိုက်သွားရမည်။

Verse 13

अद्य त्वां निहतं बाणैः पश्यन्तु परमर्षयः।निरयस्थं विमानस्था ये त्वया हिंसिताः पुरा।।।।

ယခင်က သင်နှိပ်စက်ခဲ့သော မဟာရိရှီကြီးများသည် ဝိမာန်ပေါ်မှ ကြည့်လျက် ယနေ့ သင်သည် မြားဖြင့် ထိုးသတ်ခံရ၍ နရကသို့ ကျရောက်နေသည်ကို မြင်ကြပါစေ။

Verse 14

प्रहर त्वं यथाकामं कुरु यत्नं कुलाधम।अद्य ते पातयिष्यामि शिरस्तालफलं यथा।।।।

သင်စိတ်ကြိုက် တိုက်ခိုက်လော့၊ အားထုတ်နိုင်သမျှ အားထုတ်လော့၊ မျိုးရိုး၏ အရှက်အပျက်ရေ! ယနေ့ ငါသည် သင့်ခေါင်းကို ထန်းသီးကျသကဲ့သို့ လဲကျစေမည်။

Verse 15

एवमुक्तस्तु रामेण कृद्धस्संरक्तलोचनः।प्रत्युवाच खरो रामं प्रहसन्क्रोधमूर्छितः।।।।

ရာမ၏စကားကို ထိုသို့ကြားသော် ခရသည် ဒေါသကြောင့် မျက်လုံးနီရဲကာ အမျက်မောဟဖြင့် မူးဝေ၍ ရယ်မောပြီး ရာမကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်လေ၏။

Verse 16

प्राकृतान्राक्षसान्हत्वा युद्धे दशरथात्मज।आत्मना कथमात्मानमप्रशस्यं प्रशंससि।।।।

ဒဿရထ၏သားတော်အို၊ စစ်ပွဲ၌ သာမန် ရက္ခသများကို သတ်ပြီးနောက် မချီးမွမ်းထိုက်သော မိမိကိုယ်ကို မည်သို့ မိမိတိုင် ချီးမွမ်းနေသနည်း။

Verse 17

विक्रान्ता बलवन्तो वा ये भवन्ति नरर्षभाः।कथयन्ति न ते किञ्चित्तेजसा स्वेन गर्विताः।।।।

အမှန်တကယ် ရဲရင့်၍ အင်အားကြီးသော လူအထွတ်အမြတ်တို့သည် မိမိ၏တေဇာကို ယုံကြည်မောទနာရှိသော်လည်း ကိုယ်ပြမူအတွက် စကားတစ်ခွန်းမျှ မပြောကြ။

Verse 18

प्राकृतास्त्वकृतात्मानो लोके क्षत्रियपांसनाः।निरर्थकं विकत्थन्ते यथा राम विकत्थसे।।।।

ဤလောက၌ ကိုယ်ကိုမထိန်းနိုင်သော သာမန်လူများ—အနိမ့်ဆုံး ခ္ෂတ္တရိယများ—အဓိပ္ပါယ်မဲ့စွာ အော်ဟစ်အ boast လုပ်ကြသကဲ့သို့၊ ရာမ၊ သင်လည်း ထိုသို့ပင် အော်ဟစ်အ boast လုပ်နေသည်။

Verse 19

कुलं व्यपदिशन्वीरस्समरे कोऽभिधास्यति।मृत्युकाले हि सम्प्राप्ते स्वयमप्रस्तवे स्तवम्।।।।

စစ်မြေပြင်၌ သေမင်းအချိန် တကယ်ရောက်လာသောအခါ မည်သည့်သူရဲကောင်းက မိမိ၏ မျိုးရိုးကို ထုတ်ပြောကာ အကြောင်းမဲ့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမွမ်းနေမည်နည်း။

Verse 20

सर्वथैव लघुत्वं ते कत्थनेन विदर्शितम्।सुवर्णप्रतिरूपेण तप्तेनेव कुशाग्निना।।।।

မင်း၏ အော်ဟစ်အ boast ကြောင့် မင်း၏ သေးငယ်နိမ့်ကျမှုသည် အပြည့်အဝ ထင်ရှားလာပြီ။ ကုသမြက်မီးသည် လောင်တောက်လာသော် ရွှေကဲ့သို့ တောက်ပသယောင်ရှိသော်လည်း အမှန်မှာ ပူလောင်သော မီးပင် ဖြစ်သကဲ့သို့။

Verse 21

न तु मामिह तिष्ठन्तं पश्यसि त्वं गदाधरम्।धराधरमिवाकम्प्यं पर्वतं धातुभिश्चितम्।।।।

မင်းသည် ငါကို ဤနေရာ၌ ရပ်တည်နေသည်ကို မမြင်သလော—လက်၌ ဂဒါ (တုတ်လက်နက်) ကို ကိုင်ထား၍၊ မြေကို ထမ်းဆောင်သကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက်သော တောင်တန်းကြီး၊ သတ္တုကြောများဖြင့် ပြည့်နှက်သကဲ့သို့။

Verse 22

पर्याप्तोऽहं गदापाणिर्हन्तुं प्राणान्रणे तव।त्रयाणामपि लोकानां पाशहस्त इवान्तकः।।।।

ငါသည် ဂဒါကို လက်တွင်ကိုင်၍ စစ်မြေပြင်၌ သင်၏အသက်ကို ချွတ်ယူရန် လုံလောက်၏—ကြိုးပတ် (ပာရှ) ကိုင်ထားသော အန္တက (ယမ) သည် တြိလောကတိုင်အောင် အဆုံးသတ်စေနိုင်သကဲ့သို့။

Verse 23

कामं बह्वपि वक्तव्यं त्वयि वक्ष्यामि न त्वहम्।अस्तं गच्छेद्धि सविता युद्धविघ्नस्ततो भवेत्।।।।

သင့်အကြောင်း ပြောစရာများစွာရှိသော်လည်း ငါမပြောတော့; နေမင်းသည် ဝင်လျက်ရှိ၍ ထို့နောက် စစ်ပွဲ၌ အနှောင့်အယှက် ဖြစ်လာမည်။

Verse 24

चतुर्दश सहस्राणि राक्षसानां हतानि ते।त्वद्विनाशात्करोम्येषां तेषामश्रुप्रमार्जनम्।।।।

သင်၏လက်ဖြင့် ရာක්ෂသ ၁၄,၀၀၀ ကို သတ်ခဲ့ပြီ; သင့်ကို ဖျက်ဆီးခြင်းဖြင့် ငါသည် သူတို့၏ မျက်ရည်ကို သုတ်ပေးမည်—သူတို့အတွက် လက်စားချေမည်။

Verse 25

इत्युक्त्वा परमक्रुद्धस्तां गदां परमाङ्गदः।खरश्चिक्षेप रामाय प्रदीप्तामशनिं यथा।।।।

ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် အလွန်ဒေါသထွက်သော ခရသည် လက်မောင်းအလှဆင်များဖြင့် တင့်တယ်လျက် မီးတောက်နေသော ဂဒါကို မိုးကြိုးကဲ့သို့ ရာမထံသို့ ပစ်ချလိုက်သည်။

Verse 26

खरबाहुप्रयुक्ता सा प्रदीप्ता महती गदा।भस्मवृक्षांश्च गुल्मांश्च कृत्वागात्तत्समीपतः।।।।

ခရ၏လက်မောင်းအားဖြင့် ပစ်လွှတ်ခံရသော မီးတောက်နေသည့် ဂဒါကြီးသည် သစ်ပင်များနှင့် တောပင်တောမြက်များကို မီးခိုးပြာဖြစ်စေကာ သူ (ရာမ) အနီးသို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်လာသည်။

Verse 27

तामापतन्तीं ज्वलतां मृत्युपाशोपमां गदाम्।अन्तरिक्षगतां रामचशिच्छेद बहुधा शरैः।।।।

မီးလောင်တောက်ပသော ဂဒါသည် ကောင်းကင်ထဲမှ ကျဆင်းလာ၍ မရဏ၏ကြိုးကွင်းကဲ့သို့ ဖြစ်သော်လည်း၊ သီရိရာမသည် မြားများဖြင့် အစိတ်အပိုင်းများစွာ ခွဲဖြတ်ပျက်စီးစေ하였다။

Verse 28

सा विकीर्णा शरैर्भग्ना पपात धरणीतले।गदा मन्त्रौषधबलैर्व्यालीव विनिपातिता।।।।

ရာမ၏မြားများကြောင့် ကွဲပြားပျက်စီးကာ ပြန့်ကျဲသွားသော ဂဒါသည် မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျသွားသည်—မန်တရနှင့် ဆေးအာနုဘော်ကြောင့် လဲကျသည့် မြွေမကဲ့သို့။