Adhyaya 37

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । तदद्भुततमं वाक्यं श्रुत्वा च रघुनंदनः । गौरवाद्विस्मयाच्चापि भूयः प्रष्टुं प्रचक्रमे

ပုလஸ္တျက မိန့်ကြားသည်။ အလွန်အံ့ဩဖွယ်သော စကားတော်တို့ကို ကြားသော် ရဃုနန္ဒနသည် ရိုသေမှုနှင့် အံ့အားသင့်မှုကြောင့် ထပ်မံ၍ မေးခွန်းများကို စတင်မေးမြန်းလေ၏။

Verse 2

राम उवाच । भगवंस्तद्वनं घोरं यत्रासौ तप्तवांस्तपः । श्वेतो वैदर्भको राजा तदद्भुतमभूत्कथं

ရာမက မိန့်တော်မူသည်။ “အို ဘဂဝန်၊ ဗိဒర్భ၏ ရာဇာ ရှွေတသည် တပသကို ကျင့်ခဲ့သော ထိုကြောက်မက်ဖွယ် တောအကြောင်း၊ အံ့ဩဖွယ်ဖြစ်ရပ်သည် မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သနည်း?”

Verse 3

विषमं तद्वनं राजा शून्यं मृगविवर्जितं । प्रविष्टस्तप आस्थातुं कथं वद महामुने

အို မင်းကြီး၊ ထိုတောသည် ခက်ခဲကြမ်းတမ်း၍ လူသူမရှိ၊ သမင်တို့လည်း မတွေ့ရ။ သူသည် မည်သို့ ဝင်ရောက်၍ ထိုနေရာ၌ တပသကို တည်မြဲစွာ ကျင့်သနည်း။ အို မဟာမုနိ၊ ပြောပြပါ။

Verse 4

समंताद्योजनशतं निर्मनुष्यमभूत्कथं । भवान्कथं प्रविष्टस्तद्येन कार्येण तद्वद

ပတ်လည်အနှံ့ ယောဇနာတစ်ရာအထိ ဤဒေသသည် မည်သို့ လူသူကင်းမဲ့သွားသနည်း။ ထို့ပြင် သင်သည် မည်သို့ ဝင်ရောက်လာသနည်း။ ပြောပါ—မည်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤနေရာသို့ လာသနည်း။

Verse 5

अगस्त्य उवाच । पुरा कृतयुगे राजा मनुर्दंडधरः प्रभुः । तस्य पुत्रोथ नाम्नासीदिक्ष्वाकुरमितद्युतिः

အဂස්တျက မိန့်ကြားသည်။ ရှေးကာလ ကృతယုဂ၌ တရားဒဏ်ကို ကိုင်ဆောင်သော အရှင်မင်း မနု ရှိခဲ့သည်။ သူ၏ သားတော်မှာ အိက္ခဝာကူ ဟူသော နာမဖြင့် ထင်ရှား၍ အလွန်မိုက်မဲမရနိုင်သော တေဇောဓာတ်ရှိ၏။

Verse 6

तं पुत्रं पूर्वजं राज्ये निक्षिप्य भुविसंमतम् । पृथिव्यां राजवंशानां भव राजेत्युवाच ह

ပြည်သူတို့က လက်ခံသဘောတူသော အကြီးဆုံးသားကို ရာဇပလ္လင်ပေါ်၌ တင်မြှောက်ပြီးနောက်၊ သူက “မြေပြင်ပေါ်၌ မင်းဖြစ်လော့၊ ရာဇဝင်ဆက်များ၏ အုပ်စိုးရှင်ဖြစ်လော့” ဟု မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 7

तथेति च प्रतिज्ञातं पितुः पुत्रेण राघव । ततःपरमसंहृष्टः पुनस्तं प्रत्यभाषत

အို ရာဃဝ၊ သားသည် ဖခင်ရှေ့၌ “အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်ပါစေ” ဟု ကတိပြု하였다။ ထို့နောက် ဖခင်သည် အလွန်ပီတိဖြစ်၍ ထပ်မံ၍ ပြန်လည်မိန့်ကြား하였다။

Verse 8

प्रीतोस्मि परमोदार कर्मणा ते न संशयः । दंडेन च प्रजा रक्ष न च दंडमकारणम्

အို အလွန်ရက်ရောသူ၊ သင်၏ အကျင့်ကောင်းကြောင့် ငါ ပျော်ရွှင်၏၊ သံသယမရှိ။ တရားမျှတသော ဒဏ်ဖြင့် ပြည်သူကို ကာကွယ်လော့၊ သို့သော် အကြောင်းမဲ့ ဒဏ်မချလော့။

Verse 9

अपराधिषु यो दंडः पात्यते मानवैरिह । स दंडो विधिवन्मुक्तः स्वर्गं नयति पार्थिवम्

ဤလောက၌ လူတို့က ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများအပေါ် ချမှတ်သော ဒဏ်သည် စည်းကမ်းတရားအတိုင်း ချမှတ်၍ စည်းကမ်းတရားအတိုင်း လျှော့ပေးလျှင် ထိုဒဏ်သည် မင်းကို ကောင်းကင်ဘုံသို့ ပို့ဆောင်သည်။

Verse 10

तस्माद्दण्डे महाबाहो यत्नवान्भव पुत्रक । धर्मस्ते परमो लोके कृत एवं भविष्यति

ထို့ကြောင့် အို လက်မောင်းခွန်အားကြီးသော သားရေ၊ တရားသဘောနှင့် ကိုက်ညီသော ဒဏ်ကို အသုံးချရာတွင် ကြိုးစားလုံ့လဝီရိယရှိလော့။ ထိုသို့တည်မြဲလျှင် သင်၏ ဓမ္မသည် လောက၌ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်လာမည်—အမှန်တကယ် ထိုသို့ပင် ဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 11

इति तं बहुसंदिश्य मनुः पुत्रं समाधिना । जगाम त्रिदिवं हृष्टो ब्रह्मलोकमनुत्तमम्

ဤသို့ စိတ်တည်ငြိမ်၍ သမာဓိသဘောဖြင့် သားကို အကြိမ်ကြိမ် သင်ကြားညွှန်ပြပြီးနောက် မနုသည် ဝမ်းမြောက်လျက် တိဒိဝ (ကောင်းကင်) လောကများသို့ ထွက်ခွာကာ မဟာဗြဟ္မာ၏ အထွတ်အထိပ် ဘြဟ္မလောကသို့ ရောက်သွား하였다။

Verse 12

जनयिष्ये कथं पुत्रानिति चिंतापरोऽभवत् । कर्मभिर्बहुभिस्तैस्तैस्ससुतैस्संयुतोऽभवत्

“ငါ သားများကို မည်သို့ မွေးဖွားရမည်နည်း” ဟု စဉ်းစားကာ စိုးရိမ်သဘောဖြင့် အတွေးအခေါ်တွင် နစ်မြုပ်သွားသည်။ ထို့နောက် အမျိုးမျိုးသော ကမ္မနှင့် ရိုးရာပူဇော်ပွဲများကို ဆောင်ရွက်၍ သားများကို ရရှိကာ သားနှင့်ပြည့်စုံသူ ဖြစ်လာ하였다။

Verse 13

तोषयामास पुत्रैस्स पितॄन्देवसुतोपमैः । सर्वेषामुत्तमस्तेषां कनीयान्रघुनंदन

ဒေဝတားတို့၏ သားများကဲ့သို့သော သားများဖြင့် သူသည် ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) များကို ကျေနပ်စေ하였다။ ထိုသူတို့အနက်၊ ရဃုနန္ဒနာ အို၊ အငယ်ဆုံးသူသည်ပင် အကောင်းမြတ်ဆုံး ဖြစ်하였다။

Verse 14

शूरश्च कृतविद्यश्च गुरुश्च जनपूजया । नाम तस्याथ दंडेति पिता चक्रे स बुद्धिमान्

သူသည် ရဲရင့်သူ၊ ပညာတတ်ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်ပြီး လူထု၏ श्रद्धာဖြင့် လေးစားပူဇော်ခြင်းကြောင့် ဂုရုတော်ကဲ့သို့ သတ်မှတ်ခံရသည်။ ထို့ကြောင့် ဉာဏ်ပညာရှိသော ဖခင်က သူ့နာမကို “ဒဏ္ဍ (Daṇḍa)” ဟု ပေး하였다။

Verse 15

भविष्यद्दण्डपतनं शरीरे तस्य वीक्ष्य च । संपश्यमानस्तं दोषं घोरं पुत्रस्य राघव

အို ရာဃဝ၊ သား၏ ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် မကြာမီ ကျရောက်မည့် ဒဏ္ဍ၏ ကျဆင်းခြင်းလက္ခဏာကို မြင်၍၊ ထိုသား၌ရှိသော ကြောက်မက်ဖွယ် အပြစ်အနာကိုလည်း သိမြင်သဖြင့် (သူ၏စိတ်သည် အလွန်တုန်လှုပ်ပူပန်သွား하였다)။

Verse 16

स विंध्यनीलयोर्मध्ये राज्यमस्य ददौ प्रभुः । स दंडस्तत्र राजाभूद्रम्ये पर्वतमूर्द्धनि

သခင်ဘုရားသည် ဗိန္ဓျာနှင့် နီလ တောင်တန်းများအကြား၌ သူ့အား နိုင်ငံတော်ကို ပေးတော်မူ၏။ သာယာလှပသော တောင်ထိပ်ပေါ်တွင် ဒဏ္ဍ သည် မင်းဖြစ်လာ၏။

Verse 17

पुरं चाप्रतिमं तेन निवेशाय तथा कृतम् । नाम तस्य पुरस्याथ मधुमत्तमिति स्वयम्

သူသည် နေထိုင်ရန်အတွက် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော မြို့တော်တစ်မြို့ကိုလည်း တည်ဆောက်하였다။ ထို့နောက် သူကိုယ်တိုင် ထိုမြို့၏အမည်ကို “မဓုမတ္တမ” ဟု ပေး하였다။

Verse 18

तथादेशेन संपन्नः शूरो वासमथाकरोत् । एवं राजा स तद्राज्यं चकार सपुरोहितः

ထိုအမိန့်ကြောင့် အင်အားပြည့်စုံလာသော သူရဲကောင်းသည် ထို့နောက် မိမိ၏ နေရာချထားရာကို တည်ထောင်하였다။ ဤသို့ မင်းသည် ပုရောဟိတ်နှင့်အတူ ထိုနိုင်ငံတော်ကို အုပ်ချုပ်하였다။

Verse 19

प्रहृष्ट सुप्रजाकीर्णं देवराजो यथा दिवि । ततः स दंडः काकुत्स्थ बहुवर्षगणायुतम्

ထိုနိုင်ငံတော်သည် ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်း၍ ကောင်းမြတ်သော ပြည်သူများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်—ကောင်းကင်၌ ဒေဝရာဇ အိန္ဒြာကဲ့သို့။ အို ကာကုတ္သ္ထ၊ ဒဏ္ဍ၏ အုပ်ချုပ်မှုသည် သောင်းသောင်းချီသော နှစ်များတိုင်တည်ခဲ့၏။

Verse 20

अकारयत्तु धर्मात्मा राज्यं निहतकंटकं । अथ काले तु कस्मिंश्चिद्राजा भार्गवमाश्रमम्

ဓမ္မတရားရှိသော မင်းသည် နိုင်ငံတော်ကို အနှောင့်အယှက်၏ ဆူးညှောင့်များ ကင်းစင်အောင် စီမံအုပ်ချုပ်စေ하였다။ ထို့နောက် အချိန်တစ်ခါတွင် မင်းသည် ဘာရ္ဂဝ၏ အာရှရမ်သို့ သွား하였다။

Verse 21

रमणीयमुपाक्रामच्चैत्रमासे मनोरमे । तत्र भार्गवकन्यां तु रूपेणाप्रतिमां भुवि

နှစ်သက်ဖွယ် ချိုင်တြလတွင် လှပသည့်ကာလတစ်ရပ် စတင်လာ၏။ ထိုနေရာ၌ ဘာရ္ဂဝ မိန်းကလေးသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလှအပ မတူညီအောင် ထင်ရှားပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 22

विचरंतीं वनोद्देशे दंडोऽपश्यदनुत्तमाम् । उत्तुंगपीवरीं श्यामां चंद्राभवदनां शुभाम्

သူမသည် တောအရပ်တစ်ခုတွင် လှည့်လည်နေစဉ် ဒဏ္ဍသည် ထိုအထူးမြတ်၍ မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမကို မြင်၏—အရပ်ရှည်၊ ကိုယ်လုံးပြည့်ဝ၊ အသားအရောင်ညို၊ မျက်နှာသည် လကဲ့သို့ တောက်ပ၏။

Verse 23

सुनासां चारुसर्वांगीं पीनोन्नतपयोधराम् । मध्ये क्षामां च विस्तीर्णां दृष्ट्वा तां कुरुते मुदम्

နှာတံလှပ၍ ကိုယ်အင်္ဂါအစုံလင်လှသော၊ ရင်သားပြည့်ဝမြင့်မားသော; ခါးသေးသော်လည်း တင်ပါးကျယ်ဝန်းသော သူမကို မြင်လျှင် သူသည် ဝမ်းမြောက်ပီတိ ဖြစ်၏။

Verse 24

एकवस्त्रां वने चैकां प्रथमे यौवने स्थिताम् । स तां दृष्ट्वात्वधर्मेण अनंगशरपीडितः

သူသည် တောထဲတွင် တစ်ယောက်တည်း၊ အဝတ်တစ်ထည်သာ ဝတ်ဆင်၍ ယောဝန၏ ပထမပွင့်တွင် ရပ်နေသော သူမကို မြင်၏။ မြင်ချင်းပင် ကာမဒေဝ၏ မြားဒဏ်ကြောင့် ပူလောင်ကာ အဓမ္မဖြင့် အမှားကို ပြုလေ၏။

Verse 25

अभिगम्य सुविश्रांतां कन्यां वचनमब्रवीत् । कुतस्त्वमसि सुश्रोणि कस्य चासि सुशोभने

သူသည် အနားသို့ ချဉ်းကပ်ကာ အနားယူသက်သာနေသော ကညာကို ပြော၏—“ဟေ တင်ပါးလှသူ၊ သင်သည် ဘယ်ကလာသနည်း။ ဟေ အလှတင့်တယ်သူ၊ သင်သည် မည်သူ၏ သမီးနည်း။”

Verse 26

पीडतोहमनंगेन पृच्छामि त्वां सुशोभने । त्वया मेऽपहृतं चित्तं दर्शनादेव सुंदरि

အနင်္ဂ (ကာမဒေဝ) ၏မီးတောက်ကဲ့သို့သောချစ်ခြင်းတဏှာကြောင့် ငါသည်ညှဉ်းပန်းခံနေရသဖြင့်၊ အလွန်တောက်ပလှသောသူမ၊ သင့်ကိုမေးမြန်းပါ၏။ လှပသောသူမ၊ သင့်ကိုမြင်ရုံသာဖြင့်ပင် ငါ့နှလုံးကို သင်ခိုးယူသွားပြီ။

Verse 27

इदं ते वदनं रम्यं मुनीनां चित्तहारकम् । यद्यहं न लभे भोक्तुं मृतं मामवधारय

သင့်မျက်နှာတော်သည် အလွန်လှပ၍ မုနိတို့၏စိတ်ကိုပါ ဆွဲယူနိုင်၏။ ငါသည် ထိုအလှကို ခံစားခွင့်မရလျှင် ငါ့ကို သေသူတစ်ယောက်ကဲ့သို့ပင် မှတ်ယူပါ။

Verse 28

त्वया हृता मम प्राणा मां जीवय सुलोचने । दासोस्मि ते वरारोहे भक्तं मां भज शोभने

သင်သည် ငါ၏အသက်ရှူသံကိုပင် ခိုးယူသွားပြီ; မျက်လုံးလှသောသူမ၊ ငါ့ကို ပြန်လည်အသက်သွင်းပါ။ မြတ်သောအလှရှိသူမ၊ ငါသည် သင့်၏ကျွန်တော်; တင့်တယ်သောသူမ၊ ငါ့ကို ဘက္တ (bhakta) အဖြစ် လက်ခံ၍ ကရုဏာပြုပါ။

Verse 29

तस्यैवं तु ब्रुवाणस्य मदोन्मत्तस्य कामिनः । भार्गवी प्रत्युवाचेदं वचः सविनयं नृपम्

သူသည် ထိုသို့ပြောဆိုနေစဉ်—ဂုဏ်မာန်၏မူးယစ်မှုကြောင့် မူးမော၍ ကာမတဏှာက လှုံ့ဆော်နေသော ကာမီကို—ဘားဂဝီသည် မင်းကြီးအား ယဉ်ကျေးနူးညံ့သော စကားဖြင့် ဤသို့ ပြန်လည်ဆို၏။

Verse 30

भार्गवस्य सुतां विद्धि शुक्रस्याक्लिष्टकर्मणः । अरजां नाम राजेंद्र ज्येष्ठामाश्रमवासिनः

သူမကို ဘൃဂုဝంశ၏သမီးဟု သိမှတ်ပါ—အလုပ်ကံမညစ်ညမ်းသော သုက္ရ၏သမီးဖြစ်၏။ မင်းတို့၏မင်းကြီး၊ သူမ၏အမည်မှာ အရာဇာ (Arajā) ဖြစ်ပြီး အာရှရမ်နေထိုင်သူတို့အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။

Verse 31

शुक्रः पिता मे राजेंद्र त्वं च शिष्यो महात्मनः । धर्मतो भगिनी चाहं भवामि नृपनंदन

အို မင်းကြီးရာဇేంద్ర၊ သုက္ကရာ (Śukra) သည် ကျွန်မ၏ဖခင်ဖြစ်ပြီး၊ မင်းကြီးသည် ထိုမဟာအတ္မာ၏ တပည့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မစည်းကမ်းအရ ကျွန်မသည် မင်းကြီး၏ အစ်မ/နှမ ဖြစ်၏၊ အို မင်းသား။

Verse 32

एवंविधं वचो वक्तुं न त्वमर्हसि पार्थिव । अन्येभ्योपि सुदुष्टेभ्यो रक्ष्या चाहं सदा त्वया

အို ပါရ္ထိဝ မင်းကြီး၊ ထိုသို့သောစကားကို မင်းကြီး မပြောသင့်ပါ။ အခြားအလွန်ဆိုးယုတ်သူများထံမှပင် ကျွန်မကို မင်းကြီးက အမြဲကာကွယ်ရမည်။

Verse 33

क्रोधनो मे पिता रौद्रो भस्मत्वं त्वां समानयेत् । अथवा राजधर्मेणासंबंधं कुरुषे बलात्

ကျွန်မ၏ဖခင်သည် ဒေါသကြီး၍ ကြမ်းတမ်းသူဖြစ်သည်; ဒေါသထွက်လျှင် မင်းကြီးကို ပြာမှုန့်အဖြစ် ပြောင်းလဲစေနိုင်သည်။ မဟုတ်လျှင် ရာဇဓမ္မအရ အင်အားသုံး၍ မင်းကြီးနှင့် ကျွန်မ၏ ဆက်နွယ်မှုကို ဖြတ်တောက်စေမည်။

Verse 34

पितरं याचयस्व त्वं धर्मदृष्टेन कर्मणा । वरयस्व नृपश्रेष्ठ पितरं मे महाद्युतिम्

ဓမ္မအမြင်ဖြင့် ဦးဆောင်သော အကျင့်ကောင်းဖြင့် မင်းကြီးသည် ကျွန်မ၏ဖခင်ထံ တောင်းပန်ပါ။ အို မင်းတို့ထဲမှ အမြတ်ဆုံး၊ အလင်းရောင်ကြီးမားသော ကျွန်မ၏ဖခင်ကိုပင် ဆုတောင်းပန်သည့် အပေးအယူ (boon) အဖြစ် ရွေးချယ်ပါ။

Verse 35

अन्यथा विपुलं दुःखं तव घोरं भवेद्ध्रुवम् । क्रुद्धो हि मे पिता सर्वं त्रैलोक्यमभिनिर्दहेत्

မဟုတ်လျှင် မင်းကြီးအပေါ် သေချာပေါက် ကြောက်မက်ဖွယ်နှင့် အလွန်ကြီးမားသော ဒုက္ခရောက်လိမ့်မည်။ အကြောင်းမှာ ကျွန်မ၏ဖခင် ဒေါသထွက်လျှင် တြိလောကတစ်လုံးလုံးကို မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။

Verse 36

ततोऽशुभं महाघोरं श्रुत्वा दंडः सुदारुणम् । प्रत्युवाच मदोन्मत्तः शिरसाभिनतः पुनः

ထို့နောက် မင်္ဂလာမရှိသော အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသည့် ပြစ်ဒဏ်အကြောင်း ကြားသိရသောအခါ မာန်မာနမူးယစ်နေသူသည် ဦးခေါင်းညွှတ်၍ ပြန်လည်ဖြေကြားလေသည်။

Verse 37

प्रसादं कुरु सुश्रोणि कामोन्मत्तस्य कामिनि । त्वया रुद्धा मम प्राणा विशीर्यंति शुभानने

အို တင်ပါးလှပသော ချစ်သူ၊ တပ်မက်မှုကြောင့် ရူးသွပ်နေသူအား ကျေးဇူးပြုပါလော့။ အို ကျက်သရေရှိသော မျက်နှာပိုင်ရှင်၊ သင်တားဆီးထားသော ကျွန်ုပ်၏ အသက်ရှူသံများသည် ပြတ်တောက်လုနီးပါး ဖြစ်နေပါပြီ။

Verse 38

त्वां प्राप्य वैरं मेऽत्रास्तु वधो वापि महत्तरः । भक्तं भजस्व मां भीरु त्वयि भक्तिर्हि मे परा

သင့်ကို ပိုင်ဆိုင်ရပြီးနောက် ကျွန်ုပ်၏ ရန်ငြိုးဖွဲ့မှုသည် ဤနေရာတွင် အဆုံးသတ်ပါစေ၊ ၎င်းသည် သေဆုံးခြင်းသို့ ရောက်စေသည်ဖြစ်စေ။ အို ကြောက်ရွံ့တတ်သူ၊ ကျွန်ုပ်အား ချစ်မြတ်နိုးပါလော့၊ အကြောင်းမူကား သင့်အပေါ်ထားရှိသော ကျွန်ုပ်၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်ပါသည်။

Verse 39

एवमुक्त्वा तु तां कन्यां बलात्संगृह्य बाहुना । अन्येन राज्ञा हस्तेन विवस्त्रा सा तथा कृता

ဤသို့ပြောဆိုပြီးနောက် ဘုရင်သည် ထိုမိန်းမပျိုအား လက်မောင်းမှ အတင်းအဓမ္မ ဆွဲကိုင်လိုက်ပြီး အခြားလက်တစ်ဖက်ဖြင့် သူမ၏ အဝတ်အစားများကို ဖယ်ရှားလိုက်လေသည်။

Verse 40

अंगमंगे समाश्लेष्य मुखे चैव मुखं कृतम् । विस्फुरंतीं यथाकामं मैथुनायोपचक्रमे

ကိုယ်လက်အင်္ဂါချင်း ပူးကပ်လျက် နှုတ်ခမ်းချင်း တေ့ကာ၊ တုန်လှုပ်နေသော သူမအား မိမိအလိုရှိသည့်အတိုင်း မေထုန်မှီဝဲလေသည်။

Verse 41

तमनर्थं महाघोरं दंडः कृत्वा सुदारुणम् । नगरं स्वं जगामाशु मदोन्मत्त इव द्विपः

ထိုအပြစ်သားအလွန်ကြမ်းတမ်း၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ဒဏ်ခတ်မှုကို ချမှတ်ပြီးနောက်၊ သူသည် မိမိမြို့သို့ အလျင်အမြန် ပြန်သွား၏—မတ်သ်ကြောင့် မူးယစ်ကာ ရူးသွပ်သည့် ဆင်ကဲ့သို့။

Verse 42

भार्गवी रुदती दीना आश्रमस्याविदूरतः । प्रत्यपालयदुद्विग्ना पितरं देवसम्मितम्

ဘာဂဝီသည် ဆင်းရဲနာကျင်ကာ မျက်ရည်ကျ၍ အာရှရမ်အနီး၌ နေခဲ့သည်။ နတ်တော်တူအလေးအမြတ်ခံရသော အဖေကို စိုးရိမ်စိတ်ဖြင့် စောင့်မျှော်နေ၏။

Verse 43

स मुहूर्तादुपस्पृश्य देवर्षिरमितद्युतिः । स्वमाश्रमं शिष्यवृतं क्षुधार्तः सन्यवर्तत

ထို့နောက် အလင်းရောင်အကန့်အသတ်မရှိသော ဒေဝရိရှီသည် ခဏလေး အာစမန (သန့်စင်ရေသောက်) ပြုလုပ်ပြီး၊ ဆာလောင်နာကျင်လျက် တပည့်များဝန်းရံကာ မိမိအာရှရမ်သို့ ပြန်လာ၏။

Verse 44

सोपश्यदरजां दीनां रजसा समभिप्लुताम् । चंद्रस्य घनसंयुक्तां ज्योत्स्नामिव पराजिताम्

သူသည် အညစ်အကြေးမရှိသည့်သူမကို မြင်၏—ယခုတော့ ဆင်းရဲနာကျင်ကာ ဖုန်မှုန့်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ မိုးတိမ်ဖုံးကွယ်သည့် လမင်းကြောင့် လရောင်သည် ရှုံးနိမ့်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 45

तस्य रोषः समभवत्क्षुधार्तस्य महात्मनः । निर्दहन्निव लोकांस्त्रींस्तान्शिष्यान्समुवाच ह

ထိုအခါ ဆာလောင်မှုကြောင့် နာကျင်နေသော မဟာတ္မာ၏ စိတ်တွင် အမျက်ဒေါသ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ သုံးလောကကို မီးလောင်စေသကဲ့သို့ ဖြစ်၍ သူသည် တပည့်တို့ကို ခေါ်၍ မိန့်ကြား၏။

Verse 46

पश्यध्वं विपरीतस्य दंडस्यादीर्घदर्शिनः । विपत्तिं घोरसंकाशां दीप्तामग्निशिखामिव

ကြည့်ကြလော့—အခြားသူတို့ကို ချမှတ်ခဲ့သော ဒဏ်ခတ်မှုသည် ပြန်လှန်၍ အဝေးမြင်သူဤပုဂ္ဂိုလ်ပေါ်သို့ ကျရောက်လာပြီ။ မီးလျှံကဲ့သို့ တောက်လောင်သော ကြောက်မက်ဖွယ် ဘေးအန္တရာယ်ကို မြင်ရ၏။

Verse 47

यन्नाशं दुर्गतिं प्राप्तस्सानुगश्च न संशयः । यस्तु दीप्तहुताशस्य अर्चिः संस्पृष्टवानिह

သူသည် မိမိ၏လိုက်ပါသူများနှင့်အတူ ပျက်စီးခြင်းနှင့် မကောင်းသောကံဂတိသို့ မလွဲမသွေ ရောက်မည်—သံသယမရှိ။ သို့သော် ဤနေရာ၌ တောက်လောင်သောမီး၏ မီးလျှံထိတွေ့ခံရသူသည် ထိုကံကြမ္မာကို မတွေ့ရ။

Verse 48

यस्मात्स कृतवान्पापमीदृशं घोरसंमितम् । तस्मात्प्राप्स्यति दुर्मेधाः पांसुवर्षमनुत्तमम्

အကြောင်းမှာ သူသည် အတိုင်းအတာတင်ပင် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အပြစ်ကို ကျူးလွန်ခဲ့သဖြင့်၊ ထိုဉာဏ်မတောက်သူသည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ဖုန်မိုး (အရှက်ကွဲမှုနှင့် ဘေးဒုက္ခကြီး) ကို ခံစားရမည်။

Verse 49

कुराजा देशसंयुक्तः सभृत्यबलवाहनः । पापकर्मसमाचारो वधं प्राप्स्यति दुर्मतिः

ထိုမင်းဆိုးသည်—မိမိနိုင်ငံနှင့်အတူ၊ အမှုထမ်းများ၊ စစ်တပ်နှင့် စီးနင်းယာဉ်များပါဝင်လျက်—အပြစ်ကမ္မ၌ မျှောလျက်၊ အမြင်မှားသောဉာဏ်ကြောင့် သေခြင်းသို့ ရောက်လိမ့်မည်။

Verse 50

समंताद्योजनशतं विषयं चास्य दुर्मतेः । धुनोतु पांसुवर्षेण महता पाकशासनः

ပာကာရှာသန (အင်ဒြာ) သည် မဟာဖုန်မိုးဖြင့် ထိုစိတ်ဆိုးသူ၏ နယ်မြေတစ်ဝိုက် အရပ်လေးမျက်နှာသို့ ယောဇနာတစ်ရာအထိရှိသမျှကို လှုပ်ရှားသုတ်သင်၍ ပျက်စီးစေပါစေ။

Verse 51

सर्वसत्वानि यानीह जंगमस्थावराणि वै । सर्वेषां पांसुवर्षेण क्षयः क्षिप्रं भविष्यति

ဤနေရာရှိ သတ္တဝါအားလုံး—လှုပ်ရှားသောနှင့် မလှုပ်ရှားသော—တို့သည် ဖုန်မိုးကြောင့် မကြာခင် ပျက်စီးသွားကြလိမ့်မည်။

Verse 52

दंडस्य विषयो यावत्तावत्सवनमाश्रमम् । पांसुवर्षमिवाकस्मात्सप्तरात्रं भविष्यति

ဒဏ်ခတ်အာဏာ လက်လှမ်းမီသမျှအထိ ထိုအာရှရမ်သည် ယဇ္ဉာမဏ္ဍပကဲ့သို့ ဖြစ်လာမည်; ထို့နောက် ရုတ်တရက် ဖုန်မိုးကဲ့သို့ ခုနှစ်ညတိုင်တိုင် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်မည်။

Verse 53

इत्युक्त्वा क्रोधसंतप्तस्तमाश्रमनिवासिनम् । जनं जनपदस्यांते स्थीयतामित्युवाच ह

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ဒေါသဖြင့်လောင်ကျွမ်းနေသူက အာရှရမ်နေထိုင်သူအား ပြောကြား၍ “လူအများကို နိုင်ငံနယ်စပ်တွင်ပင် နေစေ” ဟုဆို하였다။

Verse 54

उक्तमात्रे उशनसा आश्रमावसथो जनः । क्षिप्रं तु विषयात्तस्मात्स्थानं चक्रे च बाह्यतः

ဥသနသ ပြောပြီးချင်း အာရှရမ်တွင် နေထိုင်သူသည် ထိုလောကီနယ်ပယ်မှ ခွာ၍ အပြင်ဘက်တွင် မိမိနေရာကို အလျင်အမြန် စီမံတည်ထောင်하였다။

Verse 55

तं तथोक्त्वा मुनिजनमरजामिदमब्रवीत् । आश्रमे त्वं सुदुर्मेधे वस चेह समाहिता

သူ့ကို ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် မုနိ၏ဇနီးက “အလွန်မိုက်မဲသူရေ၊ ဤအာရှရမ်၌ပင် နေပါလော့၊ စိတ်ကိုတည်ငြိမ်စွာ ထိန်းသိမ်း၍ သတိရှိနေပါ” ဟုဆို하였다။

Verse 56

इदं योजनपर्यंतमाश्रमं रुचिरप्रभम् । अरजे विरजास्तिष्ठ कालमत्र समाश्शतम्

ဤအာရှရမ်သည် ယောဇနတစ်ခုအထိ ကျယ်ပြန့်၍ နှစ်သက်ဖွယ် ရောင်ခြည်ဖြင့် တောက်ပနေသည်။ အို ဝိရာဇာ၊ အညစ်အကြေးကင်းသော ဤသန့်ရှင်းရာ၌ နှစ်တစ်ရာတိုင်အောင် နေထိုင်လော့။

Verse 57

श्रुत्वा नियोगं विप्रर्षेररजा भार्गवी तदा । तथेति पितरं प्राह भार्गवं भृशदुःखिता

နိယောဂအကြောင်း ဘြာဟ္မဏ ရှိ၏ အမိန့်ကို ကြားသော် ဘာရ္ဂဝီ အရာဇာသည် အလွန်ဝမ်းနည်းကာ မိဘ ဘာရ္ဂဝအား “အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်ပါစေ” ဟု ပြော하였다။

Verse 58

इत्युक्त्वा भार्गवो वासं तस्मादन्यमुपाक्रमत् । सप्ताहे भस्मसाद्भूतं यथोक्तं ब्रह्मवादिना

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ဘာရ္ဂဝသည် ထိုနေရာကို စွန့်ကာ အခြားနေရာတွင် နေထိုင်하였다။ တစ်ပတ်အတွင်း၌ ထိုအိမ်ရာသည် မီးခိုးပြာဖြစ်သွားပြီး ဘြဟ္မန်ကို သိသူက ပြောထားသကဲ့သို့ တိတိကျကျ ဖြစ်ပေါ်하였다။

Verse 59

तस्माद्दंडस्य विषयो विंध्यशैलस्य मानुष । शप्तो ह्युशनसा राम तदाभूद्धर्षणे कृते

ထို့ကြောင့် အို လူသား၊ ဝိန္ဓျတောင်သည် ဒဏ်ခတ်ရာ နယ်မြေဖြစ်လာ하였다။ အကြောင်းမှာ ထိုအပြစ်ကျူးလွန်မှု ဖြစ်ပွားသည့်အခါ အို ရာမ၊ ဥရှန (ရှုကရ) က သူ့ကို ကျိန်စာတင်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 60

ततःप्रभृति काकुत्स्थ दंडकारण्यमुच्यते । एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां पृच्छसि राघव

ထိုအချိန်မှစ၍ အို ကာကုတ္သ္ထ မျိုးနွယ်၊ ထိုနေရာကို ဒဏ္ဍကာရဏျ (ဒဏ္ဍကတော) ဟု ခေါ်ကြသည်။ အို ရာဃဝ၊ သင်မေးမြန်းသမျှကို ငါ အကုန်အစင် ရှင်းလင်းပြောကြားပြီးပြီ။

Verse 61

संध्यामुपासितुं वीर समयो ह्यतिवर्तते । एते महर्षयो राम पूर्णकुंभाः समंततः

အို သူရဲကောင်း၊ သန္ဓျာ (Sandhyā) ဥပာသနာ ပြုရန် အချိန်သည် အမှန်တကယ် လွန်ကဲသွားနေပြီ။ အို ရာမ၊ ဤ မဟာရိရှီတို့သည် အရပ်ရပ်မှ ဝိုင်းဝန်း၍ ရေပြည့် ကုမ္ဘ (အိုး) များကို ကိုင်ဆောင်ထားကြသည်။

Verse 62

कृतोदका नरव्याघ्र पूजयंति दिवाकरम् । सर्वैरॄषिभिरभ्यस्तैः स्तोत्रैर्ब्रह्मादिभिः कृतैः

ရေကန့်ကွက် (အရဃျ) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ အို လူတို့အတွင်း ကျားတော်၊ သူတို့သည် ဒိဝါကရ—နေမင်းကို—ရိရှီအားလုံး လေ့ကျင့်သင်ယူထားသော၊ ဘြဟ္မာနှင့် အာဒိသတ္တဝါတို့က စီရင်ရေးသားသော စတိုးတရများဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။

Verse 63

रविरस्तंगतो राम गत्वोदकमुपस्पृश । ॠषेर्वचनमादाय रामः संध्यामुपासितुम्

နေမင်း အနောက်ကွယ်သွားသောအခါ၊ အို ရာမ၊ သူသည် ရေသို့ သွား၍ အာစမနာ (ācamanā) ပြု하였다။ ရိရှီ၏ အမိန့်ကို နှလုံးထဲတွင် ထားကာ ရာမသည် သန္ဓျာကို ဥပာသနာ ပြုရန် စတင်လှုပ်ရှား하였다။

Verse 64

उपचक्राम तत्पुण्यं ससरोरघुनंदनः । अथ तस्मिन्वनोद्देशे रम्ये पादपशोभिते

ထို့နောက် ရဃုနန္ဒန (ရာမ) သည် ထိုပုဏ္ဏားမြတ်သော ရေကန်သို့ ချီတက်သွား하였다။ ထို့ပြင် သစ်ပင်များ၏ အလှဖြင့် တင့်တယ်သော သာယာလှပသည့် တောအရပ်၌ သူသည် ဆက်လက် ရွေ့လျားသွား하였다။

Verse 65

नदपुण्ये गिरिवरे कोकिलाशतमंडिते । नानापक्षिरवोद्याने नानामृगसमाकुले

ပုဏ္ဏားမြစ်များကြောင့် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးသော ထိုဂిరိဝရပေါ်တွင်—ကိုကီလာငှက် ရာချီဖြင့် တင့်တယ်လှပ၍—ငှက်မျိုးစုံ၏ အသံများ ပဲ့တင်ထပ်နေသော ဥယျာဉ်တစ်ခုရှိပြီး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် မျိုးစုံ၏ အုပ်စုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေ하였다။

Verse 66

सिंहव्याघ्रसमाकीर्णे नानाद्विजसमावृते । गृध्रोलूकौ प्रवसितौ बहून्वर्षगणानपि

ထိုနေရာသည် ခြင်္သေ့နှင့် ကျားတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ငှက်မျိုးစုံတို့ဖြင့်လည်း ဝန်းရံနေ၏။ ထိုတွင် လင်းတနှင့် ငှက်ညိုလည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်ခဲ့ကြ၏။

Verse 67

अथोलूकस्य भवनं गृध्रः पापविनिश्चयः । ममेदमिति कृत्वाऽसौ कलहं तेन चाकरोत्

ထို့နောက် အပြစ်ကို ဆုံးဖြတ်ထားသော လင်းတသည် ငှက်ညို၏ အိမ်ရာကို “ဤသည် ငါ၏” ဟု အပိုင်ယူကာ သူနှင့် အငြင်းပွားမှုကို စတင်ခဲ့၏။

Verse 68

राजा सर्वस्य लोकस्य रामो राजीवलोचनः । तं प्रपद्यावहै शीघ्रं कस्यैतद्भवनं भवेत्

လောကအပေါင်း၏ ဘုရင်၊ ကြာပန်းမျက်လုံးရှိသော ရာမ။ အမြန်ဆုံး သူ၏ အရိပ်အာရုံသို့ ခိုလှုံကြစို့—ဤအိမ်ရာသည် မည်သူ၏ ဖြစ်နိုင်သနည်း။

Verse 69

गृध्रोलूकौ प्रपद्येतां जातकोपावमर्षिणौ । रामं प्रपद्यतौ शीघ्रं कलिव्याकुलचेतसौ

လင်းတနှင့် ငှက်ညိုတို့သည် အသစ်တဖန် ပေါက်ကွဲလာသော ဒေါသနှင့် မနာလိုမှုတို့ဖြင့် ရာမထံသို့ အမြန် ခိုလှုံကြ၏။ ကလိယုဂ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် နှစ်ဦးစလုံး၏ စိတ်သည် လှုပ်ရှားနေ၏။

Verse 70

तौ परस्परविद्वेषौ स्पृशतश्चरणौ तथा । अथ दृष्ट्वा राघवेंद्रं गृध्रो वचनमब्रवीत्

နှစ်ဦးစလုံး အပြန်အလှန် ရန်ငြိုးရှိသော်လည်း သူ၏ ခြေတော်ကို ထိတွေ့ကာ ဦးညွှတ်ကြ၏။ ထို့နောက် ရာဃဝೇಂದ್ರ (ရာမ) ကို မြင်လျှင် လင်းတက ဤစကားကို ပြော၏။

Verse 71

सुराणामसुराणां च त्वं प्रधानो मतो मम । बृहस्पतेश्च शुक्राच्च त्वं विशिष्टो महामतिः

ဒေဝတားတို့နှင့် အသူရတို့ အကြား၌ ငါ၏အမြင်အရ သင်သည် အထက်မြတ်ဆုံးဖြစ်၏; ဗြဟස්ပတိနှင့် သုကရာချာရျထက်ပင် သင်သည် ထူးခြားမြင့်မြတ်၏—အို မဟာမတိ။

Verse 72

परावरज्ञो भूतानां मर्त्ये शक्र इवापरः । दुर्निरीक्षो यथा सूर्यो हिमवानिव गौरवे

သင်သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အမြင့်နှင့် အနိမ့် သဘောတရားတို့ကို သိမြင်သူဖြစ်၏; လူ့လောက၌ သင်သည် အင်ဒြာတစ်ပါးကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ နေရောင်ကဲ့သို့ ကြည့်ရှုရန်ခက်ကာ၊ ဂုဏ်သိက္ခာ၌ ဟိမာလယတောင်တန်းကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 73

सागरश्चासि गांभीर्ये लोकपालो यमो ह्यसि । क्षांत्या धरण्या तुल्योसि शीघ्रत्वे ह्यनिलोपमः

နက်ရှိုင်းမှု၌ သင်သည် သမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ ဖြစ်၏; အမှန်တကယ် သင်သည် လောကကာကွယ်သူ ယမမင်းဖြစ်၏။ သည်းခံမှု၌ သင်သည် မြေကြီးနှင့် တူ၏; လျင်မြန်မှု၌ သင်သည် လေကဲ့သို့ မယှဉ်နိုင်။

Verse 74

गुरुस्त्वं सर्वसंपन्नो विष्णुरूपोसि राघव । अमर्षी दुर्जयो जेता सर्वास्त्रविधिपारगः

သင်သည် ဂုရုဖြစ်၍ ကောင်းမြတ်သည့် အရည်အချင်းအားလုံးနှင့် ပြည့်စုံ၏; အို ရာဃဝ၊ သင်သည် ဗိဿနု၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ဆောင်၏။ မလျော့မတင်း၊ မအနိုင်ယူနိုင်၊ အောင်မြင်သူဖြစ်၍ လက်နက်အမျိုးမျိုး၏ နည်းလမ်းတို့ကို ကျွမ်းကျင်စွာ သိမြင်၏။

Verse 75

शृणु त्वं मम देवेश विज्ञाप्यं नरपुंगव । ममालयं पूर्वकृतं बाहुवीर्येण वै प्रभो

နားထောင်ပါ၊ ဒေဝတားတို့၏ အရှင်၊ လူတို့အနက် အထူးမြတ်သူ၊ ငါတင်ပြလိုသည်ကို: အို प्रभो၊ အရင်က ငါသည် ကိုယ်ပိုင်လက်မောင်းအားဖြင့် ငါ၏ နေအိမ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့၏။

Verse 76

उलूको हरते राजंस्त्वत्समीपे विशेषतः । ईदृशोयं दुराचारस्त्वदाज्ञा लंघको नृप

အို မင်းကြီး၊ ဥလူက သည် ခိုးယူနေသည်၊ အထူးသဖြင့် မင်းကြီး၏ မျက်မှောက်တော်၌ပင် ဖြစ်၏။ ဤသို့သော ဒုစရိုက်—အရှင်၏ အမိန့်ကို လွန်ကျူးသူ ဖြစ်သည်၊ အို နရပတိ။

Verse 77

प्राणांतिकेन दंडेन राम शासितुमर्हसि । एवमुक्ते तु गृध्रेण उलूको वाक्यमब्रवीत्

“အို ရာမ၊ အသက်ဆုံးရှုံးစေမည့် ဒဏ်အထိ ချမှတ်၍ အုပ်ချုပ်သင့်၏” ဟု ဂဃြ္ဍ (လင်းတ) က ပြောပြီးနောက် ဥလူက သည် ဤစကားကို ပြန်ဆို၏။

Verse 78

शृणु देव मम ज्ञाप्यमेकचित्तो नराधिप । सोमाच्छक्राच्च सूर्याच्च धनदाच्च यमात्तथा

အို ဒေဝ၊ အို လူတို့၏ မင်းကြီး၊ စိတ်တစ်ချက်တည်းဖြင့် ငါ့အကြောင်းကြားချက်ကို နားထောင်ပါ။ ဤအရာသည် ဆိုမ၊ သက္က (အိန္ဒြာ)၊ စူရိယ၊ ဓနဒ (ကူဗေရ) နှင့် ထို့အတူ ယမ ထံမှ သိရှိရသည်။

Verse 79

जायते वै नृपो राम किंचिद्भवति मानुषः । त्वं तु सर्वमयो देवो नारायणपरायणः

အို ရာမ၊ မင်းသည် မွေးဖွားလာပြီး အချို့အတိုင်းအတာတွင် လူသာမန် ဖြစ်လာတတ်၏။ သို့သော် မင်းသည် အရာအားလုံးကို ဖုံးလွှမ်းသော ဒေဝဖြစ်၍ နာရာယဏ၌ အပြည့်အဝ အားကိုးတော်မူ၏။

Verse 80

प्रोच्यते सोमता राजन्सम्यक्कार्ये विचारिते । सम्यग्रक्षसि तापेभ्यस्तमोघ्नो हि यतो भवान्

အို မင်းကြီး၊ အမှုကို မှန်ကန်စွာ စိစစ်သုံးသပ်လျှင် မင်းကြီး၏ ‘ဆိုမတာ’—လကဲ့သို့ အေးမြသော ကရုဏာ—ဟူသည် ထင်ရှားစွာ ချီးမွမ်းကြ၏။ အကြောင်းမှာ မင်းကြီးသည် ဒုက္ခတပများမှ မှန်ကန်စွာ ကာကွယ်ပေးပြီး အမှောင်ကို ဖျောက်ဖျက်သူ အမှန်ဖြစ်သောကြောင့်။

Verse 81

दोषे दंडात्प्रजानां त्वं यतः पापभयापहः । दाता प्रहर्ता गोप्ता च तेनेंद्र इव नो भवान्

ပြည်သူတို့အတွင်း အပြစ်ရှိသူကို ဒဏ်ခတ်၍ အပြစ်မှ ပေါက်ဖွားသော ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖယ်ရှားပေးသဖြင့်၊ သင်သည် ပေးကမ်းသူ၊ အပြစ်ပေးသူ၊ ကာကွယ်သူ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် သင်သည် အိန္ဒြာကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 82

अधृष्यः सर्वभूतेषु तेजसा चानलो मतः । अभीक्ष्णं तपसे पापांस्तेन त्वं राम भास्करः

သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း သင်သည် မချိုးဖောက်နိုင်သူ ဖြစ်၍၊ သင်၏ တေဇောကြောင့် မီးတိုင်တိုင်ဟု သတ်မှတ်ကြ၏။ တပဿာဖြင့် သင်သည် အပြစ်သားတို့ကို အမြဲမပြတ် လောင်ကျွမ်းစေ၏။ ထို့ကြောင့် အို ရာမ၊ သင်သည် ဘာஸ္ကရ—နေမင်းကဲ့သို့ အလင်းပေးသူ ဖြစ်၏။

Verse 83

साक्षाद्वित्तेशतुल्यस्त्वमथवा धनदाधिकः । चित्तायत्ता तु पत्नीश्रीर्नित्यं ते राजसत्तम

သင်သည် ဓန၏အရှင်နှင့် တိုက်ရိုက်တူညီသူ၊ သို့မဟုတ် ကုဗေရထက်ပင် မြင့်မားသူ ဖြစ်၏။ သို့သော် အို မင်းတို့အထဲ အမြတ်ဆုံး၊ အိမ်ထောင်၏ သီရိ—ဇနီးအဖြစ်သော ကံကောင်းခြင်းသည် အမြဲ သင်၏ စိတ်ပေါ် မူတည်နေ၏။

Verse 84

धनदस्य तु कोशेन धनदस्तेन वैभवान् । समः सर्वेषु भूतेषु स्थावरेषु चरेषु च

ဓနဒ (ကုဗေရ) ၏ خزာနာကြောင့် သူသည် ဓနနှင့် ဂုဏ်ဝင်္ကာရကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့၏။ ထို့ပြင် မလှုပ်မရှားသောအရာများနှင့် လှုပ်ရှားသောသတ္တဝါများ အပါအဝင် သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် တန်းတူစိတ်ထားရှိ၏။

Verse 85

शत्रौ मित्रे च ते दृष्टिः समंताद्याति राघव । धर्मेण शासनं नित्यं व्यवहारविधिक्रमैः

အို ရာဃဝ၊ သင်၏ မြင်ကွင်းသည် ရန်သူနှင့် မိတ်ဆွေ နှစ်ဖက်စလုံးအပေါ် အရပ်ရပ်သို့ တန်းတူကျရောက်၏။ သင်သည် အမြဲ ဓမ္မအတိုင်း၊ အကျင့်အကြံနှင့် တရားရေးရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတို့၏ စနစ်တကျ အစဉ်အလာကို လိုက်နာကာ အုပ်ချုပ်၏။

Verse 86

यस्य रुष्यसि वै राम मृत्युस्तस्याभिधीयते । गीयसे तेन वै राजन्यम इत्यभिविश्रुतः

အို ရာမ! သင်၏ အမျက်တော်ကို ခံရသူသည် သေမင်းကို တွေ့ရမည်ဟု ဆိုကြ၏။ ထို့ကြောင့် အို မင်းမြတ်၊ သင်သည် ‘ယမ’—သေမင်း၏ အရှင်—ဟူ၍ သီချင်းတော်များ၌ ချီးမွမ်းကာ ကျော်ကြား၏။

Verse 87

यश्चासौ मानुषो भावो भवतो नृपसत्तम । आनृशंस्यपरो राजा सर्वेषु कृपयान्वितः

ထို့ပြင် အို မင်းတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးသော မင်းမြတ်၊ သင်၏ အမှန်တကယ် လူသားဆန်သော သဘောထား—ရက်စက်မှုကို ရှောင်ကြဉ်၍ မေတ္တာကရုဏာဖြင့် သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ပြည့်ဝသော အုပ်ချုပ်သူ—

Verse 88

दुर्बलस्य त्वनाथस्य राजा भवति वै बलम् । अचक्षुषो भवेच्चक्षुरमतेषु मतिर्भवेत्

အားနည်းသူနှင့် အကာအကွယ်မဲ့သူတို့အတွက် မင်းသည် အမှန်တကယ် အင်အားဖြစ်၏။ မျက်စိမရှိသူအတွက် မျက်စိဖြစ်ကာ၊ အကြံဉာဏ်မရှိသူတို့အတွက် ဉာဏ်ပညာဖြစ်လာ၏။

Verse 89

अस्माकमपि नाथस्त्वं श्रूयतां मम धार्मिक । भवता तत्र मंतव्यं यथैते किल पक्षिणः

ကျွန်ုပ်တို့အတွက်လည်း သင်သည် အကာအကွယ်ရှင်ဖြစ်၏။ အို ဓမ္မတရားရှိသူ၊ ကျွန်ုပ်၏စကားကို နားထောင်ပါ။ ဤကိစ္စကို ဤငှက်တို့က အမှန်တကယ် ပြုသကဲ့သို့ စဉ်းစားသင့်၏။

Verse 90

योस्मन्नाथः स पक्षींद्रो भवतो विनियोज्यकः । अस्वाम्यं देव नास्माकं सन्निधौ भवतः प्रभो

ကျွန်ုပ်တို့၏ နာထဖြစ်သော ငှက်တို့၏ အရှင်သည် သင်၏ အမိန့်တော်ဖြင့်ပင် ခန့်အပ်ထားသူဖြစ်၏။ အို ဒေဝ၊ အို ပရဘု၊ သင်၏ ရှေ့မှောက်၌ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အရှင်မဲ့ခြင်း မရှိနိုင်။

Verse 91

भवतैव कृतं पूर्वं भूतग्रामं चतुर्विधम् । ममालयप्रविष्टस्तु गृध्रो मां बाधते नृप

အို မင်းမြတ်ရေ၊ အရင်က လောကရှိ သတ္တဝါအစုအဝေး လေးမျိုးကို သင်ပင် ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ သို့သော် ယခု ငါ၏ နေရာတော်ထဲ ဝင်လာသော လင်းတတစ်ကောင်က ငါကို နှောင့်ယှက်နေသည်။

Verse 92

भवान्देवमनुष्येषु शास्ता वै नरपुंगव । एतच्छ्रुत्वा तु वै रामः सचिवानाह्वयत्स्वयम्

“အို လူတို့အထက်မြတ်သူ၊ နတ်နှင့် လူတို့အကြား သင်သည် အုပ်စိုးသူ၊ ဓမ္မဥပဒေ ချမှတ်သူ ဖြစ်၏။” ဟူ၍ ကြားသော် ရာမသည် မိမိ၏ အမတ်များကို ကိုယ်တိုင် ခေါ်ယူ하였다။

Verse 93

विष्टिर्जयंतो विजयः सिद्धार्थो राष्ट्रवर्धनः । अशोको धर्मपालश्च सुमंत्रश्च महाबलः

ဗိဋ္ဌိ၊ ဇယန္တ၊ ဝိဇယ၊ သိဒ္ဓာရ္ထ၊ ရာෂ္ဋ္ရဝර්ဓန၊ အရှိုက၊ ဓမ္မပါလ၊ သုမန္တရ နှင့် မဟာဗလ—ဤနာမများကို ဖော်ပြထားသည်။

Verse 94

एते रामस्य सचिवा राज्ञो दशरथस्य च । नीतियुक्ता महात्मानः सर्वशास्त्रविशारदाः

ဤသူတို့သည် ရာမ၏လည်းကောင်း၊ မင်း ဒဿရထ၏လည်းကောင်း အမတ်များဖြစ်ကြပြီး၊ စိတ်ဓာတ်မြင့်မြတ်၍ နီတိရေးရာ၌ ပြည့်စုံကာ သာස්တရားအားလုံးကို ကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်သည်။

Verse 95

सुशांताश्च कुलीनाश्च नये मंत्रे च कोविदाः । तानाहूय स धर्मात्मा पुष्पकादवरुह्य च

သူတို့သည် စိတ်ငြိမ်သက်၍ မျိုးရိုးမြင့်မြတ်ကာ နီတိနှင့် အကြံပေးရေးရာ၌ ကျွမ်းကျင်ကြသည်။ ဓမ္မတော်ကိုင်စွဲသော ရာမသည် သူတို့ကို ခေါ်ယူပြီး ပုဿပကာယာဉ်မှ ဆင်းကာ (မိန့်ကြား하였다)။

Verse 96

गृध्रोलूकौ विवदंतौ पृच्छति स्म रघूत्तमः । कति वर्षाणि भो गृध्र तवेदं निलयं कृतं

လင်းတနှင့် ဇီးကွက်တို့ အငြင်းပွားနေသည်ကို မြင်သောအခါ ရဃူတ္တမ (သီရိရာမ) က မေးတော်မူသည်– “အို လင်းတရေ၊ ဤနေရာကို သင်၏ နေထိုင်ရာအဖြစ် ဘယ်နှစ်နှစ်ကြာ ပြုထားသနည်း?”

Verse 97

एतन्मे कौतुकं ब्रूहि यदि जानासि तत्त्वतः । एतच्छ्रुत्वा वचो गृध्रो बभाषे राघवं स्थितं

“အကယ်၍ သင်သည် အမှန်တရားအရ တကယ်သိလျှင် ငါ၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို ပြောပြပါ” ဟု မိန့်တော်မူရာ၊ ထိုစကားကို ကြားသော် လင်းတသည် ထိုနေရာ၌ ရပ်နေသော ရာဃဝအား ပြန်လည်ပြောဆိုလေသည်။

Verse 98

इयं वसुमती राम मानुषैर्बहुबाहुभिः । उच्छ्रितैराचिता सर्वा तदाप्रभृति मद्गृहं

အို ရာမဘုရား၊ ဤကမ္ဘာမြေသည် လက်များစွာရှိ၍ ကိုယ်အရပ်မြင့်သော လူသားတို့ဖြင့် အနှံ့အပြား ပြည့်နှက်ခဲ့သည်။ ထိုကာလမှစ၍ ဤနေရာသည် ငါ၏ နေအိမ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

Verse 99

उलूकस्त्वब्रवीद्रामं पादपैरुपशोभिता । यदैव पृथिवी राजंस्तदाप्रभृति मे गृहं

ထို့နောက် ဇီးကွက်က ရာမဘုရားအား လျှောက်သည်– “အို မင်းမြတ်၊ ကမ္ဘာမြေသည် သစ်ပင်များဖြင့် လှပတင့်တယ်လာသည့် အချိန်မှစ၍ ဤနေရာသည် ငါ၏ အိမ်ဖြစ်သည်”။

Verse 100

एतच्छ्रुत्वा तु रामो वै सभासद उवाचह । न सा सभा यत्र न संति वृद्धा वृद्धा न ते ये न वदंति धर्मं

ဤစကားကို ကြားသော် ရာမဘုရားသည် စည်းဝေးပွဲရှိသူတို့အား မိန့်တော်မူသည်– “အို အကြီးအကဲမရှိသော စည်းဝေးပွဲသည် စည်းဝေးပွဲမဟုတ်; ထို့ပြင် ဓမ္မကို မပြောသောသူတို့သည်လည်း အမှန်တကယ် အကြီးအကဲမဟုတ်”။

Verse 101

नासौ धर्मो यत्र न चास्ति सत्यं न तत्सत्यं यच्छलमभ्युपैति । ये तु सभ्याः सभां गत्वा तूष्णीं ध्यायंत आसते

သစ္စာမရှိရာ၌ ဓမ္မမဟုတ်၊ လှည့်ဖြားမှုကို အားထားသောအရာသည်လည်း သစ္စာမဟုတ်။ သို့ရာတွင် ဂုဏ်သရေရှိ အကြီးအကဲတို့သည် စည်းဝေးသို့သွားကာ တိတ်ဆိတ်ထိုင်၍ စိတ်တွင်သာ ဆင်ခြင်နေကြသည်—

Verse 102

यथाप्राप्तं न ब्रुवते सर्वे तेऽनृतवादिनः । न वक्ति च श्रुतं यश्च कामात्क्रोधात्तथा भयात्

အရာကို အမှန်အတိုင်း မပြောသူအားလုံးသည် မုသားပြောသူများဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကြားသိထားသမျှကိုလည်း လိုချင်မှု၊ ဒေါသ၊ သို့မဟုတ် ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် မပြောသူသည်လည်း မုသားစကားထဲသို့ ကျရောက်သည်။

Verse 103

सहस्रं वारुणाः पाशाः प्रतिमुंचंति तं नरं । तेषां संवत्सरे पूर्णे पाश एकः प्रमुच्यते

ထိုသူပေါ်တွင် ဝရုဏဒေဝ၏ ကြိုးကွင်း တစ်ထောင် ချည်နှောင်ထားသည်။ တစ်နှစ်ပြည့်သည့်အခါ ထိုကြိုးကွင်းများထဲမှ တစ်ကွင်းသာ လွတ်မြောက်သွားသည်။

Verse 104

तस्मात्सत्यं तु वक्तव्यं जानता सत्यमंजसा । एतच्छ्रुत्वा तु सचिवा राममेवाब्रुवंस्तदा

ထို့ကြောင့် သိသူသည် သစ္စာကို ရှင်းလင်းတိတိကျကျ တည့်တည့်မတ်မတ် ပြောရမည်။ ဤစကားကို ကြားပြီးနောက် အမတ်တို့သည် ထိုအခါ ရာမထံသို့သာ ပြောကြား하였다။

Verse 105

उलूकः शोभते राजन्न तु गृध्रो महामते । त्वं प्रमाणं महाराज राजा हि परमा गतिः

အို မင်းကြီး၊ ငှက်အူလူးက သင့်တော်လှပသော်လည်း ငှက်ဂြိုဟ် (လင်းတ) မဟုတ်ပါ၊ အို ပညာကြီးရှင်။ အို မဟာရာဇာ၊ သင်သည် အထောက်အထားအဖြစ်တည်၏၊ အကြောင်းမူ ရာဇာသည် အမြင့်ဆုံး အားကိုးရာဖြစ်၏။

Verse 106

राजमूलाः प्रजाः सर्वा राजा धर्मः सनातनः । शास्ता राजा नृणां येषां न ते गच्छंति दुर्गतिम्

ပြည်သူအားလုံး၏ အမြစ်မှာ မင်းဖြစ်၏။ မင်းသည် စနာတနဓမ္မ၏ အမြဲတမ်းသော ရုပ်သဘောတည်း။ စည်းကမ်းတရားဖြင့် အုပ်ချုပ်သော မင်းရှိသူတို့သည် ဒုဂ္ဂတိနှင့် မကောင်းသော ကံကြမ္မာသို့ မကျရောက်ကြ။

Verse 107

वैवस्वतेन मुक्ताश्च भवंति पुरुषोत्तमाः । सचिवानां वचः श्रुत्वा रामो वचनमब्रवीत्

ဝိုင်ဝස්ဝတ (ယမ)၏ လွတ်မြောက်ခွင့်ကြောင့် သူတို့သည် ပုရုရှိုတ္တမ—မြင့်မြတ်သော လူသားများ ဖြစ်လာကြ၏။ အမတ်တို့၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ရာမသည် ထိုစကားကို ပြောကြားတော်မူ၏။

Verse 108

श्रूयतामभिधास्यामि पुराणं यदुदाहृतं । द्यौः सचंद्रार्कनक्षत्रा सपर्वतमहीद्रुमम्

နားထောင်ကြလော့—ယခု ငါသည် ကြေညာထားပြီးသော ပုရာဏကို ရှင်းလင်းဟောကြားမည်။ ထိုပုရာဏ၌ လ၊ နေ၊ ကြယ်တို့နှင့်တကွ ကောင်းကင်ကိုလည်း၊ တောင်တန်းနှင့် သစ်ပင်တို့နှင့်တကွ မြေကြီးကိုလည်း ဖော်ပြထား၏။

Verse 109

सलिलार्णवसंमग्नं त्रैलोक्यं सचराचरं । एकमेव तदा ह्यासीत्सर्वमेकमिवांबरं

ထိုအခါ လောကသုံးပါးသည် လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ အားလုံးနှင့်တကွ ရေမဟာသမုဒ္ဒရာ၌ မြုပ်နှံသွား၏။ ထိုကာလ၌ အရာအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်နေသကဲ့သို့၊ အကျယ်အဝန်းတစ်လျှောက်လုံးကောင်းကင်တစ်ခုတည်းပမာ ဖြစ်၏။

Verse 110

पुनर्भूः सह लक्ष्म्या च विष्णोर्जठरमाविशत् । तां निगृह्य महातेजाः प्रविश्य सलिलार्णवं

ထို့နောက် ပုနර්ဘူသည် လက္ခမီနှင့်အတူ ဗိဿဏု၏ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်၏။ ထိုမဟာတေဇရှိသော အရှင်သည် သူမကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး ရေမဟာသမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်တော်မူ၏။

Verse 111

सुष्वाप हि कृतात्मा स बहुवर्षशतान्यपि । विष्णौ सुप्ते ततो ब्रह्मा विवेश जठरं ततः

စိတ်တည်ငြိမ်သော ထိုသူသည် အမှန်တကယ် ရာနှစ်ပေါင်းများစွာ အိပ်စက်နေ하였다။ ဗိဿနုဘုရား အိပ်စက်သွားသောအခါ၊ ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် ထိုဘုရား၏ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်하였다။

Verse 112

बहुस्रोतं च तं ज्ञात्वा महायोगी समाविशत् । नाभ्यां विष्णोः समुद्भूतं पद्मं हेमविभूषितं

အများသွားရေကြောင်းများပါသော ကျယ်ပြန့်မှုဟု သိမြင်ပြီး မဟာယောဂီသည် ထိုအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်하였다။ ဗိဿနု၏ နာဘီမှ ပေါ်ထွန်းလာ၍ ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသော ကြာပန်းဖြစ်သည်။

Verse 113

स तु निर्गम्य वै ब्रह्मा योगी भूत्वा महाप्रभुः । सिसृक्षुः पृथिवीं वायुं पर्वतांश्च महीरुहान्

ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် ထွက်ပေါ်လာ၍ ယောဂီဖြစ်ကာ မဟာပရဘု ဖြစ်하였다။ ဖန်ဆင်းလိုသော ဆန္ဒဖြင့် မြေကြီး၊ လေ၊ တောင်တန်းများနှင့် သစ်ပင်ကြီးများကို ပေါ်ထွန်းစေ하였다။

Verse 114

तदंतराः प्रजाः सर्वा मानुषांश्च सरीसृपान् । जरायुजाण्डजान्सर्वान्ससर्ज स महातपाः

ထို့နောက်ကာလအတွင်း၌ မဟာတပသီဖြစ်သော ထိုသူသည် သတ္တဝါအားလုံးကို ဖန်ဆင်း하였다။ လူသားများနှင့် လှုပ်လှုပ်ရွရွ သတ္တဝါများ၊ ထို့ပြင် ဝမ်းမှမွေးသူနှင့် ဥမှပေါက်သူ အားလုံးကိုလည်း ဖန်ဆင်း하였다။

Verse 115

तस्य गात्रसमुत्पन्नः कैटभो मधुना सह । दानवौ तौ महावीर्यौ घोरौ लब्धवरौ तदा

သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာမှ မဓုနှင့်အတူ ကೈဋဘ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။ ထိုဒာနဝ နှစ်ဦးသည် အင်အားကြီးမား၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းကာ ထိုအခါတွင် အပေးအကောင်း (ဝရ) ကို ရရှိပြီးသားဖြစ်하였다။

Verse 116

दृष्ट्वा प्रजापतिं तत्र क्रोधाविष्टावुभौ नृप । वेगेन महता भोक्तुं स्वयंभुवमधावतां

ထိုနေရာ၌ ပရာဇာပတိကို မြင်သော်၊ အို မင်းကြီး၊ သူတို့နှစ်ဦးလုံး ဒေါသအလွန်တက်ကြွကာ အလွန်မြန်သောအရှိန်ဖြင့် စွဝယမ္ဘူဝ (ဗြဟ္မာ) ကို ကိုယ်တိုင်စားသောက်ရန် ပြေးလွှားသွားကြ၏။

Verse 117

दृष्ट्वा सत्वानि सर्वाणि निस्सरन्ति पृथक्पृथक् । ब्रह्मणा संस्तुतो विष्णुर्हत्वा तौ मधुकैटभौ

သတ္တဝါအားလုံး ပေါ်ထွက်လာပြီး တစ်ဦးချင်းကွဲကွာပြန့်နှံ့သွားသည်ကို မြင်သော်၊ ဗြဟ္မာ၏ ချီးမွမ်းစတုတိကို ခံရသော ဗိဿဏုသည် မဓုနှင့် ကိုင်တဘ အဆိုပါ နှစ်ဦးကို သတ်ဖြတ်တော်မူ၏။

Verse 118

पृथिवीं वर्धयामास स्थित्यर्थं मेदसा तयोः । मेदोगंधा तु धरणी मेदिनीत्यभिधां गता

တည်ငြိမ်မှုအတွက် သူသည် ထိုနှစ်ဦး၏ အဆီဖြင့် မြေကြီးကို ချဲ့ထွင်တော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် အဆီနံ့သင်းသော ဓရဏီသည် “မေဒိနီ” ဟူသော အမည်ကို ရရှိခဲ့၏။

Verse 119

तस्माद्गृध्रस्त्वसत्यो वै पापकर्मापरालयम् । स्वीयं करोति पापात्मा दण्डनीयो न संशयः

ထို့ကြောင့် ဤဂဠုန် (လင်းတ) သည် အမှန်တကယ် လိမ်လည်သူ—အပြစ်ကမ္မပြုသူ၊ ခိုလှုံရာမပေးသူ ဖြစ်၏။ ထိုပാപစိတ်သည် သူတစ်ပါး၏ပိုင်ဆိုင်မှုကို မိမိ၏အဖြစ် လုပ်ယူတတ်သဖြင့် မသံသယဘဲ ဒဏ်ခတ်ထိုက်၏။

Verse 120

ततोऽशरीरिणीवाणी अंतरिक्षात्प्रभाषते । मा वधी राम गृध्रं त्वं पूर्वंदग्धं तपोबलात्

ထို့နောက် ကောင်းကင်မှ ကိုယ်မဲ့အသံတစ်သံ ပြော၏—“အို ရာမ၊ ဤလင်းတကို မသတ်ပါနှင့်; တပဿာ၏ အင်အားကြောင့် ယခင်ကတည်းက မီးလောင်သကဲ့သို့ ခံထားပြီးသားဖြစ်သည်။”

Verse 121

पुरा गौतम दग्धोऽयं प्रजानाथो जनेश्वर । ब्रह्मदत्तस्तु नामैष शूरः सत्यव्रतः शुचिः

ရှေးကာလ၌ လူတို့၏အရှင်၊ ဤပြည်သူတို့၏အုပ်စိုးရှင်သည် ဂေါတမ ရှိ၏ အမိန့်ဆိုး (ကျိန်စာ) ကြောင့် မီးလောင်သကဲ့သို့ ဒုက္ခရောက်ခဲ့သည်။ သူ၏နာမည်မှာ ဘြဟ္မဒတ္တ—ရဲရင့်၍ သစ္စာဝရတ၌ တည်ကြည်ကာ သန့်ရှင်းသူ ဖြစ်၏။

Verse 122

गृहमागत्य विप्रर्षेर्भोजनं प्रत्ययाचत । साग्रं वर्षशतं चैव भुक्तवान्नृपसत्तम

အိမ်သို့ပြန်ရောက်ပြီးနောက် သူသည် ဗြာဟ္မဏ ရှိထံမှ အစာကို တောင်းခံ하였다။ ထို့နောက် အနှစ်တစ်ရာပြည့် (ထို့ထက်ပို၍) အကောင်းဆုံးသော မင်းသည် ဆက်လက်စားသောက်နေခဲ့သည်။

Verse 123

ब्रह्मदत्तस्य वै तस्य पाद्यमर्घ्यं स्वयं ततः । आत्मनैवाकरोत्सम्यग्भोजनार्थं महाद्युते

ထို့နောက်၊ အလင်းရောင်မဟာရှိသူ၊ အစာစားရန် ပြင်ဆင်ရာတွင် သူသည် ဘြဟ္မဒတ္တထံသို့ ကိုယ်တိုင်ပင် စည်းကမ်းတကျ ပာဒျ (ခြေသုတ်ရေ) နှင့် အရ္ဃျ ကို ပူဇော်ဆက်ကပ်하였다။

Verse 124

समाविश्य गृहं तस्य आहारे तु महात्मनः । नारीं पूर्णस्तनीं दृष्ट्वा हस्तेनाथ परामृशत्

သူ၏အိမ်သို့ဝင်ရောက်၍ ထိုမဟာသတ္တဝါ၏ အစာစားချိန်တွင် ရင်သားပြည့်ဝသော မိန်းမတစ်ဦးကို မြင်သဖြင့် သူသည် လက်ဖြင့် ထိမိ하였다။

Verse 125

अथ क्रुद्धेन मुनिना शापो दत्तः सुदारुणः । गृध्रत्वं गच्छ वै मूढ राजा मुनिमथाब्रवीत्

ထို့နောက် ဒေါသထွက်သော ရှိသည် အလွန်ကြမ်းတမ်းသော ကျိန်စာကို ချမှတ်၍—“ဟေ မိုက်သူ၊ သင်သည် ဂဓြ (လင်းတ) ဖြစ်သွားစေ!” ဟုဆို၏။ ထိုသို့ မင်းသည် ရှိထံသို့ ပြော하였다။

Verse 126

कृपां कुरु महाभाग शापोद्धारो भविष्यति । दयालुस्तद्वचः श्रुत्वा पुनराह नराधिप

အို မဟာဂုဏ်ရှိသူ၊ ကရုဏာပြုပါ; ကျိန်စာသည် လွတ်မြောက်မည်။ ထိုစကားကို ကြားသော် ကရုဏာရှိသော မင်းကြီးက ထပ်မံ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 127

उत्पत्स्यते रघुकुले रामो नाम महायशाः । इक्ष्वाकूणां महाभागो राजा राजीवलोचनः

ရဃုဝంశ၌ “ရာမ” ဟူသော မဟာကီર્તိရှိသော မင်းကြီး မွေးဖွားမည်။ အိක්ෂဝာကူဝంశ၏ မြတ်သော အမျိုးသား၊ ကြာပန်းမျက်လုံးရှိသော ဘုရင်တော်။

Verse 128

तेन दृष्टो विपापस्त्वं भविता नरपुंगव । दृष्टो रामेण तच्छ्रुत्वा बभूव पृथिवीपतिः

အို လူတို့အထွတ်အမြတ်၊ သူ၏ မြင်တော်မူခြင်းကို ခံရလျှင် သင်သည် အပြစ်ကင်းမည်။ “ရာမက မြင်တော်မူပြီ” ဟု ကြားသော် မြေကြီးအရှင် မင်းကြီးသည် စိတ်ငြိမ်၍ ကျေနပ်လေ၏။

Verse 129

गृध्रत्वं त्यज्य वै शीघ्रं दिव्यगंधानुलेपनः । पुरुषो दिव्यरूपोऽसौ बभाषे तं नराधिपं

လျင်မြန်စွာ ဂဠုန်(လင်းတ)သဘောကို စွန့်ပစ်၍၊ ဒိဗ္ဗအနံ့သာဖြင့် လိမ်းကျံထားသော ဒိဗ္ဗရုပ်ရည်တောက်ပသည့် ပုရုෂသည် မင်းကြီးအား မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 130

साधु राघव धर्मज्ञ त्वत्प्रसादादहं विभो । विमुक्तो नरकाद्घोरादपापस्तु त्वया कृतः

သာဓု၊ အို ရာဃဝ၊ ဓမ္မကို သိမြင်သူ! အို အရှင်၊ သင်၏ ကရုဏာကြောင့် ငါသည် ကြောက်မက်ဖွယ် နရကမှ လွတ်မြောက်ခဲ့၏; သင်သည် ငါကို အပြစ်ကင်းစေတော်မူ၏။

Verse 131

विसर्जितं मया गार्ध्यं नररूपी महीपतिः । उलूकं प्राह धर्मज्ञ स्वगृहं विश कौशिक

ကျွန်ုပ်က လွှတ်ပေးပြီးနောက် မြေကြီး၏ဘုရင်သည် လူ့ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူကာ ဥလူကာကို မိန့်တော်မူ၏။ ဓမ္မကို သိမြင်သူက “ဟေ ကೌသိက၊ မိမိအိမ်သို့ ဝင်လော့” ဟု ဆို၏။

Verse 132

अहं संध्यामुपासित्वा गमिष्ये यत्र वै मुनिः । अथोदकमुपस्पृश्य संध्यामन्वास्य पश्चिमां

ကျွန်ုပ်သည် စန္ဓျာပူဇာကို ဆောင်ရွက်ပြီး ထိုမုနိရှိရာသို့ သွားမည်။ ထို့နောက် ရေဖြင့် အာစမန ပြု၍ အနောက်ဘက်ကို မျက်နှာမူကာ ညနေစန္ဓျာကို ဓမ္မနည်းအတိုင်း ပြီးစီးစေမည်…

Verse 133

आश्रमं प्राविशद्रामः कुंभयोनेर्महात्मनः । तस्यागस्त्यो बहुगुणं फलमूलं च सादरं

ရာမသည် ကုမ္ဘယိုးနိ မဟာတ္မာ အဂஸ္တျ၏ အာရှရမ်သို့ ဝင်ရောက်하였다။ ထိုနေရာတွင် အဂஸ္တျက လေးစားစွာဖြင့် အရသာကောင်းသော သစ်သီးများနှင့် စားသုံးနိုင်သော အမြစ်မုန့်များကို များစွာ ပူဇော်အပ်နှံ하였다။

Verse 134

रसवंति च शाकानि भोजनार्थमुपाहरत् । सभुक्तवान्नरव्याघ्रस्तदन्नममृतोपमम्

ထို့ပြင် အစာအတွက် အရသာရှိသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကိုလည်း ယူဆောင်လာ하였다။ လူတို့အတွင်း ကျားတော်ဖြစ်သောသူသည် ထိုအစာကို အမృతတူအောင် သုံးဆောင်하였다။

Verse 135

प्रीतश्च परितुष्टश्च तां रात्रिं समुपावसत् । प्रभाते काल्यमुत्थाय कृत्वाह्निकमरिंदम

ပျော်ရွှင်၍ အပြည့်အဝ ကျေနပ်သဖြင့် ထိုညကို ဝတ်ပြုစည်းကမ်းဖြင့် ကုန်လွန်စေ하였다။ မိုးလင်းသော် စောစောထ၍ ရန်သူနှိမ်နင်းသူသည် မနက်ခင်း အာဟ္နိက ကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 136

ॠषिं समभिचक्राम गमनाय रघूत्तमः । अभिवाद्याब्रवीद्रामो महर्षिं कुंभसंभवम्

ထွက်ခွာရန်အတွက် ရဃူတ္တမ ရာမသည် ရှင်ရသီထံသို့ ချဉ်းကပ်၍ ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ အိုးမှဖွားမြင်သော မဟာရသီ အဂස්တျာအား မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 137

आपृच्छे साधये ब्रह्मन्ननुज्ञातुं त्वमर्हसि । धन्योस्म्यनुगृहीतोस्मि दर्शनेन महामुने

အရှင်မြတ် ဘြဟ္မဏ၊ ကျွန်ုပ် လာဘ်လျှောက်၍ ထွက်ခွာလိုပါသည်; ထွက်ခွာခွင့်ကို မေတ္တာဖြင့် ခွင့်ပြုတော်မူပါ။ မဟာမုနိ၊ အရှင်၏ ဒർശနကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ကံကောင်း၍ အနုဂ्रहရရှိပါ၏။

Verse 138

दिष्ट्या चाहं भविष्यामि पावनात्मा महात्मनः । एवं ब्रुवति काकुत्स्थे वाक्यमद्भुतदर्शनं

“ကံကောင်းခြင်းကြောင့် ထိုမဟာအတ္မာ၏ အာနုဘော်ဖြင့် ကျွန်ုပ်လည်း စိတ်ဝိညာဉ် ပဝါနဖြစ်မည်” ဟု ကာကုတ္သ္ထ မိန့်တော်မူသော် အံ့ဖွယ်ဒർശနပေါ်စေသော ဝါစကားတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 139

उवाच परमप्रीतो बाष्पनेत्रस्तपोधनः । अत्यद्भुतमिदं वाक्यं तव राम शुभाक्षरं

တပဓန ရသီသည် အလွန်ပီတိဖြစ်၍ မျက်ရည်ဝဲကာ ပြောလေ၏—“အို ရာမ၊ မင်္ဂလာအက္ခရာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော သင်၏ ဤဝါစကားသည် အလွန်အံ့ဖွယ်တည်း।”

Verse 140

पावनं सर्वभूतानां त्वयोक्तं रघुनंदन । मुहूर्तमपि राम त्वां मैत्रेणेक्षंति ये नराः

အို ရဃုနန္ဒန၊ သင်မိန့်သောစကားသည် သတ္တဝါအားလုံးကို ပဝါနစေသည်။ အို ရာမ၊ မေတ္တာမျက်စိဖြင့် တစ်မုဟုတ်မျှပင် သင့်ကိုကြည့်သော လူတို့သည်လည်း သန့်စင်လာကြ၏။

Verse 141

पावितास्सर्वसूक्तैस्ते कथ्यंते त्रिदिवौकसः । ये च त्वां घोरचक्षुर्भिरीक्षंते प्राणिनो भुवि

ကောင်းကင်ဘုံ၌ နေထိုင်သောသူတို့သည် သန့်ရှင်းသော မန္တရဝါကျ အားလုံးကြောင့် ပဝါနဖြစ်ကြသည်ဟု ဆိုကြ၏; မြေပြင်ပေါ်ရှိ သတ္တဝါတို့ကလည်း ကြောက်မက်ဖွယ် မျက်စိဖြင့် သင့်ကို ကြည့်မြင်သူတို့ကို ထိုသို့ပင် ဆိုကြ၏။

Verse 142

ते हता ब्रह्मदंडेन सद्यो नरकगामिनः । ईदृशस्त्वं रघुश्रेष्ठ पावनः सर्वदेहिनां

ဗြဟ္မာ၏ ဒဏ္ဍာဖြင့် ထိုးနှက်ခံရသဖြင့် သူတို့သည် ချက်ချင်း နရကသို့ သွားရမည့်သူများ ဖြစ်သွားကြ၏; သို့သော် ရဃုဝంశ၏ အမြတ်ဆုံးအို၊ သင်သည် ကိုယ်ရှိသတ္တဝါ အားလုံးကို ပဝါနစေသူ ဖြစ်၏။

Verse 143

कथयंतश्च लोकास्त्वां सिद्धिमेष्यंति राघव । गच्छस्वानातुरोऽविघ्नं पंथानमकुतोभयः

အို ရာဃဝ၊ သင့်ကို ရွတ်ဆိုပြောကြားသူတို့သည် အောင်မြင်မှု (စိဒ္ဓိ) ကို ရရှိကြမည်။ စိတ်မပူပန်ဘဲ၊ အတားအဆီးမရှိဘဲ၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကင်းစွာ လမ်းခရီးကို ဆက်လက်သွားလော့။

Verse 144

प्रशाधि राज्यं धर्मेण गतिस्तु जगतां भवान् । एवमुक्तस्तु मुनिना प्राञ्जलि प्रग्रहो नृपः

“ဓမ္မအတိုင်း နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်လော့; လောကတို့၏ လမ်းကြောင်းသည် သင်ပင် ဖြစ်၏။” ဟု ရသီက မိန့်ကြားသဖြင့် မင်းသည် လက်အုပ်ချီကာ ရိုသေစွာ ထိုအော်ဝါဒကို လက်ခံ၏။

Verse 145

अभिवादयितुं चक्रे सोऽगस्त्यमृषिसत्तमम् । अभिवाद्य मुनिश्रेष्ठंस्तांश्च सर्वांस्तपोधिकान्

ထို့နောက် သူသည် ရသီတို့အနက် အမြတ်ဆုံး အဂஸ္တျ ရသီထံ သွားရောက် ဂါရဝပြု၍ နမස්ကာရ ပြုလေ၏။ မုနိအမြတ်ဆုံးကို ဦးညွှတ်ပြီးနောက် တပဿာဓနရှိသော အခြားတပသီများအားလုံးကိုလည်း ရိုသေဝတ်ပြုလေ၏။

Verse 146

अथारोहत्तदाव्यग्रः पुष्पकं हेमभूषितम् । तं प्रयांतं मुनिगणा आशीर्वादैस्समंततः

ထို့နောက် သူသည် အလျင်အမြန် ရွှေဖြင့်အလှဆင်ထားသော ပုෂ္ပက ရထားတော်ပေါ်သို့ တက်ရောက်လေ၏။ ထွက်ခွာသွားစဉ် အရပ်ရပ်မှ ရှင်မုနိအစုအဝေးတို့က ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ ပေးအပ်ကြ၏။

Verse 147

अपूपुजन्नरेंद्रं तं सहस्राक्षमिवामराः । ततोऽर्धदिवसे प्राप्ते रामः सर्वार्थकोविदः

ဒေဝတော်များသည် ထိုမင်းကို သဟသ္ရာက္ခ (အိန္ဒြာ) ကိုဂုဏ်ပြုသကဲ့သို့ပင် ဂုဏ်ပြုပူဇော်ကြ၏။ ထို့နောက် နေ့တစ်ဝက်လွန်သော် အရာရာကိုနားလည်ကျွမ်းကျင်သော ရာမသည် (မိန့်/ပြု) လေ၏။

Verse 148

अयोध्यां प्राप्य काकुत्स्थः पद्भ्यां कक्षामवातरत् । ततो विसृज्य रुचिरं पुष्पकं कामवाहितं

အယောဓျာသို့ရောက်သော် ကာကုတ္သ္ထသည် နန်းတော်အတွင်းပိုင်းသို့ ခြေလျင်ဆင်းဝင်လေ၏။ ထို့နောက် စိတ်တော်အတိုင်း လှုပ်ရှားသည့် လှပသော ပုෂ္ပက ရထားတော်ကို ပြန်လွှတ်၍ လွတ်စေ၏။

Verse 149

कक्षांतराद्विनिष्क्रम्य द्वास्थान्राजाऽब्रवीदिदं । लक्ष्मणं भरतं चैव गच्छध्वं लघुविक्रमाः

အတွင်းခန်းမှ ထွက်လာပြီး မင်းသည် တံခါးစောင့်တို့အား “လက္ခမဏနှင့် ဘရတကို ချက်ချင်းသွားခေါ်လာကြ၊ လျင်မြန်စွာလုပ်ဆောင်တတ်သူတို့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 150

ममागमनमाख्याय समानयत मा चिरम् । श्रुत्वाथ भाषितं द्वास्था रामस्याक्लिष्टकर्मणः

“ငါရောက်လာသည်ကို ကြေညာပြီး (သူတို့ကို) မကြာမီ ခေါ်လာကြ၊ မနှောင့်နှေးနှင့်။” ပင်ပန်းခြင်းမရှိ သောကမရှိသော အလုပ်တော်များကို ဆောင်ရွက်သူ ရာမ၏ မိန့်ခွန်းကို ကြားသော် တံခါးစောင့်နှစ်ဦးသည် ချက်ချင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ထွက်သွားကြ၏။

Verse 151

गत्वा कुमारावाहूय राघवाय न्यवदेयन् । द्वास्थैः कुमारावानीतौ राघवस्य निदेशतः

သူတို့သည် သွား၍ မင်းသားနှစ်ပါးကို ခေါ်ယူကာ ရာဃဝ၏ ရှေ့တော်သို့ ဆက်ကပ်တင်ပြ하였다။ ရာဃဝ၏ အမိန့်အတိုင်း တံခါးစောင့်တို့က မင်းသားနှစ်ပါးကို အတွင်းသို့ ခေါ်သွင်းလာ하였다။

Verse 152

दृष्ट्वा तु राघवः प्राप्तौ प्रियौ भरतलक्ष्मणौ । समालिंग्य तु रामस्तौ वाक्यं चेदमुवाच ह

ရာဃဝ (ရာမ) သည် ချစ်မြတ်နိုးသော ဘရတနှင့် လက္ရှမဏတို့ ရောက်လာသည်ကို မြင်၍ နှစ်ပါးလုံးကို ဖက်လှုပ်ကာ၊ ထို့နောက် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 153

कृतं मया यथातथ्यं द्विजकार्यमनुत्तमं । धर्महेतुमतो भूयः कर्तुमिच्छामि राघवौ

ကျွန်ုပ်သည် အမှန်တကယ် တတ်နိုင်သမျှအတိုင်း ဗြာဟ္မဏအတွက် အထူးမြတ်သော တာဝန်ကို ဆောင်ရွက်ပြီးပြီ။ သို့သော် အို ရာဃဝတို့၊ ဓမ္မအကျိုးအတွက် ထပ်မံ၍ ပိုမိုဆောင်ရွက်လိုသည်။

Verse 154

भवद्भ्यामात्मभूताभ्यां राजसूयं क्रतूत्तमं । सहितो यष्टुमिच्छामि यत्र धर्मश्च शाश्वतः

မိမိ၏ ကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့သော သင်တို့နှစ်ပါးနှင့်အတူ၊ အထွတ်အမြတ် ယဇ္ဉဖြစ်သော ရာဇသူယကို ကျွန်ုပ် ဆောင်ရွက်လိုသည်။ ထိုနေရာ၌ အနန္တ ဓမ္မသည် တည်မြဲစွာ ထူထောင်လေသည်။

Verse 155

पुष्करस्थेन वै पूर्वं ब्रह्मणा लोककारिणा । शतत्रयेण यज्ञानामिष्टं षष्ट्याधिकेन च

ယခင်ကာလ၌ ပုရှ္ကရ၌ တည်နေသော လောကဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာသည် ယဇ္ဉများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်—သုံးရာအရေအတွက်နှင့် ထို့အပြင် နောက်ထပ် ခြောက်ဆယ်ပါ။

Verse 156

इष्ट्वा हि राजसूयेन सोमो धर्मेण धर्मवित् । प्राप्तः सर्वेषु लोकेषु कीर्तिस्थानमनुत्तमम्

ဓမ္မနှင့်ကိုက်ညီစွာ ရာဇသုယ ယဇ္ဈကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက်၊ ဓမ္မကိုသိမြင်သူ ဆိုမသည် လောကအားလုံးတွင် ကီရ్తိ၏ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အထွတ်အထိပ်အဆင့်ကို ရရှိ하였다။

Verse 157

इष्ट्वा हि राजसूयेन मित्रः शत्रुनिबर्हणः । मुहूर्तेन सुशुद्धेन वरुणत्वमुपागतः

ရာဇသုယ ယဇ္ဈကို အမှန်တကယ် ဆောင်ရွက်ပြီးနောက်၊ ရန်သူဖျက်ဆီးသူ မိတ္တရသည် မင်္ဂလာရှိ၍ အလွန်သန့်စင်သော မုဟူရတတစ်ခဏဖြင့် ဝရုဏ၏ အဆင့်သို့ ရောက်ရှိ하였다။

Verse 158

तस्माद्भवंतौ संचिंत्य कार्येस्मिन्वदतं हि तत् । भरत उवाच । त्वं धर्मः परमः साधो त्वयि सर्वा वसुंधरा

ထို့ကြောင့် သင်တို့နှစ်ဦးသည် ဤကိစ္စကို စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီး လုပ်သင့်သည့်အရာကို ပြောကြလော့။ ဘရတက ဆိုသည်—“အို သာဓုမြတ်သူ၊ သင်သည် အမြင့်ဆုံး ဓမ္မ ဖြစ်၏; သင်၌ပင် မြေကြီးတစ်လုံးလုံး တည်ရှိ၏။”

Verse 159

प्रतिष्ठिता महाबाहो यशश्चामितविक्रम । महीपालाश्च सर्वे त्वां प्रजापतिमिवामराः

အို မဟာဗာဟု၊ အို တိုင်းတာမရသော သတ္တိရှိသူ၊ သင်၏ ကီရ్తိသည် ခိုင်မြဲစွာ တည်ထောင်လျက်ရှိ၏။ ဘုရင်များအားလုံးသည် နတ်တို့ကဲ့သို့ သင့်ကို ပ္ရဇာပတိကဲ့သို့ မြင်ကြ၏။

Verse 160

निरीक्षंते महात्मानो लोकनाथ तथा वयं । प्रजाश्च पितृवद्राजन्पश्यंति त्वां महामते

အို လောကနာထ၊ မဟာအတ္တမများသည် သင့်ကို မျှော်ကြည့်ကြသကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်တို့လည်း ထိုနည်းတူပင်။ အို ဘုရင်၊ ပြည်သူတို့သည် သင့်ကို ဖခင်ကဲ့သို့ မြင်ကြ၏—အို ဉာဏ်ကြီးသူ။

Verse 161

पृथिव्यां गतिभूतोसि प्राणिनामिह राघव । सत्वमेवंविधं यज्ञं नाहर्त्तासि परंतप

အို ရာဃဝ၊ ဤမြေပြင်ပေါ်၌ သင်သည် သတ္တဝါတို့၏ အားကိုးရာနှင့် လမ်းကြောင်းဖြစ်လာပြီ။ ထို့ကြောင့် ရန်သူကိုလောင်ကျွမ်းစေသူ၊ ဤသို့သော ယဇ္ဉကို မတားဆီးပါနှင့်။

Verse 162

पृथिव्यां सर्वभूतानां विनाशो दृश्यते यतः । श्रूयते राजशार्दूल सोमस्य मनुजेश्वर

ဤမြေပြင်ပေါ်၌ သတ္တဝါအားလုံး၏ ပျက်စီးခြင်းကို မြင်တွေ့ရသဖြင့်၊ အို မင်းတို့အနက် ကျားတော်—အို လူသားတို့၏ အရှင်—ဆိုမအကြောင်းကို ကြားရ၏။

Verse 163

ज्योतिषां सुमहद्युद्धं संग्रामे तारकामये । तारा बृहस्पतेर्भार्या हृता सोमेनकामतः

ကြယ်ပြည့်သော စစ်မြေ ‘တာရကာမယ’ စစ်ပွဲ၌ ကောင်းကင်အလင်းတော်များအကြား မဟာစစ်ပွဲကြီး ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ဗြဟ္စပတိ၏ ဇနီး တာရာကို ကာမစိတ်ကြောင့် ဆိုမက ခိုးယူသွားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 164

तत्र युद्धं महद्वृत्तं देवदानवनाशनम् । वरुणस्य क्रतौ घोरे संग्रामे मत्स्यकच्छपाः

အဲဒီမှာ ဒေဝနှင့် ဒါနဝတို့ နှစ်ဖက်စလုံးကို ပျက်စီးစေသော မဟာစစ်ပွဲကြီး ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဝရုဏ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ကရတု (ယဇ္ဉ) အတွင်း၊ ထိုပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲကြားတွင် ငါးများနှင့် လိပ်များပင် စစ်ထဲသို့ ဆွဲငင်ခံရသည်။

Verse 165

निवृत्ते राजशार्दूल सर्वे नष्टा जलेचराः । हरिश्चंद्रस्य यज्ञांते राजसूयस्य राघव

အဆုံးသတ်သွားသောအခါ၊ အို မင်းတို့အနက် ကျားတော်၊ ရေတွင်းနေ သတ္တဝါအားလုံး ပျောက်ကွယ်ပျက်စီးသွားခဲ့သည်။ အို ရာဃဝ၊ မင်း ဟရိရှ္ချန္ဒြ၏ ရာဇသူယ ယဇ္ဉ အဆုံးတွင်—

Verse 166

आडीबकंमहद्युद्धं सर्वलोकविनाशनम् । पृथिव्यां यानि सत्वानि तिर्यग्योनिगतानि वै

လောကအပေါင်းကို ဖျက်ဆီးနိုင်သော «အာဍီဘက» ဟုခေါ်သော မဟာစစ်ပွဲ၌—မြေပြင်ပေါ်ရှိ တိရစ္ဆာန်ယိုးနီ၌ မွေးဖွားလာသော သတ္တဝါတို့ (မနုဿမဟုတ်သော အဖြစ်)…

Verse 167

दिव्यानां पार्थिवानां च राजसूये क्षयः श्रुतः । स त्वं पुरुषशार्दूल बुद्ध्या संचिंत्य पार्थिव

ရာဇသုယ ယဇ္ဉ၌ တေဝတားတို့နှင့် မြေပြင်ဘုရင်တို့အတွက်တောင် ပျက်စီးခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ကြားရသည်။ ထို့ကြောင့် လူတို့အတွင်း ကျားတော်မင်း၊ အို ဘုရင်၊ ဉာဏ်ဖြင့် စဉ်းစားသုံးသပ်ပါ။

Verse 168

प्राणिनां च हितं सौम्यं पूर्णधर्मं समाचर । भरतस्य वचः श्रुत्वा राघवः प्राह सादरम्

“အို သဘောနူးညံ့သူ၊ သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးအတွက် ပြည့်စုံသော ဓမ္မကို ကျင့်ဆောင်ပါ။” ဘရတ၏ စကားကို ကြားပြီး ရာဃဝသည် လေးစားစွာ ပြန်ဆို하였다။

Verse 169

प्रीतोस्मि तव धर्मज्ञ वाक्येनानेन शत्रुहन् । निवर्तिता राजसूयान्मतिर्मे धर्मवत्सल

အို ဓမ္မကို သိမြင်သူ၊ အို ရန်သူသတ်သူ—သင်၏ ဤစကားက ကျွန်ုပ်ကို ပီတိဖြစ်စေသည်။ အို ဓမ္မကို ချစ်မြတ်နိုးသူ၊ ရာဇသုယ ယဇ္ဉ ပြုလုပ်လိုသော ကျွန်ုပ်၏ အကြံကို ယခု တားဆီးလိုက်ပြီ။

Verse 170

पूर्णं धर्मं करिष्यामि कान्यकुब्जे च वामनम् । स्थापयिष्याम्यहं वीर सा मे ख्यातिर्दिवं गता

“ကျွန်ုပ်သည် ပြည့်စုံသော ဓမ္မကို ဆောင်ရွက်မည်၊ ကာန်ယကုပ္ဇ၌ ဝါမန (ဘုရား) ၏ ရုပ်တုကိုလည်း တည်ထောင်မည်။ အို သူရဲကောင်း၊ ကျွန်ုပ်၏ ကီရ్తိသည် ကောင်းကင်/သုခဘုံသို့ တက်ရောက်သွားပြီ။”

Verse 171

भविष्यति न संदेहो यथा गंगा भगीरथात्

ဤအရာသည် မသံသယဘဲ အမှန်တကယ် ဖြစ်လာမည်—ဘဂီရထ၏ အကျိုးကြောင့် သန့်ရှင်းသော ဂင်္ဂါမြစ် ပေါ်ထွန်းလာသကဲ့သို့။