Adhyaya 35

Verse 1

भीष्म उवाच । उक्तं भगवता सर्वं पुराणाश्रयसंयुतं । तथा श्वेतेन ब्रह्मांडं गुरवे प्रतिपादितं

ဘီရှ္မက ပြောသည်။ “ဤအရာအားလုံးကို ဘဂဝန်သည် ပုရာဏာတို့၏ အာဏာအထောက်အထားပေါ် မူတည်၍ ဟောကြားတော်မူ၏။ ထို့အတူ ရွှေတ (Śveta) သည် မိမိ၏ ဂုရုအား ဘြဟ္မာဏ္ဍ ပုရာဏာကို ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့၏။”

Verse 2

श्रुत्वैतत्कौतुकं जातं यथा तेनास्थिलेहनं । कृतं क्षुधापनोदार्थे अन्नदानाद्विना द्विज

ဤအကြောင်းကို ကြားသိရသဖြင့် ကျွန်ုပ်တွင် စိတ်ဝင်စားမှု ပေါ်လာသည်—အို ဒွိဇ၊ အစာဒါန မပြုဘဲ၊ ဗိုက်ဆာမှုကို တားဆီးရန်သာ အရိုးကို လျှာဖြင့် လိမ်းလျက် စားရသည့်အထိ မည်သို့ ဖြစ်လာခဲ့သနည်း။

Verse 3

तदहं श्रोतुमिच्छामि पृथिव्यां ये च पार्थिवाः । अन्नदानाद्दिवं प्राप्ताः क्रतवश्चान्नमूलकाः

ထို့ကြောင့် မြေပြင်ပေါ်ရှိ မင်းများအနက် အစာဒါနဖြင့် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ရှိသူတို့အကြောင်းကို ကျွန်ုပ် ကြားလိုသည်။ ထို့ပြင် ယဇ္ဉပူဇာများအကြောင်းလည်း—ယဇ္ဉသည် အစာအပေါ် အခြေခံထားသောကြောင့်—ကြားလိုသည်။

Verse 4

कथं तस्य मतिर्नष्टा श्वेतस्य च महात्मनः । न दत्तं तेनान्नदानमृषिभिर्वा न दर्शितम्

မဟာတ္မာ ရှွေတ၏ ဉာဏ်သဘောသည် အဘယ်ကြောင့် ပျောက်ကွယ်သွားသနည်း။ သူသည် အန္နဒါန (အစားအစာလှူဒါန်း) မပြုခဲ့သလော၊ သို့မဟုတ် ရှိသီတို့က မသင်ကြားပေးခဲ့သလော။

Verse 5

अहो माहात्म्यमन्नस्य इह दत्तस्य यत्फलम् । परत्र भुज्यते पुंभिः स्वर्गश्चाक्षयतां व्रजेत्

အဟို! အန္နဒါန၏ မဟိမသည် အလွန်ကြီးမြတ်၏။ ဤလောက၌ လှူသော အစားအစာ၏ အကျိုးကို ပရလောက၌ လူသည် ခံစားရပြီး၊ ကောင်းကင်ဘုံသည်လည်း မကုန်ခန်းသော အဖြစ်သို့ ရောက်၏။

Verse 6

अन्नदानं परं विप्राः कीर्तयंति सदोत्थिताः । अन्नदानात्सुरेद्रेण त्रैलोक्यमिह भुज्यते

အို ဗိပၸရာတို့၊ သင်တို့သည် အမြဲနိုးကြား၍ ချီးမွမ်းကာ အန္နဒါနကို အမြတ်ဆုံးသော ဒါနဟု ကြေညာကြ၏။ အန္နဒါန၏ အကျိုးကြောင့်ပင် ဒေဝအင်ဒြာသည်လည်း ဤလောက၌ တြိလောကကို အုပ်စိုးခံစား၏။

Verse 7

शतक्रतुरिति प्रोक्तः सर्वैरेव द्विजोत्तमैः । तेनावस्थां तत्सदृशीं प्राप्तवांस्त्रिदशेश्वरः

ဒွိဇောတ္တမတို့ အားလုံးက သူ့ကို “သတကရတု” ဟု ခေါ်ဆိုကြ၏။ ထို (အမည်/ကုသိုလ်) ကြောင့်ပင် တြိဒသေရှဝရ၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်သည် ထိုနှင့်တော်သော အခြေအနေကို ရရှိ하였다။

Verse 8

दानदेवगतः स्वर्गं त्वत्तः सर्वं श्रुतं मया । अपरं च पुरावृत्तं निवृत्तं यदि कर्हिचित्

ဒါန၏ ဒေဝတား (လှူဒါန်းခြင်း၏ အရှင်) ကြောင့် ရရှိသော ကောင်းကင်ဘုံအကြောင်းကို သင်ထံမှ အားလုံး ကြားနာပြီးပြီ။ ယခင်က မပြောမိဘဲ ကျန်ခဲ့သော ရှေးဟောင်းဇာတ်ကြောင်း အခြားတစ်ပုဒ် ရှိလျှင်လည်း ကျေးဇူးပြု၍ ထပ်မံ ပြောပြပါ။

Verse 9

भूयोपि श्रोतुमिच्छामि तन्मे वद महामते । पुलस्त्य उवाच । एतदाख्यानकं पूर्वमगस्त्येन महात्मना

ကျွန်ုပ် ထပ်မံကြားလိုပါသည်၊ အို မဟာမတိ၊ ထိုအကြောင်းကို ပြောပါ။ ပုလஸ္တျက မိန့်တော်မူသည်—ဤအာখ্যာန်ကို ယခင်က မဟာအတ္မာ အဂஸ္တျက ပြောခဲ့ပြီးသားဖြစ်သည်။

Verse 10

रामाय कथितं राजंस्तत्ते वक्ष्यामि सांप्रतम् । भीष्म उवाच । कस्मिन्वंशे समुत्पन्नो रामोऽसौ नृपसत्तमः

အို မင်းကြီး၊ ရာမအား ပြောကြားခဲ့သော အကြောင်းကို ယခု သင့်အား ပြောမည်။ ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်—“မင်းတို့အထဲ အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ထို ရာမသည် မည်သည့် မျိုးရိုးတွင် မွေးဖွားခဲ့သနည်း?”

Verse 11

यस्यागस्त्येन कथितश्चेतिहासः पुरातनः । पुलस्त्य उवाच । रघुवंशे समुत्पन्नो रामो नाम महाबलः

ပုလஸ္တျက မိန့်တော်မူသည်—“အဂஸ္တျက ပြောခဲ့သော ရှေးဟောင်း အီတိဟာသကို နားထောင်လော့။ ရဃုဝంశ၌ ‘ရာမ’ ဟူသော မဟာဗလရှိသူ ပေါ်ထွန်းလာ၏။”

Verse 12

देवकार्यं कृतं तेन लंकायां रावणो हतः । पृथिवीं राज्यसंस्थस्य ऋषयोऽभ्यागता गृहे

သူ၏အားဖြင့် ဒေဝတို့၏ ကိစ္စတော် ပြီးစီးလေ၏—လင်္ကာ၌ ရာဝဏ သတ်ဖြတ်ခံရ၏။ ထို့နောက် မြေကြီးပေါ် အာဏာတော်၌ တည်မြဲစွာ တင်မြှောက်ပြီးသော် ဥဿီတို့သည် အိမ်တော်သို့ လာရောက်ကြ၏။

Verse 13

प्राप्तास्ते तु महात्मानो राघवस्य निवेशनम् । प्रतीहारस्ततो राममगस्त्यवचनाद्द्रुतम्

ထို မဟာအတ္မာ ဥဿီတို့သည် ရာဃဝ၏ နေရာတော်သို့ ရောက်လာကြ၏။ ထို့နောက် တံခါးစောင့်သည် အဂஸ္တျ၏ မိန့်ခွန်းအတိုင်း လျင်မြန်စွာ ရာမအား အသိပေးလေ၏။

Verse 14

आवेदयामास ऋषीन्प्राप्तास्तांश्च त्वरान्वितः । दृष्ट्वा रामं द्वारपालः पूर्णचंद्रमिवोदितम्

တံခါးစောင့်သည် အသစ်တက်လာသော လပြည့်ကဲ့သို့ တောက်ပသော ရာမကို မြင်လျှင် အလျင်အမြန် လှုပ်ရှားကာ ရောက်လာသော ရှိများအား “သူတို့ ရောက်ရှိလာပြီ” ဟု ကြေညာ하였다။

Verse 15

कौसल्यासुत भद्रं ते सुप्रभाताद्य शर्वरी । द्रष्टुमभ्युदयं तेद्य सम्प्राप्तो रघुनंदन

ကောသလျာ၏သားတော်၊ မင်္ဂလာရှိပါစေ။ ယနေ့ ညသည် လှပသော မနက်အရုဏ်သို့ ပြောင်းလဲသွားပြီ။ ရဃုနန္ဒန၊ သင်၏ စည်းစိမ်နှင့် ဂုဏ်ရည် တိုးတက်ထွန်းကားခြင်းကို မြင်ရန် ယနေ့ ကျွန်ုပ် လာရောက်ပါသည်။

Verse 16

अगस्त्यो मुनिभिः सार्धं द्वारि तिष्ठति ते नृप । श्रुत्वा प्राप्तान्मुनीन्रामस्तान्भास्करसमद्युतीन्

အို မင်းကြီး၊ အဂஸ္တျ မုနိသည် ရှိများနှင့်အတူ သင်၏ တံခါးဝ၌ ရပ်နေသည်။ ရှိများ ရောက်လာကြောင်း ကြားသိသဖြင့် ရာမသည် နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသော တပသီတို့ကို ကြိုဆိုရန် ထွက်သွား하였다။

Verse 17

प्राह वाक्यं तदा द्वास्थं प्रवेशय त्वरान्वितः । किमर्थं तु त्वया द्वारि निरुद्धा मुनिसत्तमाः

ထို့နောက် ရာမသည် တံခါးစောင့်အား “ချက်ချင်း အတွင်းသို့ ဝင်ခွင့်ပြုပါ၊ မနှောင့်နှေးစေနှင့်။ မုနိမြတ်တို့ကို တံခါးဝ၌ မည်သို့ကြောင့် သင်က တားဆီးထားသနည်း” ဟု မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 18

रामवाक्यान्मुनींस्तांस्तु प्रावेशयद्यथासुखम् । दृष्ट्वा तु तान्मुनींन्प्राप्तान्प्रत्युवाच कृतांजलि

ရာမ၏ မိန့်တော်မူချက်အတိုင်း တံခါးစောင့်သည် ရှိများကို အတွင်းသို့ ခေါ်ဝင်စေကာ သက်သာစွာ ထိုင်စေ하였다။ ရောက်လာသော မုနိတို့ကို မြင်လျှင် ရာမသည် လက်အုပ်ချီ၍ သူတို့အား မိန့်ကြားနှုတ်ဆက်하였다။

Verse 19

रामोऽभिवाद्य प्रणत आसनेषु न्यवेशयत् । ते तु कांचनचित्रेषु स्वास्तीर्णेषु सुखेषु च

ရာမသည် လေးစားစွာ အဘိဝါဒပြု၍ ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး၊ သူတို့ကို အာသနများပေါ်တွင် ထိုင်စေ하였다—သက်သာချောမွေ့၍ ကောင်းစွာခင်းထားကာ ရွှေရောင်ပုံလက်ရာများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော အာသနများပင်။

Verse 20

कुशोत्तरेषु चासीनाः समंतान्मुनिपुंगवाः । पाद्यमाचमनीयं च ददौ चार्घ्यं पुरोहितः

ကူရှမြက်ခင်းထားသော အာသနများပေါ်တွင် ပတ်လည်အနှံ့ ထိုင်နေကြသော မုနိပုင်္ဂဝတို့အား၊ ပုရောဟိတ်သည် ပာဒျ (ခြေသုတ်ရေ)၊ အာစမနီယ (သောက်သုံးရေ) နှင့် အာရ္ဃျ ပူဇာကို ဆက်ကပ်၍ ဂုဏ်ပြု하였다။

Verse 21

रामेण कुशलं पृष्टा ऋषयः सर्व एव ते । महर्षयो वेदविद इदं वचनमब्रुवन्

ရာမက သူတို့ ရှိသမျှ ရှိသမျှ ရိရှီတို့၏ ကုသလမင်္ဂလာကို မေးမြန်းသောအခါ၊ ဝေဒပညာကျွမ်းကျင်သော မဟာရိရှီတို့အားလုံးက ဤစကားကို ပြောကြ하였다။

Verse 22

कुशलं ते महाबाहो सर्वत्र रघुनंदन । त्वां तु दिष्ट्या कुशलिनं पश्यामो हतविद्विषम्

ဟေ မဟာဗာဟု၊ ရဂုဝంశ၏ အားရဝမ်းမြောက်တော်မူသောသူရေ—နေရာတိုင်း၌ သင်၏ ကုသလမင်္ဂလာရှိပါစေ။ ကံကောင်းခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် သင်ကို အန္တရာယ်ကင်းစွာ၊ ရန်သူတို့ကို သတ်နှိမ်ပြီးသားအဖြစ် မြင်တွေ့ရသည်။

Verse 23

हृता सीतातिपापेन रावणेन दुरात्मना । पत्नी ते रघुशार्दूल तस्या एवौजसा हतः

အလွန်အမင်း အပြစ်ကြီး၍ စိတ်ဆိုးသော ရာဝဏသည် စီတာကို ခိုးယူသွား하였다။ ဟေ ရဂုဝంశ၏ ကျားသတ္တဝါတော်၊ သူမသည် သင်၏ ဇနီးဖြစ်၏; သို့သော် ရာဝဏသည် သူမ၏ တပဿာတေဇနှင့် ဓမ္မအာနုဘော်တန်ခိုးကြောင့်ပင် ပျက်စီးသွားမည်။

Verse 24

असहायेन चैकेन त्वया राम रणे हतः । यादृशं ते कृतं कर्म तस्य कर्ता न विद्यते

အို ရာမ၊ မိတ်ဆွေမရှိဘဲ တစ်ဦးတည်းဖြင့် စစ်မြေပြင်၌ သူ့ကို သတ်နိုင်ခဲ့သည်။ သင်ပြုသော ဤမဟာကံတော်နှင့် တူညီသော ပြုသူကို မတွေ့နိုင်ပါ။

Verse 25

इह संभाषितुं प्राप्ता दृष्ट्वा पूताः स्म सांप्रतम् । दर्शनात्तव राजेंद्र सर्वे जातास्तपस्विनः

ကျွန်ုပ်တို့သည် သင်နှင့် စကားပြောရန် ဤနေရာသို့ ရောက်လာကြသည်။ ယခုတင် သင်ကို မြင်တွေ့ခြင်းဖြင့်ပင် ကျွန်ုပ်တို့ သန့်စင်သွားကြသည်။ အို မင်းတို့၏မင်း၊ သင်၏ ဒർശနတော်တစ်ခါတည်းဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး တပသီကဲ့သို့ ဖြစ်လာကြသည်။

Verse 26

रावणस्य वधात्तेद्य कृतमश्रुप्रमार्जनम् । दत्वा पुण्यामिमां वीर जगत्यभयदक्षिणाम्

ယနေ့ ရာဝဏကို သတ်ဖြတ်ခြင်းကြောင့် သင်၏ မျက်ရည်များ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ အို သူရဲကောင်း၊ လောကအား အဘယ—ကြောက်ရွံ့မှုကင်းခြင်း—ကို ပုဏ္ဏဒက္ခိဏာအဖြစ် ပေးအပ်၍ သင်၏ ဓမ္မတာဝန်ကို ပြည့်စုံစေ하였다။

Verse 27

दिष्ट्या वर्धसि काकुत्स्थ जयेनामितविक्रम । दृष्टस्संभाषितश्चासि यास्यामश्चाश्रमान्स्वकान्

ကံကောင်းခြင်းဖြင့် သင် တိုးတက်ကြီးပွားပါစေ၊ အို ကာကုတ္သ္ထ၊ အတိုင်းမသိသော ဝီရိယဖြင့် အောင်မြင်သူ။ ကျွန်ုပ်တို့ သင်ကို မြင်တွေ့၍ စကားပြောပြီးပြီ; ယခု ကျွန်ုပ်တို့၏ အာရှရမ်များသို့ ပြန်သွားမည်။

Verse 28

अरण्यं ते प्रविष्टस्य मया चेंद्रशरासनम् । अर्पितं चाक्षयौ तूणौ कवचं च परंतप

သင် တောအုပ်ထဲ ဝင်ရောက်သည့်အခါ ကျွန်ုပ်သည် အိန္ဒြ၏ လေးကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မကုန်ခန်းသော မြားအိတ် နှစ်လုံးနှင့် ကာဝတ်လည်း ပေးခဲ့သည်၊ အို ရန်သူကို လောင်ကျွမ်းစေသူ။

Verse 29

भूयोप्यागमनं कार्यमाश्रमे मे रघूद्वह । एवमुक्त्वा तु ते सर्वे मुनयोंतर्हिताऽभवन्

“အို ရဂုဝంశ၏ မြတ်သောသူ၊ ငါ၏ အာရှရမ်သို့ ထပ်မံလာရမည်။” ဟုဆိုပြီးနောက် ရှိသမျှ ရှင်မုနိတို့သည် ချက်ချင်း မျက်စိရှေ့မှ အန္တရာယ်ကင်းစွာ ပျောက်ကွယ်သွားကြ၏။

Verse 30

गतेषु मुनिमुख्येषु रामो धर्मभृतां वरः । चिंतयामास तत्कार्यं किं स्यान्मे मुनिनोदितम्

မုနိအထွဋ်အမြတ်တို့ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက်၊ ဓမ္မကိုထမ်းဆောင်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ရာမသည် ထိုကိစ္စကို စဉ်းစားလျက် “မုနိက ငါ့အား မည်သို့သော အမိန့်ကို ချမှတ်ခဲ့သနည်း” ဟု တွေးတော၏။

Verse 31

भूयोप्यागमनं कार्यमाश्रमे रघुनंदन । अवश्यमेव गंतव्यं मयाऽगस्त्यस्य सन्निधौ

“အို ရဂုနန္ဒန၊ ငါသည် အာရှရမ်သို့ ထပ်မံသွားရမည်သာ; အမှန်တကယ် ငါသည် အဂஸ္တျ မုနိ၏ ရှေ့မှောက်သို့ မဖြစ်မနေ သွားရမည်။”

Verse 32

श्रोतव्यं देवगुह्यं तु कार्यमन्यच्च यद्वदेत् । एवं चिंतयतस्तस्य रामस्यामिततेजसः

“ဒေဝဂုဟျ ရဟস্যကို နားထောင်သင့်၏၊ ထို့ပြင် မည်သည့် အခြားကိစ္စကိုမဆို အမိန့်ရှိလျှင်လည်း ဆောင်ရွက်သင့်၏။” ဟု အမိတတေဇရှိသော ရာမသည် ထိုသို့ စဉ်းစားနေစဉ်…

Verse 33

करिष्ये नियतं धर्मं धर्मो हि परमा गतिः । सुतवर्षसहस्राणि दश राज्यमकारयत्

“ငါသည် သတ်မှတ်ထားသော ဓမ္မကို မလွဲမသွေ ကျင့်သုံးမည်၊ ဓမ္မသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော လမ်းဆုံးပန်းတိုင် ဖြစ်၏။” ထိုသို့ဆို၍ သူသည် တစ်သောင်းနှစ်တိုင်အောင် နိုင်ငံကို စနစ်တကျ အုပ်ချုပ်စေ၏။

Verse 34

ददतो जुह्वतश्चैव जग्मुस्तान्येकवर्षवत् । प्रजाः पालयतस्तस्य राघवस्य महात्मनः

မဟာစိတ်ရှိသော ရာဃဝသည် ဒါနပေးခြင်းနှင့် ယဇ္ဉ–ဟောမ ပြုလုပ်ခြင်းကို ဆက်လက်ပြုတော်မူ၍၊ ပြည်သူတို့ကို အုပ်ထိန်းကာကွယ်နေစဉ် နေ့ရက်များစွာသည် တစ်နှစ်တည်းကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ ကုန်လွန်သွား하였다။

Verse 35

एतस्मिन्नेव दिवसे वृद्धो जानपदो द्विजः । मृतं पुत्रमुपादाय रामद्वारमुपागतः

ထိုနေ့တနေ့တည်းတွင် ကျေးလက်မှ အသက်ကြီးသော ဒွိဇ ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးသည် သေဆုံးသွားသော သားကို ချီယူကာ ရာမ၏ တံခါးဝသို့ ရောက်လာ하였다။

Verse 36

उवाच विविधं वाक्यं स्नेहाक्षरसमन्वितम् । दुष्कृतं किंतु मे पुत्र पूर्वदेहांतरे कृतम्

သူသည် ချစ်ခင်မှုပါသော စကားလုံးများဖြင့် အမျိုးမျိုး ပြောဆို၍— “သားရေ၊ သို့သော် ငါသည် အရင်ဘဝ၏ ကိုယ်ခန္ဓာ၌ မည်သည့် မကောင်းကံကို ပြုခဲ့သနည်း” ဟု ဆို하였다။

Verse 37

त्वामेकपुत्रं यदहं पश्यामि निधनं गतम् । अप्राप्तयौवनं बालं पंचवर्षं गतायुषम्

ငါသည် သင်—ငါ၏ တစ်ဦးတည်းသော သားကို—သေခြင်းသို့ ရောက်သွားသည်ကို မြင်ရသောအခါ၊ သင်သည် ယောဝနမရောက်သေးသော ကလေးငယ်၊ အသက်ငါးနှစ်သာရှိ၍ အသက်တာကာလလည်း အဆုံးသတ်သွား—

Verse 38

अकाले कालमापन्नं दुःखाय मम पुत्रक । अकृत्वा पितृकार्याणि गतो वैवस्वतक्षयम्

သားရေ၊ သင်သည် အချိန်မတိုင်မီ သေခြင်းကို တွေ့ကြုံကာ ငါ့အတွက် ဝမ်းနည်းမှု ဖြစ်စေ하였다။ ပိတೃ (ဘိုးဘွား) တာဝန်များကို မဆောင်ရွက်ရသေးဘဲ ဝိုင်ဝස්ဝတ (ယမ) ၏ နေရာသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။

Verse 39

रामस्य दुष्कृतं व्यक्तं येन ते मृत्युरागतः । बालवध्या ब्रह्मवध्या स्त्रीवध्या चैव राघवम्

ရာမ၏ မကောင်းသောအပြုအမူသည် ထင်ရှားလျက်ရှိ၍ ထိုကြောင့်ပင် သင့်ထံသို့ သေခြင်းရောက်လာသည်။ ရာဃဝအပေါ်တွင် ကလေးသတ်ပ罪၊ ဗြာဟ္မဏသတ်ပ罪၊ မိန်းမသတ်ပ罪 တို့ကပ်လျက်ရှိသည်။

Verse 40

प्रवेक्ष्यति न सन्देहः सभार्ये तु मृते मयि । शुश्राव राघवः सर्वं दुःखशोकसमन्वितम्

“သံသယမရှိ—ကျွန်ုပ်သည် ဇနီးနှင့်အတူ သေသွားသောအခါ သူသည် မီးထဲသို့ မလွဲမသွေ ဝင်မည်” ဟုဆို၏။ ရာဃဝသည် ထိုအရာအားလုံးကို ဒုက္ခနှင့် ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်လျက် ကြားနာ하였다။

Verse 41

निवार्य तं द्विजं रामो वसिष्ठं वाक्यमब्रवीत् । किं मयाद्य च कर्तव्यं कार्यमेवं विधे स्थिते

ထိုဒွိဇကို တားဆီးပြီး ရာမသည် ဝသိဋ္ဌအား မေးလေ၏—“ယနေ့ ငါ ဘာလုပ်ရမည်နည်း။ ကံကြမ္မာကြောင့် အခြေအနေဤသို့ ဖြစ်နေသော် လုပ်သင့်သောကိစ္စသည် အဘယ်နည်း။”

Verse 42

प्राणानहं जुहोम्यग्नौ पर्वताद्वा पतेह्यहम् । कथं शुद्धिमहं यामि श्रुत्वा ब्राह्मणभाषितम्

ငါသည် မီးထဲသို့ အသက်ကိုပင် ဟိုးမ (အာဟုတိ) အဖြစ် ပူဇော်ရန် အသင့်ရှိ၏၊ သို့မဟုတ် တောင်ပေါ်မှ ခုန်ချမည်။ ဗြာဟ္မဏ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ငါသည် သန့်ရှင်းမှုကို မည်သို့ ရနိုင်မည်နည်း။

Verse 43

वसिष्ठस्याग्रतः स्थित्वा राज्ञो दीनस्य नारदः । प्रत्युवाच श्रुतं वाक्यमृषीणां सन्निधौ तदा

ဝသိဋ္ဌ၏ ရှေ့၌ ရပ်လျက် နာရဒသည် ဝမ်းနည်းနေသော မင်းအား ထိုအခါ ရှင်ရသီတို့၏ ရှေ့မှောက်တွင် မိမိကြားနာခဲ့သော စကားကို ပြန်လည်ထပ်ဆိုကာ ဖြေကြား하였다။

Verse 44

शृणु राम यथाकालं प्राप्तो वै बालसंक्षयः । पुरा कृतयुगे राम सर्वत्र ब्राह्मणोत्तरम्

နားထောင်ပါ၊ ရာမမင်းမြတ်။ အချိန်တန်သော် ကလေးငယ်များ၏ ပျက်စီးခြင်း (အရွယ်မတိုင်မီ သေဆုံးခြင်း) အမှန်တကယ် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ရှေးက ကృతယုဂ၌၊ ရာမမင်းမြတ်၊ နေရာတိုင်းတွင် ဘြာဟ္မဏတို့သည် အမြင့်ဆုံးအဆင့်ကို ရရှိခဲ့၏။

Verse 45

अब्राह्मणो न वै कश्चित्तपस्तपति राघव । अमृत्यवस्तदा सर्वे जायंते चिरजीविनः

အို ရာဃဝ၊ ထိုကာလ၌ ဘြာဟ္မဏမဟုတ်သူ မည်သူမျှ တပဿ (အာစေတ) မကျင့်ကြ။ ထိုအချိန်တွင် အားလုံးသည် အမೃತ្យု—သေခြင်းမှ လွတ်ကင်း—ဖြစ်ကာ အသက်ရှည်သူများအဖြစ် မွေးဖွားကြ၏။

Verse 46

त्रेतायुगे पुनः प्राप्ते ब्रह्मक्षत्रमनुत्तमम् । अधर्मो द्वापरे तेषां वैश्यान्शूद्रांस्तथाविशत्

တ্ৰေတာယုဂ ပြန်လည်ရောက်လာသောအခါ ဘြာဟ္မဏနှင့် က్షတ္တရိယတို့သည် ထပ်မံ၍ အထူးကောင်းမြတ်လာ၏။ သို့သော် ဒွာပရယုဂ၌ အဓမ္မသည် သူတို့၏ ဝိုင်ရှျယနှင့် ရှူဒြတို့အတွင်းသို့ပါ ဝင်ရောက်လာ၏။

Verse 47

एवं निरंतरं जुष्टमुद्भूतमनृतं पुनः । अधर्मस्य त्रयः पादा एको धर्मस्य चागतः

ဤသို့ မမှန်ကန်မှု (အနృత) ကို အဆက်မပြတ် လိုက်လံကျင့်သုံးကြသဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ အဓမ္မသည် ခြေသုံးချောင်းပေါ်တွင် တည်ကာ၊ ဓမ္မသည် ခြေတစ်ချောင်းသာ ကျန်ရစ်၏။

Verse 48

ततः पूर्वे भृशं त्रस्ता वर्णा ब्राह्मणपूर्वकाः । भूयः पादस्तु धर्मस्य द्वितीयः समपद्यत

ထို့နောက် အရင်က ဝဏ္ဏများ—ဘြာဟ္မဏတို့ကို အစပြု၍—အလွန်ကြောက်လန့်ကြ၏။ ထို့ပြင် ဓမ္မ၏ ဒုတိယ “ခြေ” (လေးပုံတစ်ပုံ) သည် ထပ်မံ တည်ထောင်လာ၏။

Verse 49

तस्मिन्द्वापरसंज्ञे तु तपो वैश्यं समाविशत् । युगत्रयस्य वैधर्म्यं धर्मस्य प्रतितिष्ठति

ဒွာပရဟု ခေါ်သော ယုဂ၌ တပဿာသည် ဝိုင်ရှျယ ဝဏ္ဏသို့ ဝင်ရောက်လေ၏; ထို့ကြောင့် ယုဂသုံးပါး၏ ကွဲပြားသဘောလက္ခဏာတို့သည် ဓမ္မ၏ တည်မြဲသော စံနမူနာအဖြစ် တည်ထောင်လေသည်။

Verse 50

कलिसंज्ञे ततः प्राप्ते वर्तमाने युगेंतिमे । अधर्मश्चानृतं चैव ववृधाते नरर्षभ

ကလိဟု ခေါ်သော ယုဂ ရောက်လာ၍ နောက်ဆုံးယုဂ လည်ပတ်နေစဉ်၊ အို လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ အဓမ္မနှင့် မုသာတရားတို့သည် အမှန်တကယ် တိုးပွားလာ၏။

Verse 51

भविता शूद्रयोन्यां तु तपश्चर्या कलौ युगे । स ते विषयपर्यंते राजन्नुग्रतरं तपः

ကလိယုဂ၌ သင်၏ တပဿာ၏ အကျိုးသည် ရှုဒ္ဒရ ယိုးနီ၌ မွေးဖွားခြင်းအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလိမ့်မည်။ အို မင်းကြီး၊ သင်၏ နိုင်ငံနယ်နိမိတ်အဆုံးတိုင်အောင် ထိုအရာသည် သင့်အတွက် ပိုမိုကြမ်းတမ်းသော တပဿာဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 52

शूद्रस्तपति दुर्बुद्धिस्तेन बालवधः कृतः । यस्याधर्ममकार्यं वा विषये पार्थिवस्य हि

ဉာဏ်နည်းသော ရှုဒ္ဒရသည် ဒုက္ခခံရ၏၊ အကြောင်းမှာ ကလေးသတ်ခြင်း (ဘားလဝဓ) ကို ပြုခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ မင်း၏ နယ်မြေအတွင်း၌ အဓမ္မ သို့မဟုတ် တားမြစ်သော အလုပ်တစ်စုံတစ်ရာကို ပြုလုပ်သော်လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်၏။

Verse 53

पुरे वा राजशार्दूल कुरुते दुर्मतिर्नरः । क्षिप्रं स नरकं याति यावदाभूतसंप्लवम्

အို မင်းတို့အနက် ကျားသဖွယ်သော မင်းကြီး၊ မြို့အတွင်း၌ ထိုသို့သော အပြစ်ကမ္မကို မကောင်းသော စိတ်နဲ့ ပြုသောသူသည် ချက်ချင်း နရကသို့ သွားရောက်ပြီး မဟာပရလယ (ကမ္ဘာလောက ပျက်ကွက်ခြင်း) အထိ ထိုနေရာ၌ပင် နေထိုင်ရလိမ့်မည်။

Verse 54

चतुर्थं तस्य पापस्य भागमश्नाति पार्थिवः । सत्त्वं पुरुषशार्दूल गच्छस्व विषयं स्वकम्

မင်းသည် ထိုအပြစ်၏ လေးပုံတစ်ပုံကို ခံယူရ၏။ အို လူတို့အတွင်း ကျားသဖွယ် မြတ်သူရေ—ယခု မိမိ၏ နယ်မြေသို့ သွားလော့။

Verse 55

दुष्कृतं यत्र पश्येथास्तत्र यत्नं समाचर । एवं ते धर्मवृद्धिश्च बलस्य वर्धनं तथा

မကောင်းမှုကို မည်သည့်နေရာတွင်မဆို မြင်လျှင် ထိုနေရာ၌ တားဆီး၍ ပြုပြင်ရန် အားထုတ်ကြိုးစားလော့။ ထို့ကြောင့် သင်၏ ဓမ္မသည် တိုးပွားမည်၊ အင်အားလည်း တိုးတက်မည်။

Verse 56

भविष्यति नरश्रेष्ठ बालस्यास्य च जीवनम् । नारदेनैवमुक्तस्तु साश्चर्यो रघुनंदनः

“အို လူတို့အတွင်း အကောင်းဆုံးသူရေ၊ ဤကလေးသည် အမှန်တကယ် အသက်ရှင်မည်” ဟု နာရဒ မုနိက ပြောသဖြင့် ရဃုနန္ဒနသည် အံ့ဩမှုဖြင့် ပြည့်နှက်သွား၏။

Verse 57

प्रहर्षमतुलं लेभे लक्ष्मणं चेदमब्रवीत् । गच्छ सौम्य द्विजश्रेष्ठं समाश्वासय लक्ष्मण

သူသည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ဝမ်းမြောက်ပီတိကို ရရှိပြီး လက္ခမဏအား “သွားလော့၊ သဘောနူးညံ့သူရေ—ဒွိဇအမြတ်ဆုံးထံ သွား၍ သူ့ကို သက်သာစေပါ၊ အို လက္ခမဏ” ဟု ပြော၏။

Verse 58

बालस्य च शरीरं त्वं तैलद्रोण्यां निधापय । गंधैश्च परमोदारैस्तैलैश्चैव सुगंधिभिः

ထို့ပြင် ကလေး၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ဆီထည့်ထားသော အိုး/အလောင်းတွင် ထားလော့၊ အမြတ်ဆုံး အနံ့သာများနှင့် မွှေးကြိုင်သော ဆီများဖြင့်လည်းကောင်း။

Verse 59

यथा न शीर्यते बालस्तथा सौम्य विधीयताम् । यथा शरीरं गुप्तं स्याद्बालस्याक्लिष्टकर्मणः

အို သဘောနူးညံ့သူ၊ ကလေးသည် မလျော့နည်းမပျက်စီးစေရန် အစီအစဉ်တကျ စီမံပါလော့။ ဒုက္ခကလေးမတင်ရသေးသော ကလေး၏ ကိုယ်ခန္ဓာလည်း ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားနိုင်ပါစေ။

Verse 60

विपत्तिः परिभेदो वा न भवेत्तत्तथा कुरु । तथा संदिश्य सौमित्रं लक्ष्मणं शुभलक्षणम्

အန္တရာယ် သို့မဟုတ် အကွဲအပြား မဖြစ်ပေါ်စေရန် ထိုသို့ ဆောင်ရွက်ပါ။ ထိုသို့ ညွှန်ကြားပြီးနောက် မင်္ဂလာလက္ခဏာရှိသော ဆောမိတ္တရ လက္ခမဏကို (ထပ်မံ အမိန့်ပေး하였다)။

Verse 61

मनसा पुष्पकं दध्यावागच्छेति महायशाः । इंगितं तत्तु विज्ञाय कामगं हेमभूषितम्

ဂုဏ်သတင်းကြီးသူသည် စိတ်ထဲတွင်ပင် ပုෂ္ပကကို “လာပါ” ဟု သတိရစဉ်းစားလိုက်သည်။ ထိုအရိပ်အယောင်ကို သိမြင်သော အလိုတော်အတိုင်း သွားလာနိုင်ပြီး ရွှေဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော (ဗိမာန်) သည် ရောက်လာ၏။

Verse 62

आजगाम मुहूर्तात्तु समीपं राघवस्य हि । सोब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यमहमस्मि नराधिप

ခဏအကြာတွင် ရာဃဝ၏ အနီးသို့ ရောက်လာသည်။ လက်အုပ်ချီ၍ “အို လူတို့၏ အရှင်၊ ကျွန်တော်/ကျွန်မ ရောက်ရှိပါပြီ” ဟု ပြော၏။

Verse 63

अग्रे तव महाबाहो किंकरः समुपस्थितः । भाषितं सुचिरं श्रुत्वा पुष्पकस्य नराधिप

အို လက်မောင်းကြီးသူ၊ သင်၏ ရှေ့တွင် သင်၏ အစေခံသည် အဆင်သင့် ရပ်တည်နေပါပြီ။ အို လူတို့၏ အရှင်၊ ပုෂ္ပက၏ စကားကို ကြာရှည်စွာ နားထောင်ပြီးနောက် (ထိုသို့ ဆို၏)။

Verse 64

अभिवाद्य महर्षींस्तान्विमानं सोध्यरोहत । धनुर्गृहीत्वा तूणौ च खड्गं चापि महाप्रभम्

မဟာရိရှီတို့အား ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီးနောက် သူသည် ဝိမာန (လေယာဉ်ရထား) ပေါ်သို့ တက်ရောက်하였다။ မြားလက်နက်တံ၊ မြားအိတ်များနှင့် တန်ခိုးတောက်ပသော ဓားကြီးကို ကိုင်ဆောင်ကာ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်하였다။

Verse 65

निक्षिप्य नगरे वीरौ सौमित्रि भरतावुभौ । प्रायात्प्रतीचीं त्वरितो विचिन्वन्सुसमाहितः

သူသည် မြို့တွင်း၌ သတ္တိရှင်နှစ်ဦးဖြစ်သော ဆောမိတ္တရီနှင့် ဘရတကို ထားခဲ့ပြီး၊ အနောက်ဘက်သို့ အလျင်အမြန် ထွက်ခွာကာ စိတ်တည်ငြိမ်တင်းမာစွာ ရှာဖွေလေ၏။

Verse 66

उत्तरामगमत्पश्चाद्दिशं हिमवदाश्रिताम् । पूर्वामपि दिशां गत्वा तथाऽपश्यन्नराधिपः

ထို့နောက် မင်းသည် ဟိမာလယကို အားထားသော မြောက်ဘက်သို့ သွား하였다။ အရှေ့ဘက်သို့လည်း သွားရောက်ပြီး လူသားတို့၏ အရှင်သည် ထိုနေရာတွင်လည်း အတူတူပင် မြင်တွေ့하였다။

Verse 67

सर्वां शुद्धसमाचारामादर्शमिव निर्मलाम् । ततो दिशं समाक्रामद्दक्षिणां रघुनंदनः

သူသည် အကျင့်အကြံ အပြည့်အဝ သန့်ရှင်း၍ ပွတ်တောက်ထားသော မှန်ကဲ့သို့ မစွန်းမကပ် ကြည်လင်သန့်စင်သည်ကို မြင်하였다။ ထို့နောက် ရဃုနန္ဒနသည် တောင်ဘက်သို့ ချီတက်하였다။

Verse 68

शैलस्य उत्तरे पार्श्वे ददर्श सुमहत्सरः । तस्मिन्सरसि तप्यंतं तापसं सुमहत्तपः

တောင်၏ မြောက်ဘက်တွင် သူသည် အလွန်ကြီးမားသော ရေကန်တစ်ကန်ကို မြင်하였다။ ထိုရေကန်အတွင်း၌ မဟာတပရှိသော တပသီတစ်ပါး တပကျင့်နေသည်ကို တွေ့မြင်하였다။

Verse 69

ददर्श राघवो भीमं लंबमानमधोमुखं । तमुपागम्य काकुत्स्थस्तप्यमानं तु तापसम्

ရာဃဝသည် ကြောက်မက်ဖွယ် တပသီတစ်ပါးကို မြင်၏—ခေါင်းအောက်ချ၍ မျက်နှာမြေပြင်သို့လှည့်ကာ ပြောင်းပြန်ချိတ်ဆွဲနေသည်။ အနီးသို့ ကာကုတ်သ္ထ သွားရာ၌ ထိုရသီသည် ပြင်းထန်သော တပဿာကို ကျင့်နေသည်ကို တွေ့၏။

Verse 70

उवाच राघवो वाक्यं धन्यस्त्वममरप्रभ । कस्यां योनौ तपोवृद्धिर्वर्तते दृढनिश्चय

ရာဃဝက ပြော၏— “သင်သည် ကံကောင်းမြတ်နိုးသူ၊ အမတတို့၏ အရှင်တော်။ စိတ်ဆုံးဖြတ်ခိုင်မာသူရေ၊ မည်သည့် ယိုးနီ/ဘဝ၌ တပဿာ၏ တိုးတက်မှုသည် အမှန်တကယ် တည်နေသနည်း?”

Verse 71

अहं दाशरथी रामः पृच्छामि त्वां कुतूहलात् । कोर्थो व्यवसितस्तुभ्यं स्वर्गलोकोथ वेतरः

“ကျွန်ုပ်သည် ဒဿရထ၏ သား ရာမ ဖြစ်၏။ စိတ်ဝင်စားသဖြင့် သင့်ကို မေးမြန်း၏။ သင် ဆုံးဖြတ်ထားသော ရည်ရွယ်ချက်သည် အဘယ်နည်း—စွဝဂ္ဂလောက (ကောင်းကင်ဘုံ) ကို ရယူခြင်းလော၊ သို့မဟုတ် အခြားတစ်ခုလော?”

Verse 72

किमर्थं तप्यसे वा त्वं श्रोतुमिच्छामि तापस । ब्राह्मणो वासि भद्रं ते क्षत्रियो वाथ दुर्जयः

“သင်သည် မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် တပဿာကျင့်သနည်း? ဟေ တာပသီ၊ ကျွန်ုပ် ကြားလို၏။ ပြောပါ—သင်သည် ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်သလော၊ မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ သို့မဟုတ် မအနိုင်ယူနိုင်သော က္ଷတ္တရိယ ဖြစ်သလော?”

Verse 73

वैश्यस्तृतीयवर्णो वा शूद्रो वा सत्यमुच्यताम् । तपः सत्यात्मकं नित्यं स्वर्गलोकपरिग्रहे

“ဗൈശ്യ (တတိယဝဏ္ဏ) ဖြစ်စေ၊ သုဒ္ဒရ ဖြစ်စေ၊ အမှန်တရားကို ပြောကြားပါစေ။ သစ္စာကို အနှစ်သာရထားသော တပဿာကို အမြဲကျင့်လျှင် စွဝဂ္ဂလောကကို ရရှိစေသည်။”

Verse 74

सात्विकं राजसं चैव तच्च सत्यात्मकं तपः । जगदुपकारहेतुर्हि सृष्टं तद्वै विरिंचिना

တပဿ (တပ) သည် သတ္တဝိကနှင့် ရာဇသ အမျိုးအစားနှစ်မျိုးရှိပြီး သစ္စာတရားပေါ်တွင် တည်၏။ လောကအကျိုးပြုရန်အတွက်ပင် ဗိရိဉ္စိ (ဗြဟ္မာ) က ထိုတပကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။

Verse 75

रौद्रं क्षत्रियतेजोजं तत्तु राजसमुच्यते । परस्योत्सादनार्थाय तच्चासुरमुदाहृतम्

ခ္ෂတ္တရိယ သတ္တိမှ ပေါက်ဖွားလာသော ကြမ်းတမ်းသည့် အင်အားကို ‘ရာဇသ’ ဟု ခေါ်သည်။ ထိုအင်အားကို အခြားသူကို ဖျက်ဆီးရန် အသုံးချလျှင် ‘အာသုရ’ (ဒေမုန်) ဟု ကြေညာသည်။

Verse 76

अंगानि निह्नुते यो वा असृग्दिग्धानि भागशः । पंचाग्निंसाधयेद्वापि सिद्धिं वा मृत्युमेव वा

မည်သူမဆို ကိုယ်အင်္ဂါများကို ဖုံးကွယ်ကာ ချိုးဖောက်ခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းများကို သွေးဖြင့် လိမ်းခြင်း၊ သို့မဟုတ် ‘ငါးမီး’ တပဿကို ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ဖြင့်—စိဒ္ဓိ (အလွန်အောင်မြင်မှု/အာနိသင်) ရနိုင်သော်လည်း မဟုတ်လျှင် သေခြင်းသာ ရောက်နိုင်သည်။

Verse 77

आसुरो ह्येष ते भावो न च मे त्वं द्विजो मतः । सत्यं ते वदतः सिद्धिरनृते नास्ति जीवितम्

သင်၏စိတ်သဘောသည် အမှန်တကယ် အာသုရဆန်သည်; ကျွန်ုပ်အမြင်တွင် သင်သည် ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) မဟုတ်။ သင် သစ္စာပြောလျှင် စိဒ္ဓိ ရမည်; မုသာ၌တော့ အသက်ရှင်ခြင်း မရှိ၊ အာဟာရမရှိ။

Verse 78

तस्य तद्भाषितं श्रुत्वा रामस्याक्लिष्टकर्मणः । अवाक्शिरास्तथा भूतो वाक्यमेतदुवाच ह

အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းသော ကုသိုလ်ကမ္မရှိသည့် ရာမ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ထိုသတ္တဝါသည် ခေါင်းငုံ့ကာ ရပ်နေပြီး ထို့နောက် ဤစကားကို ပြော하였다။

Verse 79

स्वागतं ते नृपश्रेष्ठ चिराद्दृष्टोसि राघव । पुत्रभूतोस्मि ते चाहं पितृभूतोसि मेनघ

မင်္ဂလာပါ၊ မင်းတို့အထဲ အမြတ်ဆုံးဘုရင်တော်; ကြာမြင့်ပြီးနောက် သင့်ကို မြင်တွေ့ရပါပြီ၊ ရာဃဝ။ ကျွန်ုပ်သည် သင့်အတွက် သားတော်ကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး သင်သည် ကျွန်ုပ်အတွက် ဖခင်တော်ကဲ့သို့ ဖြစ်ပါသည်၊ အပြစ်ကင်းရှင်းသူ။

Verse 80

अथवा नैतदेवं हि सर्वेषां नृपतिः पिता । सत्वमर्च्योऽसि भो राजन्वयं ते विषये तपः

သို့မဟုတ် အမှန်အားဖြင့် မဟုတ်ပါ: ဘုရင်သည် လူတိုင်း၏ ဖခင် မဟုတ်ပါ။ သို့သော် ဘုရင်တော်၊ သင်သည် ပူဇော်အရိုအသေခံထိုက်သူ ဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့သည် သင်၏ နယ်မြေတွင် တပဿ (တပ) ကို ဆောင်ရွက်နေပါသည်။

Verse 81

चरामस्तत्रभागोस्ति पूर्वं सृष्टः स्वयंभुवा । न धन्याः स्मो वयं राम धन्यस्त्वमसि पार्थिव

ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤနေရာတွင် လှည့်လည်နေကြသည်; ထိုနေရာ၌ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ရှိပြီး အစောက စွယ်မ်ဘူ (ဗြဟ္မာ) က ဖန်ဆင်းထားသည်။ ရာမ၊ ကျွန်ုပ်တို့ မကံကောင်းကြ; ကံကောင်းသူမှာ သင်ပင် ဖြစ်သည်၊ မြေကြီး၏ ဘုရင်တော်။

Verse 82

यस्य ते विषये ह्येवं सिद्धिमिच्छंति तापसाः । तपसा त्वं मदीयेन सिद्धिमाप्नुहि राघव

သင်၏ အရေးကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ တပဿရှင်တို့က ထိုသို့သော စိဒ္ဓိကို လိုလားကြသကဲ့သို့—ကျွန်ုပ်၏ ကိုယ်ပိုင်တပဿ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ရာဃဝ၊ သင်သည် အောင်မြင်မှုကို ရရှိပါစေ။

Verse 83

यदेतद्भवता प्रोक्तं योनौ कस्यां तु ते तपः । शूद्रयोनिप्रसूतोहं तप उग्रं समास्थितः

သင်မေးမြန်းခဲ့သကဲ့သို့—“မည်သည့် ယောနီ (မွေးဖွားမှု) တွင် သင်၏ တပဿကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သနည်း” —ကျွန်ုပ်သည် ရှူဒ္ဒရ ယောနီမှ မွေးဖွားသူ ဖြစ်သော်လည်း ပြင်းထန်သော တပဿကို ခံယူ၍ ကျင့်သုံးခဲ့ပါသည်။

Verse 84

देवत्वं प्रार्थये राम स्वशरीरेण सुव्रत । न मिथ्याहं वदे भूप देवलोकजिगीषया

အို ရာမ၊ အို ကတိသစ္စာ တည်ကြည်သူ၊ ဤခန္ဓာကိုယ်ဖြင့်ပင် နတ်အဖြစ်ကို တောင်းခံပါ၏။ အို မင်းကြီး၊ နတ်ပြည်ကို လိုလားသောကြောင့် ကျွန်ုပ် မုသားမဆိုပါ။

Verse 85

शूद्रं मां विद्धि काकुत्स्थ शंबूकं नाम नामतः । भाषतस्तस्य काकुत्स्थः खड्गं तु रुचिरप्रभं

"အို ကာကုတ္ထ၊ ကျွန်ုပ်သည် ရှူဒြာဖြစ်ကြောင်း သိတော်မူပါ၊ အမည်မှာ ရှမ္ဗူက ဖြစ်ပါသည်" ဟု လျှောက်တင်စဉ်၊ ကာကုတ္ထမင်းသည် တောက်ပသော ဓားကို ကိုင်ဆောင်လိုက်သည်။

Verse 86

निष्कृष्य कोशाद्विमलं शिरश्चिच्छेद राघवः । तस्मिन्शूद्रे हते देवाः सेन्द्राश्चाग्निपुरोगमाः

ရာဃဝသည် အိမ်မှ ဓားကို ဆွဲထုတ်ပြီး ခေါင်းကို ဖြတ်လိုက်သည်။ ထိုရှူဒြာ အသတ်ခံရသောအခါ အိန္ဒြာနှင့် မီးနတ်မင်း အဂ္ဂနိ ဦးဆောင်သော နတ်တို့သည် ဝမ်းမြောက်ကြသည်။

Verse 87

साधुसाध्विति काकुत्स्थं प्रशशंसुर्मुहुर्मुहुः । पुष्पवृष्टिश्च महती देवानां सुसुगंधिनी

"ကောင်းလေစွ၊ ကောင်းလေစွ" ဟု ကြွေးကြော်လျက် နတ်တို့သည် ကာကုတ္ထမင်းကို ထပ်ခါတလဲလဲ ချီးမွမ်းကြသည်။ နတ်ပြည်မှ မွှေးကြိုင်သော ပန်းမိုးကြီး ရွာသွန်းလေသည်။

Verse 88

आकाशाद्विप्रमुक्ता तु राघवं सर्वतोकिरत् । सुप्रीताश्चाब्रुवन्देवा रामं वाक्यविदांवरम्

ကောင်းကင်မှ ကျဆင်းလာသော ပန်းတို့သည် ရာဃဝကို အရပ်ရပ်မှ လွှမ်းခြုံလေ၏။ ဝမ်းမြောက်သော နတ်တို့သည် စကားပြော ကျွမ်းကျင်သူတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ရာမမင်းကို မိန့်တော်မူကြသည်။

Verse 89

सुरकार्यमिदं सौम्य कृतं ते रघुनंदन । गृहाण च वरं राम यमिच्छसि महाव्रत

အို နူးညံ့သဘောရှိသူ၊ အို ရဂုနန္ဒန! နတ်တို့၏ ဤကိစ္စကို သင်က ပြီးမြောက်စေခဲ့ပြီ။ ထို့ကြောင့် အို ရာမ၊ ဆုတောင်းပေးမည့် အပေးအယူကို လက်ခံပါ—သင်လိုချင်သမျှကို တောင်းပါ၊ အို မဟာဝရတရှိသူ။

Verse 90

त्वत्कृतेन हि शूद्रोऽयं सशरीरोऽभ्यगाद्दिवं । देवानां भाषितं श्रुत्वा राघवः सुसमाहितः

အမှန်တကယ် သင်ပြုလုပ်ခဲ့သော ကုသိုလ်ကြောင့် ဤရှူဒ္ဒရသည် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်သွား하였다။ နတ်တို့၏ စကားကို ကြားသော် ရာဃဝသည် အပြည့်အဝ တည်ငြိမ်၍ အာရုံစိုက်လာ하였다။

Verse 91

उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं सहस्राक्षं पुरंदरम् । यदि देवाः प्रसन्ना मे वरार्हो यदि वाप्यहम्

လက်အုပ်ချီ၍ သူသည် မျက်စိတစ်ထောင်ရှိသော ပုရန္ဒရအား မိန့်ကြား하였다– “နတ်တို့က ကျွန်ုပ်ကို ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ကြပါက၊ ကျွန်ုပ်လည်း ဆုတောင်းအပေးအယူကို ခံယူထိုက်သူဖြစ်ပါက၊ ထို့နောက်…”

Verse 92

कर्मणा यदि मे प्रीता द्विजपुत्रः स जीवतु । वरमेतद्धि भवतां कांक्षितं परमं हि मे

ကျွန်ုပ်၏ လုပ်ရပ်ကြောင့် သင်တို့ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ပါက ဗြာဟ္မဏ၏ သားတော်သည် အသက်ရှင်ပါစေ။ ဤပင် သင်တို့လိုလားသော ဆုတောင်းအပေးအယူဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်အတွက်လည်း အမြင့်ဆုံး ဆန္ဒဖြစ်သည်။

Verse 93

ममापराधाद्बालोऽसौ ब्राह्मणस्यैकपुत्रकः । अप्राप्तकालः कालेन नीतो वैवस्वत क्षयम्

ကျွန်ုပ်၏ အပြစ်ကြောင့် ထိုကလေး—ဗြာဟ္မဏ၏ တစ်ဦးတည်းသော သား—သေချိန်မရောက်သေးသော်လည်း ကာလက သူ့ကို ဝိုင်ဝသ္ဝတ (ယမ) ၏ နယ်မြေသို့ ခေါ်ဆောင်သွား하였다။

Verse 94

तं जीवयत भद्रं वो नानृती स्यामहं गुरोः । द्विजस्य संश्रुतो ह्यर्थो जीवयिष्यामि ते सुतम्

သူ့ကို အသက်ပြန်ရှင်စေပါ—သင်တို့အပေါ် မင်္ဂလာရှိပါစေ။ ဂုရုရှေ့တွင် ငါ မုသာမပြောနိုင်၊ ဘရာဟ္မဏအား ပေးထားသော ကတိသည် အမှန်တကယ် ချည်နှောင်ထားသည်။ သင်၏ သားကို ငါ အသက်ပြန်ပေးမည်။

Verse 95

मदीयेनायुषा बालं पादेनार्द्धेन वा सुराः । जीवेदयं वरो मह्यं वरकोट्यधिको वृतः

အို နတ်တို့၊ ဤကလေးသည် ငါ၏အသက်တမ်းဖြင့် အသက်ရှင်ပါစေ—ငါ၏အသက်တမ်း၏ လေးပုံတစ်ပုံဖြစ်စေ၊ တစ်ဝက်ဖြစ်စေ ယူပါ။ ဤအပေးအယူ (ဝရ) ကို ငါကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ခဲ့သည်; ၎င်းသည် အခြားဝရ ကုဋိပေါင်းများထက်ပင် မြတ်သည်။

Verse 96

राघवस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा विबुधसत्तमाः । प्रत्यूचुस्ते महात्मानं प्रीताः प्रीतिसमन्विताः

ရာဃဝ၏ စကားကို ကြားသော် နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့သည်—ဝမ်းမြောက်၍ မေတ္တာဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ—ထို မဟာသတ္တဝါအား ပြန်လည် ဖြေကြားကြသည်။

Verse 97

निर्वृतो भव काकुत्स्थ ब्राह्मणस्यैकपुत्रकः । जीवितं प्राप्तवान्भूयः समेतश्चापि बंधुभिः

အို ကာကုတ္သ္ထ၊ စိတ်အေးချမ်းပါစေ။ ဘရာဟ္မဏ၏ တစ်ဦးတည်းသော သားသည် အသက်ပြန်ရရှိပြီး၊ မိသားစုနှင့် ဆွေမျိုးများနှင့်လည်း ပြန်လည် ဆုံစည်းခဲ့ပြီ။

Verse 98

यस्मिन्मुहूर्ते काकुत्स्थ शूद्रोयं विनिपातितः । तस्मिन्मुहूर्ते सहसा जीवेन समयुज्यत

အို ကာကုတ္သ္ထ မျိုးနွယ်၊ ဤရှုဒ္ဒရသည် လဲကျသည့် အချိန်တစ်ခဏတည်းမှာပင် ထိုအချိန်တည်းတွင် ရုတ်တရက် အသက်နှင့် ပြန်လည် ပေါင်းစည်းသွားသည်။

Verse 99

स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते साधयामः परंतपः । अगस्त्यस्याश्रमपदे द्रष्टारः स्म महामुनिम्

သင်၌ မင်္ဂလာကောင်းကြီး ဖြစ်ပါစေ; သင့်အပေါ် ကောင်းကျိုးကျရောက်ပါစေ၊ ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်းသူအို။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြီးမြောက်စေမည်; အဂஸ္တျ ရှင်၏ အာရှရမ်တည်ရာသို့ သွားကာ မဟာမုနိကို ဖူးမြင်မည်။

Verse 100

स तथेति प्रतिज्ञाय देवानां रघुनंदनः । आरुरोह विमानं तं पुष्पकं हेमभूषितम्

“ဒီအတိုင်းပင်” ဟု နတ်တို့အား ကတိပြု၍ ရဃုနန္ဒန (ရာမ) သည် ထို့နောက် ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသော ပုෂ္ပက ဝိမာန်ပေါ်သို့ တက်ရောက်စီးနင်း하였다။