
The Greatness of the Ancestors: Ekoddiṣṭa Śrāddha, Āśauca Rules, and Sapiṇḍīkaraṇa
ပုလஸ္တျက ဘီဿမအား Ekoddiṣṭa śrāddha နှင့် āśauca (အရှောစ—မသန့်ရှင်းကာလ) စည်းကမ်းများကို ဟောပြောသည်။ ဝဏ္ဏနှင့် ဆွေမျိုးအကွာအဝေးအလိုက် မသန့်ရှင်းရက်အရေအတွက်ကို သတ်မှတ်ပြီး မွေးဖွားမှုအရှောစကို သေဆုံးမှုအရှောစနှင့် တူညီသဘောထားကြောင်း ဆိုသည်။ ပရေတ၏ သက်သာရာအတွက် ၁၂ ရက်တိုင် ပိဏ္ဍ-ဒါန ပူဇော်ခြင်း၊ ရေတင်အပ်ခြင်းနှင့် ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်း (၁၁ ရက်နေ့ အထူးကျွေးခြင်းပါ) ကို ညွှန်ကြားထားသည်။ ထို့နောက် တစ်နှစ်ပြည့်ပြီးနောက် ပြုလုပ်သော sapiṇḍīkaraṇa အပြောင်းအလဲပွဲကို ဖော်ပြကာ ပရေတသည် Pitṛ များအစုအဝေးထဲသို့ ပေါင်းစည်းသွားပုံကို ရှင်းလင်းသည်။ မန္တရ၊ ဂိုတြာနှင့် သင်္ကల్ప (စိတ်ရည်) အားဖြင့် havya/kavya ပူဇော်ပစ္စည်းများသည် ပိတೃများထံ မည်သို့ရောက်ရှိသနည်းကိုလည်း ဆိုထားသည်။ မသင့်လျော်သော ဒါန—အထူးသဖြင့် အိပ်ရာ/ခင်းပေးခြင်း—ကို သတိပေးပြီး ပြစ်မှားလျှင် ပြုရမည့် ပရాయရှ္စိတ္တကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် Kauśika ၏ သားများမှ စ၍ မွေးဖွားမှုများစွာကို ဖြတ်သန်းကာ Brahmadatta ဖြစ်လာသည့် ရှည်လျားသော ပုံပြင်ဖြင့် śrāddha ၏ ပြောင်းလဲစေသော အာနိသင်ကို ပြသပြီး ယောဂသိဒ္ဓိနှင့် မုက္ခသို့ ရောက်စေကြောင်း သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । एकोद्दिष्टं ततो वक्ष्ये यदुक्तं ब्रह्मणा पुरा । मृते पुत्रैर्यथाकार्यमाशौचं च पितुर्यदि
ပုလஸ္တျက ပြောသည်—“ယခု ဗြဟ္မာက ယခင်က သင်ကြားခဲ့သော ‘ဧကောဒ္ဒိෂ္ဌ’ ဟူသော ပိဋကာနည်းကို ငါရှင်းပြမည်။ အဖေ ကွယ်လွန်သော် သားတို့ ဘာကို ဆောင်ရွက်ရမည်နည်း၊ ထို့ပြင် အဖေနှင့်ဆိုင်သော အာရှောစ (ရိုးရာမသန့်ကာလ) သတ်မှတ်ကာလသည် မည်မျှနည်း”။
Verse 2
दशाहं शावमाशौचं ब्राह्मणस्य विधीयते । क्षत्रियेषु दश द्वे च पक्षं वैश्येषु चैव हि
သေဆုံးမှု (ရှာဝ) ကြောင့် ဖြစ်သော အာရှောစကို ဗြာဟ္မဏအတွက် ဆယ်ရက် သတ်မှတ်ထားသည်။ က္ଷတ္တရိယတို့အတွက် ဆယ့်နှစ်ရက်၊ ဝိုင်ရှျတို့အတွက်မူ တစ်ပက္ခ (ဆယ့်ငါးရက်) ဟု အမှန်တကယ် သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 3
शूद्रेषु मासमाशौचं सपिंडेषु विधीयते । नैशमाचूडमाशौचं त्रिरात्रं परतः स्मृतम्
ရှုဒြ (Śūdra) များအတွက် စပိဏ္ဍ (sapinda) ဆွေမျိုးအတွင်း သေဆုံးမှုရှိလျှင် အာရှောစ (āśauca) ကို တစ်လကြာ သတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုအဝိုင်းပြင်ပတွင်မူ သုံးညသာ အာရှောစဟု မှတ်သားထားပြီး၊ ညအချိန် သေဆုံးလျှင် ညကာလကုန်၍ ဆံထုံး/ထိပ်ချုပ် ဖြေသည့်အထိ အာရှောစရှိသည်။
Verse 4
जननेप्येवमेव स्यात्सर्ववर्णेषु सर्वदा । अस्थिसंचयनादूर्ध्वमङ्गस्पर्शो विधीयते
မွေးဖွားမှုအမှု၌လည်း အမြဲတမ်း၊ အမျိုးအစား (varṇa) အားလုံးတွင် ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်ရမည်။ အသ္ထိသံချယန (asthi-saṃcayana) အရိုးစုဆောင်းခြင်း ပြီးဆုံးပြီးနောက်မှသာ အင်္ဂစပရှ (aṅga-sparśa) ကို ပြန်လည် ခွင့်ပြု/သတ်မှတ်သည်။
Verse 5
प्रेताय पिंडदानं तु द्वादशाहं समाचरेत् । पाथेयं तस्य तत्प्रोक्तं यतः प्रीतिकरं महत्
ကွယ်လွန်သူ၏ ပရိတ် (preta) အတွက် ပိဏ္ဍဒါန (piṇḍa-dāna) ကို တစ်ဆယ့်နှစ်ရက်တိုင်တိုင် စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်ရမည်။ ဤအရာကို သူ၏ ခရီးလမ်းအတွက် ပာထေယ (ဇာဒ်ရာဟ်) ဟု ဆိုကြပြီး၊ အလွန်ကြီးမားသော ပီတိနှင့် တృပ్తိကို ပေးစွမ်းသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 6
यस्मात्प्रेतपुरं प्रेतो द्वादशाहेन नीयते । गृहे पुत्रकलत्रं च द्वादशाहं प्रपश्यति
အကြောင်းမှာ ပရိတ် (preta) ကို တစ်ဆယ့်နှစ်ရက်ပြည့်ပြီးနောက် ပရိတ်ပုရ (preta-pura) သို့ ခေါ်ဆောင်သွားကြသည်။ ထိုတစ်ဆယ့်နှစ်ရက်အတွင်း သူသည် မိမိအိမ်၌ သားနှင့် ဇနီးကို ဆက်လက် မြင်တွေ့နေတတ်သည်။
Verse 7
तस्मान्निधेयमाकाशे दशरात्रं पयस्तथा । सर्वदाहोपशांत्यर्थमध्वश्रमविनाशनम्
ထို့ကြောင့် လေဝင်လေထွက်ကောင်းသော ဖွင့်လှစ်နေရာတွင် ရေကို ဆယ်ညတိုင်တိုင် ထားရမည်။ ၎င်းသည် မီးလောင်သကဲ့သို့သော အပူနှင့် ယားယံမှုတို့ကို သက်သာစေပြီး ခရီးပန်းနွမ်းမှုကို ပျောက်ကင်းစေသည်။
Verse 8
ततस्त्वेकादशाहेपि द्विजानेकादशैव तु । गोत्रादिसूतकांते च भोजयेन्मनुजो द्विजान्
ထို့နောက် တစ်ဆယ့်တစ်ရက်မြောက်နေ့၌ပင် လူသည် ဗြဟ္မဏ ၁၁ ဦးအား အဟာရဒါန ပြုစေရာ၏။ ထို့ပြင် ဂိုတ်ရ စသည်တို့နှင့် ဆက်နွယ်သော စူတက (မသန့်ရှင်းကာလ) ပြီးဆုံးသော် ဗြဟ္မဏတို့အား ထပ်မံ အဟာရဒါန ပြုရမည်။
Verse 9
द्वितीयेह्नि पुनस्तद्वदेकोद्दिष्टं समाचरेत् । नावाहनाग्नौकरणं दैवहीनं विधानतः
ဒုတိယနေ့၌လည်း ထိုနည်းတူ Ekoddiṣṭa ပူဇော်ပွဲကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ သတ်မှတ်ထားသော বিধိအတိုင်း ဤပူဇော်ပွဲတွင် ဒေဝတားကို အာဝါဟန (ဖိတ်ခေါ်ခြင်း) မပြု၊ မီးထဲသို့ အဟုတိ (ဟောမ) မထည့်ဘဲ ‘ဒိုင်ဝ’ အင်္ဂါမပါဝင်သကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်သည်။
Verse 10
एकं पवित्रमेकोर्घ एकः पिंडो विधीयते । उपतिष्ठतामिति वदेद्देयं पश्चात्तिलोदकं
သန့်စင်စေသော ကုရှမြက်ပဝိတ္တရ (လက်စွပ်) တစ်ခု၊ အရ္ဃျ (arghya) ပူဇော်တစ်ခါ၊ နှင့် ပိဏ္ဍ (ထမင်းလုံး) တစ်လုံးကို ပြင်ဆင်ရမည်။ “Upatiṣṭhatām—နီးကပ်လာကြပါစေ” ဟုဆိုပြီးနောက် နှမ်းရောရေ (tilodaka) ကို ပေးအပ်ရမည်။
Verse 11
स्वास्ति ब्रूयाद्विप्रकरे विसर्गे चाभिरम्यताम् । शेषं पूर्ववदत्रापि कार्यं वेदविदो विदुः
အဆုံးတွင် ဗြဟ္မဏများ၏ စုဝေးရာ၌ “Svasti” ဟု မင်္ဂလာကောင်းချီး ပြောကြားပြီး သာယာစွာ နှုတ်ဆက်ကာ ထွက်ခွာရမည်။ ကျန်သမျှကိုလည်း ဤနေရာ၌ပင် ယခင်ကဲ့သို့ တိတိကျကျ ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ဝေဒကို သိသူတို့ နားလည်ကြသည်။
Verse 12
अनेन विधिना सर्वमनुमासं समाचरेत् । सूतकांते द्वितीयेह्नि शय्यां दद्याद्विलक्षणाम्
ဤနည်းလမ်းအတိုင်း တစ်လပတ်လုံး ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် စူတကကာလ ပြီးဆုံးသည့်အခါ ဒုတိယနေ့တွင် ထူးခြားသော အိပ်ရာ (ရှယျယာ) ကို ဒါနအဖြစ် ပေးလှူရမည်။
Verse 13
कांचनं पुरुषं तद्वत्फलवस्त्रसमन्वितम् । प्रपूज्य द्विजदांपत्यं नानाभरणभूषितम्
ထိုနည်းတူ သစ်သီးနှင့် အဝတ်အထည်တို့ဖြင့် ပြည့်စုံသော ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ယောက်ျားရုပ်ပုံကို စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်ပြီးနောက် အလှဆင်အဆင်တန်ဆာမျိုးစုံဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ဘြာဟ္မဏ မောင်နှံကို ဂုဏ်ပြုရမည်။
Verse 14
उपवेश्य तु शय्यायां मधुपर्कं ततो ददेत् । रजतस्य तु पात्रेण दधिदुग्धसमन्वितम्
ဧည့်သည်ကို အိပ်ရာပေါ်တွင် ထိုင်စေပြီးနောက် ငွေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ပန်းကန်အိုးတွင် ဒဟိ (နို့ချဉ်) နှင့် နို့တို့ပါဝင်သည့် မဓုပာရ္ကကို ထိုနောက် ပူဇော်အပ်သည်။
Verse 15
अस्थिलालाटिकं गृह्य सूक्ष्मं कृत्वा विमिश्रयेत् । पाययेदिद्वजदांपत्यं पितृभक्त्या समन्वितः
နဖူးပိုင်းမှ အရိုးအပိုင်းသေးသေးတစ်ခုကို ယူ၍ အလွန်သေးငယ်အောင် ကြိတ်ချေကာ ရောနှောစေ။ ပိတೃများအပေါ် ဘက္တိဖြင့် ပြည့်စုံသူသည် ထို (ဆင်) မောင်နှံကို ထိုအရည်ကို သောက်စေရမည်။
Verse 16
एष एव विधिर्दृष्टः पार्वतीयैर्द्विजोतमैः । तेन दुष्टा तु सा शय्या न ग्राह्या द्विजसत्तमैः
ဤနည်းလမ်းတည်းဟူသည် ပာရ္ဝတဒေသရှိ အထူးမြတ်သော ဘြာဟ္မဏတို့က လိုက်နာကြသည့် အစဉ်အလာဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ထိုအိပ်ရာသည် မသန့်စင်ဟု သတ်မှတ်၍ အမြတ်ဆုံး ဒွိဇတို့က မခံယူသင့်။
Verse 17
गृहीतायां तु तस्यां हि पुनः संस्कारमर्हति । वेदे चैव पुराणे च शय्या सर्वत्र गर्हिता
သို့ရာတွင် သူမကို (ဇနီးအဖြစ်) လက်ခံယူပြီးသားဖြစ်လျှင် အမှန်တကယ် ပြန်လည် သံစ్కာရ (သန့်စင်ပွဲ) ခံယူထိုက်သည်။ အကြောင်းမူကား ဝေဒနှင့် ပုရာဏ နှစ်ရပ်လုံးတွင် သင့်တော်သော ရိတုမရှိဘဲ အသုံးပြုသော အိမ်ထောင်ရေးအိပ်ရာကို နေရာတိုင်း၌ ကဲ့ရဲ့ထားသည်။
Verse 18
ग्रहीतारस्तु जायन्ते सर्वे नरकगामिनः । ग्रथितां वसुजालेन शय्यां दांपत्यसेविताम्
မတရားသဖြင့် (ထိုအရာကို) ယူယူသူတို့အားလုံးသည် နရကသို့သွားရမည့်သူများအဖြစ် မွေးဖွားကြ၏။ ဤသည်မှာ ဓန၏ကွန်ယက်ဖြင့် ယက်ချုပ်ထားပြီး လင်မယားအပျော်အပါးအတွက် အသုံးပြုသော အိပ်ရာအကြောင်း ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 19
ये स्पृशंति न जानंतः सर्वे नरकगामिनः । नवश्राद्धेन भोक्तव्यं भुक्त्वा चांद्रायणं चरेत्
စည်းကမ်းကို မသိဘဲ ထိတွေ့သူတို့အားလုံးသည် နရကသို့သွားရမည့်သူများ ဖြစ်ကြ၏။ နဝ-ရှရဒ္ဓ (nava-śrāddha) ကို ပြုလုပ်ပြီးမှသာ စားသုံးရမည်၊ စားပြီးနောက် ချန်ဒြာယဏ (Cāndrāyaṇa) ပရాయశ్చိတ္တကို ကျင့်ဆောင်ရမည်။
Verse 20
पितृभक्त्या तु पुत्राणां कार्यमेव सदा भवेत् । वृषोत्सर्गं च कुर्वीत देया च कपिला शुभा
ပိတೃများအပေါ် ဘက္တိကြောင့် သားတို့သည် လိုအပ်သော ကర్మများကို အမြဲတမ်း ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် ဝೃಷోత്സರ್ಗ (vṛṣotsarga) အဖြစ် နွားထီးကို သာသနာအတွက် လွှတ်ပေးရမည်၊ မင်္ဂလာရှိသော ကပိလာနွားမကိုလည်း ဒါနပြုရမည်။
Verse 21
उदकुंभश्च दातव्यो भक्ष्यभोज्यफलान्वितः । यावदब्दं नरश्रेष्ठ सतिलोदकपूर्वकम्
အို လူမြတ်တော်! အစားအစာ၊ ချက်ပြီးသော ဟင်းလျာနှင့် သစ်သီးများပါဝင်သည့် ရေခွက်/ရေအိုး (udakumbha) ကို ဒါနပြုရမည်—တစ်နှစ်ပြည့်အထိ—နှင့် အရင်ဆုံး နှမ်းရောရေကို ပူဇော်အပ်နှံပြီးနောက်။
Verse 22
ततः संवत्सरे पूर्णे सपिंडीकरणं भवेत् । सपिंडीकरणादूर्द्ध्वं प्रेतः पार्वणभुग्यतः
ထို့နောက် တစ်နှစ်ပြည့်စုံသည့်အခါ စပိဏ္ဍီကရဏ (sapiṇḍīkaraṇa) ပွဲကို ပြုလုပ်ရမည်။ စပိဏ္ဍီကရဏ ပြီးနောက် ပရေတ (preta) သည် ပာဝဏ-ရှရဒ္ဓ (pārvaṇa śrāddha) တွင် ပိတೃပူဇော်ပွဲ၏ အစိတ်အပိုင်းကို ခံယူခွင့်ရလာသည်။
Verse 23
वृद्धिपूर्वेषु कार्येषु गृहस्थस्य भवेत्ततः । सपिंडीकरणं श्राद्धं देवपूर्वं नियोजयेत्
ထို့ကြောင့် အိမ်ထောင်ရှင်သည် တိုးတက်ကြွယ်ဝမှုကို ရည်ရွယ်သော ကర్మများကို ဆောင်ရွက်ရာတွင်၊ နတ်ဘုရားတို့အား ပူဇော်အပ်နှံခြင်းကို အရင်ပြု၍ “သပိဏ္ဍီကရဏ” ဟုခေါ်သော ရှရဒ္ဓကို ပထမဦးစွာ စီစဉ်ရမည်။
Verse 24
पितॄनावाहयेत्तत्र पृथक्प्रेतं विनिर्दिशेत् । गंधोदकतिलैर्युक्तं कुर्यात्पात्रचतुष्टयम्
အဲဒီနေရာတွင် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) များကို ဖိတ်ခေါ်အာဝါဟန ပြု၍၊ ပရိတ် (ကွယ်လွန်ဝိညာဉ်) အတွက် အလှူကို သီးခြား သတ်မှတ်ရမည်။ အနံ့သာရေ နှင့် နှမ်းစေ့ ပါသော ပန်းကန်လေးလုံးကို ပြင်ဆင်ရမည်။
Verse 25
अर्घ्यार्थं पितृपात्रेषु प्रेतपात्रं प्रसेचयेत् । तद्वत्संकल्प्य चतुरः पिंडान्पितृपरस्तदा
အရဃျ (arghya) ပူဇော်ရန်အတွက် ပရိတ်ပန်းကန်မှ ရေကို ပိတೃပန်းကန်များထဲသို့ လောင်းထည့်ရမည်။ ထို့နောက် တူညီသော သင်္ကల్పဖြင့် ပိတೃကို သဒ္ဓါရှိသော ကర్తာသည် ထိုအချိန်တွင် ပိဏ္ဍ (ထမင်းလုံး) လေးလုံးကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 26
ये समाना इति द्वाभ्यामन्नं तु विभजेत्त्रिधा । अनेन विधिना चार्घ्यं पूर्वमेव प्रदापयेत्
“ye samānā…” ဟုအစပြုသော မန္တရနှစ်ပုဒ်ကို ရွတ်ဆိုပြီး အစာကို သုံးပိုင်း ခွဲဝေရမည်။ ဤနည်းလမ်းအတိုင်းပင် အရဃျကို အရင်ဆုံး ပူဇော်ရမည်။
Verse 27
ततः पितृत्वमापन्नस्स चतुर्थस्तदा त्वनु । अग्निष्वात्तादि मध्ये तु प्राप्नोत्यमृतमुत्तमम्
ထို့နောက် သူသည် ပိတೃဖြစ်သော အခြေအနေကို ရရှိ하였다; စတုတ္ထအဖြစ်ဖြင့် နောက်တစ်ဆင့်တစ်ဆင့် အဂ္နိෂ္ဝာတ္တ (Agniṣvātta) စသည့် ပိတೃအုပ်စုများအတွင်း၌ အမတဖြစ်ခြင်း၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး အမృతကို ရရှိသည်။
Verse 28
सपिण्डीकरणादूर्ध्वं पृथक्तस्मै न दीयते । पितृष्वेव च दातव्यं तत्पिंडं येषु संस्थितम्
စပိဏ္ဍီကရဏ အခမ်းအနား ပြီးဆုံးပြီးနောက် ထိုသူအတွက် သီးသန့် ပိဏ္ဍ မပူဇော်တော့ရ; ထိုပိဏ္ဍကို ပိတೃများထံသာ ပူဇော်ရမည်၊ ထိုပိဏ္ဍသည် ပိတೃတို့အတွင်း တည်ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။
Verse 29
ततः प्रभृति संक्रान्तावुपरागादि पर्वसु । त्रिपिंडमाचरेच्छ्राद्धमेकोद्दिष्टं मृतेहनि
ထိုအချိန်မှစ၍ သင်္ကြန်တိ (နေပြောင်းကာလ)၊ ဂြိုဟ်ဖုံး/နေဖုံးကဲ့သို့သော ပွဲနေ့များတွင် ပိဏ္ဍ သုံးလုံးဖြင့် ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ရမည်; သေဆုံးသည့်နေ့တွင်မူ တစ်ဦးတည်းကို ရည်ညွှန်းသော အဲကောဒ္ဒိဋ္ဌ ရှရဒ္ဓ ကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 30
एकोद्दिष्टं परित्यज्य मृताहे यः समाचरेत् । स दैवं पितृहा स स्यात्तथा भ्रातृविनाशकः
မရဏကိစ္စနေ့တွင် အဲကောဒ္ဒိဋ္ဌ ပူဇော်မှုကို စွန့်ပစ်ပြီး အခြားကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်သူသည် ပိတೃဟာ (ဘိုးဘွားကို ထိခိုက်သူ) ဟု သတ်မှတ်ခံရပြီး ထို့အပြင် ညီအစ်ကိုပျက်စီးစေသူလည်း ဖြစ်သည်။
Verse 31
मृताहे पार्वणं कुर्वन्नधो याति स मानवः । संपृक्ते स्वर्गती भावे प्रेतमोक्षो यतो भवेत्
မရဏနေ့အမင်္ဂလာတွင် ပါရ္ဝဏ ရှရဒ္ဓ ကို ပြုလုပ်သူသည် အောက်တန်းအခြေအနေသို့ ကျရောက်သည်။ သို့သော် ကောင်းကင်သို့ ဦးတည်စေသော အခြေအနေနှင့် မှန်ကန်စွာ ချိတ်ဆက်၍ ပြုလုပ်လျှင် ထိုမှတဆင့် ပရေတ၏ လွတ်မြောက်မှု ရရှိသည်။
Verse 32
आमश्राद्धं तदा कुर्याद्विधिज्ञः श्राद्धदस्ततः । तेनाग्नौकरणं कुर्यात्पिंडांस्तेनैव निर्वपेत्
ထို့နောက် နည်းလမ်းကို သိသူသည် ရှရဒ္ဓ အတွက် ပြင်ဆင်ထားသော ပစ္စည်းများဖြင့် အစပြု (အာမ) ရှရဒ္ဓ ကို ပြုလုပ်ရမည်; ထိုပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့်ပင် မီးနှင့်ဆိုင်သော အခမ်းအနားကို ဆောင်ရွက်ရမည်၊ ထိုပစ္စည်းများဖြင့်ပင် ပိဏ္ဍများကိုလည်း တင်ပူဇော်ရမည်။
Verse 33
त्रिभिः सपिंडीकरणं मासैक्ये त्रितये तथा । यदा प्राप्स्यति कालेन तदा मुच्येत बंधनात्
သတ်မှတ်ထားသော အကြိမ်သုံးကြိမ်—တစ်လပြည့်ချိန်နှင့် ထို့အတူ တတိယလတွင်—စပိဏ္ဍီကရဏ ပူဇော်ပွဲကို စည်းကမ်းတကျ ပြုလုပ်လျှင်၊ ကာလအချိန်တန်သော် ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်၏။
Verse 34
मुक्तोपि लेपभागित्वं प्राप्नोति कुशमार्जनात् । लेपभाजश्चतुर्थाद्यास्त्रयः स्युः पिंडभागिनः
အညစ်အကြေးမှ လွတ်မြောက်ပြီးသူတောင် ကုရှမြက်ဖြင့် လှည်းသုတ်ရာမှ လေပ (အညစ်တင်မှု)၏ အစိတ်အပိုင်းကို ခံရတတ်သည်။ ထိုလေပကို မျှဝေခံသူတို့အနက် စတုတ္ထသူမှ စ၍ သုံးဦးကို ပိဏ္ဍ (ဆွမ်းလုံး) အစိတ်အပိုင်းရသူဟု ဆိုကြသည်။
Verse 35
पिण्डदः सप्तमस्तेषां सपिंडाः सप्तपूरुषाः । भीष्म उवाच । कथं हव्यानि देयानि कव्यानि च जनैरिह
သူတို့အနက် ပိဏ္ဍ ပေးသူသည် ခုနစ်မြောက်ဖြစ်၏; စပိဏ္ဍ ဆက်နွယ်သော ဘိုးဘွားပိတೃတို့သည် ခုနစ်မျိုးဆက်တိုင်တိုင် ရှိသည်ဟု ဆို၏။ ဘီရှ္မက မေးလေသည်—ဤလောက၌ လူတို့သည် ဒေဝတို့အတွက် ဟဗျ (havya) နှင့် ပိတೃတို့အတွက် ကဗျ (kavya) ကို မည်သို့ ပူဇော်သင့်နည်း။
Verse 36
गृह्णंति पितृलोके वा प्रायः के कैर्निगद्यते । यदि मर्त्ये द्विजो भुंक्ते हूयते यदि वानले
ပိတೃလောက၌ ထိုအပူဇော်ကို မည်သူက လက်ခံသနည်း၊ ထို့အကြောင်းကို ယေဘုယျအားဖြင့် မည်သူက မည်သူအား ပြောဆိုသနည်း။ မရ္တလောက၌ ဒွိဇတစ်ဦးက စားသော်လည်းကောင်း၊ မီးထဲသို့ ဟိုးမ (homa) ပြု၍ လောင်းသော်လည်းကောင်း၊ အမှန်တကယ် သူတို့ထံသို့ ဘာသည် ရောက်သနည်း။
Verse 37
शुभाशुभात्मकाः प्रेतास्तदन्नं भुंजते कथम् । पुलस्त्य उवाच । वसुस्वरूपाः पितरो रुद्राश्चैव पितामहाः
“ကောင်းမကောင်း ရောနှောသဘောရှိသော ပရေတတို့သည် ထိုအစာကို မည်သို့ စားသုံးနိုင်သနည်း” ဟု မေးရာ၊ ပုလஸ္တျက ဆိုသည်—“ပိတೃတို့သည် ဝစု (Vasu) အရုပ်အဆင်းဖြစ်ကြပြီး၊ ပိတామဟ (ဘိုးဘွားကြီးများ) သည် အမှန်တကယ် ရုဒြ (Rudra) အရုပ်အဆင်းဖြစ်ကြသည်။”
Verse 38
प्रपितामहास्तथादित्या इत्येषा वैदिकी श्रुतिः । नामगोत्रं पितॄणां तु प्रापकं हव्यकव्ययोः
“ပရပိတామဟာတို့နှင့် အာဒိတျများ” ဟူသည်မှာ ဝေဒသြရုတိ၏ အမိန့်တော်ပင် ဖြစ်သည်။ ပိတೃတို့၏ အမည်နှင့် ဂိုတြာကသာ ဟဗျနှင့် ကဗျ ပူဇာအပ်နှံမှုကို သူတို့ထံ ရောက်စေသည်။
Verse 39
श्राद्धस्य मन्त्रतस्तत्वमुपलभ्येत भक्तितः । अग्निष्वात्तादयस्तेषामाधिपत्ये व्यवस्थिताः
ရှ్రာဒ္ဓ မန္တရများအားဖြင့် ဘက္တိဖြင့်တကွ ၎င်း၏ တတ္တဝကို သိမြင်ရသည်။ အဂ္နိရှ္ဝာတ္တတို့နှင့် အခြား ပိတೃများသည် ထိုကర్మများ၏ အဓိပတိအဖြစ် တည်ထားကြသည်။
Verse 40
नामगोत्रास्तदा देशा भवंत्युद्भवतामपि । प्राणिनः प्रीणयत्येतदर्हणं समुपागतं
ထို့နောက် မွေးဖွားသစ်သူတို့ပင် အမည်၊ ဂိုတြာနှင့် ဒေသ (မူလနေရာ) ကို ရရှိလာကြသည်။ ဤကဲ့သို့ အရဟဏ်ကို သင့်တော်စွာ ဆက်ကပ်လျှင် သတ္တဝါတို့ကို ပီတိတရားဖြစ်စေသည်။
Verse 41
दिव्यो यदि पिता माता गुरुः कर्मानुयोगतः । तस्यान्नममृतं भूत्वा दिव्यत्त्वेप्यनुगच्छति
အဖေ၊ အမေ သို့မဟုတ် ဂုရုသည် ကర్మအမိန့်အရ ဒိဗ္ဗဖြစ်လျှင်၊ သူတို့ထံ ဆက်ကပ်သော အစာသည် အမృతကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး၊ ဆက်ကပ်သူလည်း ထိုဒိဗ္ဗအခြေအနေသို့ လိုက်ရောက်သည်။
Verse 42
दैत्यत्वे भोगरूपेण पशुत्वेपि तृणं भवेत् । श्राद्धान्नं वायुरूपेण नागत्वेप्युपतिष्ठति
ဒೈတျဖြစ်၍ မွေးလာလျှင် ၎င်းသည် ဘောဂအဖြစ် အာရုံခံစားပျော်ရွှင်မှု ဖြစ်လာသည်။ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်လျှင်လည်း မြက်ဖြစ်လာသည်။ ထို့ပြင် ရှ్రာဒ္ဓ အစာသည် လေ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့်၊ နာဂဖြစ်သော်လည်း လက်ခံသူထံ ရောက်ရှိလာသည်။
Verse 43
पानं भवति यक्षत्वे राक्षसत्वे तथामिषं । दानवत्वे तथा पानं प्रेतत्वे रुधिरोदकम्
ယက္ခဖြစ်သောအခါ သောက်ခြင်းရှိ၏; ရာက္ခသဖြစ်သောအခါလည်း အသားစားခြင်းရှိ၏။ ဒါနဝဖြစ်သောအခါလည်း သောက်ခြင်းရှိ၏; ပရေတဖြစ်သောအခါ သွေးရောရေကို သောက်ရ၏။
Verse 44
मनुष्यत्वेन्नपानादि नानाभोगवतां भवेत् । रतिशक्तिस्त्रियः कान्तेऽन्येषां भोजनशक्तिता
လူဘဝ၌ အစာအဟာရ၊ သောက်သုံးခြင်းတို့နှင့် မျိုးစုံသော အပျော်အပါးတို့ကို ခံစားနိုင်သော စွမ်းရည် ပေါ်ပေါက်၏။ ထိုအနက် မိန်းမတို့တွင် ချစ်သူကောင်းကင့်အပေါ် ရတိ(ကာမ)စွမ်းရည်ရှိပြီး၊ အခြားသူတို့တွင် အစားစားနိုင်စွမ်းရည်ရှိ၏။
Verse 45
दानशक्तिः स विभवा रूपमारोग्यमेव च । श्राद्धपुष्पमिदं प्रोक्तं फलं ब्रह्मसमागमः
ဒါန(လှူဒါန်း)စွမ်းရည်၊ စည်းစိမ်ချမ်းသာ၊ အလှအပနှင့် ကျန်းမာအာရೋಗ್ಯ—ဤသည်ကို ရှရဒ္ဓ၏ ‘ပန်း’ ဟု ဆိုကြ၏။ ၎င်း၏ အကျိုးဖလမှာ ဘြဟ္မန်နှင့် ဆုံဆည်းခြင်း၊ အမြင့်ဆုံးတရားသို့ ရောက်ခြင်း ဖြစ်၏။
Verse 46
आयुः पुत्रान्धनं विद्यां स्वर्गं मोक्षं सुखानि च । प्रयच्छन्ति तथा राज्यं प्रीताः पितृगणा नृप
အို မင်းကြီး၊ ပိတೃဂဏာ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များ) ပျော်ရွှင်နှစ်သက်လာသောအခါ အသက်ရှည်ခြင်း၊ သားသမီး၊ ငွေကြေးဥစ္စာ၊ ပညာ၊ ဆွರ್ಗ၊ မောက္ခနှင့် သုခများကို ပေးသနားကြ၏။ ထို့အပြင် ရာဇာဏာတော်ကိုလည်း ချီးမြှင့်ကြ၏။
Verse 47
श्रूयते च पुरा मोक्षं प्राप्ताः कौशिकसूनवः । पंचभिर्जन्मसंबंधैः प्राप्ता ब्रह्मपरं पदम्
ရှေးကာလ၌ ကౌသိက၏ သားတော်များသည် မောက္ခကို ရရှိခဲ့ကြသည်ဟု ကြားရ၏။ မွေးဖွားခြင်း ငါးကြိမ်ဆက်သွယ်သော ဆက်နွယ်မှုများကြောင့် ဘြဟ္မန်၏ အမြင့်ဆုံးပဒသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြ၏။
Verse 48
भीष्म उवाच । कथं कौशिकदायादाः प्राप्ता योगमनुत्तमम् । पंचभिर्जन्मसंबन्धैः कथं कर्मक्षयो भवेत्
ဘီရှ္မက မေးလေသည်။ ကောသိက၏ မျိုးဆက်တို့သည် အတုမရှိသော ယောဂကို မည်သို့ ရရှိခဲ့သနည်း။ ထို့ပြင် မွေးဖွားခြင်း ငါးဘဝ ဆက်နွယ်မှုကြောင့် ကမ္မကုန်ခမ်းခြင်းသည် မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်သနည်း။
Verse 49
पुलस्त्य उवाच । कौशिको नाम धर्मात्मा कुरुक्षेत्रे महानृषिः । नामतः कर्मतस्तस्य पुत्राणां तन्निबोध मे
ပုလஸ္တျက ဆိုလေသည်။ “ကူရုက္ခေတ္တရ၌ ကောသိကဟူသော ဓမ္မတရားရှိသည့် မဟာရိရှီတစ်ပါး ရှိ၏။ ယခု သူ၏ သားတို့ကို အမည်နှင့် အကျင့်အကြံအလုပ်တို့အတိုင်း ငါ့ထံမှ သိလော့။”
Verse 50
स्वसृपः क्रोधनो हिंस्रः पिशुनः कविरेव च । वाग्दुष्टः पितृवर्ती च गर्गशिष्यास्तदाभवन्
စွဝသြပ၊ က္ရောဓန၊ ဟိံသြရ၊ ပိရှုန၊ ကဝိ—ထို့ပြင် ဝါဂ္ဒုဋ္ဌ နှင့် ပိတೃဝရ္တီ တို့သည် ထိုအခါ ဂရ္ဂ၏ တပည့်များ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 51
पितर्युपरते तेषामभूद्दुर्भिक्षमुल्बणं । अनावृष्टिश्च महती सर्वलोकभयंकरी
သူတို့၏ ဖခင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သူတို့အကြားတွင် ကြောက်မက်ဖွယ် အစာရှားပါးမှု ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာလောကအားလုံးကို ထိတ်လန့်စေသော မိုးခေါင်ကြီးလည်း ဖြစ်လာ၏။
Verse 52
गर्गादेशाद्वने दोग्ध्रीं रक्षंति च तपोधनाः । खादामः कपिलामेतां वयं क्षुत्पीडिता भृशं
ဂရ္ဂ၏ အမိန့်အရ တပသီဓန ရဟန်းတို့သည် တောအတွင်း ဤနို့ပေးသော နွားမကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နေကြ၏။ သို့သော် ငါတို့သည် ဆာလောင်မှုကြောင့် အလွန်ပင် နှိပ်စက်ခံနေရသဖြင့် ဤကပိလာနွားမကို စားမည်ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 53
इति चिंतयतां पापं लघुः प्राह तदानुजः । यद्यवश्यमियं वध्या श्राद्धरूपेण योज्यतां
ဤသို့ အပြစ်ကို စဉ်းစားနေစဉ်၊ သူ၏ညီ လဂ္ဃုက ပြောသည်—“မလွဲမသွေ သတ်ရမည်ဆိုလျှင်၊ ၎င်းကို ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပူဇော်ပွဲအဖြစ် စီမံခန့်ထားကြပါစေ။”
Verse 54
श्राद्धे नियोज्यमानायां पापं नश्यति नो ध्रुवं । एवं कुर्वित्यनुज्ञातः पितृवर्ती तदानुजैः
ရှရဒ္ဓ (Śrāddha) ပူဇော်ပွဲအတွက် ဗိဓိတကျ ခန့်ထားလျှင် အပြစ်သည် မလွဲမသွေ ပျောက်ကွယ်သည်။ ထို့ကြောင့် ညွှန်ကြားချက်နှင့် ခွင့်ပြုချက်ရပြီးနောက်၊ သူသည် ညီများနှင့်အတူ ပိတೃ (Pitṛs) တို့၏အလိုအတိုင်း လိုက်နာပြုမူ하였다။
Verse 55
चक्रे समाहितः श्राद्धमुपयुज्याथ तां पुनः । द्वौ दैवे भ्रातरो कृत्वा पित्र्ये त्रींश्चापरान्क्रमात्
စိတ်တည်ငြိမ်စွာဖြင့် သူသည် ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ထိုအရာကို ဗိဓိအတိုင်း ထပ်မံအသုံးချ하였다။ ဒေဝ (နတ်ဘုရား) အတွက် အစ်ကိုညီနှစ်ဦးကို ခန့်ထားပြီး၊ ပိတೃယ (ဘိုးဘွား) အတွက် အစဉ်လိုက် အခြား သုံးဆယ့်သုံးဦးကို ခန့်ထား하였다။
Verse 56
तथैकमतिथिं कृत्वा श्राद्धदः स्वयमेव तु । चकार मंत्रवच्छ्राद्धं स्मरन्पितृपरायणः
ထို့နောက် သင့်လျော်သော တိထိ (လ) တစ်ရက်ကို သတ်မှတ်ပြီး၊ ရှရဒ္ဓ ပူဇော်သူဖြစ်သော သူကိုယ်တိုင် ပိတೃတို့ကို သတိရလျက်၊ သူတို့ထံ အလုံးစုံအပ်နှံကာ၊ သတ်မှတ်ထားသော မန္တရများဖြင့် ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်하였다။
Verse 57
तदा गत्वा विशंकास्ते गुरवे च न्यवेदयन् । व्याघ्रेण निहता धेनुर्वत्सोयं प्रतिगृह्यतां
ထို့နောက် သူတို့သည် သံသယများဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ဆရာထံသို့ သွား၍ လျှောက်တင်ကြသည်—“နွားမကို ကျားက သတ်သွားပါပြီ။ ဤနွားကလေးကို လက်ခံတော်မူပါ။”
Verse 58
एवं सा भक्षिता धेनुः सप्तभिस्तैस्तपोधनैः । वैदिकं बलमाश्रित्य क्रूरे कर्मणि निर्भयाः
ဤသို့ တပဿာဓနကြွယ်ဝသော ရှင်ရသီ ခုနှစ်ပါးတို့က နွားမကို စားသုံးကြ၏။ ဝေဒ၏ အာနုဘော်ကို အားကိုး၍ ကြမ်းတမ်းသော ကမ္မ၌ မကြောက်မရွံ့ ဝင်ရောက်ပြုကြ၏။
Verse 59
ततः काले प्रणष्टास्ते व्याधा दश पुरेभवन् । जातिस्मरत्वं प्राप्तास्ते पितृभावेन भाविताः
ထို့နောက် ကာလကြာသော် ပျက်စီးသွားခဲ့သော မုဆိုး ဆယ်ယောက်သည် မြို့၌ ပြန်လည်မွေးဖွားလာကြ၏။ အတိတ်ဘဝကို မှတ်မိနိုင်သော စွမ်းရည်ရပြီး ပိတೃဘောဝဖြင့် စိတ်နှလုံးတို့ ပုံဖော်ခံရ၏။
Verse 60
तत्र विज्ञाय वैराग्यं प्राणानुत्सृज्य धर्मतः । लोकैरवीक्ष्यमाणास्ते तीर्थांतेनशनेन तु
ထိုနေရာ၌ ဝိရာဂျ (မကပ်မငြိ) ကို သိမြင်ပြီး သာသနာဓမ္မအတိုင်း အသက်ကို စွန့်လွှတ်ကြ၏။ လူတို့မမြင်နိုင်အောင် တီရ္ထ၏ အဆုံး၌ အစာရှောင်ခြင်းဖြင့် ထိုကမ္မကို ပြုကြ၏။
Verse 61
संजाता मृगरूपास्ते सप्त कालंजरे गिरौ । प्राप्तविज्ञानयोगास्ते तत्यजुस्तां निजां तनुम्
ထိုခုနှစ်ပါးသည် ကာလဉ္ဇရ တောင်ပေါ်၌ သမင်ရုပ်ဖြင့် မွေးဖွားလာကြ၏။ ဉာဏယောဂ၏ စည်းကမ်းကို ရရှိပြီးနောက် မိမိတို့၏ ထိုကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပစ်ကြ၏။
Verse 62
मम्रुः प्रपतनेनाथ जातवैराग्यमानसाः । मानसे चक्रव्राकास्ते संजाताः सप्तयोगिनः
အရှင်ဘုရား၊ ပြုတ်ကျသဖြင့် သူတို့သည် သေဆုံးကြပြီး ရုတ်တရက် ဝိရာဂျဖြင့် စိတ်နှလုံး ပြည့်ဝလာ၏။ မာနသ ရေကန်၌ ထို စက္ကရဝါက ငှက်တို့သည် နောက်တဖန် ယောဂီ ခုနှစ်ပါးအဖြစ် မွေးဖွားလာကြ၏။
Verse 63
नामतः कर्मतः सर्वे सुमनाः कुसुमोवसुः । चित्तदर्शी सुदर्शी च ज्ञाता ज्ञानस्य पारगः
အမည်နှင့် အကျင့်အလုပ်တို့၌ သူတို့အားလုံးသည် စိတ်ကောင်းမြတ်သူများ ဖြစ်၍ ပန်းပွင့်ရတနာကဲ့သို့တန်ဖိုးရှိကြသည်။ သူတို့သည် အခြားသူ၏စိတ်ကိုမြင်နိုင်သူ၊ မြင်ကွင်းကောင်းသူ၊ သိသူဖြစ်ပြီး ဉာဏ်ပညာ၏ အဝေးကမ်းသို့ ကူးမြောက်ပြီးသားဖြစ်သည်။
Verse 64
ज्येष्ठानुरक्ताः श्रेष्ठास्ते सप्तैते योगपावनाः । योगभ्रष्टास्त्रयस्तेषां बभूवुश्चलचेतसः
အကြီးဆုံးကို ချစ်ခင်လေးစား၍ တွယ်တာနေသော ထိုခုနစ်ဦးသည် အကောင်းဆုံးများ—ယောဂဖြင့် သန့်စင်ပေးသူများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် သူတို့ထဲမှ သုံးဦးသည် ယောဂမှ လွဲချော်ကာ စိတ်မတည်ငြိမ်သူများ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 65
दृष्ट्वा विभ्राजमानं तमणुहं स्त्रीभिरन्वितम् । क्रीडंतं विविधैर्भोगैर्महाबलपराक्रमम्
သူ့ကိုမြင်သောအခါ—တောက်ပထွန်းလင်း၍ မိန်းမများနှင့်အတူရှိကာ—အမျိုးမျိုးသော အာရုံခံစားမှုများတွင် ကစားပျော်ရွှင်နေပြီး အင်အားကြီးမားသည့် သတ္တိဗလရှိသူဖြစ်သည်။
Verse 66
पञ्चालान्वयसंभूतं प्रभूतबलवाहनम् । राज्यकामोभवत्त्वेकस्तेषां मध्ये जलौकसाम्
“ရေတွင်နေထိုင်သူများအလယ်၌ တစ်ဦးရှိပါစေ—ပဉ္စာလ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွား၍ အင်အားနှင့် ယာဉ်ပို့ဆောင်ရေးများစွာ ပြည့်စုံကာ—အာဏာရဇ္ဇကို လိုလားသူဖြစ်စေ။”
Verse 67
पितृवर्ती च यो विप्रः श्राद्धकृत्पितृवत्सलः । अपरौ मंत्रिणौ दृष्ट्वा प्रभूतबलवाहनौ
ပိတೃတို့၏လမ်းစဉ်ကို လိုက်နာသော ဗြာဟ္မဏ—ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပူဇော်ပွဲကို ပြုလုပ်သူ၊ ပိတೃတို့ကို ချစ်ခင်သူ—အင်အားနှင့် ယာဉ်များစွာပြည့်စုံသော အခြားဝန်ကြီးနှစ်ဦးကို မြင်သောအခါ သူတို့ကို သတိပြုကြည့်ရှု하였다။
Verse 68
मंत्रित्वे चक्रतुश्चेच्छामस्मिन्मर्त्यौ द्विजोत्तमौ । विभ्राजपुत्रस्त्वेकोभूद्ब्रह्मदत्त इति स्मृतः
ဤလောက၌ ထူးမြတ်သော ဗြာဟ္မဏနှစ်ဦးသည် မန္တရိအဖြစ် အမှုထမ်းလိုသည့် ဆန္ဒကို ပြည့်စုံစေခဲ့ကြ၏။ ထို့အနက် ဝိဘ္ရాజ၏ သားတစ်ဦးသည် «ဗြဟ္မဒတ္တ» ဟူ၍ ထင်ရှားလာ၏။
Verse 69
मंत्रिपुत्रौ तथा चैव पुंडरीकसुबालकौ । ब्रह्मदत्तोभिषिक्तस्तु कांपिल्ये नगरोत्तमे
ထို့အတူ မန္တရိ၏ သားနှစ်ဦးဖြစ်သော ပုဏ္ဍရိက နှင့် သုဗာလက တို့လည်း ရှိကြ၏။ ဗြဟ္မဒတ္တကို မြို့အထူးကောင်း ကမ္ပိလျ၌ ရာဇာဘိသေက ခံစေခဲ့သည်။
Verse 70
पंचालराजो विक्रांतः श्राद्धकृत्पितृवत्सलः । योगवित्सर्वजंतूनां चित्तवेत्ताभवत्तदा
ထိုအခါ ပဉ္စာလ၏ မင်းသည် သတ္တိပြင်းထန်၍ ရှရဒ္ဓ ကုသိုလ်ကိစ္စများကို စွဲမြဲစွာ ဆောင်ရွက်ကာ ဘိုးဘွားပိတೃတို့ကို ချစ်ခင်ဂရုစိုက်သူ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ယောဂကို သိမြင်သူနှင့် သတ္တဝါအားလုံး၏ စိတ်ကို သိနိုင်သူ ဖြစ်လာ၏။
Verse 71
तस्य राज्ञोभवद्भार्या सुदेवस्यात्मजा तदा । सन्नतिर्नाम विख्याता कपिलायाभवत्पुरा
ထိုမင်း၏ မိဖုရားသည် ထိုအခါ သုဒေဝ၏ သမီးဖြစ်၍ «သန္နတိ» ဟူသော နာမဖြင့် ထင်ရှား၏။ သူမသည် အတိတ်ကာလ၌ «ကပိလာ» ဟူ၍လည်း ခေါ်ခဲ့ဖူးသည်။
Verse 72
पितृकार्ये नियुक्तत्वादभवद्ब्रह्मवादिनी । तया चकार सहितः स राज्यं राजनंदनः
အဖ၏ တာဝန်ကိစ္စတွင် ခန့်အပ်ခံရသောကြောင့် သူမသည် «ဗြဟ္မဝါဒိနီ»—ဗြဟ္မန်ကို သိမြင်၍ ဟောကြားနိုင်သူ—ဖြစ်လာ၏။ ထိုမင်းသားသည် သူမနှင့်အတူ နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်စီမံ하였다။
Verse 73
कदाचिद्गतौद्यानं तया सह स पार्थिवः । ददर्श कीटमिथुनमनंगकलहान्वितम्
တစ်ခါတစ်ရံ မင်းကြီးသည် သူမနှင့်အတူ ဥယျာဉ်သို့ သွားရာ၌၊ အဲဒီနေရာတွင် ကာမလိုလားမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အငြင်းပွားမှုထဲ ကျရောက်နေသော ပိုးမွှားအတွဲကို မြင်တော်မူ၏။
Verse 74
पिपीलिकामधोवक्त्रां पुरतः कीटकामुकः । पंचबाणाभितप्तांगः सगद्गदमुवाच ह
ထို့နောက် ပိုးမွှားချစ်သူသည် မျက်နှာကို အောက်သို့ချထားသော ပုရွက်ဆိတ်၏ ရှေ့တွင် ရပ်ကာ၊ ကာမဒေဝ၏ မြားငါးစင်းကြောင့် ကိုယ်အင်္ဂါများ ပူလောင်နေသဖြင့် စိတ်လှုပ်ရှား၍ အသံတုန်တုန်ဖြင့် ပြောလေ၏။
Verse 75
न त्वया सदृशी लोके कामिनी विद्यते क्वचित् । मध्ये क्षीणातिजघना बृहद्वक्त्रातिगामिनी
လောက၌ သင်နှင့်တူသော ကာမနီ မည်သူမျှ မရှိ; ခါးသေးသွယ်၍ တင်ပါးပြည့်ဝကာ မျက်နှာအလှနှင့် လှပသိမ်မွေ့သော လှုပ်ရှားလျှောက်လှမ်းမှုတွင် အခြားသူတို့ထက် ထူးမြတ်၏။
Verse 76
सुवर्णवर्णसदृशी सद्वक्त्रा चारुहासिनी । आलक्ष्यते च वदनं गुडशर्करवत्सलं
သူမသည် ရွှေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပ၍ မျက်နှာမြတ်ကာ ချိုမြိန်သော အပြုံးရှိ၏; ထို့ပြင် မျက်နှာတော်သည် ဂျာဂရီနှင့် သကြားကဲ့သို့ ချိုသာ၍ နှစ်သက်ဖွယ် မြင်ရ၏။
Verse 77
भोक्ष्यसे मयि भुक्ते त्वं स्नासि स्नाते तथा मयि । प्रोषिते मयि दीना त्वं क्रुद्धे च भयचंचला
ငါစားသည့်အခါ သင်လည်းစား၏; ငါရေချိုးသည့်အခါ သင်လည်းရေချိုး၏။ ငါဝေးကွာသွားသည့်အခါ သင်စိတ်ညစ်နွမ်း၏; ငါဒေါသထွက်သည့်အခါ သင်ကြောက်ရွံ့၍ တုန်လှုပ်၏။
Verse 78
किमर्थं वद कल्याणि सदाधोवदनास्थिता । सा तमाह ज्वलत्कोपा किमालपसि रे शठ
သူက “အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ အဘယ်ကြောင့် အမြဲ မျက်နှာကို အောက်သို့ချ၍ ထိုင်နေသနည်း” ဟု မေး၏။ သူမက ဒေါသမီးတောက်လောင်ကာ “ဟေ့ လိမ်လည်သူ၊ ဘာကို အလကားပြောနေသနည်း” ဟု ပြန်ဆို၏။
Verse 79
त्वया मोदकचूर्णं तु मां विहायापि भक्षितम् । प्रादास्त्वं तदतिक्रम्य मामन्यस्यै समन्मथः
သင်သည် ကျွန်မကို လျစ်လျူရှုကာ မိုဒကာမှုန့်ကို ကိုယ်တိုင်စားသုံးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အလွန်လွန်ကဲစွာ၊ အို ဆန္ဒကိုလှုံ့ဆော်သူ၊ ကျွန်မကို အခြားသူမထံ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
Verse 80
पिपीलक उवाच । त्वत्सादृश्यान्मया दत्तमन्यस्यै वरवर्णिनि । तदेकमपराधं मे क्षंतुमर्हसि भामिनि
ပိပီလကက ပြောသည်— “အို အရောင်အဆင်းလှသော မိန်းမရေ၊ သူမသည် သင်နှင့် ဆင်တူသောကြောင့် ငါက အခြားသူမထံ ပေးခဲ့သည်။ ငါ၏ အပြစ်တစ်ခုပဲရှိသဖြင့်၊ အို စိတ်ပြင်းထန်သူမ၊ ခွင့်လွှတ်ပေးပါ”။
Verse 81
नैवं पुनः करिष्यामि त्यज कोपं च सुस्तनि । स्पृशामि पादौ सत्येन प्रणतस्य प्रसीद मे
“ငါ ထပ်မံ မလုပ်တော့ပါ။ အို ရင်သားလှသော မိန်းမရေ၊ ဒေါသကို စွန့်လွှတ်ပါ။ သစ္စာဖြင့် ငါသည် သင်၏ ခြေတော်ကို ထိပါ၏; ဦးညွှတ်နေသော ငါ့ကို ကရုဏာဖြင့် ကျေနပ်ပါ”။
Verse 82
रुष्टायां त्वयि सुश्रोणि मृत्युर्मे पुरतो भवेत् । तुष्टायां त्वयि वामोरु पूर्णाः सर्वमनोरथाः
အို တင်ပါးလှသော မိန်းမရေ၊ သင် ဒေါသထွက်လျှင် သေမင်းသည် ငါ့ရှေ့တွင် ရပ်နေလိမ့်မည်။ သင် ကျေနပ်လျှင် အို ပေါင်လှသောသူမ၊ ငါ၏ ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံလိမ့်မည်။
Verse 83
पूर्णचंद्रोपमं वक्त्रं स्वादेमृतरसोपमम् । निर्भरं पिब सुश्रोणि कामासक्तस्य मे सदा
သင်၏မျက်နှာသည် လပြည့်ကဲ့သို့၊ သင်၏ချိုမြိန်မှုသည် အမရတရသကဲ့သို့။ အို တင်ပါးလှသောသူမ၊ ကာမ၌မူးယစ်နေသော ငါထံမှ အမြဲတမ်း အပြည့်အဝ သောက်သုံးပါ။
Verse 84
एतन्मत्वा शुभे कार्या सर्वदा तु कृपा मयि । इति सा वचनं श्रुत्वा प्रसन्ना चाभवत्ततः
“ဤအရာကို သိပြီးနောက်၊ အို မင်္ဂလာရှိသူမ၊ ငါ့အပေါ် အမြဲကရုဏာထားပါ” ဟုဆိုသည်။ ထိုစကားကို ကြားသော် သူမသည် ထိုခဏချင်း ပျော်ရွှင်သွား၏။
Verse 85
आत्मानमर्पयामास मोहनाय पिपीलिका । ब्रह्मदत्तोपि तत्सर्वं ज्ञात्वा सस्मयमाहसत्
ပုရွက်ဆိတ်မသည် မောဟနထံသို့ မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံလှူတော်မူ၏။ ဗြဟ္မဒတ္တလည်း အရာအားလုံးကို သိပြီးနောက် အံ့ဩရယ်မောစွာ ပြော၍ ရယ်လေ၏။
Verse 86
सर्वसत्वरुतज्ञानी प्रभावात्पूर्वकर्मणः । भीष्म उवाच । कथं सर्वरुतज्ञोभूद्ब्रह्मदत्तो नराधिपः
အတိတ်ကံ၏ အာနုဘော်ကြောင့် သူသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အသံ (ဘာသာ) ကို နားလည်သူ ဖြစ်လာ၏။ ဘီရှ္မက မေးသည်– လူတို့၏အရှင် ဗြဟ္မဒတ္တသည် သတ္တဝါတို့၏အသံအားလုံးကို မည်သို့ သိလာသနည်း။
Verse 87
तच्चापि चाभवत्कुत्र चक्रवाकचतुष्टयं । तन्मे कथय सर्वज्ञ कुले कस्य च सुव्रतम्
ထို့ပြင် ချက်ရဝါက ငှက်လေးကောင်၏ အုပ်စုသည် ဘယ်နေရာသို့ ဖြစ်သွားသနည်း။ အို အရာအားလုံးကို သိသူ၊ ထိုသီလကောင်းသူသည် မည်သည့် မျိုးရိုးက လာသနည်းဟု ငါ့အား ပြောပါ။
Verse 88
पुलस्त्य उवाच । तस्मिन्नेव पुरे जाताश्चक्रवाका अथो नृप
ပုလသတျက ဆိုသည်ကား - အိုမင်းကြီး၊ ထိုမြို့၌ပင် စက္ကဝက်ငှက်တို့သည် ဖြစ်ပွားကြကုန်၏။
Verse 89
वृद्धद्विजस्य दायादा विप्रा जातिस्मरा बुधाः । धृतिमांस्तत्त्वदर्शी च विद्यावर्णस्तपोधिकः
ထိုအိုမင်းသော ပုဏ္ဏား၏ အမွေခံတို့သည် ပညာရှိသော ပုဏ္ဏားများဖြစ်ကြပြီး၊ ရှေးဘဝကို အောက်မေ့နိုင်ကာ အကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံကြ၏။
Verse 90
नामतः कर्मतश्चैव सुदरिद्रस्य ते सुताः । तपसे बुद्धिरभवत्तेषां वै द्विजजन्मनां
ထိုအလွန်ဆင်းရဲသောသူ၏ သားတို့သည် အမည်နာမအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အကျင့်အားဖြင့်လည်းကောင်း ခြိုးခြံသော အကျင့်သို့ ညွတ်ကြကုန်၏။
Verse 91
यास्यामः परमां सिद्धिमूचुस्ते द्विजसत्तमाः । तत्तेषां वचनं श्रुत्वा सुदरिद्रो महातपाः
"ငါတို့သည် အမြတ်ဆုံးသော ပြီးပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်ကုန်အံ့" ဟု ထိုမြတ်သော ပုဏ္ဏားတို့က ဆိုကြ၏။ ထိုစကားကို ကြားလျှင် ကြီးသော အကျင့်ရှိသော ဆင်းရဲသားသည် တုံ့ပြန်လေ၏။
Verse 92
उवाच दीनया वाचा किमेतदिति पुत्रकाः । अधर्म एष वः पुत्रा पिता तानित्युवाच ह
သူသည် ဝမ်းနည်းသော အသံဖြင့် "ချစ်သားတို့၊ ဤအရာကား အဘယ်နည်း" ဟု ဆို၏။ ထို့နောက် ဖခင်ဖြစ်သူက "ချစ်သားတို့၊ ဤသည်ကား သင်တို့၏ မတရားသော အမှုတည်း" ဟု ဆိုလေ၏။
Verse 93
वृद्धं पितरमुत्सृज्य दरिद्रं वनवासिनम् । क्व नु धर्मोत्र भविता मां त्यक्त्वा गतिमेव च
အိုမင်း၍ ဆင်းရဲကာ တောတွင်နေသော အဖကို စွန့်ပစ်လျှင်—ဤလောက၌ သင်၏ ဓမ္မသည် ဘယ်မှာရှိမည်နည်း? ထို့ပြင် ကျွန်ုပ်ကိုထားခဲ့၍ သင်သည် အမှန်တကယ် မည်သို့သော မြင့်မြတ်သော ဂတိကို ရမည်နည်း?
Verse 94
ऊचुस्ते कल्पिता वृत्तिस्तव तात वचश्शृणु । व्रतमेतत्पुरा राज्ञः स ते दास्यति पुष्कलं
သူတို့က ပြောကြသည်—“ချစ်သားရေ၊ သင့်အတွက် နည်းလမ်းတစ်ခုကို ငါတို့ စီမံထားပြီ၊ ငါတို့စကားကို နားထောင်ပါ။ ဤသည်မှာ ရှေးက မင်းတစ်ပါးက ကျင့်သုံးခဲ့သော ဝရတ (vrata) ဖြစ်၍ သင့်အား အလွန်ပေါများသော အကျိုးဖလကို ပေးမည်”။
Verse 95
धनं ग्राम सहस्राणि प्रभाते पठतस्तव । कुरुक्षेत्रे तु ये विप्रा व्याधा दशपुरे तु ये
မနက်အရုဏ်တက်ချိန်၌ သင် ပုဏ္ဏစာတမ်းကို ရွတ်ဖတ်သူအတွက် ငွေကြေးနှင့် ရွာထောင်ပေါင်းများကဲ့သို့သော အကျိုးဖလရှိမည်။ ထို့အတူ ကုရုක්ෂೇತ್ರရှိ ဗြာဟ္မဏများနှင့် ဒဿပုရရှိ မုဆိုးများလည်း ထိုပုဏ္ဏအကျိုးကို ရရှိကြသည်။
Verse 96
कालंजरे मृगा भूताश्चक्रवाकास्तु मानसे । इत्युक्त्वा पितरं जग्मुस्ते वनं तपसे पुनः
“ကာလဉ္ဇရ၌ သူတို့သည် သမင်ဖြစ်ကြပြီး၊ မာနသ၌တော့ စက္ကရဝါက ငှက်များဖြစ်ကြသည်” ဟု အဖထံ ပြောကြားပြီးနောက်၊ သူတို့သည် တပသ (austerities) ပြုရန် တောသို့ ထပ်မံ သွားကြသည်။
Verse 97
वृद्धोपि स द्विजो राजन्जगाम स्वार्थसिद्धये । अणुहो नाम वैभ्राजः पञ्चालाधिपतिः पुरा
အို မင်းကြီး၊ အသက်ကြီးနေသော်လည်း ထို ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) သည် မိမိရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံရန် ထွက်ခွာသွားသည်။ ရှေးက ပဉ္စာလာတို့၏ အုပ်စိုးရှင်တစ်ပါးမှာ အဏုဟ အမည်ရှိ၍ ဝိုင်ဘ္ရాజ (Vaibhrāja) ဖြစ်သည်။
Verse 98
पुत्रार्थी देवदेवेशं पद्मयोनिं पितामहम् । आराधयामास विभुं तीव्रव्रतपरायणः
သားရလိုသော ဆန္ဒဖြင့် သူသည် နတ်တို့၏နတ်သခင်—ကြာပန်းမှ မွေးဖွားသော ပိတామဟ ဘြဟ္မာ—အာနန္တတန်ခိုးရှင်ကို ပြင်းထန်သော ဝ్రတများ၌ တည်ကြည်စွာ အာရాధနာပြု၍ ပူဇော်ခဲ့သည်။
Verse 99
ततः कालेन महता तुष्टस्तस्य पितामहः । वरं वरय भद्रं ते हृदयेभीप्सितं नृप
ထို့နောက် အချိန်အတော်ကြာလွန်သော် ပိတామဟ ဘြဟ္မာသည် သူ့အပေါ် ကျေနပ်တော်မူ၍ “အို မင်းကြီး၊ မင်္ဂလာရှိပါစေ—သင်၏နှလုံးသားက လိုလားသမျှ အလိုတော်ကို ဆုတောင်း၍ ရွေးချယ်လော့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 100
अणुह उवाच । पुत्रं मे देहि देवेश महाबलपराक्रमम् । पारगं सर्वविद्यानां धार्मिकं योगिनां वरम्
အဏုဟက “အို နတ်တို့၏အရှင်၊ ကျွန်ုပ်အား သားတစ်ယောက် ပေးသနားတော်မူပါ—အင်အားကြီး၍ သတ္တိပြင်းထန်၊ ဗိဒ္ယာအပေါင်း၌ ကျွမ်းကျင်ပြည့်စုံ၊ ဓမ္မ၌ တည်ကြည်၍ ယောဂီတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်ပါစေ” ဟု လျှောက်၏။
Verse 101
सर्वसत्वरुतज्ञं मे देहि योगिनमात्मजम् । एवमस्त्विति विश्वात्मा तमाह परमेश्वरः
“သတ္တဝါအပေါင်း၏ အသံအော်ဟစ်မှုကို နားလည်သိမြင်သော ယောဂီသားတစ်ယောက်ကို ကျွန်ုပ်အား ပေးသနားတော်မူပါ” ဟု လျှောက်ရာ၊ စကြဝဠာ၏အတ္တမန် ပရမేశ్వరသည် “အဲဝမ်အஸ্তু—ထိုသို့ဖြစ်စေ” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 102
पश्यतां सर्वभूतानां तत्रैवांतरधीयत । ततः स तस्य पुत्रोभूद्ब्रह्मदत्तः प्रतापवान्
သတ္တဝါအပေါင်း မျက်မြင်ကြည့်နေစဉ်ပင် သူသည် ထိုနေရာ၌ပင် အန္တရာဓာန်၍ ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ထို့နောက် သူ၏သားသည် မွေးဖွားလာရာ—ဘြဟ္မဒတ္တ၊ တေဇောဓာတ်နှင့် သတ္တိအာနုဘော်ပြည့်ဝသူ ဖြစ်၏။
Verse 103
सर्वसत्वानुकंपी च सर्वसत्वबलाधिकः । सर्वसत्वरुतज्ञश्च सर्वसत्वेश्वरेश्वरः
ထိုအရှင်သည် သတ္တဝါအားလုံးကို ကရုဏာထားသူ၊ အင်အား၌ သတ္တဝါအားလုံးထက် လွန်ကဲသူ ဖြစ်၏။ သတ္တဝါတို့၏ အော်ဟစ်သံနှင့် အသံကို သိမြင်သူ၊ သတ္တဝါတို့၏ အရှင်များအပေါ်၌ပင် အမြင့်ဆုံး အရှင်တော် ဖြစ်၏။
Verse 104
अथ सत्वेन योगात्मा स पिपीलकमागतः । यत्र तत्कीटमिथुनं रममाणमवस्थितम्
ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော စတ္တဝဂုဏ်ဖြင့် ပြည့်စုံသော ယောဂစိတ်ရှိသူသည် ပုရွက်ဆိတ်တစ်ကောင်ထံသို့ ရောက်လာ၏။ ထိုနေရာ၌ ပိုးမွှားအတွဲတစ်တွဲသည် အတူတကွ ကစားရင်း ရပ်နေ하였다။
Verse 105
ततः सा सन्नतिर्दृष्ट्वा प्रहसंतं सुविस्मितं । किमप्याशंकमाना सा तमपृच्छन्नरेश्वरम्
ထို့နောက် စန္နတီသည် လူတို့၏ အရှင်တော်ကို ပြုံးနေပြီး အလွန်အံ့ဩနေသည်ကို မြင်၍၊ တစ်စုံတစ်ရာကို သံသယဖြစ်ကာ ထိုအရှင်ကို မေးမြန်း하였다။
Verse 106
सन्नतिरुवाच । अकस्मादतिहासोयं किमर्थमभवन्नृप । हास्यहेतुं न जानामि यदकाले कृतं त्वया
စန္နတီက ပြောသည်— “အို မင်းကြီး၊ အဘယ်ကြောင့် ဤရယ်မောသံသည် ရုတ်တရက် ပေါ်လာသနည်း။ ဤအပျော်ရယ်၏ အကြောင်းရင်းကို ကျွန်မ မသိပါ—အထူးသဖြင့် မသင့်တော်သော အချိန်၌ သင်က ပြုလုပ်သောကြောင့်ပါ။”
Verse 107
अवदद्राजपुत्रोसौ तं पिपीलिकभाषितम् । रागवद्विरसोत्पन्नमेतद्धास्यं वरानने
ထိုမင်းသားသည် သူမ၏ ပုရွက်ဆိတ်သံကဲ့သို့သော စကားကို ရည်ညွှန်း၍ ပြောသည်— “အို မျက်နှာလှသူ၊ သင်၏ ရယ်မောသံသည် ရာဂသံတင့်တယ်သကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း၊ ရသမဲ့ နိရသမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ရယ်မောခြင်းပင် ဖြစ်သည်။”
Verse 108
न चान्यत्कारणं किंचिद्धास्यहेतुः शुचिस्मिते । न सामन्यततं देवी प्राहालीकमिदं तव
အို သန့်ရှင်းသောအပြုံးရှိသည့် ဒေဝီရေ၊ ဤရယ်မောခြင်းအတွက် အခြားအကြောင်းရင်း တစ်စုံတစ်ရာမျှ မရှိပါ။ အို ဒေဝီ၊ ဤသည် သာမန်ကိစ္စ မဟုတ်ဘဲ သင်နှင့်ပတ်သက်သော အံ့ဩဖွယ်ရာ အကြောင်းတရား ဖြစ်၏။
Verse 109
अहमेवेह हसिता न जीविष्ये त्वयाधुना । कथं पिपीलिकालापं मर्त्यो वेत्ति सुरादृते
ဤနေရာ၌ ရယ်မောခံရသူမှာ ငါတစ်ယောက်တည်းပင် ဖြစ်၏; ယခု သင်ကြောင့် ငါ မအသက်ရှင်နိုင်တော့။ ဒေဝတ၏ အကူအညီမရှိဘဲ မရဏာလူသားတစ်ဦးက ပုရွက်ဆိတ်တို့၏ စကားကို မည်သို့ သိနိုင်မည်နည်း။
Verse 110
तस्मात्त्वयाहमेवाद्य हसिता किमतः परम् । ततो निरुत्तरो राजा जिज्ञासुस्तद्वचो हरेः
“ထို့ကြောင့် ယနေ့ သင်သည် ငါ့ကို အမှန်တကယ် ရယ်မောခဲ့ပြီ—ဤထက်ပို၍ ဘာရှိနိုင်မည်နည်း?” ထို့နောက် အဖြေမရှိသဖြင့် ရာဇာသည် ဟရီ (ဗိဿနု) ၏ ဝစနကို သိလိုစိတ် ပြင်းပြလာ၏။
Verse 111
आस्थाय नियमं तस्थौ सप्तरात्रमकल्मषः । स्वप्नान्ते प्राह तं ब्रह्मा प्रभाते पर्यटन्पुरम्
စည်းကမ်းသတ်မှတ်သော ဝရတကို ခံယူ၍ အပြစ်ကင်းစင်သူသည် ခုနှစ်ညတိုင်တိုင် မလှုပ်မယှက် တည်ကြည်နေ၏။ အိပ်မက်အဆုံး၌ ဘြဟ္မာသည် သူ့အား ဝစနပြောကြားပြီး၊ မိုးလင်းသော် မြို့တော်အနှံ့ လှည့်လည်သွားလာ၏။
Verse 112
वृद्धद्विजोत्तमाद्वाक्यं सर्वं ज्ञास्यति ते प्रिया । इत्युक्त्वांतर्दधे ब्रह्मा प्रभाते च नृपः पुरात्
“အသက်ကြီးသော ဗြာဟ္မဏအမြတ်၏ စကားမှ သင်၏ ချစ်သူသည် အရာအားလုံးကို သိလာမည်” ဟုဆိုပြီး ဘြဟ္မာသည် အန္တရာဓာန်ဝင်ကာ ပျောက်ကွယ်သွား၏။ မိုးလင်းသော် ရာဇာသည် မြို့မှ ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 113
निर्गच्छन्मन्त्रिसहितः सभार्यो वृद्धमग्रतः । गदंतं विप्रमायांतं वृद्धं च स ददर्श ह
သူသည် မင်းကြီးအမတ်များနှင့်အတူ မိဖုရားနှင့်ပါ ထွက်သွားစဉ်၊ ရှေ့တွင် စကားပြောလျက် လာနေသော အိုမင်းသည့် ဗြဟ္မဏအကြီးအကဲတစ်ဦးကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 114
ब्राह्मण उवाच । ये विप्रमुख्याः कुरुजांगलेषु दाशास्तथा दाशपुरे मृगाश्च । कालंजरे सप्त च चक्रवाका ये मानसे तेत्र वसंति सिद्धाः
ဗြဟ္မဏက ဆိုသည်— “ကူရုဇာင်္ဂလ၌ ဒွိဇတို့အနက် အထွတ်အမြတ်များ၊ ဒါသပုရ၌ နေထိုင်သော ဒါသတို့၊ သမင်တို့ပင်လျှင်၊ ကာလဉ္ဇရ၌ စက်ရဝါက ငှက် ခုနစ်ကောင်—ထိုသိဒ္ဓများသည် မာနသ၌ ထိုနေရာတွင် နေထိုင်ကြ၏။”
Verse 115
इत्याकर्ण्य वचस्तस्य स पपात शुचान्वितः । जातिस्मरत्वमगमत्तौ च मंत्रिवरात्मजौ
သူ၏စကားကို ကြားသိလျှင် သူသည် ဝမ်းနည်းခြင်းပြည့်နှက်ကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွားသည်။ ထို့ပြင် အမတ်အထွတ်အမြတ်၏ သားနှစ်ဦးလည်း အတိတ်ဘဝများကို မှတ်မိခြင်းကို ရရှိကြသည်။
Verse 116
कामशास्त्रप्रणेता तु बाभ्रव्यः स तु बालकः । पंचाल इति लोकेषु विश्रुतः सर्वशास्त्रवित्
ကာမရှာස්တရကို ပြုစုရေးသားသူမှာ ဘာဘ္ရဝျ ဖြစ်ပြီး၊ သူကို ဘာလက ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ လောကများတွင် “ပဉ္စာလ” ဟု ထင်ရှားကျော်ကြားကာ ရှာස්တရအပေါင်းကို သိမြင်သူဖြစ်သည်။
Verse 117
पुंडरीकोपि धर्मात्मा वेदशास्त्रप्रवर्तकः । भूत्वा जातिस्मरौ शोकात्पतितावग्रतस्तथा
ပုဏ္ဍရိကလည်း ဓမ္မစိတ်ရှိသူ၊ ဝေဒနှင့် သာသနာရေးရှာස්တရများကို မြှင့်တင်သူဖြစ်သည်။ အတိတ်ဘဝကို မှတ်မိလာပြီးနောက် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် သူလည်း သူတို့ရှေ့တွင် ထိုနည်းတူ လဲကျသွားသည်။
Verse 118
हा वयं कर्मविभ्रष्टाः कामतः कर्मबंधनात् । एवं विलप्य बहुशस्त्रयस्ते योगपारगाः
“အို…အနိစ္စ! ဆန္ဒကာမကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် မိမိတို့၏ ဓမ္မကာရ္မမှ လွဲချော်ကာ ကမ္မချည်နှောင်မှုထဲသို့ ကျရောက်ခဲ့ကြသည်။” ဟု ထပ်ခါထပ်ခါ ငိုကြွေးလျက်၊ ယောဂကို ကျော်လွန်ပြီးသော မဟာယောဂီ သုံးဦးသည် ဆက်လက် ပြောကြား하였다။
Verse 119
विस्मयाच्छ्राद्धमाहाम्यमभिनंद्य पुनः पुनः । स तु तस्मै धनं दत्त्वा प्रभूतग्रामसंयुतम्
အံ့ဩသွား၍ သူသည် «ရှရဒ္ဓ» (Śrāddha) ပူဇော်ပွဲ၏ မဟိမကို ထပ်ခါထပ်ခါ ချီးမွမ်း하였다။ ထို့နောက် ထိုသူအား ရွာများစွာနှင့်အတူ ငွေကြေးဥစ္စာအမြောက်အများ ပေးအပ်하였다။
Verse 120
विसृज्य ब्राह्मणं तं च वृद्धं धनमदान्वितम् । आत्मीयं नृपतिः पुत्रं नृपलक्षणसंयुतम्
ဓန၏ မာနကြောင့် မူးယစ်နေသော အိုမင်းသော ဘြာဟ္မဏကို ပြန်လွှတ်ပြီးနောက်၊ မင်းကြီးသည် မိမိ၏ သားတော်—မင်းလက္ခဏာများနှင့် ပြည့်စုံသူ—အား မိန့်ကြား하였다။
Verse 121
विष्वक्सेनाभिधानं च राजाराज्येभ्यषेचयत् । मानसे सलिले सर्वे ततस्ते योगिनां वराः
ထို့နောက် «ဗိရှ္ဝက္စေန» (Viṣvaksena) ဟု အမည်ရသူက သူ့အား မင်းတို့အပေါ် မင်းအဖြစ် အဘိသေက (abhiṣeka) ဖြင့် တင်မြှောက်하였다။ ထိုအခါ ယောဂီအထွတ်အမြတ်တို့ အားလုံးသည် မာနသရောဝရ (Mānasarovara) ရေပြင်၌ စုဝေးကြ하였다။
Verse 122
ब्रह्मदत्तादयस्तस्मिन्पितृभक्ता विमत्सराः । सन्नतिश्चाभवद्धृष्टा मयैव तव दर्शितम्
ထိုနေရာ၌ ဘြဟ္မဒတ္တ (Brahmadatta) စသည့်သူတို့သည် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) ကို သဒ္ဓါဖြင့် ကိုးကွယ်သူများဖြစ်၍ မနာလိုစိတ်ကင်းကြသည်။ သူတို့၏ ဂုဏ်ပြုနိမ့်ချမှုသည် ထင်ရှားလျက်ရှိပြီး—ဤအရာကို ငါကိုယ်တိုင် သင့်အား ပြသခဲ့သည်။
Verse 123
राजन्योगफलं सर्वं यदेतदभिलक्ष्यते । तथेति प्राह राजापि पुरस्तादभिनंदयन्
“အရှင်မင်းကြီး၊ ဤနေရာ၌ မြင်တွေ့ရသမျှ အရာအားလုံးသည် ရာဇယောဂ (ရာဇဓမ္မ) ၏ ပြည့်စုံသော အကျိုးဖလ ဖြစ်၏။” ထို့နောက် မင်းကြီးသည် သူ့ရှေ့တွင် ရပ်လျက် ဝမ်းမြောက်စွာ “တထာස්တု” ဟု ဆိုကာ သဘောတူညီမှုကို ပြ하였다။
Verse 124
त्वत्प्रसादादिदं सर्वं मयैवं प्राप्यते फलम्
သင်၏ကရုဏာတော်ကြောင့်ပင် ဤအရာအားလုံးကို ကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ရရှိခဲ့သည်—ဤတည်းဟူသော အကျိုးဖလ (ရလဒ်) ဖြစ်၏။
Verse 125
ततस्ते योगमास्थाय सर्व एव वनौकसः । ब्रह्मरंध्रेण परमं पदमापुस्तपोबलात्
ထို့နောက် တောနေသူတို့အားလုံးသည် ယောဂကို အားကိုး၍ သမာဓိသို့ ဝင်ရောက်ကြပြီး၊ တပဿ၏ အင်အားကြောင့် ခေါင်းထိပ်ရှိ ဘြဟ္မရန္ဓရ မှတဆင့် ပရမပဒကို ရောက်ရှိကြ하였다။
Verse 126
एवमायुर्धनं विद्यां स्वर्गमोक्षसुखानि च । प्रयच्छंति सुतं राज्यं नृणां तुष्टाः पितामहाः
ဤသို့ ပိတೃများ (ဘိုးဘွား) ပျော်ရွှင်နှစ်သက်လာသောအခါ လူတို့အား အသက်ရှည်ခြင်း၊ ငွေကြေးဥစ္စာ၊ ဗိဒ္ဓာ (ပညာ)၊ သုဝဏ္ဏ (ကောင်းကင်) နှင့် မောက္ခ၏ သုခများ၊ ထို့ပြင် သားနှင့် အာဏာရాజ్యကိုပါ ပေးသနားကြ၏။
Verse 127
इदं च पितृमाहात्म्यं ब्रह्मदत्तस्य वै नृप । द्विजेभ्यः श्रावयेद्विद्वान्शृणोति पठतेपि वा । कल्पकोटिशतं साग्रं ब्रह्मलोके महीयते
အို နရပ မင်းကြီး၊ ဤသည်မှာ ဘြဟ္မဒတ္တ၏ အကြောင်းအရာအတိုင်း ပိတೃကర్మ၏ မဟာတန်ခိုးဖြစ်၏။ ပညာရှိတစ်ဦးက ဤကို ဘြာဟ္မဏများအား ရွတ်ဖတ်စေသော်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်တိုင် နားထောင်သော်လည်းကောင်း၊ ဖတ်ရှုသော်လည်းကောင်း—ကလ္ပ ကုဋိတစ်ရာ ပြည့်စုံသမျှကာလတိုင်အောင် ဘြဟ္မလောက၌ ဂုဏ်မြင့်မားစွာ ချီးမြှောက်ခံရ၏။