Adhyaya 9
Patala KhandaAdhyaya 963 Verses

Adhyaya 9

Instruction on All Dharma (in the context of Rāma’s Aśvamedha)

ဤအဓ್ಯಾಯတွင် သီရိရာမသည် အဂස්တျ ရှင်မုနိအား အရှွမေဓ ယဇ္ဈအကြောင်း—သင့်လျော်သော မြင်း၏ လက္ခဏာများ၊ ပူဇော်နည်းလမ်း၊ အကောင်အထည်ဖော်ပုံနှင့် ရန်သူများကို အနိုင်ယူပုံတို့ကို မေးမြန်းသည်။ အဂස්တျနှင့် ဇာတ်ကြောင်းက မင်္ဂလာလက္ခဏာရှိသော မြင်းအမှတ်အသားများကို ဖော်ပြပြီး မြင်းလွှတ်သည့် စည်းကမ်းကို ဆိုသည်—ဝိုင်ရှာခ ပုဏ္ဏမီနေ့တွင် လွှတ်ရန်၊ နဖူးပေါ်တွင် အမှတ်အသားတပ်ရန်၊ ကာကွယ်သူများနှင့်အတူ တစ်နှစ်ပတ်လုံး လွတ်လပ်စွာ လှည့်လည်စေရန်၊ တစ်စုံတစ်ယောက်က ဖမ်းဆီးလျှင် အင်အားဖြင့် ပြန်လည်ယူဆောင်ရန်။ ဤယဇ္ဈသည် တစ်နှစ်တာ စည်းကမ်းတကျ ကျင့်သုံးမှု၊ အင်ဒြိယသမယ (အာရုံထိန်းချုပ်မှု) နှင့် အားနည်းသူ၊ ဆင်းရဲသူတို့အား မပြတ်မတောက် ဒါနပြုခြင်းတို့နှင့် တွဲဖက်ထားသည်။ ရာမသည် မြင်းတန်းကို ပြသရာ အဂස්တျသည် ယဇ္ဈမြင်းများကို မြင်၍ အံ့ဩကာ ပြည့်စုံသော ဝိဓိဖြင့် အနုဋ္ဌာန်ပြုရန် တိုက်တွန်းသည်။ ဆရာယုမြစ်ကမ်းတွင် ဝသိဋ္ဌ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ကာ မဟာရိရှီများကို ဖိတ်ကြားသည်။ ရှေသ–ဝါတ်စျာယန ဖရိမ်အတွင်း၌ ဓမ္မဆွေးနွေးမှု ပေါ်ပေါက်လာပြီး ရိရှီတို့က ဝဏ္ဏာရှ్రమ တာဝန်များနှင့် ဂೃಹಸ್ಥဓမ္မ၏ အသေးစိတ် စည်းကမ်းများ—ကာမသမယ၊ အိမ်ထောင်ရေး စံနှုန်းများ၊ ဧည့်သည်ကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ သန့်ရှင်းမှုနှင့် အာစာရ တားမြစ်ချက်များ—ကို ရှင်းလင်းကာ ဤတာဝန်များသည် လောကအားလုံး၏ ကောင်းကျိုးအတွက် သင်ကြားထားခြင်းဟု နိဂုံးချုပ်သည်။

Shlokas

Verse 1

श्रीराम उवाच । कीदृशोऽश्वस्तत्र भाव्यः को विधिस्तत्र पूजने । कथं वा शक्यते कर्तुं के जेयास्तत्र वैरिणः

သီရိရာမ မိန့်တော်မူသည်– “အဲဒီနေရာမှာ ဘယ်လိုမြင်းကို ခန့်ထားရမလဲ။ အဲဒီမှာ ပူဇော်ပွဲကို စည်းကမ်းတကျ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ။ ဘယ်လိုနည်းနဲ့ ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မလဲ။ ထို့ပြင် အဲဒီမှာ ဘယ်ရန်သူတွေကို အနိုင်ယူရမလဲ။”

Verse 2

अगस्त्य उवाच । गंगाजलसमानेन वर्णेन वपुषा शुभः । कर्णे श्यामो मुखे रक्तः पीतः पुच्छे सुलक्षितः

အဂස්တျ မိန့်သည်– “အင်္ဂါရပ်မင်္ဂလာရှိသော မြင်း၏ အရောင်သည် ဂင်္ဂါရေကဲ့သို့ဖြူစင်သည်။ နားမှာ မဲညို၊ မျက်နှာမှာ နီရောင်၊ အမြီးမှာ ဝါရောင်—ဤလက္ခဏာများ ထင်ရှားစွာ တွေ့ရသည်။”

Verse 3

मनोवेगः सर्वगतिरुच्चैःश्रवस्समप्रभः । वाजिमेधे हयः प्रोक्तः शुभलक्षणलक्षितः

ထိုမြင်းသည် စိတ်အလျင်ကဲ့သို့ လျင်မြန်၍ နေရာအနှံ့ သွားနိုင်ကာ ဥစ္စိုင်ရှ္ရဝသ်ကဲ့သို့ တောက်ပသည်။ အရှ္ဝမေဓ ယဇ္ဉတွင် ထိုသို့သော မြင်းကို သင့်တော်ဟု ဆိုကြပြီး—မင်္ဂလာလက္ခဏာများဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။

Verse 4

वैशाखपूर्णमास्यां तु पूजयित्वा यथाविधि । पत्रं लिखित्वा भाले तु स्वनामबलचिह्नितम्

ဝိသာခ ပုဏ္ဏမီနေ့တွင် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ပူဇော်ပြီးနောက် စာရွက်တစ်ရွက်ရေးကာ နဖူးပေါ်တွင် တင်ရမည်—ကိုယ့်နာမည်နှင့် ကိုယ်ပိုင်အမှတ်အသားကို မှတ်သားထား၍။

Verse 5

मोचनीयः प्रयत्नेन रक्षकैः परिरक्षितः । यत्र गच्छति यज्ञाश्वस्तत्र गच्छेत्सुरक्षकः

ထိုမြင်းကို ကြိုးစား၍ လွှတ်ပေးရမည်၊ သို့သော် ကာကွယ်သူများက အထူးသတိဖြင့် စောင့်ရှောက်ရမည်။ ယဇ္ဉမြင်း သွားရာရာသို့ သတိရှိသော အစောင့်လည်း အတူလိုက်သွားရမည်။

Verse 6

यस्तंबलान्निबध्नाति स्ववीर्यबलदर्पितः । तस्मात्प्रसभमानेयः परिरक्षाकरैर्हयः

မိမိ၏သတ္တိနှင့်အားကောင်းမှုကို မာနထောင်လွှားကာ ထိုမြင်းကို အတင်းအကျပ် ချည်နှောင်သူရှိလျှင်၊ ထို့ကြောင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူတို့က ထိုမြင်းကို အင်အားဖြင့်ပင် ပြန်လည်ခေါ်ယူရမည်။

Verse 7

कर्त्रा तावत्सुविधिना स्थातव्यं नियमादिह । मृगशृंगधरो भूत्वा ब्रह्मचर्यसमन्वितः

ဤနေရာ၌ ကရ္တာ (ပူဇော်ပွဲပြုသူ) သည် စည်းကမ်းနည်းလမ်းအတိုင်း အရင်ဆုံး တည်ငြိမ်စွာ နေထိုင်ရမည်။ ထို့နောက် သမင်ချိုကို ဆောင်ကာ သန့်ရှင်းသော ဘြဟ္မစရိယ (သီလသန့်) ဖြင့် ပြည့်စုံရမည်။

Verse 8

व्रतं पालयमानस्य यावद्वर्षमतिक्रमेत् । तावद्दीनांधकृपणाः परितोष्या धनादिभिः

ဝရတ (သစ္စာကတိ) ကို ထိန်းသိမ်းနေစဉ် တစ်နှစ်ပြည့်အောင် ကာလလွန်သရွေ့၊ ထိုကာလတစ်လျှောက်လုံး ဆင်းရဲသူ၊ မျက်မမြင်သူနှင့် ချို့တဲ့သူတို့ကို ငွေကြေးနှင့် အထောက်အပံ့အမျိုးမျိုးဖြင့် စိတ်ကျေနပ်စေရမည်။

Verse 9

इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे सर्वधर्मोपदेशोनाम नवमोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သီရိ ပဒ္မပုရာဏ» ၏ ပာတာလခဏ္ဍ၌၊ ရှေရှနှင့် ဝါတ်စျာယန တို့၏ ဆွေးနွေးပြောဆိုမှုအတွင်း၊ ရာမ၏ အရှွမေဓ အပိုင်း၌ “ဓမ္မအားလုံးကို သင်ကြားခြင်း” ဟူသော ကိုးမြောက်အခန်း ပြီးဆုံး၏။

Verse 10

एवं प्रकुर्वतः कर्म यज्ञः संपूर्णतां गतः । करोति सर्वपापानां नाशनं रिपुनाशन

ဤသို့အတိုင်း ကర్మကို ဆောင်ရွက်လျှင် ယဇ္ဉသည် ပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်၏။ ၎င်းသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပြီး ရန်သူတို့ကိုလည်း နိဂုံးချုပ်ဖျက်ဆီးတတ်၏။

Verse 11

तस्माद्भवान्समर्थोऽस्ति करणे पालनेऽर्चने । कृत्वा कीर्तिं सुविमलां पावयान्याञ्जनान्नृप

ထို့ကြောင့် အရှင်မင်းကြီး၊ သင်သည် လုပ်ငန်းဆောင်တာ၌လည်းကောင်း၊ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း၌လည်းကောင်း၊ ပူဇော်အာရဓနာ၌လည်းကောင်း စွမ်းနိုင်သူဖြစ်၏။ အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းသော ကီရ్తိကို တည်ထောင်ပြီး အခြားသူများကိုလည်း သန့်စင်ပေးပါ။

Verse 12

श्रीराम उवाच । विलोकय द्विजश्रेष्ठ वाजिशालां ममाधुना । तादृशाः संति नो वाश्वाः शुभलक्षणलक्षिताः

သီရိရာမက မိန့်တော်မူသည်– “ဒွိဇအထက်မြတ်သူရေ၊ ယခု ငါ၏ မြင်းတန်းကို ကြည့်လော့။ ငါတို့၌လည်း မင်္ဂလာလက္ခဏာများဖြင့် ထင်ရှားသော ထိုသို့သော မြင်းများ အမှန်တကယ် ရှိသည်”။

Verse 13

इति श्रुत्वा तु तद्वाक्यमगस्त्यः करुणाकरः । उत्तस्थौ वीक्षमाणोऽयं यागार्हान्वाजिनः शुभान्

ထိုစကားကို ကြားသော် ကရုဏာသမုဒ္ဒရာ အဂஸ္တျ မုနိသည် ထ၍ ရပ်တည်၏။ ကြည့်ရှုလျက် ယဇ္ဉအတွက် သင့်တော်သော မင်္ဂလာမြင်းများကို မြင်တွေ့လေ၏။

Verse 14

गत्वाथ तत्र शालायां रामचंद्रसमन्वितः । ददर्शाश्वान्विचित्रांगान्मनोवेगान्महाबलान्

ထို့နောက် ရာမချန္ဒြနှင့်အတူ မြင်းတန်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ အင်္ဂါအရောင်စုံသော မြင်းများကို မြင်၏—စိတ်ကဲ့သို့ လျင်မြန်၍ မဟာအားရှိကြသည်။

Verse 15

अवनितलगताः किं वाजिराजस्य वंश्याः किमथ रघुपतीनामेकतः कीर्तिपिंडाः । किमिदममृतराशिर्वाहरूपेण सिंधोर्मुनिरिति मनसोंतर्विस्मयं प्राप पश्यन्

သူတို့ကို မြေပြင်ပေါ်တွင် မြင်သော် မုနိ၏အတွင်းစိတ်၌ အံ့ဩမှု ပေါ်ထွန်းလာသည်– “ဤတို့သည် ဝါဇိရာဇ၏ မျိုးဆက်များလော? သို့မဟုတ် ရဃုပတိတို့၏ ကီရ్తိဂုဏ်ကို တစ်စုတစ်စည်း မူရ್ತိပြုထားသကဲ့သို့လော? သို့မဟုတ် ဤသည် အမృతတောင်ပုံ—သမုဒ္ဒရာက မြင်းရုပ်ဖြင့် ပြောင်းလဲလာသကဲ့သို့လော?” ထိုသို့ ကြည့်ရှုစဉ် မုနိ၏စိတ်သည် အံ့အားသင့်ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်လေ၏။

Verse 16

एकतः शोणदेहानां वाजिनां पंक्तिरुत्तमा । एकतः श्यामकर्णाश्च कस्तूरीकांतिसप्रभाः

တစ်ဖက်၌ ကိုယ်အရောင်နီညိုသန်းသော မြင်းကောင်းများ၏ အတန်းအစားကောင်းတစ်တန်း ရပ်နေ၏; အခြားဖက်၌ နားအမည်းရှိ၍ ကတ္တူရီကဲ့သို့ တောက်ပသော အရောင်တင့်မြတ်မှုဖြင့် လင်းလက်သော မြင်းများ ရှိ၏။

Verse 17

एकतः कनकाभाश्च त्वन्यतो नीलवर्णिनः । एकतः शबलैर्वर्णैर्विशिष्टैर्वाजिभिर्वृताः

တစ်ဖက်၌ ရွှေကဲ့သို့ တောက်ပသော မြင်းများရှိ၍၊ အခြားဖက်၌ အပြာမဲရောင်ရှိသော မြင်းများရှိ၏; ထို့ပြင် အခြားတစ်ဖက်၌ အရောင်စုံလင်သည့် အမှတ်အသားများဖြင့် ထူးခြားသော မြင်းကောင်းများက ဝန်းရံထား၏။

Verse 18

एवं पश्यन्मुनिः सर्वान्कौतुकाविष्टमानसः । ययावन्यत्र तान्द्रष्टुं यागयोग्यान्हयान्मुनिः

ဤသို့ မုနိသည် အားလုံးကို ကြည့်ရှုရာတွင် စိတ်က စူးစမ်းလိုစိတ်ဖြင့် လွှမ်းမိုးနေ၏; ထို့နောက် ယဇ္ဉာအတွက် သင့်တော်သော မြင်းများကို မြင်လိုသဖြင့် အခြားနေရာသို့ သွားလေ၏။

Verse 19

ददर्श तत्र शतशो बद्धांस्तादृशवर्णकान् । दृष्ट्वा विस्मयमापेदे स मुनिर्हर्षितांगकः

ထိုနေရာ၌ သူသည် ထိုသို့သော အရောင်အဆင်းနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တူညီသည့် အရာများကို ရာချီအရေအတွက်ဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည်ကို မြင်၏; မြင်လျှင် မုနိသည် အံ့ဩသွားပြီး ကိုယ်အင်္ဂါအလုံးစုံ ပီတိဖြင့် တုန်လှုပ်လေ၏။

Verse 20

एकतः श्यामकर्णांश्च सर्वांगैः क्षीरसन्निभान् । पीतपुच्छान्मुखे रक्ताञ्छुभलक्षणलक्षितान्

တစ်ဖက်၌ နားအမည်းရှိသော မြင်းများရှိ၍ ကိုယ်အင်္ဂါအလုံးစုံ နို့ကဲ့သို့ ဖြူစင်၏; အမြီးအဝါ၊ ပါးစပ်အနီ၊ မင်္ဂလာလက္ခဏာကောင်းများဖြင့် မှတ်သားထားကြ၏။

Verse 21

निरीक्ष्य परितोऽनघान्विमलनीरधारानिभान्मनोजवनशोभितान्विमलकीर्तिपुंजप्रभान् । पयोनिधिविशोषको मुनिरुवाचसीतापतिं विचित्रहयदर्शनाद्धृषितनेत्रवक्त्रप्रभः

ပတ်လည်အနှံ့ အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းသောသူတို့ကို ကြည့်ရှုရာ၌—သန့်စင်သောရေစီးကြောင်းကဲ့သို့၊ စိတ်၏လျင်မြန်မှုအလှဖြင့် တောက်ပ၍၊ အညစ်မရှိသောကီရ్తိတော်အစုအပုံကဲ့သို့ ထွန်းလင်းနေကြသည်ကို မြင်ပြီး—“သမုဒ္ဒရာကို ခြောက်စေသူ” မုနိသည် စီတာ၏သခင် ဘုရားသခင်ကို မိန့်ကြားလေ၏။ အံ့ဖွယ်မြင်းကို မြင်သဖြင့် သူ၏မျက်စိနှင့်မျက်နှာသည် ပီတိဖြင့် တောက်ပလာ하였다။

Verse 22

अगस्त्य उवाच । हयमेधक्रतौ योग्यान्वाहांस्ते बहुशः शुभान् । पश्यतो नेत्रयोर्मेऽद्य तृप्तिर्नास्ति रघूत्तम

အဂஸ္တျ မုနိက မိန့်သည်—“ရဃုဝంశ၏ အမြတ်ဆုံးသူရေ၊ အရှွမေဓ ယဇ္ဉအတွက် သင် စုဆောင်းထားသော မင်္ဂလာရှိ၍ သင့်လျော်သော ယဇ္ဉမြင်းများ အများအပြားကို ငါ့မျက်စိဖြင့် ကြည့်နေရသော်လည်း ယနေ့ ငါ၏မြင်ကွင်းသည် မပြည့်ဝသေးပါ”။

Verse 23

रामचंद्र महाभाग सुरासुरनमस्कृत । यज्ञं कुरु महाराज हयमेधं सुविस्तरम्

ကံကောင်းမြတ်သော ရာမချန္ဒရ၊ ဒေဝနှင့် အသူရတို့ကပါ နမസ്കာရပြုသောအရှင်၊ မဟာရာဇာရေ—အရှွမေဓ ယဇ္ဉကြီးကို ပြည့်စုံကျယ်ပြန့်စွာ ဆောင်ရွက်တော်မူပါ။

Verse 24

सुरपतिरिव सर्वान्यज्ञसंघान्करिष्यंस्तपन इव सुपर्वारातितोयं विशोष्यन् । हतरिपुगणमुख्यं सांपरायं विजित्य क्षितितलसुखभोगं कुर्विदं भूरिभाग

အိန္ဒြာကဲ့သို့ ယဇ္ဉအစုအဝေးများကို ဆောင်ရွက်မည်၊ နေမင်းကဲ့သို့ မင်္ဂလာကာလများတွင် ရန်သူတို့၏ ရေဓာတ်အင်အားကို ခြောက်စေမည်။ ရန်သူအုပ်စု၏ အဓိကခေါင်းဆောင်များကို သတ်ဖြတ်၍ စစ်မြေပြင်၏ သေမင်းဆန်သော အန္တရာယ်ကို အောင်မြင်ကျော်လွှားပြီးနောက်၊ ဤကျယ်ပြန့်သော နိုင်ငံကို မြေပြင်ပေါ်တွင် သုခဘောဂနှင့် စည်းစိမ်ဖြင့် ပြည့်စုံစေမည်။

Verse 25

इत्येवं वाक्यवादेन परितुष्टाखिलेंद्रियः । सर्वान्वै यज्ञसंभारानाजहार मनोहरान्

ဤသို့ စကားပြောဖလှယ်မှုကြောင့် သူ၏ အင်ဒြိယအားလုံး ပျော်ရွှင်တိမ်းညွတ်၍ ပြည့်စုံသွားပြီးနောက်၊ ယဇ္ဉအတွက် စိတ်နှစ်သက်ဖွယ် အစုံအလင်သော ယဇ္ဉပစ္စည်းများကို စုစည်းယူဆောင်လာ하였다။

Verse 26

मुन्यन्वितो महाराजः सरयूतीरमागतः । सुवर्णलांगलैर्भूमिं विचकर्ष महीयसीम्

ရဟန္တမုနိများနှင့်အတူ မဟာဘုရင်သည် စရယုမြစ်ကမ်းသို့ ရောက်လာ၍ ရွှေထွန်များဖြင့် ကျယ်ပြန့်သော မြေပြင်ကို ထွန်ယက်ကာ လယ်ကြောင်းများ ချခဲ့သည်။

Verse 27

विलिख्य भूमिं बहुशश्चतुर्योजनसंमिताम् । मंडपान्रचयामास यज्ञार्थं स नरोत्तमः

မြေပြင်ကို အကြိမ်ကြိမ် အမှတ်အသားပြု၍ ယောဇနာလေးဆန့်အတိုင်း တိုင်းတာပြီးနောက်၊ လူအထွတ်အမြတ်သူသည် ယဇ္ဉအတွက် မဏ္ဍပ်များကို ဆောက်လုပ်စေ하였다။

Verse 28

कुंडं तु विधिवत्कृत्वा योनिमेखलयान्वितम् । अनेकरत्नरचितं सर्वशोभासमन्वितम्

ထို့နောက် စည်းကမ်းတော်အတိုင်း မီးပူဇော်ကွင်း (ကுண္ဍ) ကို တည်ဆောက်၍ ယိုးနီပုံစံ အကာအရံနှင့် မေခလာခါးပတ်ပါဝင်စေကာ၊ ရတနာမျိုးစုံဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး အလှအပ အစုံအလင် ပြည့်စုံစေ하였다။

Verse 29

मुनीश्वरो महाभागो वसिष्ठः सुमहातपाः । सर्वं तत्कारयामास वेदशास्त्रविधिश्रितम्

မုနိတို့၏ အရှင် မဟာကံကောင်းရှင် ဝသိဋ္ဌသည် တပဿာကြီးမားလှသူဖြစ်၍၊ အရာအားလုံးကို ဝေဒနှင့် သာස්တရ၏ စည်းမျဉ်းအတိုင်း ဆောင်ရွက်စေ하였다။

Verse 30

प्रेषितास्तेन मुनिना शिष्या मुनिवराश्रमान् । कथयामासुरुद्युक्तं हयमेधे रघूत्तमम्

ထိုမုနိက စေလွှတ်သော တပည့်များသည် မုနိမြတ်တို့၏ အာရှရမ်များသို့ သွားရောက်ကာ ရဂ္ဃူတ္တမ (ရာမ) သည် အရှွမေဓ ယဇ္ဉကို ဆောင်ရွက်ရန် စတင်ပြင်ဆင်နေပြီဟု သတင်းပို့하였다။

Verse 31

आकारितास्तदा सर्वे ऋषयस्तपतां वराः । आजग्मुः परमेशस्य दर्शने त्वतिलालसाः

ထိုအခါ တပသီတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော ရှိသီအပေါင်းတို့ကို ခေါ်ယူရာ၊ အမြင့်မြတ်သော ပရမေရှဝရ၏ ဒർശနကို မြင်လိုစိတ်ပြင်းပြ၍ လာရောက်ကြ၏။

Verse 32

नारदोसितनामा च पर्वतः कपिलो मुनिः । जातूकर्ण्योंऽगिरा व्यास आर्ष्टिषेणोऽत्रिरासुरिः

ထို့ပြင် နာရဒ၊ အိုစိတနာမာ၊ ပရဝတ၊ မုနိ ကပိလ၊ ဇာတူကဏ္ဏျ၊ အင်္ဂိရာ၊ ဗျာသ၊ အာရ္ဋိရှေဏ နှင့် အာသုရီဝంశ အတြိတို့လည်း ရှိကြ၏။

Verse 33

हारीतो याज्ञवल्क्यश्च संवर्तः शुकसंज्ञितः । इत्येवमादयो राम हयमेधवरं ययुः

ဟာရီတ၊ ယာဇ္ဉဝလ္က്യ၊ သံဝရတ နှင့် ရှုကဟု ခေါ်ကြသူ—ဤသို့ပင်၊ ဟေ ရာမ၊ ထိုသူတို့နှင့် အခြားသူများသည် အထူးမြတ်သော အရှွမေဓ ယဇ္ဉသို့ သွားကြ၏။

Verse 34

तान्सर्वान्पूजयामास रघुराजो महामनाः । प्रत्युत्थानाभिवादाभ्यामर्घ्यविष्टरकादिभिः

မဟာမနာ ရဃုရာဇာသည် ထိုသူတို့အားလုံးကို ပူဇော်ဂုဏ်ပြု၍—ထ၍ ကြိုဆိုကာ ဦးညွှတ်ဝတ်ပြုသဖြင့် အရ္ဃျ၊ ထိုင်ခုံနှင့် အခြားထုံးတမ်းအမှုဆောင်များကို ဆက်ကပ်လေ၏။

Verse 35

गां हिरण्यं ददौ तेभ्यः प्रायशो दृष्टविक्रमः । महद्भाग्यं त्वद्यमेऽस्ति यद्यूयं दर्शनं गताः

သူ၏ဗီရိယသည် ကျယ်ပြန့်စွာ ထင်ရှားသူဖြစ်၍၊ ထိုသူတို့အား အများအားဖြင့် နွားနှင့် ရွှေကို ဒါနပြုလေ၏။ ယနေ့ ငါ၏ကံကောင်းခြင်း အလွန်ကြီးမားသည်၊ သင်တို့သည် ဒർശနအတွက် လာရောက်ကြသောကြောင့်။

Verse 36

शेष उवाच । एवं समाकुले ब्रह्मन्नृषिवर्य समागमे । धर्मवार्ता बभूवाहो वर्णाश्रमसुसंमता

ရှေသက မိန့်တော်မူသည်။ ထိုသို့ပင်၊ အို ဗြာဟ္မဏ၊ အထူးမြတ်သော ရှိများ စုဝေးရာ လူစည်ကားသော အစည်းအဝေးတွင် ဝဏ္ဏနှင့် အာශ්ရမ စနစ်နှင့် ကိုက်ညီ၍ အပြည့်အဝ အတည်ပြုထားသော ဓမ္မဆွေးနွေးမှု ပေါ်ပေါက်လာ하였다။

Verse 37

वात्स्यायन उवाच । का धर्मवार्ता तत्रासीत्किं वा कथितमद्भुतम् । साधवः सर्वलोकानां कारुण्यात्किमुताब्रुवन्

ဝါတ္စျာယနက မေးလေသည်။ “အဲဒီမှာ ဓမ္မဆွေးနွေးမှုက ဘာလဲ? အံ့ဩဖွယ် ဘာအကြောင်းကို ပြောကြားခဲ့သလဲ? သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာကြောင့် သာဓုသူတော်ကောင်းတို့က အမှန်တကယ် ဘာကို မိန့်ကြားခဲ့သနည်း?”

Verse 38

शेष उवाच । तान्समेतान्मुनीन्दृष्ट्वा रामो दाशरथिर्महान् । पप्रच्छ सर्वधर्मांश्च सर्ववर्णाश्रमोचितान्

ရှေသက မိန့်တော်မူသည်။ ထိုနေရာ၌ စုဝေးနေသော မုနိများကို မြင်သော်၊ ဒဿရထ၏ သားတော် မဟာရာမသည် ဝဏ္ဏတိုင်း၊ အာශ්ရမတိုင်းနှင့် သင့်လျော်သော ဓမ္မတာဝန် အားလုံးကို မေးမြန်း하였다။

Verse 39

ते तु पृष्टा हि रामेण धर्मान्प्रोचुर्महागुणान् । तान्प्रवक्ष्यामि ते सर्वान्यथाविधि शृणुष्व तान्

ရာမက မေးမြန်းသဖြင့် သူတို့သည် မဟာဂုဏ်တရားများဖြင့် ပြည့်စုံသော ဓမ္မများကို ဟောကြား하였다။ ယခု ငါသည် ထိုအားလုံးကို စည်းကမ်းတကျ အစဉ်လိုက် သင့်အား ပြောမည်—သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း နားထောင်လော့။

Verse 40

ऋषय ऊचुः । ब्राह्मणेन सदा कार्यं यजनाध्ययनादिकम् । वेदान्पठित्वा विरजो नैव गार्हस्थ्यमाविशेत्

ရှင်များက မိန့်ကြားသည်။ “ဗြာဟ္မဏသည် ယဇ္ဉ၊ ဝေဒပညာလေ့လာခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော တာဝန်များကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်ရမည်။ ဝေဒကို လေ့လာပြီး ရာဂ (တဏှာ) ကင်းစင်လာသော် ဂృဟသ္ထ အာශ්ရမသို့ မဝင်သင့်” ဟု။

Verse 41

ब्राह्मणेन सदा त्याज्यं नीचसेवानुजीवनम् । आपद्गतोऽपि जीवेत न श्ववृत्त्या कदाचन

ဗြာဟ္မဏသည် ယုတ်ညံ့သူတို့အား အလုပ်အကျွေးပြု၍ အသက်မွေးခြင်းကို အစဉ်ရှောင်ကြဉ်ရာ၏။ ဘေးဒုက္ခရောက်နေစေကာမူ ခွေးကဲ့သို့သောအကျင့်ဖြင့် မည်သည့်အခါမျှ အသက်မမွေးရာ။

Verse 42

ऋतुकालाभिगमनं धर्मोऽयं गृहिणः परः । स्त्रीणां वरमनुस्मृत्याऽपत्यकामोथवा भवेत्

ဇနီးသည်၏ ဥတုကာလ၌ ချဉ်းကပ်ခြင်းသည် အိမ်ထောင်သည်ယောက်ျား၏ အမြတ်ဆုံးသော တာဝန်ဝတ္တရားဖြစ်၏။ ဤသည်ကား အမျိုးသမီးတို့အတွက် ဆုလာဘ်ဖြစ်ကြောင်း အောက်မေ့လျက် သားသမီးရလိုသောဆန္ဒဖြင့် ကျင့်ကြံရာ၏။

Verse 43

दिवाभिगमनं पुंसामनायुष्यकरं मतम् । श्राद्धाहः सर्वपर्वाणि यतस्त्याज्यानि धीमता

နေ့အခါ၌ မေထုန်မှီဝဲခြင်းသည် ယောက်ျား၏ အသက်တမ်းကို တိုစေသည်ဟု ယူဆကြ၏။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိသောသူသည် ශြာဒ္ဓ (ကွယ်လွန်သူအား ရည်စူးသောပွဲ) နေ့များနှင့် ဥပုသ်နေ့များတွင် ယင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရာ၏။

Verse 44

तत्र गच्छेत्स्त्रियं मोहाद्धर्मात्प्रच्यवते परात् । ऋतुकालाभिगामी यः स्वदारनिरतश्च यः

တွေဝေမိုက်မဲ၍ သူတစ်ပါး၏ မယားထံသို့ သွားသောသူသည် မြင့်မြတ်သော တရားလမ်းကြောင်းမှ လျှောကျ၏။ သင့်လျော်သောအချိန်၌ မိမိဇနီးထံသို့ ချဉ်းကပ်၍ မိမိဇနီး၌သာ မွေ့လျော်သောသူသည်ကား တရားနှင့်အညီ ကျင့်ကြံသူဖြစ်၏။

Verse 45

सर्वदा ब्रह्मचारी ह विज्ञेयः स गृहाश्रमी । ऋतुः षोडशयामिन्यश्चतस्रस्ता सुगर्हिताः

ထိုသို့ကျင့်ကြံသော အိမ်ထောင်သည်ကို အခါခပ်သိမ်း ဖြူစင်စွာကျင့်သူ (ဗြဟ္မစာရီ) ဟု မှတ်ယူရာ၏။ ဥတုကာလသည် တစ်ဆယ့်ခြောက်ညဉ့် ဖြစ်၏။ ကျန်သော လေးညဉ့်တို့ကို အလွန်ကဲ့ရဲ့ဖွယ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြကုန်၏။

Verse 46

पुत्रदास्तासु या युग्मा अयुग्माः कन्यकाप्रदाः । त्यक्त्वा चंद्रमसं दुष्टं मघां मूलं विहाय च

ထို (နက္ခတ်/လကာလ) များအနက် အတွဲဖြစ်သော နက္ခတ်များကို ‘သားပေးသော’ ဟု ဆိုကြပြီး၊ အတွဲမဟုတ်သော နက္ခတ်များကို သမီးပေးမင်္ဂလာအတွက် မသင့်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ မကောင်းသော လကို ရှောင်ကြဉ်၍ မဃာနှင့် မူလာ နက္ခတ်တို့ကိုလည်း ပယ်ရှားရမည်။

Verse 47

शुचिः सन्निर्विशेत्पत्नीं पुंनामर्क्षे विशेषतः । शुचिं पुत्रं प्रसूयेत पुरुषार्थप्रसाधनम्

သန့်ရှင်းစင်ကြယ်၍ ယောက်ျားသည် မိမိဇနီးထံ ချဉ်းကပ်ရမည်—အထူးသဖြင့် ပုမ္နာမ နက္ခတ်ရှိသည့်အခါ။ ထိုအခါ ဇနီးသည် သန့်ရှင်းသော သားကို မွေးဖွားမည်၊ လူ့ဘဝရည်မှန်းချက်များ (ပုရုရှာဋ္ဌ) ကို ပြည့်စုံစေသူ ဖြစ်မည်။

Verse 48

आर्षे विवाहे गोद्वंद्वं यदुक्तं तत्प्रशस्यते । शुल्कमण्वपि कन्यायाः कन्याक्रेतुस्तु पापकृत्

အာရ္ෂ မင်္ဂလာပွဲတွင် သတ်မှတ်ထားသော နွားအတွဲ (ဂိုဒွန္ဒွ) သည် ချီးမွမ်းထိုက်သည်။ သို့သော် သမီးအတွက် အနည်းငယ်မျှပင် အခကြေး (ရှုလ္က) ယူလျှင် ‘သမီးကို ဝယ်သူ’ သည် အပြစ်ပြုသူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 49

वाणिज्यं नृपतेः सेवा वेदानध्ययनं तथा । कुविवाहः क्रियालोपः कुलपातनहेतवः

ကုန်သွယ်ရေး၊ မင်း၏အမှုထမ်းခြင်း၊ ဝေဒများကို လေ့လာခြင်း; မသင့်လျော်သော မင်္ဂလာနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ကရိယာများကို လစ်လျူရှုခြင်း—ဤအရာတို့သည် မျိုးရိုးကူလ၏ ကျဆုံးခြင်းအကြောင်းရင်းများ ဖြစ်သည်။

Verse 50

अन्नोदक पयो मूलफलैर्वापि गृहाश्रमी । गोदानेन तु यत्पुण्यं पात्राय विधिपूर्वकम्

အိမ်ထောင်ရှင်လည်း အစာ၊ ရေ၊ နို့၊ အမြစ်/ဥများ သို့မဟုတ် သစ်သီးများကို လှူဒါန်း၍—ထိုလှူဒါန်းမှုကို ထိုက်တန်သော လက်ခံသူထံ သတ်မှတ်နည်းလမ်းအတိုင်း အပ်နှံပါက—ဝိဓိအတိုင်း နွားလှူ (ဂိုဒာန) ပြုရာမှ ရသော ပုဏ္ဏိယနှင့် တူညီသော ပုဏ္ဏိယကို ရရှိသည်။

Verse 51

अनर्चितोऽतिथिर्गेहाद्भग्नाशो यस्य गच्छति । आजन्मसंचितात्पुण्यात्क्षणात्स हि बहिर्भवेत्

မလေးစားဘဲထားသော ဧည့်သည်က မျှော်လင့်ချက်ပျက်ကွက်၍ အိမ်မှ ထွက်သွားလျှင် ထိုသူ၏ ဘဝတစ်လျှောက် စုဆောင်းထားသော ကုသိုလ်ပုဏ္ဏာလည်း ခဏချင်း ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

Verse 52

पितृदेवमनुष्येभ्यो दत्त्वाश्नीतामृतं गृही । स्वार्थं पचत्यघं भुंक्ते केवलं स्वोदरंभरिः

ပိတೃများ၊ ဒေဝတားများနှင့် လူသားများအား အရင်ဦးစွာ အစာပေးလှူပြီးမှ စားသောက်သော ဂৃহಸ್ಥသည် အမృతကို ဆွမ်းခံသကဲ့သို့ ခံစားရသည်။ သို့ရာတွင် ကိုယ့်အကျိုးအတွက်သာ ချက်ပြုတ်သူသည် အပြစ်ကို စားသောက်သူ—အစာအိမ်ဖြည့်သူသာ ဖြစ်သည်။

Verse 53

षष्ठ्यष्टम्योर्विशेत्पापं तैले मांसे सदैव हि । चतुर्दश्यां तथामायां त्यजेत क्षुरमंगनाम्

လဆဋ္ဌမနေ့နှင့် အဋ္ဌမနေ့တွင် ဆီနှင့် အသားမှတစ်ဆင့် အပြစ်သည် မလွဲမသွေ ဝင်ရောက်တတ်သည်။ ထို့အတူ လဆယ့်လေးနေ့နှင့် အမావသျာနေ့တွင် မုတ်ဆိတ်ရိတ်ဓားနှင့် မိန်းမနှင့် ဆက်ဆံခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 54

रजस्वलां न सेवेत नाश्नीयात्सह भार्यया । एकवासा न भुंजीत न भुंजीतोत्कटासने

ရာဇသွလ (မစင်သွေးဆင်း) နေသော မိန်းမနှင့် မဆက်ဆံရ၊ မိမိဇနီးနှင့်လည်း အတူတကွ စားသောက်မပြုရ။ အဝတ်တစ်ထည်တည်း ဝတ်ဆင်၍ မစားရ၊ မသင့်လျော်သော မြင့်မားသည့် အာသနပေါ်တွင် ထိုင်လျက်လည်း မစားရ။

Verse 55

नाश्नंतीं स्त्रियमीक्षेत तेजःकामो नरोत्तमः । मुखेनोपधमेन्नाग्निं नग्नां नेक्षेत योषितम्

တေဇ (tejas) အလင်းရောင်ဝိညာဉ်ကို လိုလားသော ယောကျာ်းမြတ်သည် မိန်းမ စားသောက်နေစဉ် မကြည့်ရ။ မီးကို ပါးစပ်ဖြင့် မဖူးရ၊ အဝတ်မဝတ်သော မိန်းမကိုလည်း မကြည့်ရ။

Verse 56

नांघ्री प्रतापयेदग्नौ न वस्त्वशुचि निक्षिपेत् । प्राणिहिंसां न कुर्वीत नाश्नीयात्संध्ययोर्द्वयोः

မီးအနီးတွင် ခြေကို မပူနွေးစေသင့်၊ မသန့်ရှင်းသော အရာကိုလည်း မီးအနီး မထားသင့်။ သက်ရှိသတ္တဝါတို့ကို မနှိပ်စက်သင့်၊ မနက်ဆည်းဆာနှင့် ညနေဆည်းဆာ စန္ဓျာနှစ်ခါတွင်လည်း မစားသင့်။

Verse 57

नाचक्षीत धयंतीं गां नेंद्रचापं प्रदर्शयेत् । न दिवोद्गतसारं च भक्षयेद्दधिनो निशि

နို့တိုက်နေသော နွားကို မကြည့်သင့်၊ မိုးတိမ်တံတား (ရောင်စုံတံတား) ကိုလည်း လက်ညှိုးထိုးပြ မပြသင့်။ ညအခါတွင် အနှစ်ကွဲထွက်၍ ရေပါးပါးဖြစ်သော ဒဟိ (နို့ချဉ်) ကို မစားသင့်။

Verse 58

स्त्रीं धर्मिणीं नाभिवादेन्नाद्यादातृप्ति रात्रिषु । तौर्यत्रिकप्रियो न स्यात्कांस्ये पादौ न धावयेत्

သီလရှိသော မိန်းမကို ထုံးတမ်းအတိုင်း တရားဝင်နမස්ကာ မပြုသင့်၊ ညအခါတွင်လည်း အပြည့်အဝ တင်းတိမ်အောင် မစားသင့်။ တေးဂီတ၊ သီချင်း၊ အက—ကစားပွဲသုံးမျိုးကို မလွန်ကဲစွာ နှစ်သက်မနေသင့်၊ ကြေးဝါအိုးတွင် ခြေကို မဆေးသင့်။

Verse 59

न धारयेदन्यभुक्तं वासश्चोपानहावपि । न भिन्नभाजनेऽश्नीयान्नाश्नीतान्नं विदूषितम्

အခြားသူ သုံးပြီးသား အဝတ်အစားနှင့် ဖိနပ်ကို မဝတ်သင့်။ ကွဲပဲ့နေသော ပန်းကန်/အိုးမှ မစားသင့်၊ ပျက်စီးသို့မဟုတ် အညစ်အကြေးကပ်သော အစာကိုလည်း မစားသင့်။

Verse 60

संविशेन्नार्द्रचरणो नोच्छिष्टः क्वचिदाव्रजेत् । शयानो वा न चाश्नीयान्नोच्छिष्टः संस्पृशेच्छिरः

ခြေစိုနေသေးသည့်အခါ မအိပ်သင့်၊ အစာကျန်အညစ် (ဥစ္ဆိဋ္ဌ) အခြေအနေဖြင့်လည်း မည်သည့်နေရာသို့မျှ မသွားသင့်။ လဲလျောင်းနေစဉ် မစားသင့်၊ ဥစ္ဆိဋ္ဌ ဖြစ်နေချိန်တွင် မိမိခေါင်းကို မထိသင့်။

Verse 61

न मनुष्यस्तुतिं कुर्यान्नात्मानमवमानयेत् । अभ्युद्यतं न प्रणमेत्परमर्माणि नो वदेत्

လူတို့ကို ချီးမွမ်းချောမော၍ မချီးမောရ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုလည်း မနိမ့်ချရ။ ထိုးနှက်ရန် အသင့်ဖြစ်သူကို မနမ့်ရ၊ အခြားသူ၏ အတွင်းအနက်ဆုံး အားနည်းချက်များကိုလည်း မဖော်ပြရ။

Verse 62

एवं गार्हस्थ्यमाश्रित्य वानप्रस्थाश्रमं व्रजेत् । सस्त्रीको वा गतस्त्रीको विरज्येत ततः परम्

ဤသို့ ဂৃহಸ್ಥအာရှ్రమ၏ တရားကို ပြည့်စုံစွာ ကျင့်ပြီးနောက် ဝါနပရಸ್ಥအာရှ్రమသို့ ဝင်ရမည်။ ထို့နောက် မယားနှင့်အတူဖြစ်စေ မယားက ကွယ်လွန်ပြီးနောက်ဖြစ်စေ၊ ထို့အပေါ်တွင် ဝိရာဂျ (ကင်းလွတ်စိတ်) ထူထောင်ကာ လောကအပေါ်ကပ်ငြိမှုကို စွန့်လွှတ်ရမည်။

Verse 63

इत्येवमादयो धर्मा गदिता ऋषिभिस्तदा । श्रुता रामेण महता सर्वलोकहितैषिणा

ဤသို့ ဤတရားများနှင့် အခြားတရားများကို ထိုအခါ ရှင်ရသီတို့က ဟောကြားခဲ့ကြသည်။ လောကအားလုံး၏ အကျိုးကို ရှာဖွေသူ မဟာရာမက ထိုတရားများကို နားထောင်ခဲ့သည်။