
The Greatness of the Gaṇḍakī River and the Śālagrāma Stone
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ဘုရင်တစ်ပါးသည် ဝိုင်ෂ္ဏဝ ကီရတနသံများကြားတွင် ခရီးထွက်ကာ တီရ္ထများစွာကို ဖူးမြော်ပြီးနောက်၊ စက်ရအမှတ်ပါ ကျောက်တုံးများဖြင့် ထင်ရှားသော အပြစ်ဖျက်မြစ်တစ်စင်းသို့ ရောက်လာသည်။ ဘုရင်က တီရ္ထသိ ပုဏ္ဏားတပသီကို မေးမြန်းရာ၊ ထိုသူက ဤမြစ်သည် ဂဏ္ဍကီဖြစ်ပြီး မြင်ခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်းနှင့် ရေကို အသုံးပြုခြင်းတို့က စိတ်၊ ကိုယ်၊ စကား၏ အပြစ်များကို မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖျက်ဆီးပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရှာလဂြာမ တတ္တဝ၏ မဟိမကို ရှင်းလင်းသည်—စက်ရအမှတ်ပါ ရှာလဂြာမကျောက်သည် ဘဂဝန်ကိုယ်တိုင်ဖြစ်၍ ပူဇော်ခြင်းက မောက္ခကို ပေးတတ်သည်။ ရှာလဂြာမကို ရေချိုးပူဇော်ပြီး ထွက်လာသော ပာဒာမృత (ပူဇော်ရေ) သည် ချက်ချင်း သန့်စင်စေသည်ဟုလည်း ဆိုပြီး ပူဇော်နည်းလမ်း၊ လိုအပ်သော အရာများနှင့် သတိပြုရန်များကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဥပမာတစ်ပုဒ်အဖြစ် အပြစ်ကြီးသူတစ်ဦးကို ယမဒူတများ ဖမ်းဆီးသော်လည်း တုလစီ၊ “ရာမ” နာမနှင့် ရှာလဂြာမထိတွေ့မှုကြောင့် ကရုဏာရှိသော ဝိုင်ෂ္ဏဝဘက္တက ကယ်တင်ပေးသည်။ ထို့နောက် ဝိෂ္ဏုဒူတများက ရှာလဂြာမ၏ ချက်ချင်းကယ်တင်နိုင်သော အာနုဘော်ကို အတည်ပြုကြသည်။
Verse 1
सुमतिरुवाच । अथ प्रयाते भूपाले सर्वलोकसमन्विते । महाभागैर्वैष्णवैश्च गायकैः कृष्णकीर्तनम्
စုမတိက ပြောသည်– ထို့နောက် လူအတန်းအစားအားလုံးနှင့်အတူ ဘုရင်ထွက်ခွာသွားသောအခါ ကံကောင်းမြတ်သော ဝိုင်ရှ္ဏဝတို့နှင့် သူတို့၏ သီဆိုသူများက ကృష్ణကီර්တန ကို ထမြောက်စွာ သီဆိုကြ၏။
Verse 2
शुश्रावासौ महाराजो मार्गे गोविंदकीर्तनम् । जय माधव भक्तानां शरण्य पुरुषोत्तम
လမ်းခရီးတွင် ထိုမဟာဘုရင်သည် ဂోవိန္ဒ၏ နာမကီර්တန ကို ကြားရသည်– “မాధဝ အရှင်အား အောင်မြင်ပါစေ၊ ဘက္တတို့၏ ခိုလှုံရာ၊ အို ပုရုရှောတ္တမ!”
Verse 3
मार्गे तीर्थान्यनेकानि कुर्वन्पश्यन्महोदयम् । तापसब्राह्मणात्तेषां महिमानमथा शृणोत्
လမ်းခရီးတလျှောက် သူသည် တီရ္ထများစွာကို သွားရောက်ဖူးမြော်ကာ မဟာမင်္ဂလာကို မြင်တွေ့하였다; ထို့နောက် တပသီဗြာဟ္မဏတစ်ပါးထံမှ ထိုတီရ္ထတို့၏ မဟိမာနှင့် ဂုဏ်တော်ကို ကြားနာ하였다။
Verse 4
विचित्रविष्णुवार्ताभिर्विनोदितमना नृपः । मार्गेमार्गे महाविष्णुं गापयामास गायकान्
ဗိဿဏု၏ အံ့ဩဖွယ် ဝတ္ထုကഥာများကြောင့် စိတ်ပျော်ရွှင်သော မင်းကြီးသည် ခရီးလမ်းတစ်လျှောက် အဆင့်တိုင်းတွင် သီချင်းဆိုသူများအား မဟာဗိဿဏုကို ချီးမွမ်းသီဆိုစေ하였다။
Verse 5
दीनांधकृपणानां च पंगूनां वासनोचितम् । दानं ददौ महाराजो बुद्धिमान्विजितेंद्रियः
ထိုမဟာမင်းကြီးသည် ဉာဏ်ပညာရှိ၍ အင်ဒြိယများကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူဖြစ်ကာ ဆင်းရဲသူ၊ မျက်မမြင်သူ၊ အလွန်ခက်ခဲသူနှင့် လမ်းမလျှောက်နိုင်သူတို့၏ လိုအပ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီသည့် ဒါနကို ပေးလှူ하였다။
Verse 6
अनेकतीर्थविरजमात्मानं भव्यतां गतम् । कुर्वन्ययौ स्वीयलोकैर्हरिध्यानपरायणः
တီရ္ထများစွာဖြင့် မိမိကိုယ်ကို သန့်စင်ကာ မင်္ဂလာပြည့်ဝသော အခြေအနေသို့ ရောက်ပြီးနောက်၊ မိမိ၏ ကောင်းကင်ဘုံအဖော်အပါများနှင့်အတူ ထွက်ခွာ하였다—ဟရီကို သမาธိဖြင့် အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်လျက်။
Verse 7
नृपो गच्छन्ददर्शाग्रे नदीं पापप्रणाशिनीम् । चक्रांकितग्रावयुतां मुनिमानस निर्मलाम्
မင်းကြီးသည် ဆက်လက်သွားရာတွင် အရှေ့ဘက်၌ အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးပေးသော မြစ်တစ်စင်းကို မြင်တွေ့하였다—စက္ကရအမှတ်ပါ ကျောက်တုံးများဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး မုနိတို့၏ စိတ်ကဲ့သို့ သန့်ရှင်းကြည်လင်သည်။
Verse 8
अनेकमुनिवृंदानां बहुश्रेणिविराजिताम् । सारसादिपतत्रीणां कूजितैरुपशोभिताम्
မုနိအစုအဝေးများစွာဖြင့် အလှဆင်ထား၍ အတန်းအစားများစွာ၏ တောက်ပမှုဖြင့် ရောင်လက်ကာ၊ စာရသ (ကြက်တောင်ရှည်/ကြက်တောင်မြင့်) စသည့် ငှက်တို့၏ အော်သံကူးကူးဖြင့် ပိုမိုလှပလျက်ရှိသည်။
Verse 9
दृष्ट्वा पप्रच्छ विप्राग्र्यं तापसं धर्मकोविदम् । अनेकतीर्थमाहात्म्य विशेषज्ञानजृंभितम्
ဓမ္မကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သော တပသဝီ၊ ဗြာဟ္မဏတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ တီရ္ထများစွာ၏ မဟာတ္မယကို အထူးသိမြင်မှုဖြင့် တောက်ပနေသူကို မြင်ပြီးနောက် သူက မေးမြန်း하였다။
Verse 10
स्वामिन्केयं नदी पुण्या मुनिवृन्दनिषेविता । करोति मम चित्तस्य प्रमोदभरनिर्भरम्
အရှင်ဘုရား၊ မုနိအစုအဝေးများက လာရောက်ဆည်းကပ်သော ဤပုဏ္ဏမြစ်သည် မည်သည့်မြစ်နည်း၊ ကျွန်ုပ်၏စိတ်ကို ပီတိအလွန်အကျွံဖြင့် အပြည့်အဝ ဖြည့်ဆည်းပေးပါသည်။
Verse 11
इति श्रुत्वा वचस्तस्य राजराजस्य धीमतः । वक्तुं प्रचक्रमे विद्वांस्तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम्
ဤသို့ ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသော မင်းမင်းကြီး၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ပညာရှိသည် တီရ္ထ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟာတ္မယကို ပြောကြားရန် စတင်하였다။
Verse 12
ब्राह्मण उवाच । गंडकीयं नदी राजन्सुरासुरनिषेविता । पुण्योदकपरीवाह हतपातकसंचया
ဗြာဟ္မဏက ပြောသည်– “အို မင်းကြီး၊ ဤသည်မှာ ဂဏ္ဍကီ (Gaṇḍakī) မြစ်ဖြစ်၏။ ဒေဝနှင့် အသူရတို့ နှစ်ဖက်လုံး ဆည်းကပ်ကြသည်။ ၎င်း၏ စီးဆင်းမှုသည် ပုဏ္ဏရေကို သယ်ဆောင်၍ စုဆောင်းထားသော အပြစ်အစုအဝေးကို ဖျက်ဆီးပေးသည်။”
Verse 13
दर्शनान्मानसं पापं स्पर्शनात्कर्मजं दहेत् । वाचिकं स्वीय तोयस्य पानतः पापसंचयम्
ဤအရာကို မြင်ရုံဖြင့် စိတ်၌ရှိသော အပြစ်သည် လောင်ကျွမ်းပျောက်ကွယ်၏; ထိတွေ့ရုံဖြင့် ကမ္မမှ ဖြစ်သော အပြစ်သည် မီးလောင်သကဲ့သို့ ပျက်၏; ထို့ပြင် ၎င်း၏ သန့်ရှင်းသော ရေကို သောက်လျှင် စကားကြောင့် စုဆောင်းလာသော အပြစ်အစုအပုံသည် ကွယ်ပျောက်၏။
Verse 14
पुरा दृष्ट्वा प्रजानाथः प्रजाः सर्वा विपावनीः । स्वगंडविप्रुषोनेक पापघ्नीं सृष्टवानिमाम्
ရှေးကာလ၌ သတ္တဝါတို့၏ အရှင်တော်သည် သတ္တဝါအားလုံး သန့်စင်ခြင်းလိုအပ်ကြောင်း မြင်တော်မူ၍၊ မိမိ၏ ပါးပြင်မှ ကျလာသော အစက်အပြောက်များစွာမှ ဤအပြစ်ဖျက်သန့်ရှင်းသော သာယာသရေကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။
Verse 15
एनां नदीं ये पुण्योदां स्पृशंति सुतरंगिणीम् । ते गर्भभाजो नैव स्युरपि पापकृतो नराः
ဤပုဏ္ဏပေးသော လှိုင်းလှိုင်းပြည့်မြစ်ကို ထိတွေ့သူတို့သည်—အပြစ်ပြုခဲ့သော လူဖြစ်စေကာမူ—နောက်တစ်ဖန် မိခင်၏ ဝမ်း၌ မဝင်ရတော့ဘဲ (ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း မရှိ) ဖြစ်ကြ၏။
Verse 16
अस्यां भवा ये चाश्मानश्चक्रचिह्नैरलंकृताः । ते साक्षाद्भगवंतो हि स्वस्वरूपधराः पराः
ထို့ပြင် ဤနေရာ၌ တွေ့ရသော ချက္ကရာအမှတ်အသားများဖြင့် အလှဆင်ထားသည့် ကျောက်တုံးများသည် အမှန်တကယ် စက္ကန့်တော်မူသော ဘဂဝန်တော်ကိုယ်တိုင်—အမြင့်မြတ်ဆုံး သတ္တဝါများဖြစ်၍ မိမိတို့၏ သဘောသဏ္ဍာန်ကို ကိုယ်တိုင်ဆောင်ယူထားကြ၏။
Verse 17
शिलां संपूजयेद्यस्तु नित्यं चक्रयुतां नरः । न जातु स जनन्या वै जठरं समुपाविशेत्
ချက္ကရာအမှတ်ပါသော သန့်ရှင်းသည့် ကျောက်တုံးကို နေ့စဉ် ပူဇော်သူသည် မိမိမိခင်၏ ဝမ်း၌ နောက်တစ်ဖန် မဝင်ရတော့ပေ။
Verse 18
पूजयेद्यो नरो धीमाञ्छालग्रामशिलां वराम् । तेनाचारवता भाव्यं दंभलोभवियोगिना
ပညာရှိသောသူသည် မြတ်သော ရှာလဂရမ် ကျောက်တုံးကို ပူဇော်သူဖြစ်လျှင် စည်းကမ်းနှင့် သမာဓိရှိသော အကျင့်ကောင်းဖြင့် နေထိုင်ကာ မုသာဝါဒနှင့် လောဘမှ ကင်းလွတ်ရမည်။
Verse 19
परदार परद्रव्यविमुखेन नरेण हि । पूजनीयः प्रयत्नेन शालग्रामः सचक्रकः
အခြားသူ၏ မယားနှင့် အခြားသူ၏ ဥစ္စာမှ ရှောင်ကြဉ်သော ယောက်ျားသည် ကြိုးစားအားထုတ်၍ စက်ရ (cakra) အမှတ်ပါသော ရှာလဂရမ်ကို ပူဇော်သင့်၏။
Verse 20
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे रामाश्वमेधे शेषवात्स्यायनसंवादे । गंडकीमाहात्म्यंनाम विंशोऽध्यायः
ဤသို့ သရီပဒ္မပုရာဏ၏ ပာတာလခဏ္ဍ၌၊ ရာမ၏ အရှွမေဓ ယဇ္ဉ ပုံပြင်အတွင်း၊ ရှေသနှင့် ဝါတ္စျာယန တို့၏ ဆွေးနွေးခန်း၌၊ “ဂဏ္ဍကီ မဟာတ္မ្យ” ဟု အမည်ရသော အခန်း ၂၀ သည် ပြီးဆုံး၏။
Verse 21
अपि पापसहस्राणां कर्ता तावन्नरो भवेत् । शालग्रामशिलातोयं पीत्वा पूतो भवेत्क्षणात्
လူတစ်ယောက်သည် အပြစ်တစ်ထောင်များကို ကျူးလွန်သူဖြစ်စေကာမူ ရှာလဂရမ် ကျောက်တုံးကို ဆေးကြောထားသော ရေကို သောက်လျှင် ခဏချင်းပင် သန့်စင်သွား၏။
Verse 22
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वेदपथि स्थितः । शालग्रामं पूजयित्वा गृहस्थो मोक्षमाप्नुयात्
ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ၊ သုဒ္ဒ—ဝေဒလမ်းကြောင်း၌ တည်မြဲသူသည်—အိမ်ထောင်ရှင်ဖြစ်နေသော်လည်း ရှာလဂရမ်ကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့် မောက္ခကို ရရှိနိုင်၏။
Verse 23
न जातु चित्स्त्रिया कार्यं शालग्रामस्य पूजनम् । भर्तृहीनाथ सुभगा स्वर्गलोकहितैषिणी
မိန်းမသည် မိမိတစ်ဦးတည်းဖြင့် “ရှာလဂြာမ-ရှီလာ” ကို မည်သည့်အခါမျှ မပူဇော်သင့်ပါ; အထူးသဖြင့် ခင်ပွန်းမရှိသူဖြစ်လျှင်၊ ကံကောင်းသူဖြစ်စေကာမူ ကောင်းကင်လောက၏ အကျိုးကို မျှော်လင့်သူဖြစ်သော်လည်း မပြုသင့်။
Verse 24
मोहात्स्पृष्ट्वापि महिला जन्मशीलगुणान्विता । हित्वा पुण्यसमूहं सा सत्वरं नरकं व्रजेत्
မွေးဖွားကောင်းမြတ်မှု၊ အကျင့်သီလနှင့် ဂုဏ်သတ္တိများပြည့်စုံသော မိန်းမတစ်ဦးပင် မောဟကြောင့် မသင့်လျော်သော ထိတွေ့မှု၌ ပါဝင်လျှင် စုဆောင်းထားသော ကုသိုလ်ကို စွန့်လွှတ်ကာ လျင်မြန်စွာ နရကသို့ သွားရသည်။
Verse 25
स्त्रीपाणिमुक्तपुष्पाणि शालग्रामशिलोपरि । पवेरधिकपातानि वदंति ब्राह्मणोत्तमाः
အမြတ်ဆုံးသော ဗြာဟ္မဏများက ဆိုကြသည်မှာ—မိန်းမ၏လက်မှ လွတ်ကျသွားသော ပန်းများသည် “ရှာလဂြာမ-ရှီလာ” ပေါ်သို့ ကျရောက်လျှင် ပူဇော်မှု၌ အလွန်အကျွံ အပြစ် (အပရာဓ) ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 26
चंदनं विषसंकाशं कुसुमं वज्रसंनिभम् । नैवेद्यं कालकूटाभं भवेद्भगवतः कृतम्
ဘုရားသခင် (ဘဂဝန်) ထံသို့ စစ်မှန်သော ဘက္တိမရှိဘဲ ပူဇော်အပ်နှံလျှင် စန္ဒနကပ်သည် အဆိပ်ကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး၊ ပန်းသည် ဝဇ္ရကဲ့သို့ ဖြစ်လာကာ၊ နైవေဒျ (အစားအစာပူဇော်) သည် သေစေနိုင်သော ကာလကူဋကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။
Verse 27
तस्मात्सर्वात्मना त्याज्यं स्त्रिया स्पर्शः शिलोपरि । कुर्वती याति नरकं यावदिंद्राश्चतुर्दश
ထို့ကြောင့် မိန်းမသည် စိတ်နှလုံးအပြည့်ဖြင့် ကျောက်မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ထိတွေ့ခြင်းကို စွန့်လွှတ်ရမည်; ထိုသို့ ပြုလုပ်သူသည် အင်ဒြာ ၁၄ ပါး၏ ကာလတိုင်အောင် နရကသို့ ကျရောက်သည်။
Verse 28
अपि पापसमाचारो ब्रह्महत्यायुतोऽपि वा । शालग्रामशिलातोयं पीत्वा याति परां गतिम्
အပြစ်ကျင့်သူဖြစ်စေ၊ ဗြာဟ္မဏသတ်မှုအပြစ်ကြီးကိုပင် ထမ်းဆောင်သူဖြစ်စေ—ရှာလဂရမ်ကျောက်ကို ဆေးကြောထားသော သန့်ရှင်းရေကို သောက်လျှင် အမြင့်ဆုံးသော ဂတိသို့ ရောက်နိုင်သည်။
Verse 29
तुलसीचंदनं वारि शंखो घंटाथ चक्रकम् । शिला ताम्रस्य पात्रं तु विष्णोर्नामपदामृतम्
တုလစီနှင့် စန္ဒန၊ ရေ၊ သင်္ခါ၊ ခေါင်းလောင်းနှင့် စက်ကရ; သန့်ရှင်းသော ကျောက်နှင့် ကြေးနီပန်းကန်—ထို့အပြင် ဗိဿနု၏ နာမအမృతနှင့် သူ၏ ခြေတော်ဖြင့် သန့်စင်ထားသော ပဒာမృత—ဤတို့သည် အလေးအမြတ်ပြုရသော ပူဇော်ပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်။
Verse 30
पदामृतं तु नवभिः पापराशिप्रदाहकम् । वदंति मुनयः शांताः सर्वशास्त्रार्थकोविदाः
ပဒာမృతသည် နည်းလမ်းကိုးမျိုးဖြင့် အပြစ်အစုအဝေးများကို မီးလောင်ဖျက်ဆီးနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်—သမ္မာသတ်တိရှိ၍ သာသနာကျမ်းအဓိပ္ပါယ်အားလုံးကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သော မုနိတို့က ထုတ်ဖော်ကြသည်။
Verse 31
सर्वतीर्थपरिस्नानात्सर्वक्रतुसमर्चनात् । पुण्यं भवति यद्राजन्बिंदौ बिंदौ तदद्भुतम्
အို မင်းကြီးရေ၊ တီရ္ထအားလုံးတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် ယဇ္ဈနာအားလုံးကို စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်ခြင်းမှ ရသော ကုသိုလ်သည်—အံ့ဩဖွယ်ကောင်းစွာ ဤသန့်ရှင်းသော အကျင့်၏ တစ်စက်တစ်စက်တိုင်း၌ပင် ရရှိလာသည်။
Verse 32
शालग्रामशिला यत्र पूज्यते पुरुषोत्तमैः । तत्र योजनमात्रं तु तीर्थकोटिसमन्वितम्
ရှာလဂရမ်ကျောက်ကို ပုရုရှိုတ္တမ၏ အထူးမြတ်သော ဘက္တများက ပူဇော်ရာနေရာ၌၊ ထိုနေရာပတ်လည် ယိုးဇနတစ်ခုအကွာအဝေးတိုင်အောင်ပင် တီရ္ထကုဋိများ၏ ကုသိုလ်ဖြင့် ပြည့်ဝနေသည်။
Verse 33
शालग्रामाः समाः पूज्याः समेषु द्वितयं नहि । विषमा एव संपूज्या विषमेषु त्रयं नहि
ညီညာသည့် (သဟဇာတ) Śālagrāma ကျောက်များကို ပူဇော်ထိုက်၏; ညီညာသောအရာများတွင် နှစ်လုံးတစ်စုံ ပူဇော်ရန် မသတ်မှတ်။ မညီညာသည့် (မသဟဇာတ) အရာများလည်း အမှန်တကယ် ပူဇော်ထိုက်၏; မညီညာသောအရာများတွင် သုံးလုံးတစ်စု မသတ်မှတ်။
Verse 34
द्वारावती भवं चक्रं तथा वै गंडकीभवम् । उभयोः संगमो यत्र तत्र गंगा समुद्रगा
Dvārāvatī ကို သန့်ရှင်းသော Cakra-tīrtha ဟု ဆိုကြပြီး၊ Gaṇḍakī မှ ပေါ်ထွန်းသော tīrtha လည်း ထိုနည်းတူပင်။ ထိုနှစ်ခု ဆုံရာအရပ်၌ ဂင်္ဂါမြစ်သည် သမုဒ္ဒရာသို့ စီးဝင်သည်ဟု သိမြင်ကြ၏။
Verse 35
रूक्षाः कुर्वंति पुरुषा नायुः श्रीबलवर्जितान् । तस्मात्स्निग्धा मनोहारि रूपिण्यो ददति श्रियम्
ခြောက်သွေ့ကြမ်းတမ်းမှုသည် လူကို အသက်ရှည်မှု၊ śrī (ကောင်းချီး) နှင့် အင်အားမှ ကင်းဝေးစေသည်။ ထို့ကြောင့် စိုပြေချောမွေ့သော (snigdha)၊ စိတ်ကိုဆွဲဆောင်၍ ရုပ်သဏ္ဌာန်လှပသောအရာသည် သုခနှင့် ကံကောင်းခြင်းကို ပေးတတ်၏။
Verse 36
आयुष्कामो नरो यस्तु धनकामो हि यः पुमान् । पूजयन्सर्वमाप्नोति पारलौकिकमैहिकम्
အသက်ရှည်လိုသူဖြစ်စေ၊ ငွေကြေးလိုသူဖြစ်စေ—ပူဇော်ကိုးကွယ်ခြင်းအားဖြင့် အရာအားလုံးကို ရရှိ၏; ပရလောကီ (ဝိညာဉ်ရေး) လည်းကောင်း၊ အိဟလောကီ (လောကရေး) လည်းကောင်း။
Verse 37
प्राणांतकाले पुंसस्तु भवेद्भाग्यवतो नृप । वाचि नाम हरेः पुण्यं शिला हृदि तदंतिके
အို မင်းကြီး၊ အသက်ဆုံးချိန်၌ လူသည် အမှန်တကယ် ကံကောင်းသူ ဖြစ်လာ၏—လျှာပေါ်တွင် ဟရီ၏ ပုဏ္ဏနာမ၊ နှလုံးပေါ်တွင် နီးနီးကပ်ကပ် တင်ထားသော သန့်ရှင်းသည့် śilā ရှိ၏။
Verse 38
गच्छत्सु प्राणमार्गेषु यस्य विश्रंभतोऽपि चेत् । शालग्रामशिला स्फूर्तिस्तस्य मुक्तिर्न संशयः
အသက်ရှုသက် (ပရာဏ) သည် မိမိလမ်းကြောင်းများအတိုင်း ထွက်ခွာသွားချိန်၌၊ မသိမသာပင်ဖြစ်စေ စိတ်အတွင်း၌ Śālagrāma-śilā ကို သတိရမှု ပေါ်ထွန်းလာပါက၊ ထိုသူသည် မောက္ခကို မသံသယဘဲ ရရှိမည်။
Verse 39
पुरा भगवता प्रोक्तमंबरीषाय धीमते । ब्राह्मणा न्यासिनः स्निग्धाः शालग्रामशिलास्तथा
ရှေးကာလ၌ ဘဂဝန်သည် ဉာဏ်ပညာရှိ အမ္ဗရီရှာအား ဤသို့ မိန့်ကြားခဲ့သည်—ဗြာဟ္မဏ၊ သံန്യാസီ (လောကစွန့်သူ) နှင့် ချစ်ခင်သဒ္ဓါပြည့်ဝသော ဘက္တားတို့၊ ထို့အတူ သန့်ရှင်းသော Śālagrāma-śilā များကိုလည်း ရိုသေဘုဇာရမည်။
Verse 40
स्वरूपत्रितयं मह्यमेतद्धि क्षितिमंडले । पापिनां पापनिर्हारं कर्तुं धृतमुदं च ता
ငါ၏ သုံးမျိုးသော သရုပ်ပေါ်ထွန်းမှုသည် အမှန်တကယ် မြေပြင်လောက၌ တည်ရှိနေသည်။ ပ罪ရှိသူတို့၏ အပြစ်ကို ဖယ်ရှား၍ သူတို့ကို မြှောက်တင်ကယ်တင်ရန်အတွက် ဤသို့ ခံယူထားခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 41
निंदंति पापिनो ये वा शालग्रामशिलां सकृत् । कुंभीपाके पचंत्याशु यावदाभूतसंप्लवम्
Śālagrāma-śilā ကို တစ်ကြိမ်တည်းပင် အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့သော ပ罪ရှိသူတို့သည် ကုမ္ဘီပါက နရက၌ လျင်မြန်စွာ ချက်ပြုတ်ခံရမည်၊ သတ္တဝါအားလုံး ပျက်လဲသည့် မဟာပရလယ မရောက်မချင်း။
Verse 42
पूजां समुद्यतं कर्तुं यो वारयति मूढधीः । तस्य मातापिताबंधुवर्गा नरकभागिनः
ပူဇာ (pūjā) ပြုရန် ထလာသူကို မိုက်မဲသော ဉာဏ်ဖြင့် တားဆီးသူ၏ မိခင်၊ ဖခင်နှင့် ဆွေမျိုးအပေါင်းတို့သည် နရက၏ အစိတ်အပိုင်းကို ခံစားရမည်။
Verse 43
यो वा कथयति प्रेष्ठं शालग्रामार्चनं कुरु । सकृतार्थो नयत्याशु वैकुंठं स्वस्य पूर्वजान्
ချစ်မြတ်နိုးသူရေ၊ “ရှာလဂရామကို ပူဇော်ပါ” ဟု အခြားသူကို တိုက်တွန်းပြောဆိုသူသည် ဘဝရည်မှန်းချက် ပြည့်စုံပြီး မိမိ၏ ဘိုးဘွားများကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဝိုင်ကుంఠသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်။
Verse 44
अत्रैवोदाहरंतीममितिहासं पुरातनम् । मुनयो वीतरागाश्च कामक्रोधविवर्जिताः
ဤနေရာ၌ပင် ရှေးဟောင်းဒဏ္ဍာရီတစ်ပုဒ်ကို ဥပမာအဖြစ် ထုတ်ဖော်ဆိုကြသည်—အလွန်ဝိတရာဂ (အလွမ်းကင်း) ဖြစ်၍ ကာမနှင့် ဒေါသကင်းသော မုနိများဖြစ်သည်။
Verse 45
पुरा कीकटसंज्ञे वै देशे धर्मविवर्जिते । आसीत्पुल्कसजातीयो नरः शबरसंज्ञितः
ရှေးကာလတွင် ဓမ္မကင်းမဲ့သော “ကီကဋ” ဟုခေါ်သော နိုင်ငံ၌ ပုလ္ကသ မျိုးနွယ်ဝင် လူတစ်ယောက်ရှိ၍ သူ၏အမည်မှာ “ရှဗရ” ဖြစ်သည်။
Verse 46
नित्यं जंतुवधोद्युक्तः शरासनधरो मुहुः । तीर्थं प्रति यियासूनां बलाद्धरति जीवितम्
သူသည် အမြဲတမ်း သတ္တဝါများကို သတ်ရန် အားထုတ်ကာ မကြာခဏ လေးကို ကိုင်ဆောင်နေပြီး၊ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းသော ဘုရားဖူးနေရာ) သို့ ထွက်ခွာမည့်သူတို့၏ အသက်ကို အင်အားဖြင့် လုယူသတ်ဖြတ်သည်။
Verse 47
अनेकप्राणिहत्याकृत्परस्वे निरतः सदा । सदा रागादिसंयुक्तः कामक्रोधादिसंयुतः
သူသည် သတ္တဝါများစွာကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သူဖြစ်၍ အမြဲတမ်း အခြားသူ၏ ဥစ္စာကို လိုလားတပ်မက်နေကာ၊ ရာဂ စသည့် ကိလေသာများတွင် အမြဲချုပ်နှောင်နေသည်—ကာမ၊ ဒေါသ စသဖြင့် ပူးတွဲလျက်။
Verse 48
विचरत्यनिशं भीमे वने प्राणिवधंकरः । विषसंसक्तबाणाग्र रूढचापगुणोद्धुरः
သူသည် ကြောက်မက်ဖွယ် တောအုပ်ထဲတွင် မရပ်မနား လှည့်လည်ကာ သတ္တဝါတို့ကို သတ်ဖြတ်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ မြားခေါင်းများတွင် အဆိပ်လိမ်းထားပြီး လေးကြိုးကို တင်းကျပ်စွာ ဆွဲတင်ထားသည်။
Verse 49
सैकदा पर्यटन्व्याधः प्राणिमात्रभयंकरः । कालं प्राप्तं न जानाति समीपेऽप्युग्रमानसः
အကြိမ်ကြိမ် လှည့်လည်နေသော မုဆိုးသည် သတ္တဝါအားလုံးအတွက် ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်၏။ မိမိ၏ သတ်မှတ်ကာလ ရောက်လာပြီကို မသိနိုင်; နီးကပ်နေသော်လည်း စိတ်သည် ကြမ်းတမ်း၍ မောဟဖြင့် မျက်ကွယ်နေသည်။