Adhyaya 2

Verse 1

शेष उवाच । अथ तद्दर्शनोत्कण्ठा विह्वलीकृतचेतसा । पुनः पुनः स्मृतो भ्राता भरतो धार्मिकाग्रणीः

ရှေෂက ပြောသည်—ထို့နောက် တွေ့မြင်လိုသော ဆန္ဒပြင်းပြမှုကြောင့် စိတ်သည် လှုပ်ရှားဝေဝါးကာ၊ သာသနာတရားရှိသူတို့အနက် ဦးဆောင်သူဖြစ်သော အကို ဘရတကို မကြာခဏ သတိရလေ၏။

Verse 2

इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे रामाश्वमेधे शेषवात्स्यायनसंवादे । रामराजधानीदर्शनोनाम द्वितीयोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သန့်ရှင်းမြတ်သော «သရီ ပဒ္မပုရာဏ» ၏ ပာတာလခဏ္ဍ၌၊ ရာမ၏ အရှွမေဓ အကြောင်းအရာတွင်၊ ရှေသနှင့် ဝါတ္စျာယန တို့၏ ဆွေးနွေးစကားဝိုင်းအတွင်း၊ «ရာမ၏ မင်းမြို့တော်ကို မြင်တွေ့ခြင်း» ဟူသော ဒုတိယ အခန်းသည် ပြီးဆုံးလေ၏။

Verse 3

शृणु वीर हनूमंस्त्वं मद्गिरं भ्रातृनोदिताम् । चिरंतनवियोगेन गद्गदीकृतविह्वलाम्

အို သူရဲကောင်း ဟနုမာန်၊ ငါ့အစ်ကို၏ တိုက်တွန်းချက်ကြောင့် ပြောသော ငါ့စကားကို နားထောင်ပါ; ကြာရှည်ခွဲခွာနေရသဖြင့် စိတ်လှုပ်ရှားကာ အသံတုန်၍ စကားလည်း တစ်ချက်တစ်ချက် တုန်ယိမ်းနေ၏။

Verse 4

गच्छ तं भ्रातरं वीर समीरणतनूद्भव । मद्वियोगकृशां यष्टिं वपुषो बिभ्रतं हठात्

သွားပါ၊ လေဘုရား၏ သားတော် သူရဲကောင်း၊ အဲဒီအစ်ကိုထံ သွားပါ; ငါနှင့် ခွဲခွာရခြင်းကြောင့် သူသည် ပိန်လှီကာ တုတ်တံကဲ့သို့ ပါးလွှာသည့် ကိုယ်ခန္ဓာကို အတင်းအကျပ် ထမ်းဆောင်နေရ၏။

Verse 5

यो वल्कलं परीधत्ते जटां धत्ते शिरोरुहे । फलानां भक्षणमपि न कुर्याद्विरहातुरः

အခေါက်အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်၍ ခေါင်းပေါ်တွင် ဇဋာကို ထားကာ ခွဲခွာခြင်းဒုက္ခကြောင့် ပူပန်နေသူသည် သစ်သီးကိုတောင် အစာအဖြစ် မစားသင့်။

Verse 6

परस्त्री यस्य मातेव लोष्टवत्कांचनं पुनः । प्रजाः पुत्रानिवोद्रक्षेद्बांधवो मम धर्मवित्

သူတစ်ပါး၏ ဇနီးကို မိခင်ကဲ့သို့ မြင်၍ ရွှေကို မြေခဲတုံးကဲ့သို့ သဘောထားသူ၊ ပြည်သူကို ကိုယ့်သားသမီးကဲ့သို့ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ—ထိုသူသည် ငါ၏ ဆွေမျိုး၊ ဓမ္မကို သိမြင်သူ ဖြစ်၏။

Verse 7

मद्वियोगजदुःखाग्निज्वालादग्धकलेवरम् । मदागमनसंदेश पयोवृष्ट्याशु सिंचतम्

ငါနှင့်ခွဲခွာခြင်းမှ ပေါက်ဖွားသော ဒုက္ခမီး၏ လောင်ကျွမ်းသော မီးလျှံများကြောင့် ငါ့ကိုယ်ကာယသည် မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေ၏။ ငါလာမည့်သတင်းစကားရေ၊ နို့ကဲ့သို့သော မိုးရေဖြင့် အလျင်အမြန် အေးမြစေပါ။

Verse 8

सीतया सहितं रामं लक्ष्मणेन समन्वितम् । सुग्रीवादिकपींद्रैश्च रक्षोभिः सबिभीषणैः

စီတာနှင့်အတူ ရာမ၊ လက္ရှမဏနှင့်ပါဝင်၍၊ စုဂရီဝ ဦးဆောင်သော ဝါနရမင်းများက ဝန်းရံကာ၊ ဗိဘီရှဏနှင့်တကွ ရက္ခသများလည်း ပါဝင်၍—(သူ) ထိုနေရာ၌ ရှိနေ/မြင်တွေ့ရ၏။

Verse 9

प्राप्तं निवेदय सुखात्पुष्पकासनसंस्थितम् । येन मे सोऽनुजः शीघ्रं सुखमेति मदागमात्

ပန်းပလ္လင်ပေါ်တွင် သက်သာစွာ ထိုင်လျက် ငါရောက်လာပြီဟု တင်ပြပါ။ ထိုကြောင့် ငါ့ညီငယ်သည် ငါ့အလာကြောင့် အလျင်အမြန် ချမ်းသာသုခသို့ ရောက်စေ။

Verse 10

इति श्रुत्वा ततो वाक्यं रघुवीरस्य धीमतः । जगाम भरतावासं नंदिग्रामं निदेशकृत्

ဤသို့ ရဃုဝంశ၏ ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသော သူရဲကောင်း (ရာမ) ၏ စကားကို ကြားနာပြီးနောက်၊ အမိန့်ကို ဆောင်ရွက်သူသည် ဘရတ၏ နေရာ—နန္ဒီဂရမ်—သို့ သွားလေ၏။

Verse 11

गत्वा स नंदिग्रामं तु मंत्रिवृद्धैः सुसंयतम् । भरतं भ्रातृविरहक्लिन्नं धीमान्ददर्श ह

သူသည် နန္ဒီဂရမ်သို့ ရောက်သော်၊ အိုမင်းသော အမတ်ကြီးများက စည်းကမ်းတကျ ထိန်းသိမ်းအုပ်ချုပ်ထားသော ထိုနေရာ၌၊ ဉာဏ်ရှိသူသည် အစ်ကိုနှင့် ခွဲခွာရခြင်းကြောင့် စိတ်နာကျင်၍ နွမ်းနယ်နေသော ဘရတကို မြင်တွေ့လေ၏။

Verse 12

कथयंतं मंत्रिवृद्धान्रामचंद्रकथानकम् । तदीय पदापाथोज मकरंदसुनिर्भरः

အိုမင်းသော အမတ်ကြီးများက ရာမချန္ဒြ၏ သာသနာတော်ကထာကို ပြောကြားနေစဉ်၊ သူသည် ထိုဘုရား၏ ခြေတော်ကြာပန်းမှ အမృతသကဲ့သို့ ချိုမြိန်သော မကရန္ဒရည်ဖြင့် အပြည့်အဝ ပြည့်နှက်သွား၏။

Verse 13

नमश्चकार भरतं धर्मं मूर्तियुतं किल । विधात्रा सकलांशेन सत्त्वेनैव विनिर्मितम्

ဘရတသည် မျက်မြင်ရသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူထားသည်ဟု ဆိုကြသော ဓမ္မတော်အား ဦးချ၍ နမസ്കာရပြု၏။ ထိုဓမ္မတော်ကို ဖန်ဆင်းရှင်က မိမိ၏ အပြည့်အစုံသော အင်္ဂါတော်ဖြင့်၊ စတ္တဝသန့်ရှင်းမှုသာဖြင့် တည်ဆောက်ဖန်ဆင်းထား၏။

Verse 14

तं दृष्ट्वा भरतः शीघ्रं प्रत्युत्थाय कृतांजलि । स्वागतं चेति होवाच रामस्य कुशलं वद

သူ့ကိုမြင်သော် ဘရတသည် ချက်ချင်းထ၍ လက်အုပ်ချီကာ “ကြိုဆိုပါ၏။ ပြောပါ—ရှရီရာမသည် ကုသလမင်္ဂလာရှိပါသလား” ဟု မေး၏။

Verse 15

इत्येवं वदतस्तस्य भुजो दक्षिणतोऽस्फुरत् । हृदयाच्च गतः शोको हर्षास्रैः पूरिताननः

ဤသို့ ပြောနေစဉ် သူ၏ ညာလက်မောင်းသည် တုန်ခါလာ၏။ နှလုံးသားမှ ဝမ်းနည်းမှု ပျောက်ကွယ်သွားပြီး မျက်နှာသည် ပီတိမျက်ရည်များဖြင့် ပြည့်လျှံလာ၏။

Verse 16

विलोक्य तादृशं भूपं प्रत्युवाच कपीश्वरः । निकटे हि पुरः प्राप्तं विद्धि रामं सलक्ष्मणम्

ဘုရင်၏ ထိုသို့သော အခြေအနေကို မြင်၍ မျောက်တို့၏ အရှင်က ပြန်လည်ဆိုသည်—“သိမှတ်လော့၊ ရာမသည် လက္ခမဏနှင့်အတူ အလွန်နီးကပ်စွာ ရောက်လာပြီ၊ ဒီမှာပင် မျက်နှာချင်းဆိုင်၌ ဖြစ်၏။”

Verse 17

रामागमनसंदेशामृतसिक्तकलेवरः । प्रापयद्धर्षपूरं हि सहस्रास्यो न वेद्म्यहम्

ရာမ၏ ကြွလာမည်ဟူသော သတင်းအမృతဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်လုံးလုံး စိမ့်ဝင်စိုပြေသွား၏; သို့ရာတွင် ထိုပီတိ၏ လှိုင်းလုံးကြီးကို တစ်ထောင်လျှာရှိသူတောင် ပြည့်စုံစွာ မည်သို့ဆိုနိုင်မည်နည်း—ကျွန်ုပ်မသိပါ။

Verse 18

जगाद मम तन्नास्ति यत्तुभ्यं दीयते मया । दासोऽस्मि जन्मपर्यंतं रामसंदेशहारकः

သူက ပြောသည်—“ကျွန်ုပ်ထံ၌ သင့်အား မပေးအပ်သေးသော အရာဟူ၍ မရှိပါ။ ကျွန်ုပ်သည် အသက်ဆုံးတိုင် သင်၏ကျွန်—ရာမ၏ သတင်းစာကို သယ်ဆောင်သူ ဖြစ်၏။”

Verse 19

वसिष्ठोऽपि गृहीत्वार्घ्यं मंत्रिवृद्धाः सुहर्षिताः । जग्मुस्ते रामचंद्रं च हनुमद्दर्शिताध्वना

ဝသိဋ္ဌလည်း အရ္ဃျကို လက်ခံယူ၍၊ အိုမင်းသော ဝန်ကြီးများသည် အလွန်ပီတိဖြစ်ကြ၏။ ဟနုမာန် ပြသသော လမ်းကြောင်းအတိုင်း သူတို့သည် ရာမချန္ဒြထံသို့ ထွက်ခွာသွားကြသည်။

Verse 20

दृष्ट्वा दूरात्समायांतं रामचंद्रं मनोरमम् । पुष्पकासनमध्यस्थं ससीतं सहलक्ष्मणम्

အဝေးမှပင် စိတ်နှလုံးချမ်းမြေ့ဖွယ် ရာမချန္ဒြ ကြွလာသည်ကို မြင်ကြ၏—ပုෂ္ပက၏ အာသနအလယ်၌ ထိုင်နေ၍၊ စီတာနှင့်အတူ လက္ခ္မဏနှင့်လည်း အတူရှိ၏။

Verse 21

रामोऽपि दृष्ट्वा भरतं पादचारेण संगतम् । जटावल्कलकौपीन परिधानसमन्वितम्

ရာမလည်း ခြေလျင်ဖြင့် ရောက်လာသော ဘရတကို မြင်၏—ဇဋာဆံပင်ကို ထား၍၊ သစ်ခွံအဝတ်နှင့် ကောပိန်ကို ဝတ်ဆင်ကာ၊ တပသီကဲ့သို့ နေထိုင်သူဖြစ်၏။

Verse 22

अमात्यान्भ्रातृवेषेण समवेषाञ्जटाधरान् । नित्यं तपः क्लिष्टतया कृशरूपान्ददर्श ह

သူသည် အမတ်တို့ကို ညီအစ်ကိုပုံစံဖြင့် ဖုံးကွယ်ထားသည်ကို မြင်၏—အဝတ်အစားတူတူ၊ ဇဋာဆံပင်ကိုင်ထားကြ; နေ့စဉ် တပဿာ၏ခက်ခဲမှုကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာပိန်လှီနေကြ၏။

Verse 23

रामोऽपि चिंतयामास दृष्ट्वा वै तादृशं नृपम् । अहो दशरथस्यायं राजराजस्य धीमतः

ထိုကဲ့သို့သော မင်းကို မြင်၍ ရာမလည်း စဉ်းစားမိသည်—“အဟို! ဤသည်မှာ ဉာဏ်ပညာရှိ ရာဇာဓိရာဇ ဒဿရထ၏ ဂုဏ်နှင့် ကိုက်ညီပေ၏။”

Verse 24

पुत्रः पदातिरायाति जटावल्कलवेषभृत् । न दुःखं तादृशं मेऽन्यद्वनमध्यगतस्य हि

ငါ့သားသည် ခြေလျင်လာ၏၊ ဇဋာနှင့် သစ်ခွံအဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ထား၏။ တောအလယ်၌ နေထိုင်သော ငါ့အတွက် ဤဒုက္ခနှင့် တူသော ဒုက္ခမရှိ။

Verse 25

यादृशं मद्वियोगेन चैतस्य परिवर्त्तते । अहो पश्यत मे भ्राता प्राणात्प्रियतमः सखा

ကြည့်ပါ၊ ငါနှင့် ခွဲခွာရခြင်းကြောင့် သူ၏စိတ်အခြေအနေ မည်သို့ ပြောင်းလဲသွားသနည်း။ အို အလား! ကြည့်ပါ—ငါ့ညီအစ်ကို၊ အသက်ထက်ပင် ပိုချစ်သော မိတ်ဆွေ!

Verse 26

श्रुत्वा मां निकटे प्राप्तं मंत्रिवृद्धैः सुहर्षितैः । द्रष्टुं मां भरतोऽभ्येति वसिष्ठेन समन्वितः

ငါ နီးကပ်လာပြီဟု ကြားသိသဖြင့် ဝမ်းမြောက်သော အမတ်အကြီးအကဲများက ဘရတကို အသိပေးကြ၏။ ထို့နောက် ဘရတသည် ဝသိဋ္ဌနှင့်အတူ ငါ့ကို တွေ့ရန် လာ၏။

Verse 27

इति ब्रुवन्नरपतिः पुष्पकान्नभसोंऽगणात् । बिभीषणहनूमद्भ्यां लक्ष्मणेन कृतादरः

ဤသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက် မင်းကြီးသည် လက္ခမဏ၊ ဝိဘီရှဏနှင့် ဟနုမာန်တို့အား သင့်တော်သကဲ့သို့ ဂုဏ်ပြုကာ ကောင်းကင်အဝေးအကျယ်၌ ပုෂ္ပက ဝိမာနမှ ဆင်းသက်하였다။

Verse 28

यानादवतताराशु विरहात्क्लिन्नमानसः । भ्रातर्भ्रातः पुनर्भ्रातर्भ्रातर्भ्रातर्वदन्मुहुः

သူသည် ယာဉ်မှ ချက်ချင်း ဆင်းသက်လေ၏။ ခွဲခွာရခြင်း၏ ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် စိတ်နှလုံး စိုစွတ်နေပြီး “အစ်ကိုရေ! အစ်ကိုရေ!” ဟု မကြာခဏ အော်ဟစ်လေ၏။

Verse 29

दृष्ट्वा समुत्तीर्णमिमं रामचंद्रं सुरैर्युतम् । भरतो भ्रातृविरहक्लिन्नं धीमान्ददर्श ह । हर्षाश्रूणि प्रमुंचंश्च दंडवत्प्रणनाम ह

နတ်တို့နှင့်အတူ ပြန်လည်တက်ရောက်လာသော ရာမချန္ဒြကို မြင်သော် ဉာဏ်ရှိသော ဘရတသည် အစ်ကိုနှင့် ခွဲခွာရခြင်းကြောင့် စိတ်နှလုံး စိုစွတ်နေကာ ပီတိမျက်ရည်ကျလျက် ဒဏ္ဍဝတ်ဖြင့် ပျပ်ဝပ်ကန်တော့하였다။

Verse 30

रघुनाथोऽपि तं दृष्ट्वा दंडवत्पतितं भुवि । उत्थाप्य जगृहे दोर्भ्यां हर्षालोकसमन्वितः

ရဃုနာထ (ရာမ) သည်လည်း မြေပြင်ပေါ်တွင် ဒဏ္ဍဝတ်ဖြင့် ပျပ်ဝပ်နေသူကို မြင်၍ ပီတိပြည့်ဝသော မျက်နှာဖြင့် ထူထောင်ကာ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ဖက်လှုပ်ပွေ့ယူ하였다။

Verse 31

उत्थापितोऽपि हि भृशं नोदतिष्ठद्रुदन्मुहुः । रामचंद्रपदांभोजग्रहणासक्तबाहुभृत्

အလွန်ကြိုးစား၍ ထူထောင်ပေးသော်လည်း သူသည် မတ်တပ်မရပ်နိုင်ဘဲ မကြာခဏ ငိုကြွေးနေပြီး ရာမချန္ဒြ၏ ကြာပန်းကဲ့သို့သော ခြေတော်ကို လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် တင်းကျပ်စွာ ဆုပ်ကိုင်ကပ်လျက်ရှိ하였다။

Verse 32

भरत उवाच । दुराचारस्य दुष्टस्य पापिनो मे कृपां कुरु । रामचंद्र महाबाहो कारुण्यात्करुणानिधे

ဘရတက ပြောသည်—“ကျွန်ုပ်သည် အကျင့်ဆိုး၊ မကောင်းသောသူ၊ အပြစ်ရှိသူ ဖြစ်ပါ၏။ ကျွန်ုပ်အပေါ် ကရုဏာတော် ပြုပါ။ အို ရာမချန္ဒြာ မဟာဗာဟု၊ ကရုဏာ၏ နိဓာန်တော်၊ မေတ္တာတော်ဖြင့် ကယ်တင်ပါ။”

Verse 33

यस्ते विदेहजा पाणिस्पर्शं क्रूरममन्यत । स एव चरणो राम वने बभ्राम मत्कृते

အို ရာမ၊ ဝိဒေဟာသမီး (စီတာ) ၏ လက်ထိတွေ့မှုကို ကြမ်းတမ်းသည်ဟု ထင်ခဲ့သော ထိုခြေတော်ပင်၊ ကျွန်ုပ်အတွက် တောအတွင်း လှည့်လည်သွားလာခဲ့ပါသည်။

Verse 34

इत्युक्त्वाश्रुमुखो दीनः परिरभ्य पुनः पुनः । प्रांजलिः पुरतस्तस्थौ हर्षविह्वलिताननः

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် သူသည် ဆင်းရဲနွမ်းပါး၍ မျက်နှာပေါ် မျက်ရည်စိုကာ ထပ်ခါထပ်ခါ ဖက်တွယ်လျက်ရှိ၏။ ထို့နောက် လက်အုပ်ချီကာ ရှေ့တွင် ရပ်နေပြီး ဝမ်းမြောက်ခြင်းကြောင့် မျက်နှာတုန်လှုပ်နေသည်။

Verse 35

रघुनाथस्तमनुजं परिष्वज्य कृपानिधिः । प्रणम्य च महामंत्रिमुख्यानापृच्छ्य सादरम्

ကရုဏာ၏ သမုဒ္ဒရာဖြစ်သော ရဂုနာထသည် ညီတော်ကို ဖက်တွယ်လျက်ရှိ၏။ ထို့နောက် ဂါရဝပြု၍ မဟာမန်တရိတို့၏ အကြီးအကဲများထံမှ လေးစားစွာ နှုတ်ဆက်ကာ ထွက်ခွာ하였다။

Verse 36

भरतेन समं भ्रात्रा पुष्पकासनमास्थितः । सीतां ददर्श भरतो भ्रातृपत्नीमनिंदिताम्

ညီအစ်ကို ဘရတနှင့်အတူ ပုရှပက အာသနပေါ် ထိုင်နေစဉ်၊ ဘရတသည် စီတာကို မြင်တွေ့၏—အစ်ကို၏ အပြစ်ကင်းသော ဇနီးတော်ကို။

Verse 37

अनसूयामिवात्रेः किं लोपामुद्रां घटोद्भुवः । पतिव्रतां जनकजाममन्यतननाम च

အိုးမှ မွေးဖွားသော ရှင်အဂတ်စတျာသည် အတြိ၏ ဇနီး အနသုယာကဲ့သို့ လောပာမုဒြာကို ပတိဝရတား (ခင်ပွန်းသစ္စာ) ဟု သဘောထားခဲ့သလော။ ထို့ပြင် ဇနက၏ သမီး စီတာကိုလည်း ခင်ပွန်းအပေါ် သစ္စာရှိသော ဇနီးဟု ယူဆခဲ့သလော—အမည်တူသော အခြားမိန်းမတစ်ဦးကိုပါလော။

Verse 38

मातः क्षमस्व यदघं मया कृतमबुद्धिना । त्वत्सदृश्यः पतिपराः सर्वेषां साधुकारिकाः

အမေ၊ မသိမသာဖြင့် ကျွန်ုပ်ပြုမိသော အပြစ်ကို ခွင့်လွှတ်ပါ။ အမေကဲ့သို့ ခင်ပွန်းကိုသာ အလေးထားသော ပတိပရာယဏာ မိန်းမများကို လူအပေါင်းတို့က တကယ့်သီလရှင်ဟု ချီးမွမ်းကြပါသည်။

Verse 39

जानक्यापि महाभागा देवरं वीक्ष्य सादरम् । आशीर्भिरभियुज्याथ समपृच्छदनामयम्

မဟာဘဂါ ဇနကီသည်လည်း ယောက္ခမောင်ကို လေးစားစွာ ကြည့်၍ အရင်ဆုံး ကောင်းချီးမင်္ဂလာစကားများဖြင့် ကြိုဆိုကာ၊ ထို့နောက် ယဉ်ကျေးစွာ နေကောင်းကျန်းမာမှုကို မေးမြန်း하였다။

Verse 40

विमानवरमारूढास्ते सर्वे नभसोंऽगणे । क्षणादालोकयांचक्रे निकटे स्वपितुः पुरीम्

အလွန်ကောင်းမြတ်သော ဝိမာနပေါ် တက်စီးကာ သူတို့အားလုံး မိုးကောင်းကင်၏ ကျယ်ပြန့်သော အာကာသတွင် သွားလာကြပြီး၊ ခဏတစ်လောက်အတွင်းပင် မိမိတို့၏ အဖေ၏ မြို့တော်ကို နီးနီးကပ်ကပ် မြင်တွေ့လိုက်ကြသည်။