Adhyaya 14

Verse 1

शेष उवाच । अथ स्वागतसंतुष्टं शत्रुघ्नं प्राह भूमिपः । रघुनाथकथां श्रेष्ठां शुश्रूषुः पुरुषर्षभः

ရှေသက ဆိုသည်— ထို့နောက် ကြိုဆိုမှုကြောင့် စိတ်ကျေနပ်သော သတ္တရုဃနအား မြေရှင်ဘုရင်က မိန့်ကြားလေ၏။ ရဃုနာထ (ရာမ) ၏ အမြတ်ဆုံး ကထာကို နားထောင်လိုသော ထိုသူသည် လူတို့အနက် အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်၏။

Verse 2

सुमद उवाच । कच्चिदास्ते सुखं रामः सर्वलोकशिरोमणिः । भक्तरक्षावतारोऽयं ममानुग्रहकारकः

စုမဒက ဆိုသည်— “လောကအားလုံး၏ ရတနာမကွယ် ရာမသည် သုခဖြင့် နေထိုင်တော်မူပါသလား။ ဤသည်မှာ ဘက္တများကို ကာကွယ်ရန် အဝတားဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် ကရုဏာတော် ချီးမြှင့်တော်မူသူ ဖြစ်ပါသည်။”

Verse 3

धन्या लोका इमे पुर्यां रघुनाथमुखांबुजम् । ये पिबंत्यनिशं चाक्षिपुटकैः परिमोदिताः

ဤမြို့ရှိ လူတို့သည် အလွန်ကံကောင်းမြတ်စွာရှိကြ၏။ အမြဲပျော်ရွှင်လျက် မျက်စိ၏ခွက်များဖြင့် ရဃုနာထ (သီရိရာမ) ၏ ကြာပန်းသဖွယ် မျက်နှာတော်ကို မပြတ်မလပ် သောက်သုံးကြ၏။

Verse 4

अर्थजातं मदीयं च नितरां पुरुषर्षभ । कृतार्थं कुलभूम्यादि वस्तुजातं महामते

အို လူတို့အတွင်း အထက်မြတ်သော နွားသဖွယ်သူရ၊ ကျွန်ုပ်၏ စုဆောင်းထားသော ဥစ္စာအားလုံးနှင့် မိသားစုအမွေမြေ၊ လယ်ယာစသည့် ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံးသည် အို မဟာမတိ၊ အမှန်တကယ် အကျိုးပြည့်စုံသွားပြီ။

Verse 5

कामाक्षया प्रसादो मे कृतः पूर्वं दयार्द्रया । रघुनाथमुखांभोजं द्रक्ष्येद्य सकुटुंबकः

ယခင်က ကရုဏာပြည့်ဝသော ကာမာක්ෂီ ဒေဝီသည် ကျွန်ုပ်အား ကရုဏာတော်ပေးခဲ့သည်။ ယနေ့တွင် မိသားစုနှင့်အတူ ရဃုနာထ၏ ကြာပန်းသဖွယ် မျက်နှာတော်ကို မြင်တွေ့မည်။

Verse 6

इत्युक्तवति वीरे तु सुमदे पार्थिवोत्तमे । सर्वं तत्कथयामास रघुनाथगुणोदयम्

ဤသို့ ပြောဆိုပြီးနောက် သူရဲကောင်း စုမဒါ—မင်းတို့အနက် အထက်မြတ်ဆုံး—သည် ရဃုနာထ၏ ဂုဏ်သတ္တိများ ထွန်းကားလာပုံကို အပြည့်အစုံ ရှင်းလင်းပြောကြား하였다။

Verse 7

त्रिरात्रं तत्र संस्थित्य रघुनाथानुजः परम् । गंतुं चकार धिषणां राज्ञा सह महामतिः

ထိုနေရာတွင် သုံးညတိုင်တိုင် နေထိုင်ပြီးနောက် ရဃုနာထ၏ မဟာမတိ အငယ်ညီသည် မင်းနှင့်အတူ ထွက်ခွာရန် ဆုံးဖြတ်하였다။

Verse 8

तज्ज्ञात्वा सुमदः शीघ्रं पुत्रं राज्येऽभ्यषेचयत् । शत्रुघ्नेन महाराज्ञा पुष्कलेनानुमोदितः

ဤအကြောင်းကို သိပြီးနောက် စုမဒသည် ချက်ချင်း မိမိသားကို မင်းအဖြစ် အဘိသေကဖြင့် တင်မြှောက်하였다။ ထိုကိစ္စကို မဟာရာဇာ ရှတြုဃ္နနှင့် ပုရှ္ကလတို့ကလည်း အနုမောဒနာဖြင့် သဘောတူကြသည်။

Verse 9

वासांसि बहुरत्नानि धनानि विविधानि च । शत्रुघ्नसेवकेभ्योऽसौ प्रादात्तत्र महामतिः

ထိုနေရာ၌ ဉာဏ်ကြီးသူသည် ရှတြုဃ္န၏ အမှုထမ်းနှင့် အစေခံတို့အား အဝတ်အစားများ၊ ရတနာများစွာနှင့် အမျိုးမျိုးသော ဓနဥစ္စာတို့ကို ဒါနပြု၍ ပေးအပ်하였다။

Verse 10

ततो गमनमारेभे मंत्रिभिर्बहुवित्तमैः । पत्तिभिर्वाजिभिर्नागैः सदश्वैरथ कोटिभिः

ထို့နောက် သူသည် ခရီးစတင်ထွက်ခွာရာ၌ ဓနကြွယ်ဝသော မန္တ្រីများနှင့်အတူ၊ ခြေလျင်တပ်၊ မြင်းတပ်၊ ဆင်တပ်နှင့် မြင်းကောင်းများဖြင့် ဆွဲထားသော ရထားအရေအတွက် မရေတွက်နိုင်လောက်အောင် ပါဝင်하였다။

Verse 11

शत्रुघ्नः सहितस्तेन सुमदेन धनुर्भृता । जगाम मार्गे विहसन्रघुनाथप्रतापभृत्

ရှတြုဃ္နသည် မြားလက်နက်ကိုင် စုမဒနှင့်အတူ လမ်းခရီးတွင် ပြုံးရွှင်လျက် ဆက်လက်သွားရာ၊ ရဃုနာထ (ရာမ)၏ တန်ခိုးဗီရိယဖြင့် ထောက်ပံ့ခံရသူဖြစ်하였다။

Verse 12

पयोष्णीतीरमासाद्य जगाम स हयोत्तमः । पृष्ठतोऽनुययुः सर्वे योधा वै हयरक्षिणः

ပယောရှ္ဏီ မြစ်ကမ်းသို့ ရောက်သောအခါ ထိုအကောင်းဆုံးမြင်းသည် ဆက်လက်ရှေ့သို့ သွားလေ၏။ ထို့နောက် စစ်သူရဲအားလုံး—မြင်းကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူများ—နောက်မှ လိုက်ပါလာကြသည်။

Verse 13

आश्रमान्विविधान्पश्यन्नृषीणां सुतपोभृताम् । तत्रतत्र विशृण्वानो रघुनाथगुणोदयम्

တပဿာပြည့်ဝသော ရှင်ရသီတို့၏ အာရှရမ်မျိုးစုံကို ကြည့်ရှုလျက်၊ သူသည် နေရာနေရာ၌ ရဃုနာထ၏ ဂုဏ်တော်မဟာတရား ပေါ်ထွန်းလာမှုကို နားဆင်နေ하였다။

Verse 14

इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे । च्यवनोपाख्यानंनाम चतुर्दशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သန့်ရှင်းမြတ်သော ရှရီပဒ္မပုရာဏ၌—ပာတာလခဏ္ဍတွင်၊ ရှေဿနှင့် ဝါတ္စျာယနတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း၊ ရာမ၏ အရှွမေဓ အပိုင်း၌—“ချျဝန ဥပာချာန်” ဟု အမည်ရသော ဆယ့်လေးမြောက် အခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။

Verse 15

इति शृण्वञ्छुभा वाचो मुनीनां परितः प्रभुः । तुतोष भक्त्युत्कलितचित्तवृत्तिभृतां महान्

ဤသို့ မုနိတို့၏ မင်္ဂလာစကားများကို ပတ်လည်မှ နားဆင်ရာ၌၊ မဟာပရဘုသည် ဘက္တိကြောင့် စိတ်သဘောထားများ မြင့်တက်လှုပ်ရှားလာသူတို့ကို နှစ်သက်တော်မူ၏။

Verse 16

ददर्श चाश्रमं शुद्धं जनजंतुसमाकुलम् । वेदध्वनिहताशेषा मंगलं शृण्वतां नृणाम्

သူသည် လူနှင့် သတ္တဝါများဖြင့် စည်ကားသော သန့်ရှင်းသည့် အာရှရမ်တစ်ခုကို မြင်တွေ့하였다။ ထိုနေရာ၌ လူတို့သည် မင်္ဂလာရွတ်ဆိုသံကို နားဆင်ကြပြီး၊ ဝေဒသံ၏ တုန်ခါမှုကြောင့် ကျန်ရှိသမျှ အမင်္ဂလာတို့ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

Verse 17

अग्निहोत्रहविर्धूम पवित्रितनभोखिलम् । मुनिवर्यकृतानेक यागयूपसुशोभितम्

အဂ္နိဟောတြ အာဟုတိတို့၏ မီးခိုးက ကောင်းကင်တစ်လျှောက်လုံးကို သန့်စင်ပေးခဲ့ပြီး၊ မုနိမြတ်တို့ ပြုလုပ်သော ယဇ్ఞ များစွာမှ ယူပတိုင်များကြောင့် ထိုအာရှရမ်သည် လှပတင့်တယ်နေ하였다။

Verse 18

यत्र गावस्तु हरिणा पाल्यंते पालनोचिताः । मूषका न खनंत्यस्मिन्बिडालस्य भयाद्बिलम्

ကာကွယ်ထိုက်သော နွားတို့ကိုပင် သမင်တို့က စောင့်ရှောက်မွေးမြူနေသော အရပ်၌ ကြောင်ကိုကြောက်၍ ကြွက်တို့သည် မိမိတို့၏ အပေါက်ကို မတူးကြ။

Verse 19

मयूरैर्नकुलैः सार्द्धं क्रीडंति फणिनोनिशम् । गजैः सिंहैर्नित्यमत्र स्थीयते मित्रतां गतैः

ညအခါ ဖဏ်ပါသော မြွေတို့သည် မယူးရ (ပျားတောင်) နှင့် နကူလ (မြွေစား) တို့နှင့်အတူ ကစားကြ၏။ ဤနေရာ၌ ဆင်နှင့် ခြင်္သေ့တို့လည်း မိတ်သဟာယဖြစ်ကာ အမြဲတမ်း အတူနေထိုင်ကြ၏။

Verse 20

एणास्तत्रत्य नीवारभक्षणेषु कृतादराः । न भयं कुर्वते कालाद्रक्षिता मुनिवृंदकैः

ထိုအရပ်ရှိ သမင်တို့သည် ထိုဒေသ၏ နီဝါရ (တောဆန်) ကို စားသုံးရာ၌ စိတ်အားထက်သန်ကြ၏။ မုနိအစုအဝေးတို့က ကာကွယ်သဖြင့် ကာလ (မရဏ) ကို မကြောက်ကြ။

Verse 21

गावः कुंभसमोधस्का नंदिनी समविग्रहाः । कुर्वंति चरणोत्थेन रजसेलां पवित्रिताम्

နွားတို့၏ နို့အုံသည် ကုမ္ဘ (ရေအိုး) ကဲ့သို့ဖြစ်၍ ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် နန္ဒိနီနှင့် ဆင်တူ၏။ ခြေခွာမှ ထသော ဖုန်မှုန့်ဖြင့် မြေပြင်ကို သန့်စင်ပဝိတ্ৰစေကြ၏။

Verse 22

मुनिवर्याः समित्पाणि पद्मैर्धर्मक्रियोचिताम् । दृष्ट्वा पप्रच्छसुमतिं सर्वज्ञं राम मंत्रिणम्

လက်၌ သမိဓ် (သန့်ရှင်းသော မီးဖိုသစ်) ကို ကိုင်ဆောင်ထားသော မုနိအမြတ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ပဒ္မပန်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ ဓမ္မကိရိယာပြုရန် သင့်တော်သော စုမတိကိုလည်းကောင်း မြင်ပြီးနောက်၊ သူသည် ရာမ၏ အရာရှိကြီး၊ အလုံးစုံသိသော စုမတိအား မေးမြန်းလေ၏။

Verse 23

शत्रुघ्न उवाच । सुमते कस्य संस्थानं मुनेर्भाति पुरोगतम् । निर्वैरिजंतु संसेव्यं मुनिवृंदसमाकुलम्

ရှတရုဃ္နက ပြောသည်။ “အို စုမတိ၊ ရှေ့တွင် တောက်ပထင်ရှားနေသော ဤအာရှရမ်သည် မည်သည့် မုနိ၏ အာရှရမ်နည်း။ ရန်မရှိသော သတ္တဝါတို့ လာရောက်ဆည်းကပ်ကြပြီး မုနိအစုအဝေးများဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏။”

Verse 24

श्रोष्यामि मुनिवार्तां च विदधामि पवित्रताम् । निजं वपुस्तदीयाभिर्वार्ताभिर्वर्णनादिभिः

“မုနိတို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများကို ငါနားထောင်မည်၊ ထို့ကြောင့် သန့်ရှင်းမှုကို ပြုစုပျိုးထောင်မည်။ ထိုကഥာများကို ဖော်ပြခြင်း စသည်တို့ဖြင့် ငါ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကိုပင် သန့်စင်မည်။”

Verse 25

इति श्रुत्वा महद्वाक्यं शत्रुघ्नस्य महात्मनः । कथयामास सचिवो रघुनाथस्य धीमतः

မဟာအတ္တမ ရှတရုဃ္န၏ အလေးအနက်ရှိသော စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ရဃုနာထ (ရာမ) ၏ ဉာဏ်ပညာရှိ အမတ်က ထိုအကြောင်းကို ဆက်လက် ပြောပြ하였다။

Verse 26

सुमतिरुवाच । च्यवनस्याश्रमं विद्धि महातापसशोभितम् । निर्वैरिजंतुसंकीर्णं मुनिपत्नीभिरावृतम्

စုမတိက ပြောသည်။ “ဤသည်မှာ မဟာတပသီတို့၏ ဂုဏ်ရောင်ဖြင့် လှပတင့်တယ်သော ချျဝန မုနိ၏ အာရှရမ်ဖြစ်သည်။ ရန်မရှိသော သတ္တဝါများဖြင့် ပြည့်နှက်ပြီး မုနိတို့၏ ဇနီးများက ဝန်းရံထားသည်။”

Verse 27

योऽसौ महामुनिः स्वर्गवैद्ययोर्भागमादधात् । स्वायंभुवमहायज्ञे शक्रमानविभेदनः

ထိုမဟာမုနိသည်ပင် စွာယံဘုဝ မနု၏ မဟာယဇ္ဉ၌ ကောင်းကင်ဆရာဝန် နှစ်ပါးအား သင့်တော်သော အပိုင်းအခွဲကို ချမှတ်ပေးခဲ့ပြီး၊ သက္က (အိန္ဒြ) ၏ မာနကို နှိမ့်ချသူ ဖြစ်၏။

Verse 28

महामुनेः प्रभावोऽयं न केनापि समाप्यते । तपोबलसमृद्धस्य वेदमूर्तिधरस्य ह

ဤမဟာမုနိ၏ မဟိမကို မည်သူမျှ အပြည့်အဝ မတိုင်းတာနိုင်။ တပဿာ၏ အင်အားဖြင့် ပြည့်စုံ၍ ဝေဒကို ကိုယ်ထည်တော်အဖြစ် ဆောင်ထားသူ ဖြစ်၏။

Verse 29

श्रुत्वा रामानुजो वार्तां च्यवनस्य महामुनेः । सर्वं पप्रच्छ सुमतिं शक्रमानादिभंजनम्

မဟာမုနိ ချျဝန၏ အကြောင်းကို ကြားသိပြီးနောက် ရာမ၏ အငယ်ညီသည် စုမတိအား အရာအားလုံးကို မေးမြန်း하였다—အင်ဒြာနှင့် အခြားတို့၏ မာနကို ချိုးဖျက်သူဟု ကျော်ကြားသော စုမတိ။

Verse 30

शत्रुघ्न उवाच । कदासौ दस्रयोर्भागं चकार सुरपंक्तिषु । किं कृतं देवराजेन स्वायंभुव महामखे

ရှတ္ရုဃ္နက ပြောသည်—“ဒေဝတော်တို့၏ အတန်းအစားများအတွင်း ဒသ္ရ နှစ်ပါးအတွက် အစိတ်အပိုင်းကို မည်သည့်အခါ ချမှတ်ပေးခဲ့သနည်း။ ထို့ပြင် စွာယံဘူဝ၏ မဟာယဇ္ဉ၌ ဒေဝရာဇာသည် အဘယ်ကို ပြုခဲ့သနည်း။”

Verse 31

सुमतिरुवाच । ब्रह्मवंशेऽतिविख्यातो मुनिर्भृगुरिति श्रुतः । कदाचिद्गतवान्सायं समिदाहरणं प्रति

စုမတိက ပြောသည်—“ဗြဟ္မာဝంశ၌ အလွန်ကျော်ကြားသော မုနိတစ်ပါး ရှိ၍ ‘ဘೃဂု’ ဟု ကြားသိရသည်။ တစ်ခါ ညနေခင်းတွင် ယဇ္ဉအတွက် သမိဓာ (မီးဖိုသစ်) ယူဆောင်ရန် ထွက်သွား၏။”

Verse 32

तदा मखविनाशाय दमनो राक्षसो बली । आगत्योच्चैर्जगादेदं महाभयकरं वचः

ထိုအခါ ယဇ္ဉကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်၍ အင်အားကြီး ရာක්ෂသ ဒမန သည် ရောက်လာကာ အသံမြင့်မြင့်ဖြင့် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် စကားများကို ပြောလေ၏။

Verse 33

कुत्रास्ति मुनिबंधुः स कुत्र तन्महिलानघा । पुनः पुनरुवाचेदं वचो रोषसमाकुलः

“ထိုမုနိ၏ ဆွေမျိုးသည် ဘယ်မှာရှိသနည်း။ ထိုအပြစ်ကင်းသော မိန်းမသည် ဘယ်မှာရှိသနည်း။” ဒေါသကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားကာ ထိုစကားကို ထပ်တလဲလဲ ပြောနေ하였다။

Verse 34

तदाहुतवहो ज्ञात्वा राक्षसाद्भयमागतम् । दर्शयामास तज्जायामंतर्वत्नीमनिंदिताम्

ထို့နောက် အာဟုတဝဟ အဂ္ဂနီ (ပူဇော်မီး) သည် ရာක්ෂသမှ ကြောက်ရွံ့မှု ရောက်လာသည်ကို သိမြင်၍ မိမိ၏ ဇယာ—အပြစ်ကင်း၍ ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေသော—ကို ထင်ရှားစေ하였다။

Verse 35

जहार राक्षसस्तां तु रुदंतीं कुररीमिव । भृगो रक्षपते रक्ष रक्ष नाथ तपोनिधे

ထို့နောက် ရာක්ෂသသည် သူမကို ဆွဲခေါ်သွားရာ၊ သူမသည် ကူရရီငှက်ကဲ့သို့ ငိုကြွေးနေ하였다။ “အို ဘೃဂု! အို ကာကွယ်ရာ၏ အရှင်၊ ကျွန်မကို ကာကွယ်ပါ—ကာကွယ်ပါ၊ အို တပဿ၏ خزန်တော်!”

Verse 36

एवं वदंतीमार्तां तां गृहीत्वा निरगाद्बहिः । दुष्टो वाक्यप्रहारेण बोधयन्स भृगोः सतीम्

ဤသို့ ဒုက္ခရောက်ကာ ပြောနေသည့် သူမကို ဖမ်းဆီး၍ သူသည် အပြင်သို့ ထွက်သွား하였다။ ထိုလူဆိုးသည် ကြမ်းတမ်းသော စကားလုံးများဖြင့် ထိုးနှက်ကာ ဘೃဂု၏ သီလရှင် ဇနီးကို အမြဲတမ်း လှောင်ပြောင်၍ လှုံ့ဆော်နေ하였다။

Verse 37

ततो महाभयत्रस्तो गर्भश्चोदरमध्यतः । पपात प्रज्वलन्नेत्रो वैश्वानर इवांगजः

ထို့နောက် မဟာကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် တုန်လှုပ်သည့် သန္ဓေကလေးသည် ဝမ်းအလယ်မှ ကျသွား하였다။ မျက်လုံးများ မီးလောင်သကဲ့သို့ တောက်လောင်၍ ဝိုင်ရှ္ဝာနရ (မီး) မှ မွေးဖွားသော သားကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။

Verse 38

तेनोक्तं मा व्रजाशु त्वं भस्मी भव सुदुर्मते । न हि साध्वी परामर्शं कृत्वा श्रेयोऽधियास्यसि

သူမအား ထိုသူက ပြောသည်—“မသွားနှင့်၊ ချက်ချင်းရပ်လော့၊ မကောင်းသောစိတ်ရှိသူရေ။ ပြာဖြစ်သွားလော့။ သာဓဝီ မိန်းမသည် မသင့်လျော်သောအကျင့်ကို ကျင့်ပြီးနောက် အမှန်တကယ်သော ကောင်းကျိုးကို မရနိုင်။”

Verse 39

इत्युक्तः स पपाताशु भस्मीभूतकलेवरः । माता तदार्भकं नीत्वा जगामाश्रममुन्मनाः

ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသဖြင့် သူသည် ချက်ချင်းလဲကျကာ ကိုယ်ခန္ဓာသည် ပြာဖြစ်သွား၏။ ထို့နောက် မိခင်သည် ထိုကလေးကို ခေါ်ယူ၍ စိတ်မတည်မငြိမ်ဖြင့် အာရှရမ်သို့ သွားလေ၏။

Verse 40

भृगुर्वह्निकृतं सर्वं ज्ञात्वा कोपसमाकुलः । शशाप सर्वभक्षस्त्वं भव दुष्टारिसूचक

ဘೃဂုသည် ဤအရာအားလုံးကို အဂ္နီက ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု သိသွားသောအခါ ဒေါသဖြင့် လှုပ်ရှားကာ ကျိန်စာချသည်—“အရာအားလုံးကို စားသုံးသူ ဖြစ်လော့၊ မကောင်းသောရန်သူတို့ကို ဖော်ထုတ်သူရေ!”

Verse 41

तदा शप्तोऽतिदुःखार्तो जग्राहांघ्र्याशुशुक्षणिः । कुरु मेऽनुग्रहं स्वामिन्कृपार्णव महामते

ထို့နောက် ကျိန်စာခံရ၍ အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းဒုက္ခရောက်ကာ သူသည် ချက်ချင်း (မိမိသခင်၏) ခြေတော်ကို ဆုပ်ကိုင်လေ၏။ “ကျွန်ုပ်အား အနုဂ्रहပြုပါ သခင်ရေ—ကရုဏာသမုဒ္ဒရာ၊ မဟာမတိရေ!”

Verse 42

मयानृतं वचोभीत्या कथितं न गुरुद्रुहा । तस्मान्ममोपरि कृपां कुरु धर्मशिरोमणे

ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် မမှန်သောစကားကို ပြောမိခဲ့သည်; ကျွန်ုပ်မှာ ဂုရုကို သစ္စာဖောက်သူ မဟုတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မ၏ ရတနာမကွတ်ရေ၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် ကရုဏာပြုပါ။

Verse 43

तदानुग्रहमाधाच्च सर्वभक्षो भवाञ्छुचिः । इत्युक्तवान्हुतभुजं दयार्द्रो मुनितापसः

ထို့နောက် ကရုဏာပြည့်ဝသော တပသီမုနိသည် အနုဂ्रहကို ပေးအပ်၍ ဟုတဘုဇ (အဂ္ဂနိ) ထံသို့ “အရာအားလုံးကို စားသုံးသူ ဖြစ်လေ၊ သို့သော် အမြဲ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်နေပါစေ” ဟု မိန့်ကြား하였다။

Verse 44

गर्भाच्च्युतस्य पुत्रस्य जातकर्मादिकं शुचिः । चकार विधिवद्विप्रो दर्भपाणिः सुमंगलः

ဝမ်းထဲမှ လျှောကျ၍ မွေးဖွားလာသော သားအတွက် သန့်ရှင်းသော ဗြာဟ္မဏ—မင်္ဂလာပြည့်ဝ၍ လက်ထဲတွင် ဒರ್ಭမြက်ကို ကိုင်ဆောင်ကာ—နည်းလမ်းတကျ ဇာတကမ္မ အစရှိသည့် သင်္ကာရများကို ပြုလုပ်하였다။

Verse 45

च्यवनाच्च्यवनं प्राहुः पुत्रं सर्वे तपस्विनः । शनैःशनैः स ववृधे शुक्ले प्रतिपदिंदुवत्

ချျဝနမှ မွေးဖွားလာသောကြောင့် တပသီအားလုံးက ထိုသားကို “ချျဝန” ဟု ခေါ်ကြသည်။ သူသည် တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာ၍ အလင်းပက္ခ ပထမနေ့၏ လမင်းကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။

Verse 46

स जगाम तपः कर्तुं रेवां लोकैकपावनीम् । शिष्यैः परिवृतः सर्वैस्तपोबलसमन्वितैः

သူသည် တပသီကျင့်ရန် လောကတို့၏ တစ်ပါးတည်းသော သန့်စင်ပေးသူ ရေဝါ (နရမဒါ) သို့ သွား하였다။ တပသီအင်အားနှင့် ပြည့်စုံကာ သင်တန်းသားအားလုံးက ဝိုင်းရံလိုက်ပါလာကြသည်။

Verse 47

गत्वा तत्र तपस्तेपे वर्षाणामयुतं महान् । अंसयोः किंशुकौ जातौ वल्मीकोपरिशोभितौ

ထိုနေရာသို့ ရောက်ပြီးနောက် မဟာပုဂ္ဂိုလ်သည် နှစ်တစ်သောင်းကြာ တပသီကျင့်하였다။ သူ၏ ပခုံးနှစ်ဖက်ပေါ်တွင် ကിംရှုက သစ်ပင်နှစ်ပင် ပေါက်လာပြီး အပေါ်တွင်ရှိသော ဝလ္မီက (ပုရွက်ဆိတ်တောင်) ကြောင့် ပိုမို လှပတင့်တယ်하였다။

Verse 48

मृगा आगत्य तस्यांगे कंडूं विदधुरुत्सुकाः । न किंचित्स हि जानाति दुर्वारतपसावृतः

သမင်တို့သည် စိတ်အားထက်သန်စွာ လာရောက်၍ သူ၏ကိုယ်ပေါ်ရှိ ယားယံမှုကို ခြစ်ကာကုတ်ကြသည်။ သို့သော် မတားဆီးနိုင်သော တပဿာ၏အုပ်မိုးမှုအတွင်း နစ်မြုပ်နေသဖြင့် သူသည် အရာအားလုံးကို မသိမမြင်ခဲ့။

Verse 49

कदाचिन्मनुरुद्युक्तस्तीर्थयात्रां प्रति प्रभुः । सकुटुंबो ययौ रेवां महाबलसमावृतः

တစ်ခါက အရှင် မနုသည် တီရ္ထယာထရာ (သန့်ရှင်းသောဘုရားဖို့ဒ်များသို့ ဘုရားဖူးခရီး) သွားရန် စိတ်အားထက်သန်၍ မိသားစုနှင့်အတူ မဟာအင်အားတို့အမီ ရေဝါ (နရ္မဒါ) မြစ်သို့ ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 50

तत्र स्नात्वा महानद्यां संतर्प्य पितृदेवताः । दानानि ब्राह्मणेभ्यश्च प्रादाद्विष्णुप्रतुष्टये

ထိုနေရာ၌ မဟာမြစ်၌ ရေချိုးသန့်စင်ပြီးနောက် ပိတೃဒေဝတားတို့ကို စန်တပ်ပျ (ပူဇော်၍ တရပ်တည်းကျေနပ်စေ) ကာ၊ ဗိဿဏု၏ ပီတိအတွက် ဘြာဟ္မဏတို့အား ဒါနများ ပေးလှူ하였다။

Verse 51

तत्कन्या विचरंती सा वनमध्ये इतस्ततः । सखीभिः सहिता रम्या तप्तहाटकभूषणा

ထိုကညာသည် တောအလယ်၌ ဒီဘက်ဟိုဘက် လှည့်လည်သွားလာနေ၏။ မိတ်သမီးများနှင့်အတူ လှပစွာ ရှိပြီး၊ မီးဖိုထဲက ထွက်သကဲ့သို့ သန့်စင်တောက်ပသော ရွှေအလှဆင်များကို ဝတ်ဆင်ထားသည်။

Verse 52

तत्र दृष्ट्वाथ वल्मीकं महातरुसुशोभितम् । निमेषोन्मेषरहितं तेजः किंचिद्ददर्श सा

ထိုနေရာ၌ မဟာသစ်ပင်များဖြင့် လှပစွာ အလှဆင်ထားသော ဝလ္မီက (ပုရွက်ဆိတ်တောင်) ကို နាងမြင်၏။ ထို့ပြင် ထိုနေရာ၌ မျက်စိ၏ မိနစ်ပိတ်-ဖွင့် မရှိဘဲ တည်ငြိမ်သော တေဇ်တစ်ရပ်ကိုလည်း နាងမြင်တွေ့하였다။

Verse 53

गत्वा तत्र शलाकाभिरतुदद्रुधिरं स्रवत् । दृष्ट्वा राज्ञांगजा खेदं प्राप्तवत्यतिदुःखिता

ထိုနေရာသို့ သွားရောက်၍ အပ်များဖြင့် (သူ့ကို) ထိုးနှက်သဖြင့် သွေးယိုစီးလာ၏။ မင်းသမီး၏ ဝမ်းနည်းပူပန်မှုကို မြင်လျှင် သူမလည်း အလွန်အမင်း စိတ်မသာညည်းတွားလာ၏။

Verse 54

न जनन्यै तथा पित्रे शशंसाघेन विप्लुता । स्वयमेवात्मनात्मानं सा शुशोच भयातुरा

အပြစ်၏အလေးချိန်ကြောင့် မိခင်နှင့် ဖခင်ထံ မဖော်ပြမပြောကြားခဲ့။ ကြောက်ရွံ့လျက် သူမသည် ကိုယ်အတွင်း၌ပင် ဝမ်းနည်းညည်းတွားကာ အတ္တန်သည် အတ္တန်ကိုယ်တိုင်သို့ ငိုကြွေးသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 55

तदा भूश्चलिता राजन्दिवश्चोल्का पपात ह । धूम्रा दिशो भवन्सर्वाः सूर्यश्च परिवेषितः

ထိုအခါ မင်းကြီးရေ၊ မြေကြီးလှုပ်ခတ်၍ မိုးကောင်းကင်မှ ဥက္ကာပျံတစ်စင်း ကျလာ၏။ အရပ်အနှံ့ မီးခိုးမည်းညိုကာ နေမင်းကိုလည်း ဝိုင်းဝန်းသော အလင်းဝိုင်း (ဟာလို) ပေါ်လာ၏။

Verse 56

तदा राज्ञो हया नष्टा हस्तिनो बहवो मृताः । धनं नष्टं रत्नयुतं कलहोभून्मिथस्तदा

ထိုအခါ မင်းကြီး၏ မြင်းများ ပျောက်ကွယ်သွား၍ ဆင်များလည်း အများအပြား သေဆုံးကြ၏။ ရတနာပါသော ဥစ္စာဓနလည်း ပျက်စီးကာ ထိုအချိန်တွင်ပင် အချင်းချင်း အငြင်းပွားမှု ပေါ်ပေါက်လာ၏။

Verse 57

तदालोक्य नृपो भीतः किंचिदुद्विग्नमानसः । जनानपृच्छत्केनापि मुनये त्वपराधितम्

ထိုအရာကို မြင်လျှင် နရပတိသည် ကြောက်ရွံ့၍ စိတ်လည်း အနည်းငယ် မတည်ငြိမ်ဖြစ်၏။ ထို့နောက် လူတို့ကို မေးမြန်းကာ “ဤမုနိကို မည်သူက ပြစ်မှားလေသနည်း” ဟု ဆို၏။

Verse 58

पारंपर्येण तज्ज्ञात्वा स्वपुत्र्याः परिचेष्टितम् । ययौ सुदुःखितस्तत्र समृद्धबलवाहनः

ယုံကြည်ရသောသတင်းအရ မိမိသမီး၏အပြုအမူကို သိရှိပြီးနောက်၊ သူသည် အလွန်ဝမ်းနည်းကြေကွဲလျက် ထိုနေရာသို့ သွားခဲ့သည်၊ အင်အားနှင့် ယာဉ်ပို့ဆောင်ရေးများ ပြည့်စုံနေသော်လည်း။

Verse 59

तं वै तपोनिधिं वीक्ष्य महता तपसायुतम् । स्तुत्वा प्रसादयामास मुनिवर्य दयां कुरु

တပဿာ၏ဘဏ္ဍာတိုက်ကဲ့သို့သော မဟာတပဿာနှင့် ပြည့်စုံသည့် မုနိမြတ်ကို မြင်လျှင်၊ သူသည် ချီးမွမ်းကာ ကရုဏာတော်ကို တောင်းပန်၍ “အို မုနိအမြတ်၊ မေတ္တာကရုဏာ ပြုပါ” ဟု ဆို၏။

Verse 60

तस्मै तुष्टो जगादायं मुनिवर्यो महातपाः । तवात्मजाकृतं सर्वमुत्पाताद्यमवेहि तत्

သူ့အပေါ် စိတ်ကျေနပ်၍ မဟာတပဿာရှိသော မုနိအမြတ်က “ဤအမင်္ဂလာနိမိတ်များနှင့် အခြားအရာအားလုံးသည် သင်၏သား၏ လုပ်ရပ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို သိလော့” ဟု မိန့်၏။

Verse 61

तव पुत्र्या महाराज चक्षुर्विस्फोटनं कृतम् । बहुसुस्राव रुधिरं जानती त्वामुवाच न

အို မဟာရာဇာ၊ သင်၏သမီးသည် (တစ်ဦး၏) မျက်စိ ပေါက်ကွဲသွားစေသည့် ဒဏ်ရာကို ဖြစ်စေခဲ့ပြီး သွေးများစွာ စီးထွက်ခဲ့သည်။ သို့သော် အမှန်ကို သိနေသော်လည်း သင့်အား မပြောခဲ့။

Verse 62

तस्मादियं महाभूप मह्यं देया यथाविधि । ततश्चोत्पातशमनं भविष्यति न संशयः

ထို့ကြောင့် အို မဟာဘူပ၊ ဤအရာကို ထုံးတမ်းနည်းလမ်းအတိုင်း ကျွန်ုပ်အား ပေးအပ်ရမည်။ ထိုနောက် အမင်္ဂလာနိမိတ်များကို သက်သာပျောက်ကင်းစေမည်မှာ မသံသယရှိ။

Verse 63

तच्छ्रुत्वा दुःखितो राजा प्रज्ञाचाक्षुष आत्मजाम् । ददौ कुलवयोरूप शीललक्षणसंयुताम्

ထိုသတင်းကို ကြားသော် မင်းကြီးသည် ဝမ်းနည်းသွား၍ ပညာနှင့် ကြည်လင်သောမြင်ကွင်းရှိသည့် မိမိသမီးကို—မျိုးရိုးမြင့်၊ အသက်အရွယ်နှင့် အလှအပသင့်တော်၊ သီလကောင်းနှင့် မင်္ဂလာလက္ခဏာပြည့်စုံသူ—ပေးအပ်하였다။

Verse 64

दत्ता यदा नृपेणेयं कन्या कमललोचना । तदोत्पाताः शमं याताः सर्वे मुनिरुषोद्गताः

မင်းကြီးက ကြာပန်းမျက်လုံးရှိသော သမီးကို (အိမ်ထောင်ပေး၍) ပေးအပ်သည့်အခါ၊ ရှိသီတို့၏ ဒေါသမှ ထွက်ပေါ်လာသော အမင်္ဂလာလက္ခဏာများအားလုံးသည် ငြိမ်းချမ်း၍ ပျောက်ကွယ်သွား하였다။

Verse 65

राजा दत्त्वात्मजां तस्मै मुनये तपसांनिधे । प्राप स्वां नगरीं भूयो दुःखितोऽयं दयायुतः

မင်းကြီးသည် တပဿာ၏ သိုလှောင်ရာဖြစ်သော ရှိသီထံ မိမိသမီးကို ပေးအပ်ပြီးနောက်၊ မိမိမြို့တော်သို့ ပြန်လည်ရောက်လာ하였다—ဝမ်းနည်းနေသော်လည်း ကရုဏာပြည့်ဝ၏။