Adhyaya 11
Patala KhandaAdhyaya 1183 Verses

Adhyaya 11

The Meeting with Puṣkala’s Wife

ဤအধ্যာယတွင် ရာမာအශ්ဝမేఓဓ ယဇ်ပွဲအတွင်း နန်းတော်အကြံပေးခြင်း၊ ယဇ်ပွဲစည်းကမ်းနှင့် အိမ်ထောင်ရေးဓမ္မတို့ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖော်ပြထားသည်။ ရာဃုနာထ ရာမသည် စုမန်တရနှင့် တိုင်ပင်ကာ ယဇ်မြင်းကို ကာကွယ်ရန် သင့်တော်သော မင်းများနှင့် သူရဲကောင်းများကို ခန့်အပ်ပြီး သူတို့၏ စစ်တပ်နှင့် အက်စတြာ (မంత్రအာဝုဓ) ကျွမ်းကျင်မှုကိုလည်း ရေတွက်ဖော်ပြသည်။ ရာမသည် မင်းဓမ္မကို အလေးပေးကာ လက်နက်မဲ့သူများ—ကလေးများ၊ မိန်းမများနှင့် မသတိလွတ်သူများ—ကို မထိုးမခတ်ရန် သင်ကြားသည်။ ယဇ်ပွဲစတင်ချိန်တွင် ဆရာများနှင့် ပုရောဟိတ်များထံ ပေးအပ်သည့် ဒါနနှင့် ဒက္ခိဏာ၏ စံနမူနာများကို ဖော်ပြထားသည်။ ဝသိဋ္ဌသည် မန္တရနှင့် ထိတွေ့မှုဖြင့် မြင်းကို ထုံးတမ်းအတိုင်း လွှတ်ပေးပြီး စစ်တပ်သည် မင်္ဂလာနိမိတ်များနှင့်အတူ ထွက်ခွာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပုෂ္ကလသည် အိမ်သို့ဝင်ကာ သစ္စာရှိသော ဇနီးနှင့် တွေ့ဆုံပြီး တာဝန်၊ အိမ်ထောင်ဓမ္မနှင့် အကြီးအကဲများကို ရိုသေစောင့်ရှောက်ခြင်းကို စစ်မစ်ရှင်နှင့် တွဲဖက်၍ ဆိုထားသည်။

Shlokas

Verse 1

शेष उवाच । एवमाज्ञाप्य भगवान्रामश्चामित्रकर्षणः । वीरानालोकयन्भूयो जगाद शुभया गिरा

ရှေသက ဆို၏—ဤသို့ အမိန့်ပေးပြီးနောက်၊ ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်းတော်မူသော ဘဂဝန် ရာမသည် သူရဲကောင်းတို့ကို ထပ်မံကြည့်ရှုကာ မင်္ဂလာရှိသော စကားဖြင့် မိန့်တော်မူ၏။

Verse 2

शत्रुघ्नस्य मम भ्रातुर्वाजिरक्षाकरस्य वै । को गंता पृष्ठतो रक्षंस्तन्निदेशप्रपालकः

ငါ၏ညီ ရှတြုဃ္နသည် မြင်းကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ အမှန်တကယ်ဖြစ်၏; ထို့နောက်ဘက်မှ လိုက်သွားကာ ကာကွယ်ရင်း သူ၏ညွှန်ကြားချက်ကို သစ္စာရှိစွာ ထမ်းဆောင်မည့်သူ မည်သူနည်း?

Verse 3

यः सर्ववीरान्प्रतिमुख्यमागतान्विनिर्जयेन्मर्मभिदस्त्रसंघैः । गृह्णात्वसौ मे करवीटकं तद्भूमौ यशः स्वं प्रथयन्सुविस्तरम्

ရှေ့တန်းမှ တိုက်မိလာသော သူရဲကောင်းအားလုံးကို မာမဘိဒ အစွမ်းရှိသော လက်နက်အစုအဝေးဖြင့် အနိုင်ယူနိုင်သူသည် ငါ၏ ကရဝီဋကကို ယူစေကာ၊ ထိုမြေပြင်ပေါ်တွင် မိမိ၏ဂုဏ်သတင်းကို အလွန်ကျယ်ပြန့်စွာ ဖြန့်ချိစေ။

Verse 4

इत्युक्तवति रामे तु पुष्कलो भरतात्मजः । जग्राह वीटकं तस्माद्रघुराजकरांबुजात्

ဤသို့ ရာမ မိန့်တော်မူပြီးနောက်၊ ဘရတ၏ သား ပုရှ္ကလ သည် ရဂ္ဃုဝంశ မင်း၏ ကြာပန်းသဖွယ် လက်မှ “ဝီဋက” ကို လက်ခံယူ하였다။

Verse 5

स्वामिन्गच्छामि शत्रुघ्न पृष्ठरक्षाकरोऽन्वहम् । सन्नद्धः सर्वशस्त्रास्त्र चापबाणधरः प्रभो

အရှင်မင်းမြတ်၊ ရှတရုဃ္နာ၊ ကျွန်တော် ထွက်ခွာပါမည်။ နေ့စဉ် သင်၏ နောက်တန်းကာကွယ်သူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပါမည်။ အရှင်၊ လက်နက်အမျိုးမျိုးဖြင့် စုံလင်စွာ စစ်ဝတ်ဆင်၍ မြားနှင့် လေးကို ကိုင်ဆောင်ထားပါသည်။

Verse 6

सर्वमद्य क्षितितलं त्वत्प्रतापो विजेष्यते । एते निमित्तभूता वै रामचंद्र महामते

ယနေ့ သင်၏ ရဲရင့်သတ္တိ၏ တေဇောဓာတ်ကြောင့် မြေပြင်တစ်လျှောက်လုံးကို အောင်မြင်သိမ်းပိုက်လိမ့်မည်။ မဟာဉာဏ်ရှိသော ရာမချန္ဒြာ၊ ဤအရာများသည် နိမိတ်အဖြစ်သာ ဖြစ်သည်။

Verse 7

भवत्कृपातः सकलं ससुरासुरमानुषम् । उपस्थितं प्रयुद्धाय तन्निषेधे क्षमो ह्यहम्

သင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် နတ်၊ အသူရ၊ လူတို့ပါဝင်သည့် အစုအဖွဲ့အားလုံး စစ်ပွဲအတွက် စုဝေးလာကြပြီ။ သို့သော် ထိုတိုက်ပွဲကို တားဆီးနိုင်သော အင်အားသည် ကျွန်တော်၌ အမှန်တကယ် ရှိပါသည်။

Verse 8

सर्वं स्वामी ज्ञास्यति यन्ममविक्रम दर्शनात् । एष गंतास्मि शत्रुघ्न पृष्ठरक्षाप्रकारकः

ကျွန်တော်၏ ရဲရင့်မှုကို မြင်လျှင် အရှင်မင်းမြတ်သည် အရာအားလုံးကို သိမြင်လိမ့်မည်။ ရှတရုဃ္နာ၊ ကျွန်တော် သွားမည်; သင်သည် နောက်တန်းကာကွယ်ရေး တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ပါ။

Verse 9

एवं ब्रुवंतं भरतात्मजं स प्रस्तूय साध्वित्यनुमोदमानः । शशंस सर्वान्कपिवीरमुख्यान्प्रभंजनोद्भूतमुखान्हरिः प्रभुः

ဘရတ၏သားက ထိုသို့ဆိုသော်၊ အရှင်ဟရီသည် “သာဓု၊ သာဓု” ဟု ချီးမွမ်းကာ သဘောတူအနုမောဒနာပြုတော်မူ၏။ ထို့နောက် လေဒေဝ၏သား ဦးဆောင်သော ဝါနရသူရဲကောင်းအကြီးအကဲတို့အားလုံးကို အရှင်က ချီးကျူးတော်မူ၏။

Verse 10

भो हनूमन्महावीर शृणु मद्वाक्यमादृतः । त्वत्प्रसादान्मया प्राप्तमिदं राज्यमकंटकम्

အို ဟနုမာန် မဟာသူရဲကောင်း၊ ကျွန်ုပ်၏စကားကို လေးစားစွာ နားထောင်ပါ။ သင်၏ကျေးဇူးကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ဆူးမရှိသော—အတားအဆီးနှင့် ရန်သူကင်းသော—ဤနိုင်ငံကို ရရှိခဲ့ပါသည်။

Verse 11

इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे हयमोचन । पुष्कलभार्यासमागमोनाम एकादशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သီရိ ပဒ္မပုရာဏ၏ ပာတာလခဏ္ဍ၌၊ ရှေရှနှင့် ဝါတ်စျာယနတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း၊ ရာမ၏ အရှွမေဓနှင့် မြင်းမောစန (လွတ်မြောက်ခြင်း) ဆိုင်ရာအပိုင်းတွင် “ပုရှ္ကလ၏ ဇနီးနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း” ဟူသော အခန်း (၁၁) ပြီးဆုံး၏။

Verse 12

त्वं गच्छ मम सैन्यस्य पालकः सन्ममाज्ञया । शत्रुघ्नः सोदरो मह्यं पालनीयस्त्वहं यथा

ယခု သင်သည် ကျွန်ုပ်၏အမိန့်အတိုင်း သွား၍ ကျွန်ုပ်၏တပ်မတော်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်ပါစေ။ ရှတြုဃ္န—ကျွန်ုပ်၏ညီအရင်း—ကိုလည်း ကျွန်ုပ်ကိုကာကွယ်သကဲ့သို့ သင်ကာကွယ်ရမည်။

Verse 13

यत्र यत्र मतिभ्रंशः शत्रुघ्नस्य प्रजायते । तत्र तत्र प्रबोद्धव्यो भ्राता मम महामते

အို မဟာဉာဏ်ရှိသူ၊ ရှတြုဃ္န၏ ဆုံးဖြတ်ဉာဏ်၌ ရှုပ်ထွေးမှု ပေါ်ပေါက်သည့် နေရာတိုင်း အချိန်တိုင်း၌ ကျွန်ုပ်၏ညီကို ချက်ချင်း သတိပေး၍ ထင်ရှားသောအမြင်သို့ ပြန်လည်ရောက်စေပါ။

Verse 14

इति श्रुत्वा महद्वाक्यं रामचंद्रस्य धीमतः । शिरसा तत्समाधाय प्रणाममकरोत्तदा

ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသော ရာမချန္ဒြ၏ မြတ်သောစကားကို ထိုသို့ကြားသိပြီးနောက်၊ သူသည် ထိုစကားကို ခေါင်းပေါ်တင်လက်ခံကာ ထိုခဏချင်းပင် ဘက္တိဖြင့် ဦးချကန်တော့하였다။

Verse 15

अथादिशन्महाराजो जांबवंतं कपीश्वरम् । रघुनाथस्य सेवायै कपिषूत्तमतेजसम्

ထို့နောက် မဟာရာဇာသည် မျောက်တို့၏အရှင် ဂျာမ္ဘဝန်ကို—ဝါနရအထက်မြတ်တို့အနက် အလွန်တောက်ပသူ—ရဃုနာထ (သီရိရာမ) ၏ ဆေဝာအတွက် တာဝန်ပေးအမိန့်ချ하였다။

Verse 16

अंगदो गवयो मैंदस्तथा दधिमुखः कपिः । सुग्रीवः प्लवगाधीशः शतवल्यक्षिकौ कपी

အင်္ဂဒ၊ ဂဝယ၊ မိုင်န္ဒ နှင့် မျောက် ဒဓိမုခ; မျောက်တပ်၏အရှင် စုဂရီးဝ; ထို့ပြင် မျောက်နှစ်ကောင် ရှတဝလီ နှင့် အက္ခိက—ဤသူတို့အားလုံးကို ဖော်ပြထားသည်။

Verse 17

नीलो नलो मनोवेगोऽधिगंता वानरांगजः । इत्येवमादयो यूयं सज्जीभूता भवंतु भोः

“နီလ၊ နလ၊ မနောဝေဂ၊ အဓိဂန္တာ၊ ဝါနရာင်္ဂဇ နှင့် အခြားသူတို့—ဟေ သူရဲကောင်းတို့၊ အားလုံး ပြင်ဆင်၍ အသင့်ရှိကြပါ!”

Verse 18

सर्वैर्गजैः सदश्वैश्च तप्तहाटकभूषणैः । कवचैः सशिरस्त्राणैर्भूषितायां तु सत्वराः

ဆင်အပေါင်းနှင့် မြင်းကောင်းများအားလုံးနှင့်တကွ—ပူပူနွေးနွေး ထုလုပ်ထားသော ရွှေအလှဆင်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ—ကာဝချ်နှင့် ခေါင်းကာလည်း ဝတ်ဆင်ပြီး၊ သူတို့သည် အလျင်အမြန် သူမကို တန်ဆာဆင်ကြ하였다။

Verse 19

शेष उवाच । सुमंत्रमाहूय सुमंत्रिणं तदा जगाद रामो बलवीर्यशोभनः । अमात्यमौले वद केऽत्र योज्या नरा हयं पालयितुं समर्थाः

ရှေသက မိန့်ကြားသည်။ ထို့နောက် အင်အားနှင့် သတ္တိဗီရိယဖြင့် တောက်ပသော သီရိရာမသည် မန္တ្រី စုမန္တရကို ခေါ်ယူ၍ မိန့်တော်မူသည်— “အမတ်တို့၏ အထွတ်အမြတ်၊ ဤနေရာ၌ မြင်းတော်ကို ကာကွယ်နိုင်သော လူသူတို့ကို မည်သူမည်ဝါ ခန့်အပ်သင့်သနည်း?”

Verse 20

तदुक्तमेवमाकर्ण्य जगाद परवीरहा । हयस्य रक्षणे योग्यान्बलिनोऽत्र नराधिपान्

ထိုစကားကို ကြားသော် ရန်သူဗီရသူရဲတို့ကို ချေမှုန်းသူက ပြောသည်— “မြင်းတော်၏ ကာကွယ်ရေးအတွက် ဤနေရာ၌ အင်အားကြီးသော မင်းများရှိသည်၊ သင့်တော်၍ စွမ်းဆောင်နိုင်ကြသည်။”

Verse 21

रघुनाथ शृणुष्वैतान्नववीरान्सुसंहितान् । धनुर्धरान्महाविद्यान्सर्वशस्त्रास्त्रकोविदान्

အို ရဃုနာထ၊ ဤဗီရသူရဲ ကိုးဦးကို နားထောင်ပါ—လေ့ကျင့်ကောင်း၍ စည်းကမ်းတကျရှိကြသည်; မြားပစ်ပညာထူးချွန်သော ဓနုဓရများ၊ ဗိဒ္ဓာအနက်ရှိုင်းကို ပိုင်ဆိုင်သူများ၊ လက်နက်နှင့် အစတြာ အမျိုးမျိုးကို ကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 22

प्रतापाग्र्यं नीलरत्नं तथा लक्ष्मीनिधिं नृपम् । रिपुतापं चोग्रहयं तथा शस्त्रविदं नृपम्

“(ရှိသည်) ပရတாபာဂြျယ အမည်ရှိ မင်း၊ ထို့ပြင် နီလရတ္န၊ နှင့် လက္ခမီနိဓိ မင်း; ထို့အတူ ရိပုတာပ၊ နှင့် အိုဂြဟယ; ထို့ပြင် လက်နက်ဗိဒ္ဓာကို ကျော်ကြားစွာ သိကျွမ်းသော မင်းတစ်ပါးလည်း ရှိသည်။”

Verse 23

राजन्योऽसौ नीलरत्नो महावीरो रथाग्रणीः । स एव लक्षं रक्षेत लक्षं युध्येत निर्भयः

အဲဒီ ရာဇန్య စစ်သူရဲ—နီလရတ္န ဟု အမည်ရ—မဟာဗီရသူရဲဖြစ်၍ ရထားစစ်သည်တို့အနက် အရှေ့ဆုံးဖြစ်သည်။ သူတစ်ဦးတည်းကပင် တစ်သိန်းကို ကာကွယ်နိုင်ပြီး မကြောက်မရွံ့ တစ်သိန်းနှင့် စစ်တိုက်နိုင်သည်။

Verse 24

अक्षौहिणीभिर्दशभिर्यातु वाहस्य रक्षणे । दंशितैस्स शिरस्त्राणैर्मम बाहुभिरुद्धतैः

သူသည် တောင်ကိုကာကွယ်ရန် အက္ရှောဟိဏီ တပ်ဆယ်တပ်နှင့် ထွက်ခွာစေ; ငါ၏ လက်မောင်းများကို မြှောက်ထားလျက်၊ ခေါင်းကာနှင့် သံကာဝတ်စုံကို ချည်ကပ်တင်းကျပ်စွာ ဝတ်ဆင်၍ ကာကွယ်ထားစေ။

Verse 25

प्रतापाग्र्यो यो ह्ययं च रिपुगर्वमशातयत् । सव्यापसव्यबाणानां मोक्ता सर्वास्त्रवित्तमः

ဤသူသည် သတ္တိဗလ၌ အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်၍ ရန်သူတို့၏ မာနကို ချေမှုန်းခဲ့သူ; အစွမ်းထက်သော အာယုဓအားလုံးကို အကောင်းဆုံး သိမြင်သူဖြစ်ပြီး ဘယ်ဘက်၊ ညာဘက် နှစ်ဖက်စလုံးမှ မြားကို လွှတ်နိုင်သော မဟာကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သည်။

Verse 26

एषोऽक्षौहिणिविंशत्या यातु यज्ञहयावने । सन्नद्धो रिपुनाशाय युवाको दंडदंडभृत्

“ဤလူငယ်—တောင်တံနှစ်ချောင်းကို ကိုင်ဆောင်သူ—အက္ရှောဟိဏီ တပ်နှစ်ဆယ်နှင့် ယဇ္ဉဟယာ အမည်ရှိသော တောသို့ ထွက်ခွာစေ; အပြည့်အဝ လက်နက်တပ်ဆင်၍ ရန်သူဖျက်ဆီးရန် သွားစေ။”

Verse 27

तथा लक्ष्मीनिधिस्त्वेष यातु राजन्यसत्तमः । यस्तपोभिः शतधृतिं प्रसाद्यास्त्राणि चाभ्यसत्

ထို့အတူ၊ မင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံးအို၊ ဤ လက္ရှ္မီနိဓိ ကိုလည်း ထွက်ခွာစေ; သူသည် တပဿာဖြင့် သတဓြတိ (အိန္ဒြ) ကို ပျော်ရွှင်စေပြီး နတ်ဘုရားအာယုဓများကိုလည်း လေ့ကျင့်ကျွမ်းကျင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

Verse 28

ब्रह्मास्त्रं पाशुपत्यास्त्रं गारुडं नागसंज्ञितम् । मायूरं नाकुलं रौद्रं वैष्णवं मेघसंज्ञितम्

ဗြဟ္မာအာယုဓ (ဗြဟ္မာစတြ), ပာရှုပတအာယုဓ (ပာရှုပတစတြ), “နာဂ” ဟုခေါ်သော ဂာရုဍအာယုဓ (ဂာရုဍစတြ); မာယူးရအာယုဓ (မာယူးရစတြ), နာကူလအာယုဓ (နာကူလစတြ), ရော်ဒြအာယုဓ (ရော်ဒြစတြ), နှင့် “မေဃ” ဟုခေါ်သော ဝိုင်ရှ္ဏဝအာယုဓ (ဝိုင်ရှ္ဏဝစတြ)။

Verse 29

वज्रं पार्वतसंज्ञं च तथा वायव्यसंज्ञितम् । इत्यादिकानामस्त्राणां संप्रयोगविसर्गवित्

သူသည် ဝဇ္ဇရ (Vajra)၊ ‘ပါရဝတ’ ဟုခေါ်သော အာယုဓနှင့် ‘ဝါယဝျ’ ဟုလည်းခေါ်သော အာယုဓတို့အပါအဝင် အခြားတူညီသည့် အာယုဓများကို အသုံးချခြင်းနှင့် လွှတ်ထုတ်ခြင်း နည်းလမ်းကို သိကျွမ်းသူဖြစ်သည်။

Verse 30

स एष निजसैन्यानामक्षौहिण्यैकया युतः । प्रयातु शूरमुकुटः सर्ववैरिप्रभंजनः

ဤသူရဲကောင်းတို့၏ မုကুটရတနာသည် မိမိတပ်၏ အက္ရှောဟိဏီတစ်ဖွဲ့နှင့်အတူ ထွက်ခွာစေ—ရန်သူအားလုံးကို ချေမှုန်းဖျက်ဆီးသူဖြစ်၏။

Verse 31

रिपुतापोऽयमेवाद्य गच्छत्वग्र्यो धनुर्भृताम् । सर्वशस्त्रास्त्रकुशलो रिपुवंशदवानलः

ယနေ့ ဤရန်သူတို့ကို ပူလောင်စေသူသည် ထွက်ခွာစေ—မြားကိုင်သူတို့အနက် အထက်မြတ်ဆုံး၊ လက်နက်အမျိုးမျိုးနှင့် အာယုဓအမျိုးမျိုးကို ကျွမ်းကျင်၍ ရန်သူမျိုးနွယ်အပေါ် တောမီးကဲ့သို့ လောင်ကျွမ်းဖျက်ဆီးသူဖြစ်၏။

Verse 32

गच्छतात्सेनया बह्व्या चतुरंगसमेतया । शत्रुघ्नाज्ञां शिरस्येते दधत्वद्य बलोत्कटाः

ယနေ့ သူတို့သည် စစ်တပ်ကြီးနှင့်အတူ၊ လေးတပ်ခွဲ (ရထား၊ ဆင်၊ မြင်း၊ ခြေလျင်) ပြည့်စုံစွာဖြင့် ထွက်ခွာစေ။ ဤအားကြီးသော စစ်သူရဲတို့သည် သတ္တရုဃ္န (Śatrughna) ၏ အမိန့်ကို ခေါင်းပေါ်တင်၍ (အပြည့်အဝ နာခံ၍) လိုက်နာစေ။

Verse 33

उग्राश्वोऽपि महाराजा तथा शस्त्रविदेष च । सर्वे यांतु सुसंनद्धास्तव वाहस्य पालकाः

မဟာရာဇာ ဥဂ္ရာရှွ (Ugrāśva) လည်း ထွက်ခွာစေ၊ လက်နက်ပညာကျွမ်းကျင်သူများလည်း အတူသွားစေ။ သင်၏ စီးနင်းယာဉ်/စီးတော်၏ အစောင့်အရှောက်အားလုံးသည် လက်နက်ကာကွယ်ရေးပြည့်စုံစွာ ဝတ်ဆင်၍ အပြည့်အဝ ပြင်ဆင်ကာ ချီတက်စေ။

Verse 34

इति भाषितमाकर्ण्य मंत्रिणः प्रजहर्ष च । आज्ञापयामास च तान्सुमंत्रकथितान्भटान्

ထိုစကားကို ကြားသိလျှင် အမတ်တို့ ဝမ်းမြောက်လွန်စွာ ဖြစ်ကြ၏။ ထို့နောက် စုမန်ထရ ပြောထားသော စစ်သည်တို့အား မိန့်တော်မူ၍ အမိန့်ချမှတ်တော်မူ၏။

Verse 35

तेऽनुज्ञां रघुनाथस्य प्राप्य मोदं प्रपेदिरे । चिरकालं सांपरायं वांच्छंतो युद्धदुर्मदाः

ရဃုနာထ၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရရှိသဖြင့် သူတို့သည် အလွန်ပျော်ရွှင်ကြ၏—စစ်ပွဲ၌ မာန်တက်သော စစ်သူရဲများဖြစ်၍ ကြာရှည်ကာလတိုင်တိုင် ကံကြမ္မာကို ဆုံးဖြတ်မည့် နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲကို တောင့်တနေကြသူများပင်။

Verse 36

सन्नद्धाः कवचाद्यैश्च तथा शस्त्रास्त्रवर्तनैः । ययुः शत्रुघ्नसंवासं सीतापति प्रणोदिताः

ကာဝတ်အင်္ကျီစသည်တို့ဖြင့် စစ်ဆင်တပ်ဆင်ကာ၊ လက်နက်နှင့် ပစ်လက်နက် အသုံးချနည်း၌ ကျွမ်းကျင်လျက်၊ စီတာ၏ သခင်တော်၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ရှတရုဃ္န၏ နေရာသို့ ထွက်ခွာကြ၏။

Verse 37

शेष उवाच । अथोक्त ऋषिणा रामो विधिना पूजयत्क्रमात् । आचार्यादीनृषीन्सर्वान्यथोक्तवरदक्षिणैः

ရှေသက ပြောသည်– ထို့နောက် ရှိသီ၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ရာမသည် ဗိဓိနည်းလမ်းဖြင့် အစဉ်လိုက် ပူဇော်ကန်တော့၏—အာစာရျတို့နှင့် ရှိသီအားလုံးကို—ညွှန်ထားသကဲ့သို့ အထူးကောင်းမွန်သော ဒါနနှင့် ဒက္ခိဏာကို ပေးအပ်လျက်။

Verse 38

आचार्याय ददौ रामो हस्तिनं षष्टिहायनम् । हयमेकं मनोवेगं रत्नमालाविभूषितम्

ရာမသည် မိမိ၏ အာစာရျအား အသက်ခြောက်ဆယ်ရှိသော ဆင်တစ်ကောင်ကို ဒါနပြု၏။ ထို့ပြင် စိတ်၏ အလျင်နှုန်းကဲ့သို့ လျင်မြန်သော မြင်းတစ်ကောင်ကိုလည်း ရတနာမော်လီဖြင့် အလှဆင်ကာ ပေးအပ်၏။

Verse 39

पौरटं रथमेकं च मणिरत्नविभूषितम् । चतुर्भिर्वाजिभिर्युक्तं सर्वोपस्करसंयुतम्

ထို့ပြင် မဏိရတနာများဖြင့် အလှဆင်ထားသော အထူးကောင်းမြတ်သည့် ရထားတစ်စီးကိုလည်း တွေ့ရ၏။ မြင်းလေးကောင်ဖြင့် ဆွဲစေပြီး ကိရိယာပစ္စည်း အစုံအလင် ပြည့်စုံလေ၏။

Verse 40

मणिलक्षं तु प्रत्यक्षं मुक्ताफलतुलाशतम् । विद्रुमस्य तुलानां तु सहस्रं स्फुटतेजसाम्

ထင်ရှားစွာ မုက္ခတား(ပုလဲ) အလေးချိန် တူလာတစ်ရာ၊ မဏိရတနာ တစ်သိန်း၊ ထို့ပြင် တောက်ပသော တေဇရှိသည့် ဝိဒြုမ(ပုလဲကျောက်/ပုလဲပင်) အလေးချိန် တူလာတစ်ထောင် ရှိလေ၏။

Verse 41

ग्राममेकं सुसंपन्नं नानाजनसमाकुलम् । विचित्रसस्यनिष्पन्नं विविधैर्मंदिरैर्वृतम्

သူသည် ရွာတစ်ရွာကို မြင်ရ၏—အလွန်စည်ပင်သာယာ၍ အစုံအလင်ပြည့်စုံကာ လူမျိုးစုံ လူအုပ်စုစုံဖြင့် စည်ကားလျက်; သီးနှံမျိုးစုံ ထွက်ပေါ်ကြွယ်ဝပြီး အိမ်အဆောက်အဦး မျိုးစုံဖြင့် ဝန်းရံထားလေ၏။

Verse 42

ब्रह्मणेऽपि तथैवादाद्धोत्रेऽप्यध्वर्यवे ददौ । ऋत्विग्भ्यो भूरिशो दत्त्वा प्रणनाम रघूत्तमः

ထိုနည်းတူပင် သူသည် ဗြဟ္မဏ ပုရောဟိတ်ထံသို့လည်း ဒါနပြု၍ ဟောတೃနှင့် အဓ္ဝရျုထံသို့လည်း ပေးအပ်လေ၏။ ယဇ్ఞကို ဆောင်ရွက်သော ဣတ္ဝိဇ် ပုရောဟိတ်များအား များပြားစွာ ပေးလှူပြီးနောက် ရဃုဝంశ၏ အထွတ်အမြတ် ရဃုသည် ရိုသေဘက်တိဖြင့် ပရဏာမ ပြုလေ၏။

Verse 43

सर्वे ते विविधा वाग्भिराशीर्भिरभिपूजिताः । चिरंजीव महाराज रामचन्द्र रघूद्वह

သူတို့အားလုံးသည် စကားမျိုးစုံနှင့် အာရှီဝါဒမျိုးစုံဖြင့် သင့်ကို ချီးမြှောက်ကာ—“မဟာရာဇ ရာမချန္ဒြာ၊ ရဃုဝంశ၏ အထွတ်အမြတ်တော်မူသောအရှင်၊ ချီရဉ္ဇီဝ ဖြစ်ပါစေ” ဟု ဆုတောင်းကြလေ၏။

Verse 44

कन्यादानं भूमिदानं गजदानं तथैव च । अश्वदानं स्वर्णदानं तिलदानं समौक्तिकम्

သမီးကို မင်္ဂလာပေးလှူခြင်း (ကန်ယာဒါန)၊ မြေလှူခြင်း၊ ဆင်လှူခြင်း၊ ထို့အတူ မြင်းလှူခြင်း၊ ရွှေလှူခြင်း၊ နှမ်းလှူခြင်းနှင့် ပုလဲလှူခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

Verse 45

अन्नदानं पयोदानमभयं दानमुत्तमम् । रत्नदानानि सर्वाणि विप्रेभ्यश्चादिशन्महान्

အန္နဒါန (အစားအစာလှူ)၊ ပယောဒါန (နို့လှူ) နှင့် အဘယဒါန (ကြောက်ရွံ့မှုကင်းစေသော လှူဒါန်းမှု) ကို အမြင့်မြတ်ဆုံး ဒါနဟု ကြေညာထားသည်။ ထို့ပြင် မဟာပုရုသက ရတနာလှူဒါန်းမှုအားလုံးကို ဗြာဟ္မဏများထံ ပေးလှူရန် အမိန့်တော်မူ၏။

Verse 46

देहि देहि धनं देहि मानेति ब्रूहि कस्यचित् । ददात्वन्नं ददात्वन्नं सर्वभोगसमन्वितम्

တစ်စုံတစ်ယောက်အား “ပေးပါ၊ ပေးပါ—ငွေကြေးပေးပါ; ဂုဏ်သိက္ခာပေးပါ” ဟု ဆိုနိုင်၏။ သို့သော် (သင်သည်) အစားအစာကိုပင် ပေးလှူပါ—ပေးလှူပါ—အရာရာအဆင်ပြေမှုနှင့် စားသောက်အသုံးအဆောင် ပြည့်စုံစွာဖြင့်။

Verse 47

इत्थं प्रावर्तत मखो रघुनाथस्य धीमतः । सदक्षिणो द्विजवरैः पूर्णः सर्वशुभक्रियः

ဤသို့ပင် ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသော ရဃုနာထ၏ ယဇ္ဉပွဲတော်သည် စတင်လေ၏—သင့်တော်သော ဒက္ခိဏာနှင့်တကွ၊ အထူးကောင်းမြတ်သော ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များဖြင့် ပြည့်စုံ၍၊ မင်္ဂလာကောင်းသော အခမ်းအနားအလုံးစုံနှင့် တွဲဖက်လျက်။

Verse 48

अथ रामानुजो गत्वा मातरं प्रणनाम ह । आज्ञापयाश्वरक्षार्थमेष गच्छामि शोभने

ထို့နောက် ရာမ၏ညီတော်သည် မိခင်ထံသို့ သွား၍ ပဏာမပြုကာ “အလှရှင်မယ်တော်၊ အမိန့်တော်ခွင့်ပြုပါ; မြင်းကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် ကျွန်တော် သွားမည်” ဟု လျှောက်၏။

Verse 49

त्वत्कृपातो रिपुकुलं जित्वा शोभासमन्वितः । आयास्यामि महाराजैर्हयवर्यसमन्वितः

သင်၏ကရုဏာတော်ကြောင့် ရန်သူအစုအဝေးကို အနိုင်ယူ၍ တင့်တယ်သောတောက်ပမှုဖြင့် ပြည့်စုံကာ မဟာမင်းများနှင့်အတူ အကောင်းဆုံးမြင်းများ၏အမိန့်တော်အောက်တွင် ပြန်လည်လာမည်။

Verse 50

मातोवाच । पुत्र गच्छ महावीर शिवाः पंथान एव ते । सर्वान्रिपुगणाञ्जित्वा पुनरागच्छ सन्मते

မိခင်က ပြောသည်—“သားရေ၊ ထွက်ခွာလော့၊ မဟာသူရဲကောင်းရေ; သင်၏လမ်းခရီးသည် သီဝ (ရှီဝ) ၏မင်္ဂလာဖြင့် ကောင်းမြတ်သည်။ ရန်သူအစုအဝေးအားလုံးကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ပြန်လည်လာပါ၊ သဘောကောင်းမြတ်သူရေ။”

Verse 51

पुष्कलं पालय निजभ्रातृजं धर्मवित्तमम् । महाबलिनमद्यापि बालकं लीलयायुतम्

ပုရှ္ကလကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပါ—သင်၏ညီအစ်ကို၏သား—ဓမ္မ၌ သစ္စာတည်ကြည်၍ ဓမ္မဗဟုသုတ၌ ပညာရှိသူ။ အင်အားကြီးသော်လည်း ယခုတိုင် ကလေးငယ်သာဖြစ်၍ ကစားသဘော၏ သန့်ရှင်းမှုနှင့် ပြည့်စုံသည်။

Verse 52

पुत्रागच्छसि चेद्युक्तः पुष्कलेन शुभान्वितः । तदा मम प्रमोदः स्यादन्यथा शोकभागहम्

သားရေ၊ သင်သည် သင့်တော်စွာ ပြင်ဆင်၍ ပုရှ္ကလနှင့်အတူ မင်္ဂလာအလုံးစုံဖြင့် ပြည့်ဝကာ ပြန်လာနိုင်လျှင် မိခင်၏နှလုံးသား ပျော်ရွှင်မည်; မဟုတ်လျှင် မိခင်သည် ဝမ်းနည်းခြင်း၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ရမည်။

Verse 53

इति संभाष्यमाणां स्वां मातरं प्रत्युवाच सः । त्वदीयचरणद्वंद्वं स्मरन्प्राप्स्यामि शोभनम्

ဤသို့ မိခင်က ပြောနေစဉ် သူက ပြန်လည်ဖြေကြားသည်—“မိခင်၏ ခြေတော်နှစ်ဖက်ကို အမြဲသတိရလျက် ငါသည် မင်္ဂလာနှင့် လှပသော အကျိုးကို ရောက်ရှိမည်။”

Verse 54

पुष्कलं पालयित्वाहं निजांगमिव शोभने । स्वनामसदृशं कृत्वा पुनरेष्यामि मोदवान्

အို လှပသူ၊ ငါသည် ပုရှ္ကလကို ကိုယ့်ခန္ဓာကဲ့သို့ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်၍ ငါ့နာမတော်နှင့် ထိုက်တန်အောင် ပြုလုပ်ပြီးနောက် စိတ်ပျော်ရွှင်လျက် ပြန်လာမည်။

Verse 55

इत्युक्त्वा प्रययौ वीरो रामं स मखमंडपे । आसीनं मुनिवर्याग्र्यैर्यज्ञवेषधरं वरम्

ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် ထိုသူရဲကောင်းသည် ယဇ္ဉမဏ္ဍပသို့ ရာမထံ သွားလေ၏။ ထိုနေရာတွင် အမြတ်ဆုံးသူသည် ယဇ္ဉပြုသူ၏ ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ကာ မုနိအဂ္ဂများ ဝန်းရံလျက် ထိုင်နေ하였다။

Verse 56

उवाच मतिमान्वीरः सर्वशोभासमन्वितः । रामाज्ञापय रक्षार्थं हयस्यानुज्ञया तव

အလှအပအင်္ဂါရပ်အားလုံးနှင့် ပြည့်စုံသော ဉာဏ်ပညာရှိ သူရဲကောင်းက ပြောသည်– “အို ရာမ၊ မြင်း၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးအတွက် အမိန့်ပေးပါ; သင်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ငါကာကွယ်မည်။”

Verse 57

रघुनाथोऽपि तच्छ्रुत्वा भद्रमस्त्विति चाब्रवीत् । बालं स्त्रियं प्रमत्तं त्वं मा हन्याः शस्त्रवर्जितम्

ရဃုနာထသည် ထိုစကားကို ကြားပြီး “ကောင်းမြတ်ပါစေ” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထို့နောက် “လက်နက်မဲ့သူ—ကလေး၊ မိန်းမ၊ သို့မဟုတ် မသိမသာ/ပေါ့လျော့နေသူ—ကို လက်နက်ဖြင့် မထိုးမခတ်နှင့်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 58

तदा लक्ष्मीनिधिर्भ्राता जानक्या जनकात्मजः । प्रहस्य किंचिन्नयने नर्तयन्राममब्रवीत्

ထို့နောက် ဇနက၏ သမီး ဇာနကီ (စီတာ) ၏ အစ်ကို လက္ခ္မီနိဓိသည် ပြုံးရယ်ကာ မျက်လုံးကို အနည်းငယ် ကစားသလို လှုပ်ရှား၍ ရာမထံ ပြောလေ၏။

Verse 59

लक्ष्मीनिधिरुवाच । रामचंद्र महाबाहो सर्वधर्मपरायण । शत्रुघ्नं शिक्षय तथा यथा लोकोत्तरो भवेत्

လက္ခ္မီနိဓိက ဆိုသည်– “အို မဟာဗာဟု ရာမချန္ဒရ၊ ဓမ္မအားလုံးကို အလေးထားသူ၊ သတ္တရုဃ္နကို လူလောကတွင် စံနမူနာဖြစ်စေရန် ထိုသို့ သင်ကြားပေးပါ။”

Verse 60

कुलोचितं कर्म कुर्वन्नग्रजाचरितं तथा । गच्छेत्स परमं धाम तेजोबलसमन्वितम्

မိမိမျိုးရိုးအလျော်အစား တာဝန်ကို ဆောင်ရွက်၍ အကြီးအကဲတို့၏ အကျင့်အကြံကို လိုက်နာသူသည် တေဇောနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ အင်အားပြည့်စုံသော အမြင့်ဆုံး သာမဏ်(ဓာမ)သို့ ရောက်ရှိ၏။

Verse 61

त्वया प्रोक्तं महाराज ब्राह्मणं नावमानयेत् । पित्रा तव हतो विप्रः पितृभक्तिपरायणः

အို မဟာရာဇာ၊ သင်ကိုယ်တိုင် “ဗြာဟ္မဏကို မည်သို့မျှ မစော်ကားရ” ဟု ဆိုခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် သင်၏ဖခင်က ဖခင်ကို သစ္စာဖြင့် ဝတ်ပြုသူ ဗိပရကို သတ်ခဲ့၏။

Verse 62

त्वयापि सुमहत्कर्म कृतं लोकविगर्हितम् । अवध्यां महिलां यस्त्वं हतवान्नियतं ततः

သင်လည်း လူလောကက ကဲ့ရဲ့သော အလွန်ကြီးမားသည့် အပြစ်ကမ္မကို ပြုခဲ့သည်။ အကြောင်းမူ သင်သည် သတ်မသင့်သော မိန်းမ(အဝဓျာ)ကို အမှန်တကယ် သတ်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်၏။

Verse 63

अग्रजोऽस्य महाराज कृतवान्यं पराक्रमम् । सनकेन कृतः पूर्वं राक्षस्याः कर्णकर्तनम्

အို မဟာရာဇာ၊ သူ၏ အကြီးအကိုသည် အခြားသော သတ္တိပြုမှုတစ်ရပ်ကိုလည်း ပြုခဲ့၏။ ယခင်က စနကသည် ရာက္ခသီမတစ်ဦး၏ နားကို ဖြတ်ခဲ့ဖူးသည်။

Verse 64

एवं करिष्यति नृपः शत्रुघ्नः शिक्षया तव । यदि नायं तथा कुर्यात्कुलस्यासदृशं भवेत्

ဤသို့ပင် ဘုရင် သတ္တရုဃ္န သည် သင်၏ သင်ကြားညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ပြုမည်။ ထိုသို့ မပြုလျှင် မိမိမျိုးရိုးဝంశနှင့် မထိုက်တန်သူ ဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 65

इत्युक्तवंतं तं रामः प्रत्युवाच हसन्निव । मेघगंभीरया वाचा सर्ववाक्यविशारदः

ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် စကားအမျိုးမျိုး၌ ကျွမ်းကျင်သော ရာမသည် မျက်နှာပျော်သကဲ့သို့၊ မိုးတိမ်ဂုဏ်သံကဲ့သို့ နက်ရှိုင်းသောအသံဖြင့် သူ့အား ပြန်လည်ဖြေကြားလေသည်။

Verse 66

शृण्वंतु योगिनः शांताः समदुःखसुखाः पुनः । जानंत्यपारसंसारनिस्तारतरणादिकम्

ဒုက္ခနှင့် သုခ၌ တူညီစိတ်ထားသော ငြိမ်းချမ်းသည့် ယောဂီတို့သည် ထပ်မံ နားထောင်ကြပါစေ။ သူတို့သည် အဆုံးမရှိသော သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရန် ကူးဖြတ်နည်းလမ်းများနှင့် အခြားသော အထောက်အကူများကို သိကြသည်။

Verse 67

ये शूराः समहेष्वासाः सर्वशस्त्रास्त्रकोविदाः । ते च जानंति युद्धस्य वार्त्तां न तु भवादृशाः

တကယ့်သူရဲကောင်းများ—လေးပစ်၌ တူညီစွာ ကျွမ်းကျင်ပြီး လက်နက်အမျိုးမျိုးနှင့် ပစ်လက်နက်အားလုံးကို သိကျွမ်းသူများ—သာ စစ်ပွဲ၏ အမှန်တရားကို သိကြသည်။ သင်ကဲ့သို့သူများ မဟုတ်။

Verse 68

परोपतापिनो ये वै ये चोत्पथविसारिणः । ते हंतव्या नृपैः सर्वैः सर्वलोकहितैषिभिः

အခြားသူများကို နှိပ်စက်သူများနှင့် လူတို့ကို လမ်းမှားသို့ ဆွဲခေါ်သူများကို—လောကအားလုံး၏ အကျိုးကို လိုလားသော ဘုရင်အပေါင်းတို့က တားဆီးနှိမ်နင်း၍ ဖျက်သိမ်းသင့်သည်။

Verse 69

इत्युक्तमाकर्ण्य सभासदस्ते सर्वे स्मितं चक्रुररिंदमस्य । कुंभोद्भवः पूजितमेनमश्वं विमोचयामास सुशोभितं हि

ထိုစကားကို ကြားသိပြီးနောက် အစည်းအဝေးရှိသူအားလုံးက ရန်သူကိုနှိမ်နင်းနိုင်သော သူရဲကောင်းအား ပြုံးရွှင်ကြသည်။ ထို့နောက် ကလသ်မှ မွေးဖွားသော ရှင်ရသီက အလှတင့်တယ်စွာ တန်ဆာဆင်ထားသော မြင်းကို ထုံးတမ်းအတိုင်း ပူဇော်ကာ လွတ်မြောက်စေ하였다။

Verse 70

इमं मंत्रं समुच्चार्य वसिष्ठः कलशोद्भवः । कराग्रेण स्पृशन्नश्वं मुमोच जयकांक्षया

ဤမန္တရကို ရွတ်ဆိုပြီးနောက် ကလသ်မှ မွေးဖွားသော ဝသိဋ္ဌက အောင်ပွဲကို မျှော်လင့်၍ လက်ဖျားဖြင့် မြင်းကို ထိကာ လွတ်မြောက်စေ하였다။

Verse 71

वाजिन्गच्छ यथालीलं सर्वत्र धरणीतले । यागार्थे मोचितो येन पुनरागच्छ सत्वरः

အို မြင်းမြန်သူရေ၊ မြေပြင်တစ်လျှောက် နေရာအနှံ့ မိမိစိတ်ကြိုက် လွတ်လပ်စွာ လှည့်လည်ပါ။ ယဇ္ဉအတွက် လွှတ်ထားခြင်းဖြစ်သဖြင့် ထပ်မံ အလျင်အမြန် ပြန်လာပါ။

Verse 72

अश्वस्तु मोचितः सर्वैर्भटैः शस्त्रास्त्रकोविदैः । परीतः प्रययौ प्राचीं दिशं वायुजवान्वितः

ထို့နောက် လက်နက်မျိုးစုံနှင့် ပစ်ခတ်လက်နက်တွင် ကျွမ်းကျင်သော စစ်သည်တော်များအားလုံးက မြင်းကို လွှတ်လိုက်ကြသည်။ သူတို့က ဝိုင်းရံလိုက်ပါကာ လေကဲ့သို့ မြန်ဆန်စွာ အရှေ့ဘက်သို့ ထွက်ခွာသွားသည်။

Verse 73

प्रचचार बलं सर्वं कंपयद्धरणीतलम् । शेषोऽपि किंचिन्न तया फणया धृतवान्भुवम्

စစ်တပ်အင်အားတစ်ရပ်လုံး ရှေ့သို့ တိုးထွက်လာ၍ မြေပြင်ကို တုန်ခါစေ하였다။ ထိုအလေးချိန်ကြောင့် သေရှနာဂ်သည်ပင် မိမိ၏ ဖန်ဖြင့် ကမ္ဘာကို မနည်းသာ ထမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။

Verse 74

दिशः प्रसेदुः परितः क्ष्मातलं शोभयान्वितम् । वायवस्तं तु शत्रुघ्नं पृष्ठतो मंदगामिनः

အရပ်လေးမျက်နှာတို့သည် ငြိမ်းချမ်းသန့်ရှင်းလာ၍ ပတ်လည်မြေပြင်သည် အလှတရားဖြင့် တောက်ပလင်းလက်하였다။ လေညင်းများသည် နူးညံ့စွာ လှုပ်ရှားကာ သတ္တရုဃ္န၏ နောက်မှလိုက်လာ하였다။

Verse 75

शत्रुघ्नस्य प्रयाणायाभ्युद्य तस्य भुजोऽस्फुरत् । दक्षिणः शुभमाशंसी जयाय च बभूव ह

သတ္တရုဃ္နသည် ခရီးထွက်ရန် ထလာသောအခါ ညာဘက်လက်မောင်းသည် တုန်လှုပ်သွား하였다—ဤသည် မင်္ဂလာနိမိတ်ဖြစ်၍ ကောင်းကျိုးကိုညွှန်ပြကာ အောင်ပွဲကိုလည်း အမှန်တကယ် ကတိပေးသည်။

Verse 76

पुष्कलः स्वगृहं रम्यं प्रविवेश समृद्धिमत् । वितर्दिभिर्वलक्षाभिः शोभितं रत्नवेदिकम्

ပုෂ္ကလသည် မိမိ၏ သာယာလှပသော အိမ်သို့ ဝင်ရောက်하였다။ ထိုအိမ်သည် စည်းစိမ်ချမ်းသာဖြင့် ပြည့်ဝပြီး အဖြူဖျော့တိုင်များဖြင့် တင့်တယ်ကာ ရတနာတင်ပလက်ဖောင်း(ဝေဒိကာ)ဖြင့် လှပစွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။

Verse 77

तत्रापश्यन्निजां भार्यां पतिव्रतपरायणाम् । किंचित्स्वदर्शनाद्धृष्टां भर्तृदर्शनलालसाम्

ထိုနေရာ၌ သူသည် မိမိ၏ ဇနီးကို တွေ့မြင်하였다။ သူမသည် ပတိဝြတာဓမ္မ၌ အပြည့်အဝ တည်ကြည်နေသူဖြစ်ပြီး၊ သူ့ကိုမြင်သဖြင့် အနည်းငယ် ဝမ်းမြောက်တုန်လှုပ်ကာ ခင်ပွန်း၏ ဒർശနကို လိုလားတမ်းတနေ하였다။

Verse 78

मुखारविंदेन च नागवल्लीदलं सुकर्पूरयुतं च चर्वती । नासाफलं तोयभवं महाधनं बाह्वोर्मृणालीसदृशोः सुकंकणे

ကြာပန်းကဲ့သို့သော နှုတ်ခမ်းဖြင့် သူမသည် ကောင်းမွန်သော ကာပူရ်(ကမ္ဖော်)ရောထားသည့် နာဂဝလ္လီ(ပန်ရွက်)ကို ဝါးနေ하였다။ နှာခေါင်းတွင် ရေမှပေါက်ဖွားသော မုတိကာပုလဲ—မဟာဓန; ကြာတံကဲ့သို့ သွယ်လျသော လက်မောင်းတို့တွင် လှပသော လက်ကောက်များ တင့်တယ်စွာ တပ်ဆင်ထားသည်။

Verse 79

कुचौ तु मालूरफलोपमौ वरौ नितंबबिंबं वरनीवि शोभितम् । पादौ तुलाकोटिधरौ सुकोमलौ दधत्यहो एक्षत सत्पतिं स्वकम्

သူမ၏ လှပသော ရင်သားနှစ်ဖက်သည် မာလူရာသီးကဲ့သို့ ဖြစ်၍၊ ဝိုင်းဝန်းသော တင်ပါးသည် အထူးကောင်းမွန်သော ခါးပတ်ဖြင့် တင့်တယ်လှသည်။ ခြေဖဝါးနှစ်ဖက်သည် အလွန်နူးညံ့၍ မရေတွက်နိုင်သော ချိန်ခွင်များကို ထမ်းထားသကဲ့သို့—ထိုသို့ သူမသည် မိမိ၏ သီလပြည့်ဝသော ခင်ပွန်းကို ကြည့်ရှုလေ၏။

Verse 80

परिरभ्य प्रियां धीरो गद्गदस्वरभाषिणीम् । तदुरोजपरीरंभनिर्भरीकृतदेहकाम्

တည်ငြိမ်သော ယောကျာ်းသည် မိမိချစ်သူကို ဖက်တွယ်လေ၏; သူမသည် အသံတုန်ယိမ်း၍ စကားဆိုလေသည်။ ရင်သားတို့၏ နီးကပ်ဖိနှိပ်မှုကြောင့် သူမ၏ ကိုယ်နှင့် ဆန္ဒသည် ပြည့်လျှံကာ ပိုမိုပြင်းထန်လာ၏။

Verse 81

उवाच भद्रे गच्छामि शत्रुघ्नपृष्ठरक्षकः । रामाज्ञया याज्ञमश्वं पालयन्रथसंयुतः

သူက ပြောသည်—“အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ ငါ သွားမည်—ရှတရုဃ္န၏ နောက်တန်းကာကွယ်သူအဖြစ် ခန့်ထားခံရသည်။ ရာမ၏ အမိန့်ဖြင့် ရထားစီးကာ ယဇ္ဉ၏ မြင်းကို စောင့်ရှောက်မည်။”

Verse 82

त्वया मे मातरः पूज्याः पादसंवाहनादिमिः । तदुच्छिष्टं हि भुंजाना तत्कर्मकरणादरा

သင်ကြောင့် ငါ၏ မိခင်တော်များ (အကြီးမားသော မိန်းမများ) ကို ပူဇော်ကန်တော့ရမည်—ခြေထောက်နှိပ်ပေးခြင်း စသည့် ဝန်ဆောင်မှုများဖြင့်။ သူတို့၏ ကျန်အစာ (ဥစ္ဆိဋ္ဌ) ကို စားသုံးကာ၊ သူတို့၏ အလုပ်များကို လေးစားစွာ ကြိုးစားဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 83

सर्वाः पतिव्रता नार्यो लोपामुद्रादिकाः शुभाः । नावमान्यास्त्वया भीरु स्वतपोबलशोभिताः

လောပာမုဒြာ စသည့် မင်္ဂလာရှိသော ပတိဝြတား မိန်းမများအားလုံးသည် မိမိတို့၏ တပဿာအင်အားကြောင့် တောက်ပလျက်ရှိသည်။ အို ကြောက်လန့်လွယ်သူမရေ၊ သူတို့ကို မလေးမစား မပြုပါနှင့်။