Adhyaya 71
Chapter Arc: अज्ञातवास के आवरण हटते ही विराट के मन में विस्मय उठता है—यदि यह धर्मराज युधिष्ठिर हैं, तो उनके साथ खड़े ये कौन-कौन हैं? वह एक-एक कर पाण्डवों की पहचान जानना चाहता है। → दरबार में नामों का उद्घाटन आरम्भ होता है। नकुल-सहदेव, द्रौपदी और फिर ‘बल्लव’ तथा ‘बृहन्नला’ जैसे छद्म-परिचयों के पीछे छिपी महाशक्तियाँ विराट के सामने रखी जाती हैं; विराट का भय, श्रद्धा और राजनीतिक विवेक साथ-साथ जागते हैं। → अर्जुन स्वयं विराट को निर्णायक पहचान देता है—‘बल्लव’ ही भीम है, ‘सैरन्ध्री’ ही द्रौपदी है, और महान धनुर्धर श्याम युवक—वही अर्जुन। साथ ही युद्ध-प्रसंग की झलक में एक ही बाण से गजराज के गिरने का वर्णन पाण्डव-पराक्रम को निर्विवाद कर देता है। → संबंध को धर्म और नीति का रूप देने हेतु युधिष्ठिर विराट के प्रस्ताव को स्वीकारते हैं—उत्तराका विवाह अर्जुन के पुत्र अभिमन्यु से; मत्स्य और भारत (कुरु-पाण्डव) कुलों का युक्तिसंगत सम्बन्ध स्थापित होता है। → विवाह-प्रस्ताव के साथ ही आगामी वैवाहिक अनुष्ठानों और उससे उपजने वाले राजनीतिक गठबंधन की दिशा निश्चित होती है, पर आगे की औपचारिकताएँ और परिणति अगले अध्यायों में खुलती हैं।
Shlokas
Verse 1
विराटने पूछा--यदि ये कुरुकुलके रत्न कुन्तीनन्दन राजा युधिष्ठिर हैं
ဝိရာဋ မင်းကြီးက မေးလေ၏— «ဤသူတို့အနက် ကုရုဝంశ၏ ရတနာဟူသော ကုန္တီ၏သား ယုဓိဋ္ဌိရ မင်းကြီးသည် အမှန်တကယ်ဖြစ်လျှင်၊ ဤနေရာ၌ သူ၏ညီ အာရ္ဇုနသည် မည်သူနည်း။ အင်အားကြီး ဘီမသည် မည်သူနည်း။ နကူလ၊ သဟဒေဝနှင့် ဂုဏ်သရေရှိသော ဒြౌပဒီတို့သည် မည်သူတို့နည်း။ ကုန္တီ၏သားတို့သည် ကစားပွဲ၌ ရှုံးနိမ့်သွားကတည်းက သူတို့အကြောင်း သတင်းမရ၊ ဘယ်နေရာ၌မှ မတွေ့မိခဲ့»။
Verse 2
नकुल: सहदेवो वा द्रौपदी वा यशस्विनी । यदा द्यूतजिता:ः पार्था न प्राज्ञायन्त ते क्वचित्
ဝိရာဋ မင်းကြီးက မေးလေ၏— «ဤသူတို့အနက် နကူလ သို့မဟုတ် သဟဒေဝ သို့မဟုတ် ဂုဏ်သရေရှိသော ဒြൗပဒီသည် မည်သူနည်း။ ပါရ္ထတို့သည် ကစားပွဲ၌ ရှုံးနိမ့်သွားကတည်းက မည်သည့်နေရာ၌မျှ မသိမမြင်ရ၊ မည်သူမျှ မမှတ်မိကြ—သူတို့၏ နေရာအတိအကျကို မည်သူမျှ မသိခဲ့»။
Verse 3
अर्जुन उवाच य एष बल्लतवो ब्रूते सूदस्तव नराधिप । एष भीमो महाराज भीमवेगपराक्रम:,अर्जुन बोले--महाराज! ये जो बलल्लवनामधारी आपके रसोइये हैं, ये ही भयंकर वेग और पराक्रमवाले भीमसेन हैं
အာရ္ဇုနက ပြောလေ၏— «အို မင်းကြီး၊ သင်၏ မီးဖိုချောင်၌ ‘ဗလ္လဝ’ ဟု ခေါ်ကြသော ထမင်းချက်သည်ပင် မင်းကြီး၊ ဘီမကိုယ်တိုင် ဖြစ်၏—ကြောက်မက်ဖွယ် အရှိန်နှင့် သူရဲကောင်းအင်အားဖြင့် ထင်ရှားသူ»။
Verse 4
एष क्रोधवशान् हत्वा पर्वते गन्धमादने । सौगन्धिकानि दिव्यानि कृष्णार्थे समुपाहरत्
အာရ္ဇုနက ပြောလေ၏— «ဤသူပင် အမျက်တော်ကြောင့် ဂန္ဓမာဒန တောင်ပေါ်ရှိ သတ္တဝါတို့ကို သတ်ဖြတ်ကာ ကృష్ణာ (ဒြောပဒီ) အတွက် ဒိဗ္ဗ သောဂန္ဓိက ကြာပန်းများကို ယူဆောင်လာခဲ့သူ ဖြစ်၏။ မကောင်းသော ကီစကတို့ကို ဖျက်ဆီးခဲ့သော ဂန္ဓဗ္ဗတို့လည်း ဤသူတို့ပင် ဖြစ်ကြ၏။ ထို့ပြင် သင်၏ အတွင်းနန်းတော်၌ ကျား၊ ဝက်ဝံနှင့် တောဝက် များစွာကို သတ်ခဲ့သူလည်း ဤသူတို့ပင် ဖြစ်၏»။
Verse 5
गन्धर्व एष वै हन्ता कीचकानां दुरात्मनाम् | व्याप्रानृक्षान् वराहांश्व॒ हतवान् स्त्रीपुरे तव
အာర్జုနက ပြောသည်– «ဤဂန္ဓဗ္ဗာသည် မကောင်းသော ကီစကတို့ကို သတ်ဖြတ်သူပင် ဖြစ်၏။ သင်၏ မိန်းမဆောင်အတွင်း၌လည်း ကျား၊ ဝက်ဝံ၊ တောဝက်တို့ကို သတ်ခဲ့၏။ အကြမ်းဖက်သူတို့ကို အပြစ်ပေး၍ အားနည်းသူတို့ကို ကာကွယ်သော အင်အားတစ်ခုတည်းပင် ယခု ပြောဆိုနေသော အင်အားဖြစ်သည်—ရက်စက်သူတို့အပေါ် တရားမျှတမှုကျရောက်၍ အပြစ်ခံရသူတို့အတွက် လုံခြုံမှု ပြန်လည်တည်ဆောက်လာသည်»။
Verse 6
(हिडिम्बं च बकं चैव किर्मीरं च जटासुरम् । हत्वा निष्कण्टकं चक्रेडरण्यं सवर्त: सुखम् ।।
အာర్జုနက ပြောသည်– «ဟိဍိမ္ဗ၊ ဘကာဆုရ၊ ကိရ္မီရ၊ ဇဋာဆုရတို့ကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် သူတို့သည် တောကို ဆူးမရှိသကဲ့သို့ အန္တရာယ်ကင်းစေကာ ဘက်ပေါင်းစုံမှ ကြောက်ရွံ့မှုကင်းသော နေရာအဖြစ် ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ ဤလုပ်ရပ်များကို ပြန်လည်ဖော်ပြခြင်းဖြင့် အာర్జုနသည် ပဏ္ဍဝတို့၏ အင်အားသည် စစ်ပညာသာမက အခြားသူတို့၏ အကျိုးအတွက် အသုံးချသော ကာကွယ်ရေးအင်အားဖြစ်ကြောင်း—အန္တရာယ်များကို ဖယ်ရှား၍ လုံခြုံမှုကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ကာ ဒုက္ခအတွင်း၌ပင် ဓမ္မတရားကို ထိန်းသိမ်းကြောင်း—ကို ထင်ရှားစေသည်»။
Verse 7
शृज्भारवेषाभरणौ रूपवन्तौ यशस्विनौ । महारथसहस््राणां समर्थों भरतर्षभौ
အာర్జုနက ပြောသည်– «ဤနှစ်ဦး—နကူလနှင့် သဟဒေဝ—သည် မာဒရီ၏ သားတော်များဖြစ်၍ မဟာရഥီ စစ်သူရဲကောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ရန်သူတို့ကို ဒုက္ခပေးနိုင်သော နကူလသည် ယခုတိုင် သင့်အိမ်တော်၌ မြင်းတော်ရုံကို စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့၏။ ဤသူက သဟဒေဝဖြစ်ပြီး နွားတော်များကို စောင့်ရှောက်ရန် အပ်နှံခံထားရသူ ဖြစ်သည်။ သန့်ရှင်းသပ်ရပ်သော အလှပြင်မှု၊ လှပသော ဝတ်စုံနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် တင့်တယ်လှပ၍ ရုပ်ရည်ထင်ရှား၊ ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြားကြသည်။ အို ဘာရတတို့အနက် အကောင်းဆုံးသော မင်းကြီး၊ ဤနှစ်ဦးသည် စစ်မြေ၌ မဟာရഥီ ထောင်ပေါင်းများကိုပင် ရင်ဆိုင်နိုင်စွမ်းရှိသည်»။
Verse 8
एषा पद्मपलाशाक्षी सुमध्या चारुहासिनी । सैरन्ध्री द्रौपदी राजन् यस्यार्थे कीचका हता:
အာర్జုနက ပြောသည်– «အို မင်းကြီး၊ ဤအမှုထမ်းမိန်းမ—ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးကျယ်၍ ခါးသေးသွယ်ကာ ချိုမြိန်စွာ ပြုံးနေသူ—သည် မဟာမိဖုရား ဒြော်ပဒီပင် ဖြစ်သည်။ သူမ၏ ဓမ္မနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ပင် ကီစကတို့ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်»။
Verse 9
अर्जुनो5हं महाराज व्यक्त ते श्रोत्रमागत: । भीमादवरज: पार्थो यमाभ्यां चापि पूर्वज:
အာర్జုနက ပြောသည်– «အို မဟာမင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်သည် အာర్జုန ဖြစ်၏။ ကျွန်ုပ်၏ အမည်သည် သင်၏ နားထဲသို့ ထင်ရှားစွာ ရောက်ပြီးသား ဖြစ်မည်။ ကျွန်ုပ်သည် ကုန္တီ၏ သား ပာရ္ထ ဖြစ်၍ ဘီမထက် ငယ်သော်လည်း အရှွင်နှစ်ပါး၏ အမွှာသားများ (နကူလနှင့် သဟဒေဝ) ထက် ကြီးသည်»။
Verse 10
उषिता: स्मो महाराज सुखं तव निवेशने । अज्ञातवासमुषिता गर्भवास इव प्रजा:
အာర్జုနက ပြောသည်– «အို မဟာဘုရင်၊ သင်၏ နန်းတော်၌ ကျွန်ုပ်တို့သည် အလွန်ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ခဲ့ကြပါသည်။ ဤနေရာ၌ မသိမမြင်အဖြစ် ဖုံးကွယ်နေထိုင်ရသော ကာလကို ဖြတ်သန်းစဉ် ကျွန်ုပ်တို့သည် မိခင်ဝမ်းအတွင်းရှိ ကလေးငယ်များကဲ့သို့—မျက်စိမမြင်အောင် ဖုံးကွယ်ထားခံရ၍ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် အာဟာရပေးခြင်းတို့ဖြင့် အချိန်တန်မှ ထွက်ပေါ်လာရန် စောင့်ဆိုင်းခဲ့ကြပါသည်»။
Verse 11
वैशम्पायन उवाच यदार्जुनेन ते वीरा: कथिता: पञ्च पाण्डवा: । तदार्जुनस्य वैराटि: कथयामास विक्रमम्
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို ဘုရင်၊ အာర్జုနက သူရဲကောင်း ပဏ္ဍဝ ငါးဦးကို အမည်နှင့်တကွ မိတ်ဆက်ဖော်ပြပြီးနောက်၊ ဝိရာဋ၏ မင်းသား ဥတ္တရသည် အာర్జုန၏ စွမ်းရည်နှင့် သတ္တိဗလကို ပြန်လည်ဖော်ပြကာ—စုဝေးနားထောင်သူတို့ရှေ့တွင် သူ၏ ရဲရင့်မှုနှင့် လုပ်ရပ်တို့၏ အမှန်တရားကို အတည်ပြုလေ၏»။
Verse 12
पुनरेव च तान् पार्थान् दर्शयामास चोत्तर:,साथ ही उन्होंने पाँचों पाण्डोंका एक-एक करके पुनः राजाको परिचय दिया
ထို့နောက် ဥတ္တရသည် ပೃഥာ၏ သားတော်များကို ဘုရင်ထံ ထပ်မံညွှန်ပြကာ ပဏ္ဍဝ ငါးဦးကို တစ်ဦးချင်းစီ အတိအကျ ခွဲခြားမိတ်ဆက်လေ၏၊ ထို့ကြောင့် သူတို့၏ အမှန်တကယ်သော အမည်အရင်းနှင့် အထောက်အထားတို့ကို ရှင်းလင်းစွာ သိရှိ၍ သင့်တော်စွာ အသိအမှတ်ပြုနိုင်စေရန် ဖြစ်သည်။
Verse 13
उत्तर उवाच य एष जाम्बूनदशुद्धगौर- तनुर्महान् सिंह इव प्रवृद्धः । प्रचण्डघोण: पृथुदीर्घनेत्र- स्ताम्रायताक्ष: कुरुगाज एष:
ဥတ္တရက ပြောသည်– «အဖေတော်၊ ဤသူသည် ဂျာမ္ဘူနဒ ရွှေစင်ကဲ့သို့ ဖြူဝင်းသန့်ရှင်းသော ကိုယ်ရောင်ရှိ၍၊ အလွန်ကြီးမြတ်ကာ ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ အင်အားပြည့်ဝကြီးထွားသူ ဖြစ်သည်။ နှာခေါင်းထင်ရှား၍ မျက်လုံးကျယ်ရှည်ကာ၊ ကြေးနီနီရောင်အနည်းငယ်ပါသော မျက်ဝန်းဖြင့် ကြည့်တတ်သူ—ဤသူပင် ကုရုဝంశ၏ မဟာဘုရင် ယုဓိဋ္ဌိရ ဖြစ်သည်»။
Verse 14
अयं पुनर्मत्तगजेन्द्रगामी प्रतप्तचामीकरशुद्धगौर: पृथ्वायतांसो गुरुदीर्घबाहु- वैकोदर: पश्यत पश्यतैनम्
ဥတ္တရက ပြောသည်– «ထို့ပြင် ဤသူသည် မူးယစ်နေသော ဆင်မင်းကြီးကဲ့သို့ ဂုဏ်ထည်ဝါစွာ လှုပ်ရှားလျက် လျှောက်လှမ်းသူ ဖြစ်သည်။ အပူဖြင့် သန့်စင်ထားသော ရွှေကဲ့သို့ ဖြူဝင်းတောက်ပသော ကိုယ်ရောင်ရှိ၍၊ ပခုံးကျယ်ပြန့်ကာ လက်မောင်းရှည်လျား၍ လေးလံသည်။ ဝမ်းဗိုက်ကြီးမားလှ၏။ ကြည့်ပါ—သေချာစွာ ကြည့်ပါ: ဤသူပင် ဘီမစေန ဖြစ်သည်»။
Verse 15
यस्त्वेव पाश्वैं5स्य महा धनुष्मान् श्यामो युवा वारणयूथपोपम: । सिंहोन्नतांसो गजराजगामी पद्मायताक्षोअर्जुन एष वीर:
ဥတ္တရာက ပြောသည်– «ဘေးနားတွင် ရပ်နေသော အမဲရောင်အသားအရေရှိ လူငယ်သူရဲကောင်းသည် မဟာဓနုကို ကိုင်ဆောင်သော ထူးချွန်သူဖြစ်၏။ ဆင်အုပ်ခေါင်းဆောင်ကဲ့သို့ တောက်ပ၍၊ ပခုံးများသည် ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ မြင့်မားကာ၊ လျှောက်လှမ်းပုံသည် ဆင်ဘုရင်ကဲ့သို့ ဂုဏ်သိက္ခာရှိပြီး၊ ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ ကျယ်ဝန်းသော မျက်စိရှိသူ—သူသည် သတ္တိရှင် အာర్జုနပင် ဖြစ်သည်။»
Verse 16
राज्ञ: समीपे पुरुषोत्तमौ तु यमाविमौ विष्णुमहेन्द्र कल्पौ । मनुष्यलोके सकले समो<स्ति ययोर्न रूपे न बले न शीले
ဥတ္တရာက ပြောသည်– «ဘုရင်၏အနီးတွင် ထိုင်နေသော ထိုအထွတ်အမြတ်သော လူနှစ်ဦး—အမွှာသားတို့—သည် ဗိဿနုနှင့် မဟိန္ဒြ (အိန္ဒြ) တို့နှင့် တူညီကြ၏။ လူ့လောကတစ်လျှောက်လုံးတွင် သူတို့၏ ရုပ်ရည်အလှ၊ အင်အား၊ နှင့် မြင့်မြတ်သော အကျင့်သီလတို့နှင့် တန်းတူသူ မရှိ။»
Verse 17
आश्यां तु पाश्वे कनकोत्तमाड़ी यैषा प्रभा मूर्तिमतीव गौरी | नीलोत्पलाभा सुरदेवतेव कृष्णा स्थिता मूर्तिमतीव लक्ष्मी:
ဥတ္တရာက ပြောသည်– «ထို့အပြင် သူမ၏ဘေးတွင် ရောင်ခြည်ထွန်းလင်းသော မိန်းမမြတ်တစ်ဦး ရပ်နေသည်။ သူမ၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းကောင်းမွန်မှုတို့မှ ရွှေရောင်တောက်ပမှု ပျံ့နှံ့ကာ၊ ဂေါရီကိုယ်တိုင် ရုပ်ကောင်ဖြစ်လာသကဲ့သို့ ထင်ရှား၏။ သူမ၏ အလှသည် အပြာကြာပန်း၏ အရောင်ကိုပင် မျက်နှာချင်းဆိုင်မခံနိုင်အောင် လွန်ကဲပြီး၊ နတ်တို့၏ နတ်မတော်ကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ လက္ရှ္မီ ရုပ်ထင်ပေါ်လာသကဲ့သို့လည်းကောင်း တင့်တယ်၏။ သူမသည် ဒြုပဒ၏ သမီး ကృష్ణာ ဖြစ်သည်။»
Verse 18
वैशम्पायन उवाच एवं निवेद्य तान् पार्थान् पाण्डवान् पञ्च भूपते: । ततोअर्जुनस्य वैराटि: कथयामास विक्रमम्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ပೃഥာ၏ သားများဖြစ်သော ပाण्डဝ ငါးဦးကို ဘုရင်ထံ ဤသို့ အသိပေးပြီးနောက်၊ ဗိရာဋ၏ မင်းသမီးသည် အာర్జုန၏ သတ္တိစွမ်းရည်ကို စတင်ဖော်ပြလေ၏။ ဤအခိုက်အတန့်တွင် ဇာတ်ကြောင်းသည် အမည်သိခြင်းသာမက သီလသဘောကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းသို့ လှည့်ကူးသွားသည်—တန်ဖိုးအမှန်ကို အပြင်ပန်းဖုံးကွယ်မှု သို့မဟုတ် အခြေအနေတို့မဟုတ်ဘဲ ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ရဲရင့်ခြင်း၏ လုပ်ရပ်များကသာ အတည်ပြုသည်။
Verse 19
वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! इस प्रकार उन पाँचों कुन्तीपुत्र पाण्डवोंका राजाको परिचय देकर विराटकुमारने अर्जुनका पराक्रम बताना प्रारम्भ किया ।।
ဥတ္တရာက ပြောသည်– «အဖေတော်! ဤသူသည် ရန်သူတို့ကို သတ်ဖြတ်သူ—သမင်တို့အကြားရှိ ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ရထားတပ်စုကြီးအတွင်း၌ မကြောက်မရွံ့ လှုပ်ရှားသွားလာကာ ထိုထိုသော ထိပ်တန်း ရထားစစ်သူရဲကောင်းများကို ထိုးနှက်၍ လဲကျစေခဲ့သည်။»
Verse 20
अनेन विद्धो मातज़्ो महानेकेषुणा हतः । सुवर्णकक्ष: संग्रामे दन््ताभ्यामगमन्महीम्,युद्धमें इनके एक ही बाणसे घायल होकर विकर्णका विशाल गजराज, जो सोनेकी साँकलसे सुशोभित था, धरतीपर दोनों दाँत टेककर मर गया
ဥတ္တရာက ပြောသည်– «သူ၏မြှားတစ်စင်းတည်းကြောင့် စစ်မြေပြင်၌ ထိုအလွန်ကြီးမားသော စစ်ဆင်တော်ဆင်သည် ထိခိုက်၍ ချက်ချင်းသေဆုံးသွား၏။ ရွှေခါးပတ်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည့် ထိုဆင်သည် မြေပေါ်သို့ လဲကျကာ ချိုနှစ်ချောင်းပေါ်တွင် တင်လျက် နစ်မြုပ်သွား၏»။
Verse 21
अनेन विजिता गावो जिताश्च कुरवो युधि । अस्य शड्खप्रणादेन कर्ण मे बधिरीकृतौ,इन्होंने ही गौओंको जीता और युद्धमें कौरवोंको परास्त किया है। इनके शंखकी गम्भीर ध्वनि सुनकर मेरे तो कान बहरे हो गये थे
ဥတ္တရာက ပြောသည်– «သူကြောင့်ပင် နွားများကို ပြန်လည်ရယူနိုင်ခဲ့ပြီး စစ်ပွဲ၌ ကုရုတို့ကိုလည်း အနိုင်ယူခဲ့သည်။ သူ၏ သင်္ခါသံသည် နက်ရှိုင်းစွာ မြည်ဟည်းသံထွက်လာသောအခါ ငါ့နားတို့သည် မျက်နှာချင်းဆိုင် ထိခိုက်သကဲ့သို့ နားမကြားသွားခဲ့သည်»။
Verse 22
वैशग्पायन उवाच तस्य तदू वचन श्रुत्वा मत्स्यराज: प्रतापवान् । उत्तरं प्रत्युवाचेदमभिपन्नो युधिछ्टिरे
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ဆိုသည်– ဥတ္တရာ၏ ထိုစကားကို ကြားသော် ယုဓိဋ္ဌိရကို ယခင်က ပြစ်မှားခဲ့ဖူးသော မత్సျာဘုရင် သတ္တိပြင်းထန်သူသည် မိမိသားအား ဤသို့ ပြန်ဆို၏– «သားရေ၊ ယခုသည် ပाण्डဝတို့၏ စိတ်ကျေနပ်မှုကို ရယူရမည့် အချိန်ဖြစ်သည်။ ငါ၏ ဆန္ဒလည်း ထိုသို့ပင်။ သင် သဘောတူလျှင် ကုန္တီ၏ သား အာర్జုနနှင့် ကညာ ဥတ္တရာကို လက်ထပ်ပေးမည်»။
Verse 23
प्रसादनं पाण्डवस्य प्राप्तकालं हि रोचते । उत्तरां च प्रयच्छामि पार्थाय यदि मन््यसे
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ဆိုသည်– အို မဟာရာဇာ၊ ဥတ္တရာ၏ ထိုစကားကို ကြားသော် ယုဓိဋ္ဌိရကို ယခင်က ပြစ်မှားခဲ့ဖူးသော မత్సျာဘုရင် သတ္တိပြင်းထန်သူသည် မိမိသားအား ပြော၏– «သားရေ၊ ပाण्डဝတို့၏ ကောင်းကြင်နာမှုကို ရယူရမည့် အချိန် ရောက်လာပြီ။ ငါ့အမြင်အရ ထိုသို့ပင် သင့်တော်သည်။ သင် သဘောတူလျှင် ကုန္တီ၏ သား ပါර්ထ (အာర్జုန) နှင့် ကညာ ဥတ္တရာကို လက်ထပ်ပေးမည်»။
Verse 24
उत्तर उवाच आर्या: पूज्याश्न मान्याश्न प्राप्तकालं च मे मतम् | पूज्यन्तां पूजनाह्हाश्व महाभागाश्न पाण्डवा:
ဥတ္တရာက ပြောသည်– «အဖေတော်၊ ပाण्डဝတို့သည် အလွန်ကံကောင်းမြတ်နိုးကြသူများဖြစ်၍ အမြဲတမ်း အထွတ်အမြတ်၊ လေးစားပူဇော်ထိုက်၊ ဂုဏ်ပြုထိုက်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ငါ့အမြင်အရလည်း ယခုသည် သူတို့ကို သင့်တော်စွာ ကြိုဆိုကာ ဂုဏ်ပြုရမည့် အချိန်ရောက်လာပြီ။ ထို့ကြောင့် ပူဇော်ထိုက်သော ထိုမဟာပाण्डဝတို့ကို အဖေတော်က မဖြစ်မနေ ပူဇော်ဂုဏ်ပြုပါ»။
Verse 25
विराट उवाच अहं खल्वपि संग्रामे शत्रूणां वशमागत: । मोक्षितो भीमसेनेन गावश्चापि जितास्तथा
ဝိရာဋမင်းက မိန့်တော်မူသည်– «စစ်ပွဲတွင် ငါလည်း ရန်သူတို့၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့၏။ သို့သော် ဘီမစೇနက ငါ့ကို ကယ်တင်ခဲ့ပြီး ငါတို့၏ နွားအစုတို့ကိုလည်း ပြန်လည်ရယူ၍ အနိုင်ရခဲ့သည်»။
Verse 26
एतेषां बाहुवीर्येण अस्माकं विजयो मृधे । एवं सर्वे सहामात्या: कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् । प्रसादयामो भद्र ते सानुजं पाण्डवर्षभम्
ဝိရာဋမင်းက မိန့်တော်မူသည်– «ဤသူတို့၏ လက်မောင်းအင်အားကြောင့် စစ်မြေပြင်၌ ငါတို့အောင်ပွဲရခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ချစ်သောကလေးရေ၊ ကောင်းကျိုးမင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။ ငါတို့အားလုံး မင်းကြီးတို့၏ အမတ်များနှင့်အတူ ကုန္တီ၏သား ယုဓိဋ္ဌိရ—ပဏ္ဍဝတို့အနက် နွားထီးကဲ့သို့ ထူးမြတ်သူ—ကို သူ၏ညီငယ်များနှင့်တကွ သွားရောက်၍ မေတ္တာတော်ကို တောင်းခံကြစို့»။
Verse 27
यदस्माभिरजानद्धिः किंचिदुक्तो नराधिप: । क्षन्तुमहति तत् सर्व धर्मात्मा होष पाण्डव:,हमने अनजानमें उनके प्रति जो कुछ अनुचित वचन कह दिया है, वह सब ये धर्मात्मा पाण्डुपुत्र महाराज युधिष्ठिर क्षमा करें
ဝိရာဋမင်းက မိန့်တော်မူသည်– «မသိမသာကြောင့် မင်းကြီးအား မသင့်လျော်သော စကားတစ်စုံတစ်ရာ ပြောမိခဲ့လျှင်၊ ဓမ္မကိုလိုက်နာသော ပဏ္ဍဝယုဓိဋ္ဌိရမင်းသည် ထိုအရာအားလုံးကို ခွင့်လွှတ်ပါစေ။ ဓမ္မတရားကို အလေးထားသူဖြစ်သဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ အပြစ်ကို အပြစ်မယူဘဲ လွှတ်ပေးခြင်းသည် သင့်တော်၏»။
Verse 28
वैशम्पायन उवाच ततो विराट: परमाभितुष्ट: समेत्य राजा समयं चकार । राज्यं च सर्व विससर्ज तस्मै सदण्डकोशं सपुरं महात्मा
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထို့နောက် ဝိရာဋမင်းသည် အလွန်ပင် ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်လျက် တွေ့ဆုံကာ သဘောတူညီမှုတစ်ရပ် ပြုခဲ့၏။ ထိုစိတ်ကြီးမြတ်သော မင်းသည် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် အပြစ်ပေးအင်အား (ဒဏ္ဍ)၊ ဘဏ္ဍာတိုက် (ကိုśa)၊ မြို့တော်နှင့် အဆောက်အအုံများ (ပုရ) အပါအဝင် နိုင်ငံတော်တစ်ခုလုံးကို သူ့ထံ အပ်နှံပေးခဲ့၏။
Verse 29
पाण्डवांश्व॒ ततः सर्वान् मत्स्यराज: प्रतापवान् । धनंजयं पुरस्कृत्य दिष्ट्या दिष्ट्येति चाब्रवीत्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထို့နောက် မတ္စျမင်းသည် ပဏ္ဍဝတို့အားလုံးထံ သွားရောက်တွေ့ဆုံ၏။ ဓနဉ္ဇယ (အာర్జုန) ကို ရှေ့တန်းတင်လျက် သူတို့ကို ကြိုဆိုကာ «ကံကောင်းလှ၏၊ ကံကောင်းလှ၏» ဟု ထပ်တလဲလဲ အော်ဟစ်ပြောကြားခဲ့၏။
Verse 30
समुपाप्राय मूर्धानं संश्लिष्य च पुन: पुनः । युधिष्ठिरं च भीम॑ च माद्रीपुत्री च पाण्डवौ,फिर उन्होंने युधिष्ठचिर, भीम, अर्जुन तथा नकुल-सहदेवका बार-बार मस्तक सूँघा और सबको हृदयसे लगाया
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူ၏—သူမသည် အနီးသို့ ချဉ်းကပ်လာကာ သူတို့၏ ခေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် နံ့ရှု၍ ထပ်တလဲလဲ ဖက်လှုပ်ကာ—ယုဓိဋ္ဌိရနှင့် ဘီမ၊ မာဒရီမှ မွေးဖွားသော ပဏ္ဍဝနှစ်ဦးကိုပါ ထိုသို့ ပြုလေ၏။ ဤအမူအရာသည် အခက်အခဲများနောက်ပိုင်း မိသားစုအဖြစ် အနီးကပ်သိမှတ်ခြင်းနှင့် ချစ်ခင်ကြင်နာမှုကို ဖော်ပြကာ၊ ရှည်လျားသော ခွဲခွာမှုနှင့် ဖုံးကွယ်နေမှုအပြီး မိသားစုချည်နှောင်မှုနှင့် ကိုယ့်သူကို ကိုယ့်သားကို ဂုဏ်ပြုကာကွယ်ရမည့် ဓမ္မတာဝန်ကို အတည်ပြုလေသည်။
Verse 31
नातृप्यद् दर्शने तेषां विराटो वाहिनीपति: । स प्रीयमाणो राजानं युधिष्ठटिरमथाब्रवीत्
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူ၏—စစ်တပ်တို့၏ အရှင် မင်းဗိရာဋ္ဌသည် ပဏ္ဍဝတို့ကို ကြည့်ရုံဖြင့်ပင် မတိမ်းမယိမ်း မပြည့်ဝနိုင်ခဲ့။ ချစ်ခင်နှစ်သက်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်လျက် ထို့နောက် မင်းယုဓိဋ္ဌိရအား ဤသို့ မိန့်ကြားလေ၏—သူတို့၏ စမ်းသပ်မှုနှင့် ဖုံးကွယ်နေမှုအပြီး ကျေးဇူးတရားနှင့် ဖြောင့်မတ်သော လေးစားမှု၏ ချည်နှောင်မှုကို ပြသလေသည်။
Verse 32
दिष्ट्या भवन्त: सम्प्राप्ता: सर्वे कुशलिनो वनात् । दिष्ट्या सम्पालितं कृच्छूमज्ञातं वै दुरात्मभि:
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူ၏—“သင်တို့အားလုံး တောမှ ကောင်းမွန်စွာ ပြန်ရောက်လာခြင်းသည် ကံကောင်းခြင်းတစ်ရပ် ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် အခက်အခဲကြီးမားသော်လည်း မကောင်းသူတို့ (ကောရဝ) မသိမမြင်အောင် ဖုံးကွယ်နေထိုင်ရမည့် သစ္စာကတိကို အောင်မြင်စွာ ပြည့်စုံစေခဲ့ခြင်းလည်း ကံကောင်းခြင်းတစ်ရပ် ဖြစ်၏။”
Verse 33
इदं च राज्यं पार्थाय यच्चान्यदपि किउ्चन । प्रतिगृह्नन्तु तत् सर्व पाण्डवा अविशड्कया
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူ၏—“ဤနိုင်ငံတော်ကို ငါသည် ပါရ္ထ (အာర్జုန) အား ဆက်ကပ်၏။ ထို့ပြင် ငါ၌ ရှိသမျှ အခြားအရာအားလုံးကိုလည်း ပဏ္ဍဝတို့သည် မရှက်မကြောက်၊ မသံသယဘဲ အကုန်လုံး လက်ခံကြပါစေ။” ဤစကားသည် မင်းအာဏာကို သင့်တော်သူနှင့် သီလရှိသူထံ အပ်နှံနိုင်သော ယုံကြည်အပ်နှံမှုအဖြစ် မြင်စေကာ၊ သဒ္ဓါတရားဖြင့် ပေးကမ်းခြင်း၊ ပြန်လည်သင့်မြတ်ခြင်းနှင့် သံသယဖယ်ရှားခြင်းကို ဇာတ်လမ်း၏ အဆုံးအဖြတ်အခိုက်အတန့်တွင် ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 34
उत्तरां प्रतिगृह्नातु सव्यसाची धनंजय: । अयं हौपयिको भर्ता तस्या: पुरुषसत्तम:,“सव्यसाची धनंजय मेरी कन्या उत्तराको पत्नीरूपमें स्वीकार करें। ये नरश्रेष्ठ उसके लिये सर्वथा योग्य पति हैं!
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူ၏—“လက်နှစ်ဖက်လုံးဖြင့် မြားပစ်နိုင်သူ စဝျယသာချီဟု ကျော်ကြားသော ဓနဉ္ဇယ အာర్జုနသည် ဥတ္တရာကို ဇနီးအဖြစ် လက်ခံပါစေ။ ဤလူထူးလူမြတ်သည် သူမအတွက် အရာရာ၌ သင့်တော်သော ခင်ပွန်းဖြစ်၏။”
Verse 35
एवमुक्तो धर्मराज: पार्थमैक्षद् धनंजयम् । ईक्षितश्ार्जुनो भ्रात्रा मत्स्यं वचनमब्रवीत्
ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသော် ဓမ္မရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရသည် ပါရ္ထ ဓနဉ္ဇယ (အာర్జုန) ကို လှည့်ကြည့်하였다။ အစ်ကို၏ မျက်နှာအမူအရာကို သတိပြုမိသဖြင့် အာర్జုနသည် မత్సယဘုရင်ထံသို့ စကားဆိုကာ သင့်လျော်မှုနှင့် ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းရင်း မိတ်ဖက်ချိတ်ဆက်ခြင်းနှင့် အိမ်ထောင်ရေး စီစဉ်ခြင်းအတွက် လမ်းကြောင်းတစ်ရပ်ကို ညွှန်ပြ하였다။
Verse 36
प्रतिगृह्नाम्यहं राजन् स्नुषां दुहितरं तव । युक्तश्नावां हि सम्बन्धो मत्स्यभारतयोरपि
အာర్జုနက “အို မဟာရာဇာ၊ သင်၏ သမီးကို ငါ၏ သမီးမက် (ချွေးမ) အဖြစ် လက်ခံပါ၏။ မတ္စယမင်းဆက်နှင့် ဘာရတမင်းဆက်တို့၏ ဤဆက်ဆံရေးသည် အလွန်သင့်လျော်၏” ဟု ဆို하였다။ မဟာကဗျာ၏ ဓမ္မဘောင်အတွင်း၌ ဤအဆိုပြုချက်သည် သင့်လျော်မှုကို ကာကွယ်သည်။ အာర్జုနသည် အကနှင့် သီချင်းပညာတို့ကို သင်ကြားပေးခဲ့သော ဆရာဖြစ်သဖြင့် တိုက်ရိုက်လက်ထပ်ခြင်းကို ငြင်းပယ်ကာ မိမိသားမှတစ်ဆင့် ဓမ္မတရားနှင့်ညီသော ချည်နှောင်မှုကို တည်ဆောက်၍ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ မျိုးရိုးနှင့် လူမှုစည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းကာ နိုင်ငံရေးမိတ်ဖက်ကိုလည်း ခိုင်မာစေသည်။
Verse 71
इति श्रीमहाभारते विराटपर्वणि वैवाहिकपर्वणि उत्तराविवाहप्रस्तावे एकसप्ततितमो<ध्याय:
ဤသို့ဖြင့် သီရိမဟာဘာရတ၌ ဗိရာဋပရဝအတွင်း၊ အိမ်ထောင်ရေးအခမ်းအနားဆိုင်ရာ အပိုင်း၌၊ ဥတ္တရာ၏ မင်္ဂလာအကြောင်းကို စတင်တင်ပြရာ အခန်းအနားဖြစ်၍ ဤသည်မှာ ခုနှစ်ဆယ်တစ်မြောက် အ अध्याय ဖြစ်သည်။ အဆုံးသတ်စာကြောင်း (colophon) သည် ဖုံးကွယ်နေထိုင်မှု၏ စမ်းသပ်မှုများနောက်တွင် ဓမ္မက ထိန်းညှိသော လူမှုရေးလုပ်ရပ်—အိမ်ထောင်ရေးမိတ်ဖက်—သို့ ကူးပြောင်းသွားကြောင်းကို ညွှန်ပြပြီး မဟာစစ်မတိုင်မီ ဓမ္မနှင့် နိုင်ငံရေးအင်အားစုများ ပေါင်းစည်းလာမည့် အခြေခံကို ပြင်ဆင်ပေးသည်။
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.