Shloka 13

Devanagari script

एवं स राजा मत्स्यानां विराटो वाहिनीपति: । व्यादिदेशाथ तां क्षिप्रं वाहिनीं चतुरस्धिणीम्‌

Transliteration

evaṁ sa rājā matsyānāṁ virāṭo vāhinīpatiḥ | vyādideśātha tāṁ kṣipraṁ vāhinīṁ caturaṅgiṇīm |

Translation

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ထို့သို့ မత్సျာတို့၏ မင်းဗိရာဋ၊ တပ်မတော်အုပ်ချုပ်သူသည် လေးမျိုးတပ် (စတုရင်္ဂ) ကို ချက်ချင်း အမိန့်ပေး하였다။ မင်းသား အသက်ရှင်သေးသလား မရှင်သလားကို အလျင်အမြန် သွားရောက် စုံစမ်းစေပြီး၊ မိမိအမြင်အရ မိန်းမစိတ်ရှိသူ (ဧနုခ်) ကို ရထားမောင်းအဖြစ် ခေါ်သွားသူသည် အသက်ရှင်နေလိမ့်မည် မဟုတ်ဟု ခက်ထန်စွာ ခန့်မှန်းပြောဆို하였다။

Word by Word

• एवम्: thus
• Type: Indeclinable
• Root: एवम्

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राजा: king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• मत्स्यानाम्: of the Matsyas
• Type: Noun
• Root: मत्स्य
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• विराटः: Virata
• विराटः: Karta
• Type: ProperNoun
• Root: विराट
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वाहिनीपतिः: commander of the army
• वाहिनीपतिः: Karta
• Type: Noun
• Root: वाहिनीपति
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• व्यादिदेश: commanded / ordered
• Type: Verb
• Root: आ + √दिश्
• Form: Perfect, Third, Singular, Parasmaipada

• अथ: then
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• ताम्: that (her/it)
• ताम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• क्षिप्रम्: quickly
• Type: Indeclinable
• Root: क्षिप्र

• वाहिनीम्: army
• वाहिनीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाहिनी
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• चतुरङ्गिणीम्: four-limbed (with elephants, chariots, cavalry, infantry)
• चतुरङ्गिणीम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: चतुरङ्गिणी
• Form: Feminine, Accusative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Virāṭa
• Matsya (kingdom/people)
• vāhinī (army)
• caturaṅgiṇī senā (fourfold army)
• kumāra (the prince, unnamed here)
• hijṛā/napuṁsaka (eunuch; referenced in the Hindi gloss)