Mahabharata — Virata Parva, Shloka 4
Adhyāya 61: Saṃmohana-astra and the Kuru Withdrawal (संमोहनास्त्रं तथा कुरुनिवृत्तिः)
नाहं शक्ष्यामि वीरेह नियन्तुं ते हयोत्तमान् । विषीदन्ति मम प्राणा मनो विह्ललतीव मे
nāhaṃ śakṣyāmi vīreha niyantuṃ te hayottamān | viṣīdanti mama prāṇā mano vihlalatīva me ||
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်— “အို သူရဲကောင်း၊ ဤနေရာ၌ ယခုအခါ ငါသည် သင်၏ မြင်းကောင်းများကို မထိန်းနိုင် မမောင်းနိုင်တော့။ ငါ၏ အသက်ရှူသံများပင် ကျဆင်းနေပြီ၊ ငါ၏ စိတ်သည် လှုပ်ယိမ်း၍ မူးဝေသကဲ့သို့ ဖြစ်နေ၏။”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in a dharmic cause, the body and mind can falter under extreme danger; acknowledging one’s limits becomes part of ethical action, prompting the need for steadiness, support, or a more capable agent to carry out duty without collapse.
In the midst of battle, the speaker reports a warrior’s charioteer (or attendant) confessing that he can no longer control the team of horses because his life-breaths are failing and his mind is overwhelmed, signaling a critical moment of vulnerability during combat.