Adhyaya 35
उत्तरो बृहन्नडां सारथ्याय नियुङ्क्ते — Uttara Appoints Bṛhannadā as Charioteer
Upa-parva: Gograharaṇa Upaparva (Cattle-Raid Episode)
Vaishampayana narrates a courtly exchange in which the princess approaches Bṛhannadā (Arjuna in disguise) amid companions and requests urgent assistance: the Kurus are carrying off Matsya cattle, and her brother (Prince Uttara), an archer, intends to engage them. A practical obstacle arises—Uttara’s charioteer has recently been killed, and no equal driver is available—prompting the princess to cite Sairandhrī’s testimony about Bṛhannadā’s expertise with horses. She frames the request as a matter of loyalty and emotional obligation, escalating it with a vow-like ultimatum. Bṛhannadā proceeds to Uttara; the prince recognizes Bṛhannadā’s prior association with Arjuna’s successes (Khāṇḍava episode and conquests) and commands preparation of horses and chariot. Bṛhannadā demurs, claiming competence in music and dance rather than battlefield charioteering, but Uttara insists. Arjuna then engages in controlled, humorous speech while fully aware of the situation, dons armor (to the amusement of the palace maidens), and is fitted out with high-quality gear. Uttara takes up weapons and a lion-bannered standard; together they depart toward the Kuru forces. The chapter closes with Arjuna driving the horses toward the enemy, foreshadowing escalation from concealment to open martial action.
Chapter Arc: उत्तर दिशा से कौरव-सेना मत्स्यदेश की सीमा पर टूट पड़ती है; विराट के गोठों में भगदड़ मचती है और गौओं का हरण आरम्भ हो जाता है—नगर के लिए यह अपमान और संकट एक साथ है। → भीष्म, द्रोण, कर्ण, कृप, द्रौणि, शल्य/सौबल, दुःशासन, विकर्ण, चित्रसेन, दुर्मुख आदि महारथियों की सूची स्वयं भय का घोष बन जाती है; उनके वेग से गोपाल तितर-बितर होते हैं और गोधन बलपूर्वक खींच लिया जाता है। भीतर नगर में गोपों की वाणी और हाहाकार से राजसभा/अन्तःपुर तक दबाव बढ़ता है—राजा विराट अनुपस्थित/असमर्थ-सा दिखता है, और उत्तर को स्वयं निकलने के लिए उकसाया जाता है। → गोप उत्तर से कहते हैं—‘राजपुत्र! राज्यहितैषी हो तो शीघ्र स्वयं निकलो; मत्स्यराज ने तुम्हें यहाँ शून्य-पाल नहीं बनाया।’ वे उसे विजय-स्वप्न दिखाते हैं: ‘तुम्हारे दृढ़ हाथ से छूटे रुक्मपुङ्ख बाण सूर्य को ढक दें; कुरुओं को जीतकर वज्रपाणि की भाँति यश लेकर लौटो।’ उत्तर स्त्रियों के मध्य यह निर्भय वचन सुनकर श्लाघा/उत्साह में भर उठता है। → अध्याय का निष्कर्ष उत्तर के भीतर उठे आत्मविश्वास और प्रस्थान-प्रेरणा में है—गोपवाक्य उसके लिए रण-आह्वान बन जाता है, और वह अपने पराक्रम की कल्पना में नगर-मान की रक्षा का भार स्वीकार करने को तत्पर होता है। → उत्तर का यह उत्साह वास्तविक रणभूमि में कैसे टिकेगा—और उसके रथ पर कौन सारथि बनेगा—यह प्रश्न अगले प्रसंग की ओर कथा को धकेल देता है।
Shlokas
Verse 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ६६ श्लोक मिलाकर कुल २५३ “लोक हैं।) ््स् “+ (9) #::.# #55-7 पजञ्चत्रिशो<ड्ध्याय: कौरवोंद्वारा उत्तर दिशाकी ओरसे आकर विराटकी गौओंका अपहरण और गोपाध्यक्षका उत्तरकुमारको युद्धके लिये उत्साह दिलाना वैशमग्पायन उवाच याते त्रिगर्तान् मत्स्ये तु पशूंस्तान् वै परीप्सति | दुर्योधन: सहामात्यो विराटमुपयादथ,वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! जिस समय अपने पशुओंको छुड़ा लानेकी इच्छासे राजा विराट त्रिगर्तोंसे युद्ध करनेके लिये गये, उसी समय दुर्योधनने अपने मन्त्रियोंके साथ विराटदेशपर चढ़ाई की
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– မత్సျမင်း ဝိရာဋသည် လုယူသွားသော နွားများကို ပြန်လည်ရယူလိုသဖြင့် တြိဂရ္တတို့နှင့် စစ်ဆင်ရန် ထွက်ခွာသွားသောအခါ၊ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ဒုရျောဓနသည် မိမိအမတ်များနှင့်အတူ ဝိရာဋနိုင်ငံကို ချီတက်ဝင်ရောက်လာ하였다။
Verse 2
भीष्मो द्रोणश्र कर्णश्र॒ कृपश्च परमास्त्रवित् । द्रौणिश्व सौबलश्चैव तथा दुःशासन: प्रभो,राजन! भीष्म, द्रोण, कर्ण, अस्त्रविद्याके श्रेष्ठ विद्वान् कृपाचार्य, अश्वत्थामा, शकुनि, दुःशासन, विविंशति, विकर्ण, पराक्रमी चित्रसेन, दुर्मुख, दुःशल तथा अन्य महारथी भी दुर्योधनके साथ थे
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– အရှင်မင်းကြီး၊ ဘုရင်မင်းမြတ်၊ ထိုနေရာ၌ ဘီရှ္မ၊ ဒြောဏ၊ ကර්ဏ တို့ရှိကြပြီး၊ အမြင့်ဆုံးသော အာယုဓဗေဒကို သိမြင်သူတို့အနက် အထွတ်အမြတ်ဖြစ်သော ကೃပ လည်းရှိသည်။ ထို့အပြင် ဒြောဏ၏သား အရှွတ္ထာမာ၊ ဆောဘလဝంశမှ ရှကುನိ၊ နှင့် ဒုಃရှာသန တို့လည်း ပါဝင်ကြသည်။
Verse 3
विविंशतिर्विकर्णश्न चित्रसेनश्न वीर्यवान् । दुर्मुखो दुःशलश्लैव ये चैवान्ये महारथा:,राजन! भीष्म, द्रोण, कर्ण, अस्त्रविद्याके श्रेष्ठ विद्वान् कृपाचार्य, अश्वत्थामा, शकुनि, दुःशासन, विविंशति, विकर्ण, पराक्रमी चित्रसेन, दुर्मुख, दुःशल तथा अन्य महारथी भी दुर्योधनके साथ थे
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဝိဝိံသတိ၊ ဝိကර්ဏနှင့် သတ္တိပြည့်ဝသော စိတ္ရစေန; ဒုർമုခနှင့် ဒုဿလာတို့လည်းပါဝင်၍ အခြား မဟာရထသူရဲကောင်းများနှင့်အတူ ဒုရ്യೋಧနဘက်၌ ရှိနေကြသည်»။
Verse 4
एते मत्स्यानुपागम्य विराटस्य महीपते: । घोषान् विद्राव्य तरसा गोधनं जहुरोजसा,इन सबने राजा विराटके मत्स्यदेशमें आकर उनके गोष्ठोंमें भगदड़ मचा दी और बड़े वेगसे बलपूर्वक गोधनका अपहरण करना आरम्भ किया
ဤသူတို့သည် မတ္စျဒေသသို့ ရောက်လာကာ ဗိရာဋမင်း၏ နွားတဲများကို အလျင်အမြန် အလွန်တရာ ရုတ်ရုတ်သဲသဲ ဖြစ်စေပြီး၊ အင်အားကို အားကိုးကာ နွားအုပ်များကို လုယူသယ်ဆောင်ရန် စတင်ကြသည်။
Verse 5
षष्टिं गवां सहस्राणि कुरव: कालयन्ति च । महता रथवंशेन परिवार्य समन्तत:,वे कौरव वीर राजा विराटकी साठ हजार गौओंको विशाल रथसमूहोंद्वारा चारों ओरसे घेरकर हाँक ले चले
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– ကုရုတို့သည် နွားခြောက်သောင်းကို မောင်းနှင်ယူသွားကြပြီး၊ ရထားတပ်အစုကြီးဖြင့် အရပ်လေးမျက်နှာမှ ဝိုင်းရံထားကြသည်။
Verse 6
गोपालानां तु घोषस्य हन्यतां तैर्महारथै: । आराव: सुमहानासीत् सम्प्रहारे भयंकरे,उस समय वहाँ भयंकर मारपीट हुई। उन महारथियोंद्वारा मारे जाते हुए गोष्ठके ग्वालोंका जोर-जोरसे होनेवाला आर्तनाद बहुत दूरतक सुनायी देता था
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– ထိုမဟာရထသူရဲကောင်းတို့က နွားတဲရှိ နွားထိန်းများကို ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်ကြသဖြင့် အလွန်ကြီးမားသော အော်ဟစ်သံ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ကြောက်မက်ဖွယ် တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်ခံရသော နွားထိန်းတို့၏ ဝမ်းနည်းအော်ဟစ်သံသည် အဝေးအနှံ့ ထင်ဟပ်ကြားရလေသည်။
Verse 7
गोपाध्यक्षो भयत्रस्तो रथमास्थाय सत्वर: । जगाम नगरायैव परिक्रोशंस्तदा5<र्तवत्,तब उन गौओंका रक्षक भयभीत हो तुरंत ही रथपर बैठकर आर्तकी भाँति विलाप करता हुआ राजधानीकी ओर चल दिया [
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– နွားထိန်းအုပ်ချုပ်သူသည် ကြောက်လန့်တုန်လှုပ်ကာ ချက်ချင်း ရထားပေါ်တက်၍ မြို့တော်သို့ အလျင်အမြန် သွားလေ၏။ ထိုအခါ သူသည် ဒုက္ခရောက်သူကဲ့သို့ ငိုကြွေးအော်ဟစ်လျက် သွားခဲ့သည်။
Verse 8
स प्रविश्य पुरं राज्ञो नृपवेश्माभ्ययात् ततः । अवतीर्य रथात् तूर्णमाख्यातुं प्रविवेश ह,राजा विराटके नगरमें पहुँचकर वह राजभवनके समीप गया और रथसे उतरकर तुरंत यह समाचार सूचित करनेके लिये महलके भीतर चला गया
သူသည် မင်း၏မြို့တော်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် တန်းတန်းမတ်မတ် နန်းတော်သို့ ချဉ်းကပ်သွား하였다။ ရထားမှ အလျင်အမြန် ဆင်းပြီး ချက်ချင်း နန်းတော်အတွင်းသို့ ဝင်ကာ သတင်းကို အမြန်ဆုံး တင်ပြရန် စိတ်အာရုံထား하였다—အရေးပေါ် ရာဇဝင်အခက်အခဲတွင် တာဝန်သိစိတ်နှင့် သတင်းပို့ခြင်း၏ မြန်ဆန်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 9
दृष्टवा भूमिंजयं नाम पुत्र मत्स्यस्य मानिनम् | तस्मै तत् सर्वमाचष्ट राष्ट्स्य पशुकर्षणम्,वहाँ मत्स्यराजके मानी पुत्र भूमिंजय (उत्तर) से मिलकर उस गोपने उनसे राज्यके पशुओंके अपहरणका सब समाचार बताते हुए कहा--“राजकुमार! आप इस राष्ट्रकी वृद्धि करनेवाले हैं। आज कौरव आपकी साठ हजार गौओंको हाँक ले जा रहे हैं। उनके हाथसे उस गोधनको जीत लानेके लिये उठ खड़े होइये
မတ်စျာနိုင်ငံ၏ မာနကြီးသော မင်းသား ဘူမိဉ္ဇယ (ဥတ္တရ) ကို တွေ့မြင်သော်၊ နိုင်ငံ၏ နွားတိရစ္ဆာန်များကို မောင်းနှင်ယူဆောင်သွားကြောင်း အကြောင်းအရာအားလုံးကို သူ့ထံ တင်ပြ하였다။ ထို့နောက် ကုရုတို့ထံမှ ထိုနွားအစုကို ပြန်လည်ရယူရန် မင်းသားအား ထ၍ လှုပ်ရှားစေဟု တိုက်တွန်း하였다—နိုင်ငံ၏ စည်းစိမ်နှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ကာကွယ်ရမည့် ရာဇဝတ္တရားကို သတိပေးသည့် စကားဖြစ်သည်။
Verse 10
षष्टिं गवां सहस्राणि कुरव: कालयन्ति ते । तद् विजेतुं समुत्तिष्ठ गोधन राष्ट्रमवर्धन,वहाँ मत्स्यराजके मानी पुत्र भूमिंजय (उत्तर) से मिलकर उस गोपने उनसे राज्यके पशुओंके अपहरणका सब समाचार बताते हुए कहा--“राजकुमार! आप इस राष्ट्रकी वृद्धि करनेवाले हैं। आज कौरव आपकी साठ हजार गौओंको हाँक ले जा रहे हैं। उनके हाथसे उस गोधनको जीत लानेके लिये उठ खड़े होइये
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်—«ကုရုတို့သည် သင်၏ နွားခြောက်သောင်းကို မောင်းနှင်ယူဆောင်သွားနေကြသည်။ အို နိုင်ငံ၏ စည်းစိမ်တိုးပွားစေသူ၊ ထ၍ ထိုနွားစည်းစိမ်ကို အနိုင်ယူကာ ပြန်လည်ရယူလော့» ဟု။ (ထိုသို့ မတ်စျာမင်း၏ မာနကြီးသော သား ဘူမိဉ္ဇယ (ဥတ္တရ) ကို တွေ့သော သတင်းပို့သူသည် နွားလုယက်မှုအကြောင်း အပြည့်အစုံ တင်ပြပြီး လှုပ်ရှားရန် တိုက်တွန်း하였다။)
Verse 11
राजपुत्र हितप्रेप्सु: क्षिप्रं निर्याहि च स्वयम् । त्वां हि मत्स्यो महीपाल: शून्यपालमिहाकरोत्,*राजपुत्र! आप इस राज्यके हितैषी हैं, अतः स्वयं ही युद्धके लिये तैयार होकर निकलिये। मत्स्यनरेशने अपनी अनुपस्थितिमें आपको ही यहाँका रक्षक नियुक्त किया है
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်—«အို မင်းသား၊ နိုင်ငံ၏ အကျိုးကို လိုလားသူဖြစ်သဖြင့် ကိုယ်တိုင်ပင် ချက်ချင်း ထွက်ခွာ၍ စစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်လော့။ အကြောင်းမူကား မြေပြင်၏ အရှင် မတ်စျာမင်းသည် မိမိမရှိချိန်၌ ဤနေရာ၏ ကာကွယ်သူအဖြစ် သင့်ကို ခန့်အပ်ထားသည်» ဟု။
Verse 12
त्वया परिषदो मध्ये श्लाघते स नराधिप: । पुत्रो ममानुरूपश्व शूरश्वेति कुलोद्वह:,“वे सभामें आपसे प्रभावित होकर आपकी प्रशंसामें बड़ी-बड़ी बातें किया करते हैं। उनका कहना है--'मेरा यह पुत्र उत्तर मेरे अनुरूप शूरवीर और इस वंशका भार वहन करनेमें समर्थ है
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်—နန်းတော်အမတ်အစုအဝေးအလယ်၌ ထိုမင်းသည် သင့်ကို ချီးကျူးကာ ဂုဏ်ပြုစကားများ ပြောလေ့ရှိသည်။ သူက «ဤသား ဥတ္တရသည် ငါနှင့်တူညီ၍ သူရဲကောင်းစစ်စစ်၊ ငါတို့ မျိုးရိုး၏ ဂုဏ်နှင့်တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နိုင်သူ» ဟု ကြွားဝါပြောဆိုသည်။
Verse 13
इष्वस्त्रे निपुणो योध: सदा वीरश्न मे सुतः । तस्य तत् सत्यमेवास्तु मनुष्येन्द्रस्य भाषितम्,“मेरा वह लाड़ला बेटा बाण चलाने तथा अन्यान्य अस्त्रोंके प्रयोगकी कलामें भी निपुण, सदा युद्धके लिये उद्यत रहनेवाला और वीर है।” उन महाराजका यह कथन आज सत्य सिद्ध होना चाहिये
«ငါ့သားသည် သူရဲကောင်းဖြစ်၍ စစ်ပွဲအတွက် အမြဲအသင့်ရှိသူ၊ မြားပစ်ခြင်းနှင့် အခြားလက်နက်အတတ်ပညာတို့တွင်လည်း ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်၏။ လူတို့၏ဘုရင်က ပြောခဲ့သောစကားသည် ယနေ့ အမှန်တကယ်ဖြစ်စေကြပါစေ»။
Verse 14
आवर्तय कुरून् जित्वा पशून् पशुमतां वर | निर्दहदेषामनीकानि भीमेन शरतेजसा,'पशुसम्पत्तिवाले समस्त राजाओंमें आप श्रेष्ठ हैं; अतः कौरवोंको परास्त करके अपने पशुओंको लौटा लाइये और बाणोंकी भयंकर अग्निसे इन कौरवोंकी सारी सेनाओंको भस्म कर डालिये
ဝိုင်ရှံပာယနက ပြောသည်— «နွားပစ္စည်းကြွယ်ဝသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသောသူရေ၊ ကုရုတို့ကို အနိုင်ယူ၍ နွားအုပ်တို့ကို ပြန်ယူလာလော့။ ဘီမ၏ မြားမှ ပေါက်ဖွားသော တောက်ပမှုဖြင့် သူတို့၏ စစ်တန်းစစ်စည်းများကို မီးလောင်ပျက်စီးစေ»။
Verse 15
धनुश्च्युतै रुक्मपुड्खै: शरै: संनतपर्वभि: । द्विषतां भिन्ध्यनीकानि गजानामिव यूथप:,'जैसे हाथियोंके झुंडका स्वामी गजराज अपने विरोधियोंको रौंद डालता है, उसी प्रकार आप अपने धनुषसे छूटे हुए सुवर्णमय पंखसे सुशोभित और झुकी हुई गाँठवाले तीखे बाणोंद्वारा विपक्षियोंकी विपुल वाहिनीको छिन्न-भिन्न कर डालिये
ဝိုင်ရှံပာယနက ပြောသည်— «လေးမှ လွှတ်သော ရွှေရောင်အတောင်ပံတောက်ပပြီး အဆစ်အမြစ်ကောင်းကောင်းကွေးထားသော မြားများဖြင့် ရန်သူတို့၏ စစ်တန်းစစ်စည်းကို ခွဲဖျက်လော့။ ဆင်အုပ်ခေါင်းဆောင် ဆင်မင်းက ဆန့်ကျင်တန်းများကို ချိုးဖောက်နင်းချေသကဲ့သို့ပင်»။
Verse 16
पाशोपधानां ज्यातन्त्रीं चापदण्डां महास्वनाम् | शरवर्णा भनुर्वीणां शत्रुमध्ये प्रवादय,“आज शशत्रुओंके बीचमें जोर-जोरसे गूँजनेवाली धनुषरूपी वीणा बजाइये। पाश (प्रत्यंचा बाँधनेके दोनों सिरे) उसके उपधान (खूँटियाँ) हैं, प्रत्यंचा तार हैं, धनुष उसका दण्ड है और बाण ही उससे झंकृत होनेवाले वर्ण (स्वर) हैं
ဝိုင်ရှံပာယနက ပြောသည်— «ရန်သူအလယ်တွင် လေး-ဗီဏာကို အသံကြီးကြီးဖြင့် တီးခတ်လော့။ အဆုံးကွင်းများနှင့် ချိတ်တံများသည် အစိတ်အပိုင်းများ၊ လေးကြိုးသည် ကြိုးတန်း၊ လေးတံသည် ကိုယ်ထည်၊ မြားတို့သည် ထွက်မြည်သော သံစဉ်များ ဖြစ်စေ—ယနေ့ သင်၏လက်နက်က သင်၏ရှိနေမှုနှင့် သတ္တိကို ကြေညာစေ»။
Verse 17
श्वेता रजतसंकाशा रथे युज्यन्तु ते हया: । ध्वजं च सिंहं सौवर्णमुच्छूयन्तु तव प्रभो,'प्रभो अब चाँदीके समान चमकनेवाले वे श्वेत रंगके घोड़े आपके रथमें जोते जायँ और सिंहके चिह्नसे सुशोभित सुवर्णमय ऊँचा ध्वज फहरा दिया जाय
ဝိုင်ရှံပာယနက ပြောသည်— «ငွေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော အဖြူရောင် မြင်းများကို သင်၏ ရထားတွင် ယှဉ်တပ်စေ။ ထို့ပြင် ခြင်္သေ့အမှတ်အသားပါသော ရွှေရောင် မြင့်မားသည့် အလံကိုလည်း မင်းအတွက် မြှောက်တင်စေပါ၊ အရှင်»။
Verse 18
रुक्मपुड्खा: प्रसन्नाग्रा मुक्ता हस्तवता त्वया | छादयन्तु शरा: सूर्य राज्ञां मार्गनिरोधका:,“वीरवर! आपके हाथ बहुत मजबूत हैं। उनके द्वारा आपके चलाये हुए सोनेकी पाँख और स्वच्छ नोकवाले बाण शत्रुपक्षेके राजाओंकी राह रोककर सूर्यदेवको भी ढक दें
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို သူရဲကောင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူရေ၊ သင်၏လက်မောင်းတို့သည် အလွန်ခိုင်မာသည်။ သင်လွှတ်သော မြားတို့—ရွှေရောင်အတောင်ပါ၍ ထိပ်ဖျားစူးရှသောမြားတို့—သည် ရန်ဘက်ဘုရင်တို့၏ လမ်းကို တားဆီးစေပြီး၊ ထူထပ်စွာ ပျံသန်းသည့်အခါ နေရောင်ကိုတောင် ဖုံးကွယ်စေပါစေ»။
Verse 19
रणे जित्वा कुरून् सर्वान् वज़पाणिरिवासुरान् | यशो महदवाप्य त्वं प्रविशेदं पुरं पुन:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «စစ်မြေပြင်၌ ကုရုတို့အားလုံးကို အနိုင်ယူမည်—မိုးကြိုးလက်နက်ကိုင် အိန္ဒြာက အသူရာတို့ကို အနိုင်ယူသကဲ့သို့။ ထို့နောက် သင်သည် ကြီးမားသောဂုဏ်သတင်းကို ရရှိကာ ဤမြို့သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်မည်»။
Verse 20
'जैसे वज्रपाणि इन्द्र समस्त असुरोंको परास्त कर देते हैं, उसी प्रकार आप युद्धमें सम्पूर्ण कौरवोंको जीतकर महान् यश प्राप्त करके पुन: इस नगरमें प्रवेश करें ।। त्वं हि राष्ट्रस्य परमा गतिर्मत्स्यपते: सुत: । यथा हि पाण्डुपुत्राणामर्जुनो जयतां वर:,“मत्स्यराजके सुयोग्य पुत्र होनेके कारण आप ही इस राष्ट्रके महान् आश्रय हैं। जैसे विजयी वीरोंमें श्रेष्ठ अर्जुन पाण्डवोंके उत्तम आश्रय हैं, उसी प्रकार आप भी निश्चय ही इस राज्यके निवासियोंकी परम गति हैं। हम सभी मत्स्यदेशवासी आज आपको पाकर ही गतिमान् (सनाथ) हैं!
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «မိုးကြိုးလက်နက်ကိုင် အိန္ဒြာက အသူရာတို့အားလုံးကို အနိုင်ယူသကဲ့သို့၊ သင်လည်း စစ်မြေပြင်၌ ကော်ရဝတို့၏ တပ်စုတစ်ခုလုံးကို အနိုင်ယူကာ ကြီးမားသောဂုဏ်သတင်းကို ရရှိပြီး ဤမြို့သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ပါစေ။ အို မတ်စျယာဘုရင်၏သားတော်၊ သင်သည် ဤနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခိုလှုံရာ၊ နောက်ဆုံးအားကိုးရာ ဖြစ်၏။ အောင်ပွဲသူရဲကောင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံး အာర్జုနသည် ပाण्डုသားတို့၏ အဓိကအထောက်အကူဖြစ်သကဲ့သို့၊ သင်လည်း ဤပြည်သူတို့၏ အမြင့်ဆုံးအားထားရာ ဖြစ်သည်။ ယနေ့ မတ်စျယာပြည်၌ နေထိုင်သူ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးသည် သင်ကို ရရှိခြင်းကြောင့်ပင် အကာအကွယ်ရှိ၍ အားကိုးရာရှိလာပြီ»။
Verse 21
एवमेव गतिनूनं भवान् विषयवासिनाम् | गतिमन्तो वयं त्वद्य सर्वे विषयवासिन:,“मत्स्यराजके सुयोग्य पुत्र होनेके कारण आप ही इस राष्ट्रके महान् आश्रय हैं। जैसे विजयी वीरोंमें श्रेष्ठ अर्जुन पाण्डवोंके उत्तम आश्रय हैं, उसी प्रकार आप भी निश्चय ही इस राज्यके निवासियोंकी परम गति हैं। हम सभी मत्स्यदेशवासी आज आपको पाकर ही गतिमान् (सनाथ) हैं!
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ထို့ကြောင့် သင်သည် ဤပြည်တွင် နေထိုင်သူတို့၏ သေချာသောခိုလှုံရာ၊ အမြင့်ဆုံးအားကိုးရာ ဖြစ်သည်။ ယနေ့ သင်ကို ရရှိခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့—ဤပြည်သူအားလုံး—သည် လမ်းရှိသူများကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး မကူညီသူမဲ့ မဖြစ်တော့။ အောင်ပွဲသူရဲကောင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံး အာర్జုနသည် ပाण्डဝတို့၏ အကောင်းဆုံးအထောက်အကူဖြစ်သကဲ့သို့၊ သင်လည်း ဤနိုင်ငံနေထိုင်သူတို့၏ အမြင့်ဆုံးတိုင်တန်း ဖြစ်သည်»။
Verse 22
वैशमग्पायन उवाच स्त्रीमध्य उक्तस्तेनासौ तद् वाक्यमभयंकरम् । अन्त:पुरे श्लाघमान इदं वचनमत्रवीत्,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन! उस समय राजकुमार उत्तर अन्तःपुरमें स्त्रियोंके बीचमें बैठा था। वहीं उस गोपाध्यक्षने उससे ये निर्भय बनानेवाली उत्साहजनक बातें कहीं। अतः वह अपनी प्रशंसा करता हुआ इस प्रकार कहने लगा
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို ဘုရင်ကြီး၊ ထိုအချိန်၌ မင်းသား ဥတ္တရသည် အတွင်းနန်းတော်၌ မိန်းမတို့အလယ်တွင် ထိုင်နေ၏။ ထိုနေရာ၌ နွားထိန်းအုပ်ချုပ်သူက သူ့အား ကြောက်ရွံ့မှုကို ပျောက်ကင်းစေ၍ သတ္တိကို လှုံ့ဆော်သော စကားများဖြင့် ပြောကြား하였다။ ထို့နောက် ဥတ္တရသည် မိမိကိုယ်ကို ချီးမွမ်းလျက် ဤသို့ စတင်ပြောဆိုလေ၏»။
Verse 34
इस प्रकार श्रीमह्या भारत विराटपर्वके अन्तर्गत गोहरणपर्वमें दक्षिण दिशाकी ओरसे गौओके अपहरणके प्रसंगमें विराटके जयघोषसम्बन्धी चौंतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ဤသို့ဖြင့် «သရီမဟာဘာရတ» ၏ «ဝိရာဋပဗ္ဗ» အတွင်းရှိ «ဂိုဟရဏပဗ္ဗ» တွင် တောင်ဘက်မှ နွားများကို ခိုးယူသွားသော အဖြစ်အပျက်နှင့် ဝိရာဋမင်း၏ အောင်ပွဲကြွေးကြော်သံကို ဆက်နွယ်သည့် အခန်း (၃၄) သည် ပြီးဆုံး၏။
Verse 35
इति श्रीमहाभारते विराटपर्वणि गोहरणपर्वणि उत्तरगोग्रहे गोपवाक्ये पज्चत्रिंशोडध्याय:
ဤသို့ဖြင့် «သရီမဟာဘာရတ» ၏ «ဝိရာဋပဗ္ဗ» အတွင်းရှိ «ဂိုဟရဏပဗ္ဗ» တွင် «ဥတ္တရ၏ နွားများကို ဖမ်းယူခြင်း» နှင့် နွားထိန်းတို့၏ စကားများဖြင့် အဆုံးသတ်သော အခန်း (၃၅) သည် ပြီးဆုံး၏။
Frequently Asked Questions
The tension is between maintaining the vow of anonymity and meeting an immediate public duty to protect Matsya’s wealth (go-dhana); Arjuna must act without prematurely revealing identity, calibrating response to both ethics and risk.
Dharma is operational as discernment: competence should align with responsibility, and ethical action in crises often requires restrained disclosure—doing what is necessary while minimizing avoidable harm to prior commitments.
No explicit phalaśruti appears here; the meta-function is narrative and ethical—establishing credibility, pressure, and preparation that contextualize the impending engagement and the limits of concealment.