Shloka 38

Adhyāya 76: Kuṇḍina-praveśaḥ, Bhīmena satkāraḥ, Ṛtuparṇa-kṣamā, Aśvahṛdaya-pratyarpanam

Nala’s Reception and Reconciliation

Devanagari script

उपायो विहितश्चायं त्वदर्थमतुलो5नया । न होकाह्वा शतं गन्ता त्वामृतेडन्य: पुमानिह,“तुम्हारी प्राप्तिके लिये दमयन्तीने यह अनुपम उपाय ढूँढ़ निकाला था; क्योंकि इस जगतमें तुम्हारे सिवा दूसरा कोई पुरुष नहीं है, जो एक दिनमें सौ योजन (रथद्वारा) जा सके

Transliteration

upāyo vihitaś cāyaṃ tvad-artham atulo 'nayā | na hy ekāhvaśataṃ gantā tvām ṛte 'nyaḥ pumān iha ||

Translation

ဗృဟဒశ्वက ပြော၏— «ဤမတူညီလှသော အကြံအစည်ကို သူမသည် သင့်အတွက်ပင် စီမံတီထွင်ခဲ့၏။ အကြောင်းမူကား ဤလောက၌ သင့်ကို မလွဲ၍ တစ်နေ့တည်းတွင် ယောဇနာတစ်ရာ ခရီးသွားနိုင်သော ယောက်ျားတစ်ဦးမျှ မရှိ»။

Word by Word

उपायःmeans, device

विहितःdevised, arranged

चand

अयम्this

त्वत्-अर्थम्for your sake

अतुलःincomparable

अनयाby her (by this woman)

नnot

लोक-अह्वाin the world (lit. world-called/so-called world)

शतम्a hundred

गन्ताgoer, one who can go

त्वाम्you

ऋतेexcept, without

अन्यःanother

पुमान्man

इहhere, in this world

Speaker

बृहदश्चव उवाच

Characters & Entities

Bṛhadaśva

Damayantī

Nala (implied by 'except you')

yojana (unit of distance)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes