Shloka 29
दमयन्ती–बाहुकसंवादः
Damayantī’s Dialogue with Bāhuka; Recognition and Disclosure
सत्कृतासत्कृता वापि पतिं दृष्टवा तथाविधम् | राज्यभ्रष्टं श्रिया हीन॑ क्षुधितं व्यसनाप्लुतम्,पतिने उसका सत्कार किया हो या असत्कार; उसे चाहिये कि पतिको वैसे संकटमें पड़ा देखकर उसे क्षमा कर दे; क्योंकि वह राज्य और लक्ष्मीसे वंचित हो भूखसे पीड़ित एवं विपत्तिके अथाह सागरमें डूबा हुआ था
satkṛtāsatkṛtā vāpi patiṁ dṛṣṭvā tathāvidham | rājyabhraṣṭaṁ śriyā hīnaṁ kṣudhitaṁ vyasanāplutam ||
မိမိက ခင်ပွန်းကို ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်ဖြစ်စေ မထီမဲ့မြင်ပြုခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ ခင်ပွန်းကို ထိုသို့သောအခြေအနေ—နိုင်ငံတော်မှ လွတ်ကျသွား၍ စည်းစိမ်သုခကင်းမဲ့၊ ဆာလောင်မှုကြောင့် နာကျင်၍ ကပ်ဘေးဒုက္ခထဲတွင် နစ်မြုပ်နေသည်ကို မြင်လျှင်—သူမသည် ခွင့်လွှတ်သင့်သည်။ အကြောင်းမှာ အပျက်အယွင်းနှင့် ချို့တဲ့မှုကြောင့် လူတစ်ယောက် ပျက်စီးကျိုးကြေသည့်အခါ မေတ္တာကရုဏာနှင့် သည်းခံမှုကို ပိုမိုပေးသင့်ပြီး ပျက်စီးချိန်၌ ပြင်းထန်စွာ မစီရင်သင့်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
बाहुक उवाच
Educational Q&A
The verse teaches kṣamā (forgiveness) and karuṇā (compassion): when someone—especially one’s spouse—has been stripped of power and prosperity and is overwhelmed by suffering, one should respond with forbearance rather than blame.
Bāhuka speaks about a husband seen in extreme distress—fallen from his kingdom, without fortune, hungry, and engulfed by calamity—and argues that in such circumstances he deserves pardon, emphasizing humane judgment in times of downfall.