Shloka 29
Adhyāya 73: Damayantī’s Investigation of Bāhuka
Keśinī’s Observations
विश्राम्यतामित्युवाच क्लान्तोडसीति पुन: पुनः । स सत्कृतः प्रह्ृष्टात्मा प्रीतः प्रीतेन पार्थिव:,और कहा--“आप बहुत थक गये होंगे, अतः विश्राम कीजिये।” विदर्भनरेशके द्वारा प्रसन्नतापूर्वक आदर-सत्कार पाकर राजा ऋतुपर्णको बड़ी प्रसन्नता हुई
viśrāmyatām ity uvāca klānto 'si iti punaḥ punaḥ | sa satkṛtaḥ prahṛṣṭātmā prītaḥ prītena pārthivaḥ ||
ဗြဟဒသွဝါက ဆို၏—«အနားယူပါ» ဟု ထပ်ခါထပ်ခါ ပြော၍ «သင် ပင်ပန်းနေပြီ» ဟု ဆို၏။ ထို့ကြောင့် ဝိဒರ್ಭမင်း၏ ဝမ်းမြောက်စွာ ဂုဏ်ပြုဧည့်ခံမှုကို ခံရသော ရတုပာဏ မင်းသည် စိတ်အတွင်း အလွန်ပျော်ရွှင်လေ၏။
बृहदश्चव उवाच
Educational Q&A
The verse underscores dharmic conduct through considerate speech and hospitality: noticing another’s fatigue, urging rest, and honoring a guest respectfully—actions that cultivate goodwill and righteous kingship.
The Vidarbha ruler repeatedly asks the weary visitor to rest and receives him with honor; as a result, King Ṛtupārṇa feels deeply pleased and welcomed.