Shloka 6
Vidura’s Recall from Kāmyaka-vana and Reconciliation with Dhṛtarāṣṭra (विदुरानयनम् / क्षमायाचनम्)
इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत अरण्यपर्वमें विदुरप्रत्यागयमनविषयक छठा अध्याय पूरा हुआ,विषमुद्धन्धनं चैव शस्त्रमग्निप्रवेशनम् । करिष्ये न हि तानृद्धान् पुनर्द्रष्टमिहोत्सहे “मैं जहर खा लूँगा, फाँसी लगा लूँगा, अपने-आपको ही शस्त्रसे मार दूँगा अथवा जलती आगममें प्रवेश कर जाऊँगा; परंतु पाण्डवोंको फिर बढ़ते या फलते-फूलते नहीं देख सकूँगा”
viṣam uddhāraṇaṁ caiva śastram agni-praveśanam | kariṣye na hi tān ṛddhān punar draṣṭum ihotsahe ||
ဤသို့ဖြင့် «မဟာဘာရတ» ဝနပရဝ၌ အရဏ္ယပရဝအတွင်း ဝိဒုရပြန်လာခြင်းအကြောင်း ဆဋ္ဌမအခန်း ပြီးဆုံးလေ၏။ «ငါသည် အဆိပ်သောက်မည်၊ သို့မဟုတ် လည်ပင်းဆွဲမည်၊ သို့မဟုတ် လက်နက်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်တိုင် ထိုးသတ်မည်၊ သို့မဟုတ် မီးလောင်တောက်နေသော မီးထဲသို့ ဝင်မည်; သို့ရာတွင် ဤနေရာ၌ ပाण्डဝတို့ ပြန်လည် ကြီးပွားรุ่งรุ่งလာသည်ကို ငါ မခံနိုင်» ဟူ၏။ ဤစကားသည် သီလသမာဓိ၏ ထိန်းချုပ်မှု ပျက်ကွက်သွားခြင်းကို ဖော်ပြသည်—မနာလိုမှုသည် ဓမ္မကို လက်ခံခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်ပျက်စီးစေမည့် ဆုံးဖြတ်ချက်အဖြစ် တင်းမာသွားလေ၏။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Unchecked envy (asūyā/īrṣyā) can corrode dharma so completely that a person prefers self-harm over witnessing the success of the virtuous. The verse warns that hatred of others’ rightful prosperity is ethically ruinous and leads to self-destruction rather than moral correction.
A speaker expresses extreme despair and hostility toward the Pāṇḍavas’ future well-being, declaring willingness to die by poison, hanging, weapon, or fire rather than see them thrive again. It dramatizes the intensity of animosity surrounding the Pāṇḍavas during the forest-episode context.