Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

दमयन्त्याः अरण्यविहारः — Damayantī’s Passage through the Wilderness

तान्‌ समीपगतानक्षानात्मानं च विवाससम्‌ | पुण्यश्लोकस्तदा राजन्‌ दमयन्तीमथाब्रवीत्‌,राजन्‌! उन पासोंको नजदीकसे जाते देख और अपने-आपको नग्नावस्थामें पाकर पुण्यश्लोक नलने उस समय दमयन्तीसे कहा--'सती साध्वी रानी! जिनके क्रोधसे मेरा ऐश्वर्य छिन गया, मैं क्षुधापीड़ित एवं दु:खित होकर जीवन-निर्वाहके लिये अन्नतक नहीं पा रहा हूँ और जिनके कारण निषधदेशकी प्रजाने मेरा सत्कार नहीं किया, भीरु! वे ही ये पासे हैं, जो पक्षी होकर मेरा वस्त्र लिये जा रहे हैं

tān samīpagatān akṣān ātmānaṁ ca vivāsasam | puṇyaślokas tadā rājan damayantīm athābravīt ||

အို မင်းကြီး၊ ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြားသော နလသည် အန်စာတုံးတို့ နီးကပ်လာသည်ကို မြင်၍ မိမိကိုယ်ကို အဝတ်ကင်းမဲ့သွားသည်ကို သိသောအခါ ဒမယန္တီအား ပြောလေ၏။ ထိုအန်စာတုံးတို့သည် မိမိ၏ အာဏာစိုးမိုးမှုကို လုယူသွားစေခဲ့သော အမျက်၏ အကြောင်းရင်းတည်းဟူသော အန်စာတုံးတူတူပင် ဖြစ်ကြောင်း၊ ယခုမူ ဆာလောင်မှုနှင့် ဒုက္ခကြောင့် အသက်ရှင်ရန် အစာတောင် မရနိုင်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် ထိုအကြောင်းကြောင့် နိဿဓပြည်သူတို့က မိမိကို မလေးစားတော့ကြောင်းကို ဆို၏။ «ကြောက်တတ်သူမ!» ဟု သူက ပြောသည်—«ဤအန်စာတုံးတို့သည် ငှက်ပုံစံယူကာ ငါ့အဝတ်ကို သယ်ယူသွားနေကြသည်»။

तान्those (them)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
समीपnear; vicinity
समीप:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमीप
FormNeuter, Accusative, Singular
गतान्gone; having come
गतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootगम्
FormMasculine, Accusative, Plural, क्त (past passive participle), active sense with गत
अक्षान्dice
अक्षान्:
Karma
TypeNoun
Rootअक्ष
FormMasculine, Accusative, Plural
आत्मानम्himself; self
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
विवाससम्without clothing; naked
विवाससम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवि-वासस्
FormMasculine, Accusative, Singular
पुण्यश्लोकःthe famed one (Nala)
पुण्यश्लोकः:
Karta
TypeNoun
Rootपुण्यश्लोक
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
दमयन्तीम्Damayanti
दमयन्तीम्:
Karma
TypeNoun
Rootदमयन्ती
FormFeminine, Accusative, Singular
अथthen; now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अब्रवीत्said; spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

बृहृदश्च उवाच

B
Bṛhadaśva
N
Nala (Puṇyaśloka)
D
Damayantī
D
dice (akṣa)
N
Niṣadha (kingdom/land)