Shloka 11
नलदमयन्त्युपाख्यानम्—नलप्रशंसा हंसदूतवृत्तान्तः
Nala–Damayantī Upākhyāna: Praise of Nala and the Swan-Messenger Episode
प्राचीं राजा दक्षिणां भीमसेनो यमौ प्रतीचीमथ वाप्युदीचीम् । धनुर्धराणां सहितो मृगाणां क्षयं चक्कु्नित्यमेवोपगम्य,राजा युधिष्ठिर पूर्व दिशामें, भीमसेन दक्षिण दिशामें तथा नकुल-सहदेव पश्चिम एवं उत्तर दिशामें और कभी सब मिलकर नित्य वनमें निकल जाते और धनुषधारी (डाकुओं) तथा हिंसक पशुओंका संहार किया करते थे
vaiśampāyana uvāca | prācīṃ rājā dakṣiṇāṃ bhīmaseno yamau pratīcīm atha vāpy udīcīm | dhanurdharāṇāṃ sahito mṛgāṇāṃ kṣayaṃ cakruḥ nityam evopagamya ||
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ ရာဇာ ယုဓိဋ္ဌိရသည် အရှေ့ဘက်သို့ သွား၍၊ ဘီမစေနသည် တောင်ဘက်သို့ သွားကာ၊ အမွှာညီအစ်ကို နကူလနှင့် သဟဒေဝတို့သည် အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်သို့ သွားကြသည်။ တခါတရံ သူတို့အားလုံးလည်း နေ့စဉ် တောထဲသို့ အတူတကွ ထွက်ကြပြီး၊ မြားပစ်သမားများအဖြစ် လက်နက်ကိုင် မုဆိုးမများ (ဓားပြအုပ်စုများ) နှင့် အန္တရာယ်ရှိသော တိရစ္ဆာန်များကို ပုံမှန် ချေမှုန်းသတ်ဖြတ်ကာ—နေရပ်ပြောင်းနေစဉ် အန္တရာယ်ကင်းရေးနှင့် စည်းကမ်းတကျ အစီအစဉ်ကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in exile, the Pāṇḍavas uphold kṣatriya-dharma: maintaining order and protecting others. The verse frames ethical force as protective—directed against violent threats (armed marauders and dangerous beasts), not for personal gain.
The brothers divide responsibilities by direction—Yudhiṣṭhira east, Bhīma south, and the twins west/north—and they also go together regularly into the forest to eliminate threats, ensuring safety during their forest residence.