Shloka 18
तेषां प्रयतमानानां नादृश्यत महामृगः । अपश्यन्तो मृगं शान्ता दुःखं प्राप्ता मनस्विन:,घोर प्रयत्न करनेपर भी वह महामृग उनके हाथ न लगा; सहसा अदृश्य हो गया। मृगको न देखकर वे मनस्वी वीर हतोत्साह और दुःखी हो गये
teṣāṃ prayatamānānāṃ nādṛśyata mahāmṛgaḥ | apaśyanto mṛgaṃ śāntā duḥkhaṃ prāptā manasvinaḥ ||
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– သူတို့သည် ကြမ်းတမ်းသည့် ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် အားထုတ်ကြသော်လည်း ထိုသမင်ကြီးကို မမြင်ရတော့ဘဲ မျက်စိရှေ့မှ ပျောက်ကွယ်သွား၏။ သမင်ကို မတွေ့နိုင်သဖြင့် စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာသော သူရဲကောင်းတို့သည် စိတ်အားကျ၍ ဝမ်းနည်းဒုက္ခသို့ ကျရောက်ကြ၏။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the limits of human effort: even intense striving may fail when circumstances (or a higher design) remove the object of pursuit. Ethically, it points to steadiness of mind—one should not let frustration and grief overpower discernment when outcomes slip beyond control.
The group pursuing a remarkable deer exerts themselves strongly, but the animal suddenly becomes unseen. Unable to find it, the otherwise resolute men lose momentum and become distressed.