Shloka 5
कुन्ती द्वारा ब्राह्मण-सेवा
Kuntī’s Regulated Hospitality to a Brāhmaṇa Guest
त॑ दृष्टवा निहतं संख्ये प्रहस्तं क्षणदाचरम् । अभिद॒द्राव धूम्राक्षो वेगेन महता कपीन्,निशाचर प्रहस्तको युद्धमें मारा गया देख धूम्राक्ष बड़े वेगसे वानरोंकी ओर दौड़ा
taṁ dṛṣṭvā nihataṁ saṅkhye prahastaṁ kṣaṇadācaram | abhidudrāva dhūmrākṣo vegena mahatā kapīn ||
မာရကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်—စစ်မြေ၏အလယ်၌ ညအတွင်းလှည့်လည်သော ရက္ခသ ပရဟတ္တ သေဆုံးသွားသည်ကို မြင်လျှင် ဓူမ္ရాక్షသည် အရှိန်ကြီးစွာနှင့် ဒေါသပြင်းထန်စွာဖြင့် ဝါနရများထံသို့ တန်းတန်းမတ်မတ် ပြေးဝင်သွားသည်။ ဤမြင်ကွင်းသည် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးကျဆုံးခြင်းက ပြန်လည်လက်တုံ့ပြန်အကြမ်းဖက်မှုကို မီးထိုးပေးကာ ဒေါသနှင့် စစ်ပွဲ၏ စက်ဝိုင်းကို ပိုမိုတင်းကျပ်စေကြောင်း ပြသသည်။
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how attachment to faction and the shock of a comrade’s death can trigger immediate retaliation, illustrating the ethical danger of anger (krodha) in war: it accelerates violence and narrows discernment.
After Prahasta, a rākṣasa, is killed in battle, Dhūmrākṣa reacts instantly and charges with great speed toward the vānaras, signaling an escalation of the conflict.