Shloka 16
Sāvitrī’s Report and Nārada’s Prognosis (सावित्र्याख्यान—सत्यवान्-गुणवर्णनं तथा अल्पायुषः पूर्वसूचना)
इति तद् राजवचन प्रतिश्रुत्याथ मन्थरा । कैकेयीमभिगम्येदं काले वचनमब्रवीत्,राजाकी यह बात मन्थराने भी सुन ली। वह ठीक समयपर कैकेयीके पास जाकर यों बोली--
iti tad rājavacanaṁ pratiśrutyātha mantharā | kaikeyīm abhigamyedaṁ kāle vacanam abravīt ||
ထိုသို့ ဘုရင်၏ စကားကို ကြားနာ၍ လက်ခံပြီးနောက် မန္ထရာ (Mantharā) သည် အချိန်သင့်တော်သည့်ခဏ၌ ကေကေယီ (Kaikeyī) ထံသို့ သွားကာ ဤစကားကို ပြောလေ၏။ ဤပိုဒ်သည် ဓမ္မအလေးချိန်ကြီးသော အလှည့်အပြောင်းကို ထင်ရှားစေသည်—ရည်ရွယ်ချက်ရှိစွာ အချိန်ကိုရွေး၍ ပြောသော ကိုယ်ပိုင်အကြံပေးစကားတစ်ခွန်းက မင်းတော်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လမ်းလွဲစေပြီး ဓမ္မ၊ မိသားစုစည်းကမ်းနှင့် နိုင်ငံတော်အပေါ် အကျိုးဆက်များကို စတင်လှုပ်ရှားစေသည်။
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how speech and counsel, especially when delivered with strategic timing (kāla), can reshape ethical outcomes. It implicitly warns that accepting or acting on words without discernment can trigger far-reaching consequences for dharma and social order.
After hearing the king’s words, Mantharā approaches Queen Kaikeyī at a calculated moment and begins to speak—setting up the persuasive conversation that will influence Kaikeyī’s decisions and alter the course of events.