Shloka 49
रावण–मारीचसंवादः तथा मृगप्रलोभनपूर्वकं सीताहरणोपक्रमः
Rāvaṇa–Mārīca Dialogue and the Decoy-Deer Prelude to Sītā’s Abduction
सुखस्यानन्तरं दुःखं दुःखस्यानन्तरं सुखम् | पर्यायेणोपसर्पन्ते नरं नेमिमरा इव,मनुष्यपर सुखके बाद दुःख और दुःखके बाद सुख बारी-बारीसे आते रहते हैं। जैसे अरे नेमिसे जुड़े हुए ऊँचे-नीचे आते रहते हैं, वैसे ही मनुष्यका दुःख-सुखसे सम्बन्ध होता रहता है
sukhasyānantaraṃ duḥkhaṃ duḥkhasyānantaraṃ sukham | paryāyeṇopasarpante naraṃ nemimarā iva ||
ဗျာသက ပြော၏—ပျော်ရွှင်မှုနောက်တွင် ဒုက္ခလာတတ်ပြီး ဒုက္ခနောက်တွင်လည်း ပျော်ရွှင်မှုလာတတ်သည်။ ထိုနှစ်ပါးသည် လူထံသို့ အလှည့်ကျ ချဉ်းကပ်လာကြ၏—ဘီးနားနှင့်ချိတ်ဆက်ထားသော အရိုးတံများက အလှည့်ကျ မြင့်နိမ့်ဖြစ်သကဲ့သို့ပင်၊ လူ့ဘဝသည် ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဒုက္ခ၏ လှည့်ပတ်မှုနှင့် ချည်နှောင်နေ၏။
व्यास उवाच
Educational Q&A
Happiness and sorrow are not permanent states; they arrive in alternation. Recognizing this cyclic nature encourages steadiness of mind, patience in suffering, and humility in prosperity.
Vyāsa delivers a reflective instruction, using the wheel-spoke metaphor to explain to the listener that worldly experiences inevitably rotate between pleasure and pain, and one should endure them with balance.