Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

रावणोत्पत्तिः—तपसा वरलाभश्च

Rāvaṇa’s Origins and the Acquisition of Boons

इत्येवं प्रतिबुद्धः स रात््यन्ते राजसत्तम: । अब्रवीत्‌ सहितान्‌ भ्रातृन्‌ दयापन्नो मृगान्‌ प्रति,इस प्रकार रात बीतनेपर जब सबेरे उनकी नींद खुली, तब वे नृपतिशिरोमणि हिंसक पशुओंके प्रति दयाभावसे द्रवित हो अपने सब भाइयोंसे बोले--“बन्धुओ! रातको सपनेमें मरनेसे बचे हुए इस वनके पशुओंने मुझसे कहा है--'राजन्‌! आपका भला हो। हम अपनी वंशपरम्पराके एक-एक तलन्‍्तुमात्र शेष रह गये हैं। अब हमलोगोंपर दया कीजिये'

iti evaṁ pratibuddhaḥ sa rātry-ante rājasattamaḥ | abravīt sahitān bhrātṝn dayāpanno mṛgān prati |

ထို့နောက် ညအဆုံး၌ အိပ်ရာမှ နိုးထလာသောအခါ၊ ဘုရင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သူသည် တောကောင်များအပေါ် ကရုဏာကြောင့် နှလုံးသားပျော့ပြောင်းလာ၍ အတူစုဝေးနေသော ညီအစ်ကိုတို့အား ပြောကြား하였다။ သူက အိပ်မက်ထဲတွင် သေဘေးမှ အနည်းငယ်သာ လွတ်မြောက်ခဲ့သော ဤတော၏ တိရစ္ဆာန်များက မိမိထံ တောင်းပန်ခဲ့ကြောင်း ပြောသည်– «အို ဘုရင်၊ သင်ကောင်းကျိုးရှိပါစေ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ မျိုးရိုးမှာ ချည်မျှင်တစ်ကြောင်းသာ ကျန်ပါသည်။ ယခု ကျွန်ုပ်တို့ကို သနားကြင်နာပါ» ဟု။

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
प्रतिबुद्धःawakened
प्रतिबुद्धः:
Karta
TypeVerb
Rootप्रतिबुध्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
रात्र्यन्तेat the end of the night
रात्र्यन्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरात्रि-अन्त
FormMasculine, Locative, Singular
राजसत्तमःthe best of kings
राजसत्तमः:
Karta
TypeNoun
Rootराज-सत्तम
FormMasculine, Nominative, Singular
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
सहितान्assembled/together
सहितान्:
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Accusative, Plural
भ्रातॄन्brothers
भ्रातॄन्:
Karma
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Accusative, Plural
दयापन्नःmoved by compassion
दयापन्नः:
Karta
TypeAdjective
Rootदया-आपन्न
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
मृगान्deer/animals
मृगान्:
TypeNoun
Rootमृग
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रतिtowards
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana (narrator/speaker)
T
the best of kings (unnamed in this verse)
T
the king's brothers
F
forest animals (mṛgāḥ)