Shloka 16

Devanagari script

सर्वाणि भूतानि नरेन्द्र पश्य तथा यथावद्‌ विहितं विधात्रा । स्वयोनित: कर्म सदा चरन्ति नेशे बलस्येति चरेदधर्मम्‌,नरेन्द्र! देखो, ये समस्त प्राणी विधाताके विधानके अनुसार अपनी योनिके अनुरूप सदा कार्य करते रहते हैं, अत: अपनेको बलका स्वामी समझकर अधर्म न करे

Translation

မာရကဏ္ဍေယ မုနိက မိန့်တော်မူသည်– «အို မင်းကြီး၊ သတ္တဝါအပေါင်းတို့ကို ကြည့်လော့။ ဖန်ဆင်းရှင်က သင့်တော်သကဲ့သို့ ချမှတ်ထားသည့် စည်းကမ်းအတိုင်း၊ မိမိတို့၏ ယိုးနိ (မျိုးရိုး/အမျိုးအစား) နှင့် ကိုက်ညီသော အလုပ်ကို အမြဲတမ်း ပြုလုပ်နေကြ၏။ ထို့ကြောင့် မိမိကိုယ်ကို အင်အား၏ အရှင်ဟု ထင်မြင်ကာ အဓမ္မကို မကျင့်သင့်»

Word by Word

सर्वाणिall

भूतानिbeings, creatures

नरेन्द्रO king (lord of men)

पश्यsee, observe

तथाthus, in that manner

यथाas, according as

अवद्properly, duly (as an intensifier with यथा)

विहितम्ordained, prescribed

विधात्राby the ordainer/creator

स्वयोनितःfrom/according to one’s own birth/species

कर्मaction, deed

सदाalways

चरन्तिthey act, they behave

नnot

ईशेis master (of), rules

बलस्यof strength/power

इतिthus (quotative)

चरेत्should act/behave

अधर्मम्unrighteousness, wrongdoing

नरेन्द्रO king

Speaker

मार्कण्डेय उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes