Shloka 28
ब्राह्मणानुयात्रा—शौनकोपदेशः
Brāhmaṇas Follow into Exile and Śaunaka’s Instruction
स्नेहमूलानि दुःखानि स्नेहजानि भयानि च । शोकहर्षो तथा55यास: सर्व स्नेहात् प्रवर्तते,“दुःखका मूल कारण है आसक्ति। आसक्तिसे ही भय होता है। शोक, हर्ष तथा क्लेश --इन सबकी प्राप्ति भी आसक्तिके कारण ही होती है। आसक्तिसे ही विषयोंमें भाव और अनुराग होते हैं। ये दोनों ही अमंगलकारी हैं। इनमें भी पहला अर्थात् विषयोंके प्रति भाव महान् अनर्थकारक माना गया है
snehāmūlāni duḥkhāni snehajānī bhayāni ca | śokaharṣas tathāyāsaḥ sarvaṃ snehāt pravartate ||
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ဆိုသည်— “ဒုက္ခတို့၏ အမြစ်မှာ အာသက်ကပ်လျက်မှု ဖြစ်ပြီး၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းလည်း အာသက်ကပ်လျက်မှုမှပင် မွေးဖွားသည်။ ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့် ဝမ်းမြောက်ခြင်း၊ ထို့အတူ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းနှင့် စိတ်ဆင်းရဲခြင်း—ဤအရာအားလုံးသည် အာသက်ကပ်လျက်မှုမှ ပေါ်ပေါက်လာသည်။”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Attachment (sneha) is presented as the underlying cause that generates both negative states (sorrow, fear, fatigue) and even seemingly positive surges (joy), implying that emotional turbulence and suffering are fueled by clinging.
In Vaiśaṃpāyana’s narration, a reflective teaching is stated in aphoristic form: he explains the psychological and ethical consequence of attachment, framing it as the source from which multiple human experiences—grief, joy, fear, and distress—arise.