Shloka 21
ब्राह्मणानुयात्रा—शौनकोपदेशः
Brāhmaṇas Follow into Exile and Śaunaka’s Instruction
मनोदेहसमुत्थाभ्यां दुःखाभ्यामर्दितं जगत् । तयोव्याससमासा भ्यां शमोपायमिमं शृणु,“सारा जगत् मानसिक और शारीरिक दु:खोंसे पीडित है। उन दोनों प्रकारके दुःखोंकी शान्तिका यह उपाय संक्षेप और विस्तारसे सुनिये
manodehasamutthābhyāṃ duḥkhābhyām arditaṃ jagat | tayor vyāsasamāsābhyāṃ śamopāyam imaṃ śṛṇu |
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «လောကတစ်လောကလုံးသည် ဒုက္ခနှစ်မျိုးကြောင့် နှိပ်စက်ခံနေရသည်—စိတ်မှ ဖြစ်သောဒုက္ခနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ဖြစ်သောဒုက္ခ။ ယခု ထိုဒုက္ခနှစ်မျိုးကို သက်သာစေသော နည်းလမ်းကို အကျဉ်းချုပ်နှင့် အသေးစိတ် နှစ်မျိုးလုံးဖြင့် နားထောင်လော့»။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Suffering is broadly of two sources—mental and bodily—and it can be addressed through a deliberate method of pacification (śama). The verse frames an ethical-spiritual instruction: cultivate calm and apply a practical remedy that works at both levels.
As narrator, Vaiśampāyana transitions into an instructive passage, announcing that he will present a remedy for the world’s affliction. He signals that the teaching will be given in both concise (samāsa) and expanded (vyāsa) forms.