Shloka 1
ब्राह्मणानुयात्रा—शौनकोपदेशः
Brāhmaṇas Follow into Exile and Śaunaka’s Instruction
इस प्रकार श्रीमहाभारत वनपर्वके अन्तर्गत अरण्यपर्वमें पुरवासियोंके लौटनेसे सम्बन्ध रखनेवाला पहला अध्याय पूरा हुआ,हि मय >> () है 2 द्वितीयो&्ध्याय: धनके दोष, अतिथिसत्कारकी महत्ता तथा कल्याणके उपायोंके विषयमें धर्मराज युधिष्ठिरसे ब्राह्मणों तथा शौनकजीकी बातचीत वैशम्पायन उवाच प्रभातायां तु शर्वर्या तेषामक्लिष्टकर्मणाम् | वन॑ यियासतां विप्रास्तस्थुर्भिक्षाभुजो5ग्रत: वैशम्पायनजी कहते हैं-राजन्! जब रात बीती और प्रभातका उदय हुआ तथा अनायास ही महान् पराक्रम करनेवाले पाण्डव वनकी ओर जानेके लिये उद्यत हुए, उस समय भिक्षान्नभोजी ब्राह्मण साथ चलनेके लिये उनके सामने खड़े हो गये
vaiśampāyana uvāca | prabhātāyāṃ tu śarvaryā teṣām akliṣṭa-karmāṇām | vanaṃ yiyāsatāṃ viprās tasthur bhikṣā-bhujo 'grataḥ ||
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– ညသည် ကုန်လွန်၍ မိုးလင်းအာရုဏ်တက်လာသောအခါ၊ အလွယ်တကူ မဟာဗီရသတ္တိရှိသော ပाण्डဝတို့သည် တောသို့ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်ကြ၏။ ထိုအချိန်တွင် ဆွမ်းခံ၍ အသက်မွေးသော ဗြာဟ္မဏတို့သည် သူတို့ရှေ့တွင် ရပ်ကာ အတူလိုက်ပါရန် အသင့်ဖြစ်နေကြ၏။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma during adversity: as the righteous enter exile, the presence of Brahmins who live by alms highlights obligations of support, respect, and proper conduct toward dependents and guests—ethical duties that persist even when royal power is lost.
At daybreak, the Pāṇḍavas are ready to set out for the forest; Brahmins who subsist on alms stand before them, indicating they will accompany the brothers into exile and setting up later discussions on wealth, its faults, and the importance of honoring guests.