Shloka 17
धर्मव्याधोपदेशः
Dharma-vyādha’s Instruction on Śiṣṭācāra and Dharma
राजोवाच उक्षाणं वेहतमनूनं नयन्तु ते पश्यन्तु पुरुषा ममैव । भयाहितस्य दायं ममान्तिकात् त्वां प्रत्याम्नाय॑ तु त्वं होनं मा हिंसी:,राजाने कहा--बाज! उक्षा (ऋषभकन्द) अथवा वेहत नामक ओषधियाँ बड़ी पुष्टिकारक होती हैं। मेरे सेवक जाकर उनकी खोज करें और पर्याप्त मात्रामें भातके साथ उन्हें पकाकर तुम्हारे पास पहुँचा दें। भयभीत कपोतके बदलेमें मेरे पाससे मिलनेवाला यह उचित मूल्य होगा। इसे ले लो, किंतु इस कबूतरको न मारो
rājovāca—ukṣāṇaṃ vehatam anūnaṃ nayantu te paśyantu puruṣā mamaiva | bhayāhitasya dāyaṃ mamāntikāt tvāṃ pratyāmnāya tu tvaṃ hānaṃ mā hiṃsīḥ |
မင်းကြီးက ပြောသည်– «အို ဟော့ခ်၊ ငါ့လူတို့ကို အာဟာရပြည့်ဝသော ukṣā နှင့် vehata ဟုခေါ်သော ဆေးပင်များကို သွားရှာစေ၍ လုံလောက်အောင် ယူလာစေကြပါစေ။ ငါ့ဘက်မှ ဤသည်သည် ကြောက်လန့်နေသော ခိုငှက်က အကာအကွယ်တောင်းခံလာသည့်အတွက် သင့်တော်သော လျော်ကြေးဖြစ်လိမ့်မည်။ ငါ့ထံမှ ဤပူဇော်သက္ကာကို လက်ခံပါ၊ သို့သော် ဤခိုငှက်ကို မထိခိုက်စေနှင့်»။
श्येन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma as protection of one who seeks refuge: even when another party demands its prey, the righteous response is to safeguard the vulnerable and offer a fair alternative compensation rather than permit harm.
A frightened pigeon has taken shelter, and the hawk presses its claim. The king proposes sending his men to fetch nourishing herbs as an equivalent offering, urging the hawk to accept the substitute and not kill the pigeon.