Shloka 50
इन्द्रद्युम्नोपाख्यानम्
Indradyumna Upākhyāna: On Kīrti, Smṛti, and Restoration
पत्यौ स्त्री तु तदा राजन् पुरुषो वा स्त्रियं प्रति । युगान्ते राजशार्दूल न तोषमुपयास्यति,नृपश्रेष्ठ! युगान्तकाल आनेपर स्त्री अपने पतिसे और पति अपनी स्त्रीसे संतुष्ट नहीं होंगे
patyau strī tu tadā rājan puruṣo vā striyaṃ prati | yugānte rājaśārdūla na toṣam upayāsyati, nṛpaśreṣṭha |
မာရကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်—«အို မင်းကြီး—ထိုအခါ မယားသည် မိမိခင်ပွန်းအပေါ်၌လည်းကောင်း၊ ခင်ပွန်းသည် မိမိမယားအပေါ်၌လည်းကောင်း ကျေနပ်မှု မရကြတော့မည်။ အို မင်းတို့အနက် ကျားသဖွယ်သော မင်းကြီး—ယုဂအဆုံး နီးကပ်လာသော် အိမ်ထောင်ရေးအတွင်း အပြန်အလှန်ကျေနပ်မှုသည် လျော့နည်းပျောက်ကွယ်မည်။»
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse warns that as an age approaches its end, ethical and emotional harmony in household life deteriorates: spouses lose mutual contentment, signaling broader social and dharmic decline.
Mārkaṇḍeya is addressing a king and describing symptoms of yugānta (the end of an era), listing moral and social disruptions—here, the breakdown of satisfaction and concord between husband and wife.