Shloka 44
कृतयुगवर्णनम् तथा राजधर्मोपदेशः
Kṛtayuga Description and Instruction on Royal Dharma
ब्रह्मवध्यानुलिप्तानां तथा मिथ्याभिशंसिनाम् । नृपाणां पृथिवीपाल प्रतिगृह्नन्ति वै द्विजा:,जनेश्वर! युगान्तकालमें गायोंके थनोंमें बहुत कम दूध होगा। वृक्षपर फल और फूल बहुत कम होंगे और उनपर (अच्छे पक्षियोंकी अपेक्षा) कौए ही अधिक बसेरे लेंगे। भूपाल! ब्राह्मणगलोग (लोभवश) ब्रह्महत्या-जैसे पापोंसे लिप्त और मिथ्यावादी नरेशोंसे ही दान- दक्षिणा लेंगे
brahmavadhyānuliptānāṁ tathā mithyābhiśaṁsinām | nṛpāṇāṁ pṛthivīpāla pratigṛhṇanti vai dvijāḥ ||
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «အို မြေကြီးကို ကာကွယ်သောအရှင်၊ ဗြဟ္မဏတို့သည် ဗြဟ္မဟတ္တျာ၏ အညစ်အကြေးဖြင့် လိမ်းကျံနေသော မင်းများထံမှလည်းကောင်း၊ မုသားပြော၍ အပြစ်တင်စော်ကားသူ မင်းများထံမှလည်းကောင်း လှူဒါန်းပေးကမ်းကို အမှန်တကယ် လက်ခံကြလိမ့်မည်။ ဤသည်မှာ ခေတ်၏ သီလကျဆင်းမှု လက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်—ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းရမည့်သူတို့ပင် လောဘနှင့် အလျှော့အတင်းထဲတွင် ပတ်သက်သွားကြပြီး၊ မသန့်ရှင်းသော အကျင့်ရှိသည့် အုပ်ချုပ်သူတို့သည်လည်း အလှူအတန်းအားဖြင့် ဘာသာရေးအတည်ပြုချက်ကို ဆက်လက် ရယူနိုင်ကြမည်»။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse warns that social and religious order collapses when spiritual authorities accept patronage from unethical rulers. Greed and dependence on tainted wealth normalize grave sins (like brahma-hatyā) and falsehood, undermining dharma from both the throne and the altar.
Vaiśampāyana describes symptoms of an age of decline: rulers become sinful and deceitful, yet still obtain religious legitimacy because Brahmins accept their gifts. The statement functions as a moral diagnosis of deteriorating standards in governance and priestly integrity.