Shloka 316
कृतयुगवर्णनम् तथा राजधर्मोपदेशः
Kṛtayuga Description and Instruction on Royal Dharma
क्षत्रधर्मेण वाप्यत्र वर्तयन्ति गते युगे । युगकी समाप्तिके समय ब्राह्मण शूद्रोंके कर्म करते हैं और शाद्र वैश्योंकी भाँति धनोपार्जन करने लगते हैं अथवा क्षत्रियोंके कर्मसे जीविका चलाने लगते हैं
kṣatradharmeṇa vāpy atra vartayanti gate yuge |
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဤလောက၌ ယုဂတစ်ခေတ် ကုန်လွန်၍ ယုဂအဆုံးသို့ ရောက်လာသောအခါ လူတို့သည် က္ଷတ္တရိယ၏ တာဝန်ဓမ္မကို ယူဆောင်ကာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုလာကြသည်။ ထိုသည်ကား ပုံမှန်အားဖြင့် အသက်မွေးမှုနှင့် အကျင့်အကြံကို ထိန်းညှိပေးသော ဝර්ဏ-ဓမ္မ၏ စည်းကမ်းများ ပျက်ယွင်း၍ အခန်းကဏ္ဍများ ရောနှောသွားခြင်း၏ လက္ခဏာတည်း။»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse points to yuga-end disorder: when the age declines, people abandon their prescribed duties and livelihoods, taking up kṣatriya-style means of living—an ethical warning about the erosion of dharma and social responsibility.
Vaiśampāyana is describing characteristics of a deteriorating time-cycle (yuga), where customary role-based conduct no longer holds and livelihoods shift toward kṣatriya modes, reflecting instability in society.