Previous Verse
Next Verse

Shloka 74

Sarasvatī–Tārkṣya Saṃvāda: Agnihotra-vidhi, Dāna-phala, and Mokṣa-prasaṅga (सरस्वती–तार्क्ष्यसंवादः)

जन्तो: प्रेतस्प कौन्तेय गति: स्वैरिह कर्मभि: । प्राज्ञस्थ हीनबुद्धेश्न कर्मकोश: क्व तिष्ठति,कुन्तीनन्दन! इस संसारमें मृत्युके पश्चात्‌ जीवकी गति उनके अपने-अपने कर्मोंके अनुसार ही होती है। परंतु मरनेके बाद ज्ञानी और अज्ञानीकी कर्मराशि कहाँ रहती है? कहाँ रहकर वह पुण्य अथवा पापका फल भोगता है? इस दृष्टिसे जो तुमने प्रश्न किया है, उसके उत्तरमें मैं सिद्धान्त बता रहा हूँ, सुनो

jantōḥ pretasya kaunteya gatiḥ svair iha karmabhiḥ | prājñastha hīnabuddheś ca karmakośaḥ kva tiṣṭhati ||

မာရကဏ္ဍေယက မိန့်တော်မူသည်– “ကွန်တီ၏သားရေ၊ ဤလောက၌ သေပြီးနောက် သတ္တဝါ၏ သွားရာလမ်းကြောင်းသည် မိမိ၏ ကံအလုပ်အတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် သေပြီးနောက် ပညာရှိနှင့် ပညာနည်းသူတို့၏ စုဆောင်းထားသော ကံအစုသည် ဘယ်မှာ တည်နေသနည်း။ ဘယ်နေရာမှပင် ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်၏ အကျိုးကို ခံစားရသနည်း။ သင်သည် ဤအမြင်မှ မေးမြန်းသဖြင့် ငါသည် သတ်မှတ်ထားသော သဘောတရားကို ပြောမည်—နားထောင်လော့။”

जन्तोःof the living being
जन्तोः:
Sambandha
TypeNoun
Rootजन्तु
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रेतस्यof the departed (dead person)
प्रेतस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootप्रेत
FormMasculine, Genitive, Singular
कौन्तेयO son of Kuntī
कौन्तेय:
Sambodhana
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Vocative, Singular
गतिःcourse; destiny; going
गतिः:
Karta
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Nominative, Singular
स्वैःby one’s own
स्वैः:
Karana
TypeAdjective
Rootस्व
FormNeuter, Instrumental, Plural
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
कर्मभिःby deeds; by actions
कर्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Plural
प्राज्ञस्यof the wise person
प्राज्ञस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootप्राज्ञ
FormMasculine, Genitive, Singular
हीनबुद्धेःof the one of inferior understanding (the unwise)
हीनबुद्धेः:
Sambandha
TypeNoun
Rootहीनबुद्धि
FormMasculine, Genitive, Singular
कर्मकोशःstore/heap of karma (accumulated deeds)
कर्मकोशः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्मकोश
FormMasculine, Nominative, Singular
क्वwhere?
क्व:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्व
तिष्ठतिstands; remains
तिष्ठति:
TypeVerb
Rootस्था
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
कुन्तीनन्दनO delight of Kuntī (son of Kuntī)
कुन्तीनन्दन:
Sambodhana
TypeNoun
Rootकुन्तीनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
K
Kaunteya (Yudhiṣṭhira)
K
Kuntī