Shloka 8
Vainya-Aśvamedhe Atri–Gautama–Sanatkumāra-Nirṇaya
Vainya’s Sacrifice and the Settlement of a Dharmic Dispute
स्तोकका: शिखिनश्चैव पुंस्कोकिलगणै: सह । मत्ता: परिपतन्ति सम दर्दुराश्चैव दर्पिता:,पपीहा और मोर नर-कोकिलोंके साथ आनन्दोन्मत्त होकर इधर-उधर उड़ने लगे और मेढक भी घमण्डमें आकर इधर-उधर कूदते और टर्र-टर्र करते थे
stokakāḥ śikhinaś caiva puṁskokilagaṇaiḥ saha | mattāḥ paripatanti sma saṁdardurāś caiva darpitāḥ ||
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– ကုကူငှက်များနှင့် မယုရငှက်များသည် ကုကူအထီးအုပ်စုများနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်မှုကြောင့် မူးယစ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ အရပ်ရပ်သို့ ပျံသန်းလှုပ်ရှားကြသည်။ ဖားများလည်း စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် မာန်တက်သကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ဒီနေရာဟိုနေရာ ခုန်ကူးကာ အော်မြည်သံကြီးကြီးဖြင့် ကွက်ကွက်ညံကြသည်။ ဤသည်မှာ သဘာဝ၏ ပြန်လည်အသက်ဝင်လာမှုနှင့် ရာသီ၏ အသက်အား တိုးပွားလာခြင်းကို ပြသသော လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse primarily sets atmosphere rather than issuing a direct moral injunction: it highlights how the natural world responds exuberantly to favorable conditions, suggesting the broader Mahābhārata theme that time (kāla) and circumstance powerfully shape behavior and mood.
Vaiśampāyana describes a lively scene in nature: cuckoos and peacocks fly about in seasonal excitement, while frogs leap and croak loudly—an auditory and visual marker of a flourishing, rain- or spring-touched landscape in the forest setting of the Vana Parva.