Adhyaya 171

Verse 1

हि मय - न () असम अप १. एक विशेष प्रकारके मत्स्यका नाम 'तिमि” है

အာర్జုနက ပြောသည်– «ထို့နောက်၊ အို ဘာရတ၊ နိဝာတကဝချတို့ အားလုံးသည် တစ်စုတစ်စည်းတည်း စည်းရုံးကာ လက်နက်များကို ခိုင်မြဲစွာ ကိုင်ဆောင်၍ စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင် အလွန်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် ကျွန်ုပ်ထံသို့ တိုက်ရိုက် ပြေးဝင်လာကြ၏»

Verse 2

आच्छाद्य रथपन्थानमुत्क्रोशन्तो महारथा: । आवृत्य सर्वतस्ते मां शरवर्षरवाकिरन्‌

အာర్జုနက ပြောသည်– «ထို အင်အားကြီး ရထားစစ်သည်တို့သည် ကျွန်ုပ်၏ ရထားလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့ကာ ကြောက်မက်ဖွယ် အော်ဟစ်သံများ ထုတ်လွှင့်၍ ကျွန်ုပ်ကို အရပ်ရပ်မှ ဝိုင်းရံပြီး မြည်ဟည်းသံနှင့်တကွ မြားမိုးကဲ့သို့ ပစ်ခတ်ကြ၏»

Verse 3

ततो<परे महावीर्या: शूलपट्टिशपाणय: । शूलानि च भुशुण्डीश्व मुमुचुर्दानवा मयि

ထို့နောက် စွမ်းအားကြီးမားသော ဒေဝါနာ (ဒေမုန်) များသည် လှံနှင့် စစ်တံခွန် (battle-axe) ကို လက်တွင်ကိုင်ကာ လှံများနှင့် အလေးချိန်ကြီးသော ပစ်လက်နက်များ (bhuśuṇḍī) ကို ကျွန်ုပ်ထံသို့ ပစ်လွှတ်လာကြသည်။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်ပွဲအတွင်း အကြမ်းဖက်မှု တဖြည်းဖြည်း မရပ်မနား တိုးမြှင့်လာခြင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်—အာర్జုနသည် စည်းကမ်းတကျ သတ္တိနှင့် က్షတ္တရဓမ္မ (စစ်သူရဲ၏ တာဝန်) ကို ထိန်းသိမ်းကာ စုပေါင်းတိုက်ခိုက်မှုအလယ်၌ မတုန်မလှုပ် ရပ်တည်နေသည်။

Verse 4

तच्छूलवर्ष सुमहद्‌ गदाशक्तिसमाकुलम्‌ | अनिशं सृज्यमानं तैरपतन्मद्रथोपरि

အာర్జုနက ပြောသည်— «ထို့နောက် သုံးခွ (trident) များ၏ မိုးကဲ့သို့ အလွန်ကြီးမားသော မိုးရွာသွန်းမှုသည် လက်မောင်းတံ (mace) နှင့် လှံ (śakti) တို့၏ ထိုးနှက်မှုများနှင့် ရောနှောကာ သူတို့က မရပ်မနား ပစ်လွှတ်ကြသဖြင့် ကျွန်ုပ်၏ ရထားပေါ်သို့ ဆက်တိုက် ကျရောက်လာသည်။ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် နိဝာတကဝချ စစ်သူရဲများသည် လက်ထဲတွင် ထက်မြက်သော လက်နက်များကို ကိုင်ကာ စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင် ကျွန်ုပ်ထံသို့ ပြေးဝင်လာကြသည်—ထိုးနှက်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်၍ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းကာ သေမင်း၏ ရုပ်ပုံကဲ့သို့ ထင်ရသည်»။

Verse 5

अन्ये मामभ्यधावन्त निवातकवचा युधि । शितशस्त्रायुधा रौद्रा: कालरूपा: प्रहारिण:

အာర్జုနက ပြောသည်— «ထိုစစ်ပွဲတွင် နိဝာတကဝချ ဒေမုန်အချို့သည် ကျွန်ုပ်ထံသို့ တန်းတန်းမတ်မတ် ပြေးဝင်လာကြသည်။ ကြမ်းတမ်း၍ မရပ်မနား၊ ထက်မြက်သော လက်နက်နှင့် ပစ်လက်နက်များကို ဆောင်ထားပြီး၊ ထိုးနှက်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ သေမင်း၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကဲ့သို့ ထင်ရကာ ထိုးနှက်ရန်သာ ရည်ရွယ်နေကြသည်»။

Verse 6

तानहं विविधैर्बाणैवेंगवद्धिरजिदह्ागै: । गाण्डीवमुक्तैरभ्यघ्नमेकैकं दशभिम्मथे,तब मैंने उनमेंसे एक-एकको युद्धमें गाण्डीव धनुषसे छूटे हुए सीधे जानेवाले विविध प्रकारके दस-दस वेगवान्‌ वाणोंद्वारा बींध डाला

အာర్జုနက ပြောသည်— «ထို့နောက် စစ်ပွဲအလယ်၌ ကျွန်ုပ်သည် သူတို့ကို တစ်ယောက်ချင်းစီ—တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက်—ဂါဏ္ဍီဝမှ လွှတ်သော မြွေကဲ့သို့ တန်းတန်းပျံသန်းသည့် အမျိုးမျိုးသော လျင်မြန်သည့် မြား ဆယ်စင်းစီဖြင့် ထိုးဖောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့ကို ပြတ်သားစွာ ချိုးဖောက်နိုင်ခဲ့သည်»။

Verse 7

ते कृता विमुखा: सर्वे मत्प्रयुक्त: शिलाशितै: । ततो मातलिना तूर्ण हयास्ते सम्प्रचोदिता:

အာర్జုနက ပြောသည်— «ကျွန်ုပ်ပစ်လွှတ်သော မြားများသည် ကျောက်ပေါ်တွင် ချွန်ထက်အောင် သွေးထားသည်။ ထိုမြားဒဏ်ကြောင့် သူတို့အားလုံး မျက်နှာလွှဲကာ စစ်မြေပြင်မှ ထွက်ပြေးသွားကြသည်။ ထို့နောက် မာတလိသည် ထိုရထား၏ မြင်းများကို ချက်ချင်း လှုံ့ဆော်ကာ အလွန်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် မောင်းနှင်သွားသည်»။

Verse 8

मार्गान्‌ बहुविधांस्तत्र विचेरुर्वातरंहस: । सुसंयता मातलिना प्रामथ्नन्त दिते: सुतान्‌

ထိုနေရာ၌ လေကဲ့သို့ မြန်ဆန်သော မြင်းတို့သည် လမ်းမျိုးစုံအတိုင်း အမျိုးမျိုးသော လှုပ်ရှားမှုများကို ပြသကာ ပြေးလွှားကြ၏။ မာတလီသည် ထိုမြင်းတို့ကို ကောင်းစွာ ထိန်းချုပ်ထားပြီး၊ စာရഥိ၏ အမိန့်ဖြင့် ထိုမြင်းတို့က ဒိတိ၏ သားများကို နင်းချေဖျက်ဆီးကြ၏။

Verse 9

शतं शतास्ते हरयस्तस्मिन्‌ युक्ता महारथे । शान्ता मातलिना यत्ता व्यचरन्नल्पका इव

ထိုမဟာရထား၌ အညိုရောင်မြင်းတို့ ရာရာချီ၊ ရာရာချီ ချိတ်ဆက်ထားသော်လည်း မာတလီ၏ ထိန်းညှိမှုနှင့် ဦးဆောင်မှုကြောင့် ၎င်းတို့သည် အနည်းငယ်သာရှိသကဲ့သို့ တည်ငြိမ်စွာ လှုပ်ရှားသွားလာကြ၏။

Verse 10

तेषां चरणपातेन रथनेमिस्वनेन च । मम बाणनिपातैश्न हतास्ते शतशो5सुरा:,उन घोड़ोंके पैरोंकी मार पड़नेसे, रथके पहियेकी घर्घराहट होनेसे तथा मेरे बाणोंकी चोट खानेसे सैकड़ों दैत्य मर गये

ထိုမြင်းတို့၏ ခြေထောက်နင်းခြေမှုကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရထားဘီး၏ ဂျိမ်းဂျိမ်းမြည်သံကြောင့်လည်းကောင်း၊ ငါ၏ မြားတံများ ထိမှန်မှုကြောင့်လည်းကောင်း၊ အဆုရာတို့ ရာချီ သေဆုံးကြ၏။

Verse 11

गतासवस्तथैवान्ये प्रगृहीतशरासना: । हतसारथयस्तत्र व्यकृष्यन्त तुरंगमै:

ထိုနည်းတူပင် အခြားအဆုရာများစွာသည် ထိုနေရာ၌ မြားနှင့် လေးကို ကိုင်ထားလျက်ပင် အသက်မဲ့လဲကျနေကြ၏။ ၎င်းတို့၏ စာရഥိများလည်း သတ်ဖြတ်ခံရပြီး၊ ထိုအခြေအနေတွင် စာရഥိမဲ့မြင်းများက ၎င်းတို့၏ အသက်မဲ့ခန္ဓာကိုယ်များကို ဆွဲယူသွားကြ၏။

Verse 12

ते दिशो विदिश: सर्वे प्रतिरुध्य प्रहारिण: । अभ्यघ्नन्‌ विविधै: शस्त्रैस्ततो मे व्यथितं मन:

ထို့နောက် ထိုဒာနဝတို့သည် အရပ်အနှံ့နှင့် အလယ်အရပ်များအားလုံးကို ပိတ်ဆို့ကာ လက်နက်မျိုးစုံဖြင့် ငါ့အပေါ် သေမင်းဆန်သော ထိုးနှက်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုကြ၏။ ထိုသေစေနိုင်သော တိုက်ခိုက်မှုကို မြင်သဖြင့် ငါ၏စိတ်သည် အလွန်ပင် နာကျင်ကြေကွဲရ၏။

Verse 13

ततोऊ<हं मातलेवीर्यमपश्यं परमाद्भुतम्‌ । अश्वांस्तथा वेगवतो यदयत्नादधारयत्‌,उस समय मैंने मातलिकी अत्यन्त अद्भुत शक्ति देखी। उन्होंने वैसे वेगशाली अश्वोंको बिना किसी प्रयासके ही काबूमें कर लिया

ထို့နောက် ငါသည် မာတလိ၏ အံ့ဩဖွယ် အမြင့်ဆုံးသော စွမ်းရည်ကို မြင်တွေ့하였다။ မည်သည့်ပင်ပန်းအားထုတ်မှုမျှ မထင်ရှားဘဲ လျင်မြန်၍ ရိုင်းစိုင်းသော မြင်းများကို ထိန်းချုပ်ကာ တားဆီးထားနိုင်하였다။

Verse 14

ततोऊहं लघुभिभ्रित्रैरस्त्रैस्तानसुरान्‌ रणे | चिच्छेद सायुधान्‌ राजन्‌ शतशो5थ सहस्रश:

ထို့နောက် မင်းကြီးရေ၊ စစ်မြေပြင်အလယ်၌ ငါသည် လက်နက်ကိုင် အဆုရာတို့ကို လျင်မြန်၍ အံ့ဩဖွယ်သော မြားလက်နက်များဖြင့် ရာချီ၊ ထောင်ချီ ဖြတ်တောက်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

Verse 15

एवं मे चरतस्तत्र सर्वयत्नेन शत्रुहन्‌ । प्रीतिमानभवद्‌ वीरो मातलि: शक्रसारथि:

အာర్జုနက ပြောသည်— “မင်းကြီးရေ၊ စစ်မြေပြင်၌ ငါသည် ရန်သူတို့ကို ချေမှုန်းရန် အားလုံးကို စိုက်ထုတ်ကာ လှုပ်ရှားတိုက်ခိုက်နေစဉ်၊ သက္ကရာ၏ ရထားမောင်းသူ သူရဲကောင်း မာတလိသည် ငါ့အပေါ် အလွန်ပင် ကျေနပ်နှစ်သက်လာ하였다။”

Verse 16

बध्यमानास्ततस्तैस्तु हयैस्तेन रथेन च । अगमन्‌ प्रक्षयं केचिन्न्यवर्तन्त तथा परे,मेरे उन घोड़ों तथा उस दिव्य रथसे कुचल जानेके कारण भी कितने ही दानव मारे गये और बहुत-से युद्ध छोड़कर भाग गये

အာర్జုနက ပြောသည်— “ထိုမြင်းများနှင့် ထိုရထားကြောင့် ဖိနင်းချေမှုန်းခံရ၍ ဒာနဝတို့အများအပြား ပျက်စီးသွားကြပြီး၊ အခြားသူတို့သည် စိတ်ဓာတ်ကျကာ နောက်ပြန်လှည့်၍ စစ်မှ ထွက်ပြေးကြ하였다။”

Verse 17

स्पर्थमाना इवास्माभिनिवातकवचा रणे | शरवर्ष: शरार्त मां महद्धि: प्रत्यवारयन्‌

အာర్జုနက ပြောသည်— “စစ်ပွဲ၌ နိဝာတကဝချတို့သည် ငါတို့နှင့် ပြိုင်ဘက်ကဲ့သို့ ယှဉ်ပြိုင်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။ ငါသည် သူတို့မြားထိခိုက်မှုကြောင့် နာကျင်နေသော်လည်း၊ ထိုအင်အားကြီးသူရဲကောင်းတို့သည် မြားမိုးကြီးရွာချကာ ငါ့တိုးတက်မှုကို တားဆီးရန် ကြိုးစား하였다။ ထို့နောက် ငါသည် ဗြဟ္မာစတြာဖြင့် မန္တန်တင်ထားသော အံ့ဩဖွယ် လျင်မြန်သည့် မြားများကို ပစ်လွှတ်၍၊ ထိုမြားတို့ဖြင့် မကောင်းဆိုးဝါးတို့ကို ရာချီ ထောင်ချီ လျင်မြန်စွာ ဖျက်ဆီးစတင်하였다။”

Verse 18

ततोऊहं लघुभिभ्षिन्रैब्रह्यास्त्रपरिमन्त्रितै: । व्यधमं सायकैराशु शशशो5थ सहस्रश:

ထို့နောက် ငါသည် ဗြဟ္မာစတြ မန္တရဖြင့် သန့်စင်အပ်နှံထားသော လျင်မြန်သည့် မြားများကို အသုံးပြု၍ ချက်ချင်းပင် သူတို့ကို ရာချီ၊ ထောင်ချီ အလျင်အမြန် ချေမှုန်းလိုက်၏။ စစ်မြေပြင်အလယ်၌ နိဝာတကဝချ များက မြားမိုးထူထပ်စွာဖြင့် ငါ့တိုးတက်မှုကို တားဆီးရန် ကြိုးပမ်းသော်လည်း ငါသည် မျက်နှာမူကာ က怒တရားသာဖြင့် မဟုတ်ဘဲ စည်းကမ်းတကျ မြင့်မြတ်သည့် အာဏာရှိသော အာယုဓတရားဖြင့် ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကာ သန့်ရှင်းသော လက်နက်ပညာနှင့် မတုန်မလှုပ် စိတ်ဓာတ်ဖြင့် စစ်အလှည့်အပြောင်းကို ဖြစ်စေ하였다။

Verse 19

तत:ः सम्पीड्यनास्ते क्रोधाविष्टा महारथा: । अपीडयन्‌ मां सहिता: शरशूलासिवृष्टिभि:

ထို့နောက် ငါ့မြားများကြောင့် ဒဏ်ရာရ၍ ဖိအားခံနေရသော ထို မဟာရထ သမားတော်ကြီးများသည် က怒တရားက လွှမ်းမိုးသဖြင့် ဒေါသတောက်လောင်ကာ တစ်စုတစ်စည်းတည်း ပူးပေါင်း၍ မြား၊ လှံ၊ ဓားတို့၏ မိုးရွာသကဲ့သို့သော တိုက်ခိုက်မှုဖြင့် ငါ့ကို ထိုးနှက်နှိပ်စက်လာကြ၏။

Verse 20

ततो5हमस्त्रमातिष्ठं परमं तिग्मतैजसम्‌ | दयितं देवराजस्य माधवं नाम भारत,भारत! यह देख मैंने देवराज इन्द्रके परम प्रिय माधव नामक प्रचण्ड तेजस्वी अस्त्रका आश्रय लिया

ထို့နောက် ငါသည် မီးတောက်သကဲ့သို့ ထက်မြက်တောက်ပသော အမြင့်မြတ်ဆုံး လက်နက်ကို အားကိုးယူလိုက်၏။ ၎င်းကို «မာဓဝ» ဟု ခေါ်ကြပြီး နတ်ဘုရင် အိန္ဒြာ၏ အချစ်ဆုံး လက်နက်ဖြစ်သည်။ အို ဘာရတ၊ ထိုအခိုက်အတန့်၌ ငါရွေးချယ်သည့် အားကိုးရာမှာ ကိုယ်ပိုင်အားသာမက စည်းကမ်းတကျဖြင့် နတ်ဘုရား၏ အာဏာကို ခေါ်ယူခြင်းပင် ဖြစ်၏။

Verse 21

ततः खड्गांस्त्रिशूलांश्व॒ तोमरांश्व सहस्रश: । अस्त्रवीर्येण शतधा तैर्मुक्तानहमच्छिदम्‌,तब उस अस्त्रके प्रभावसे मैंने दैत्योंके चलाये हुए सहस्रों खड़्ग, त्रिशूल और तोमरोंके सौ-सौ टुकड़े कर डाले

ထို့နောက် ငါ့လက်နက်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ငါ့ထံသို့ ပစ်လွှတ်လာသော ဓားများ၊ သုံးခွံလှံများ၊ တိုမရ လှံများကို ထောင်ချီရှိသော်လည်း ရာရာပိုင်းစိတ်အဖြစ် ခွဲချိုးပစ်လိုက်၏။ စစ်မြေပြင်အလယ်၌ ဤအမှုသည် စည်းကမ်းတကျ ထိန်းချုပ်ထားသော ကျွမ်းကျင်မှုကို ပြသသည်—အကြမ်းဖက်မှုကို မျက်ကန်းဒေါသဖြင့် မဟုတ်ဘဲ ထိန်းညှိထားသော လက်နက်ပညာဖြင့် တားဆီးကာ ရည်မှန်းချက်ကို ကာကွယ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

Verse 22

छित्त्वा प्रहरणान्येषां ततस्तानपि सर्वश: । प्रत्यविध्यमहं रोषाद्‌ दशभिर्दशभि: शरै:,तत्पश्चात्‌ दानवोंके समस्त अस्त्र-शस्त्रोंका उच्छेद करके मैंने रोषवश उन सबको भी दस-दस बाणोंसे घायल करके बदला चुकाया

အာర్జုနက ပြောသည်— «သူတို့၏ လက်နက်အားလုံးကို အရင်ဆုံး ဖြတ်တောက်ဖျက်ဆီးပြီးနောက်၊ ငါသည် ဒေါသဖြင့် သူတို့အားလုံးကို နေရာအနှံ့အပြားမှ တိုက်ခိုက်ကာ တစ်ယောက်ချင်းစီကို မြားဆယ်စင်းစီဖြင့် ဒဏ်ရာရစေ၍ သူတို့၏ ကျူးကျော်မှုကို ပြန်လည်ပေးဆပ်လိုက်သည်» ဟု။

Verse 23

गाण्डीवाद्धि तदा संख्ये यथा भ्रमरपद्धक्तय: । निष्पतन्ति महाबाणास्तन्मातलिरपूजयत्‌

Arjuna said: “Then, in that battle, from my Gāṇḍīva bow great arrows kept flying forth—like swarms of bees bursting out from a tree. Seeing this feat, Mātali praised and honored my action.”

Verse 24

तेषामपि तु बाणास्ते तन्मातलिरपूजयत्‌ । अवाकिरन्‌ मां बलवत्‌ तानहं व्यधमं शरै:

Arjuna said: “Even their arrows began to rain down upon me with great force. Mātali praised that very shower of missiles; but then, with my own shafts, I shattered and dispersed all those enemy arrows.”

Verse 25

वध्यमानास्ततस्ते तु निवातकवचा: पुन: । शरवर्षर्महद्धिर्मा समन्तात्‌ पर्यवारयन्‌,इस प्रकार मार खाते और मरते रहनेपर भी निवातकवचोंने पुनः भारी बाण-वर्षकि द्वारा मुझे सब ओरसे घेर लिया

Arjuna said: “Though they were being struck down and kept dying, those Nivātakavacas again surrounded me on every side, hemming me in with a tremendous shower of arrows.”

Verse 26

शरवेगान्निहत्याहमस्त्रैरस्त्रविघातिभि: । ज्वलडद्धि: परमै: शीघ्रैस्तानविध्यं सहस्रश:

Arjuna said: “I checked the onrush of their arrow-storm by means of weapons that neutralize weapons; then, with supremely swift, blazing shafts, I struck down those foes in their thousands.”

Verse 27

तेषां छिन्नानि गात्राणि विसृजन्ति सम शोणितम्‌ | प्रावषीवाभिवृष्टानि शुज्भाण्यथ धराभूताम्‌

Arjuna said: “Their severed limbs poured forth streams of blood, just as mountain-peaks, drenched by the rains of the monsoon, send down rivulets—water tinged with the mountain’s red minerals—cascading over the earth.”

Verse 28

इन्द्राशनिसमस्पर्शवेंगवद्धिरजिद्ागै: । मद्बाणैर्वध्यमानास्ते समुद्धिग्ना: सम दानवा:

Arjuna said: “The touch of my arrows was like Indra’s thunderbolt. Shot with great speed and unfailing in their course, they struck their foes straightway. Wounded by my shafts, all those Dānavas were thrown into fearful agitation.”

Verse 29

शतधा भिन्नदेहास्ते क्षीणप्रहरणौजस: । ततो निवातकवचा मामयुध्यन्त मायया

Arjuna said: “Their bodies were shattered into a hundred fragments; their weapons and the force of their assault were spent, and their ardor had collapsed. Then the Nivātakavacas, unable to prevail by straightforward combat, began to fight me through māyā—deceptive, illusory stratagems.”

Verse 170

इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि निवातकवचयुद्धपर्वणि सप्तत्यधिकशततमो<ध्याय: ।। २७० |। इस प्रकार श्रीमह्ाभारत वनपर्वके अन्तर्गत निवातकवचयुद्धपर्वमें एक सौ सत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ

Thus ends the one-hundred-and-seventieth chapter of the Nivātakavaca Battle section within the Vana Parva of the Śrī Mahābhārata. In this manner, the chapter is concluded, marking a formal pause in the narrative after the account of the conflict with the Nivātakavacas and reaffirming the epic’s structured transmission.