Shloka 23
Aṣṭāvakra–Kahoda Upākhyāna: Śvetaketu’s Āśrama, Sarasvatī, and the Origin of Aṣṭāvakra
श्येन उवाच उशीनर कपोते ते यदि स्नेहो नराधिप । आत्मनो मांसमुत्कृत्य कपोततुलया धृतम्
śyena uvāca | uśīnara kapote te yadi sneho narādhipa | ātmano māṁsam utkṛtya kapota-tulayā dhṛtam ||
စျေနက ဆို၏— «အို ဥရှီနရ (Uśīnara) မင်းမြတ်ရေ၊ သင်သည် ဤခိုလေးကို ချစ်မြတ်နိုးလျှင် သင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာမှ အသားကို ဖြတ်ယူ၍ ခို၏ အလေးချိန်နှင့် တူအောင် ချိန်ခွင်ပေါ် တင်ပါ။ သင်၏ အသားက ခိုနှင့် ညီမျှသွားသောအခါ ထိုအသားကို ငါ့အား ပေးလော့; ထိုနည်းဖြင့် ငါ ကျေနပ်မည်»။
श्येन उवाच
Educational Q&A
True dharma is tested under pressure: compassion and the duty to protect a supplicant must be upheld without injustice to others, even if it requires personal sacrifice. The hawk’s demand frames a ‘fair exchange’ so the king’s mercy does not become partiality that ignores another being’s rightful need.
A pigeon has sought refuge with King Uśīnara, and a hawk pursuing it demands its prey. The hawk proposes a condition: if the king insists on saving the pigeon, he must offer an equal weight of his own flesh on a scale. This sets up the king’s moral ordeal and demonstrates the seriousness of granting asylum.